თამაში მზესთან

 

 

ხანდახან ეჩვენება, რომ აბსურდულ, სულის შემხუთველ, მოსაწყენი ფილმის პრემიერაზე იმყოფება, რომელიც ეს-ესაა, უნდა დამთავრდეს, მერე დარბაზი განათდება, გარშემო მყოფნი კი მოიხსნიან სულელურ ნიღბებს და რეალურ სახეებს გამოაჩენენ. შემდეგ მიუახლოვდებიან, ხელს მძლავრად ჩამოართმევენ და ეტყვიან: მშვენივრად გეჭირა თავი, კარგად გაუძელიო! გადაუხდიან სოლიდურ ჰონორარს უაზრო ფილმის ბოლომდე ყურებისთვის და მას ამ ფულით შეეძლება წავიდეს ისეთ ადგილას, სადაც კომფორტულად იგრძნობს თავს, არავინ შეაწუხებს, თავს არ მოაბეზრებს, არ გაჭორავს და არ მიუთითებს, შენიშვნებს არ დაიმსახურებს და უბრალოდ, გაღიმებას შეძლებს, ღიმილის საბაბი კი ნამდვილად ექნება… თუმცა, ცხოვრებაში ყველაფერი უნიათოდ მთავრდება, ისე, როგორც ბევრი მისნაირი ადამიანისთვის…
თიკომ ღრმად ამოისუნთქა. სიმშვიდე ფენა-ფენა ედებოდა მის დასახიჩრებულ სულს. სულ ცოტაც და, ბათუმში იქნება. სულ ცოტაც და ნატკას ნახავს, სულ ცოტაც და ზღვას მიაშურებს. მერე ზღვა ახმაურდება მის დანახვაზე, მოაგებებს ვეება ტალღებს. ეს ტალღები სახრესავით გადაუშხუილებს თიკოს ფეხებთან მოგროვილ კენჭებს და თიკო ტალღების დათვლას შეუდგება _ ერთი, ორი, სამი… ექვსი… ცხრა… ცამეტი… სამოცდაცხრა… და ასე, უსასრულოდ…
ახლა ყველაზე მეტად სჭირდება დასვენება. დაღალა წინა დღეებმა, თვეებმა… დეპრესიამ იძალა, ჩუმმა, უხმომ, ჩაკეტა და დაადუმა. ადრე სიმარტოვე ტანჯავდა, იმ შემთხვევის შემდეგ კი სწორედ ამ სიმარტოვეს დაუწყო ძებნა, კვლავ მარტოობა მოუნდა, გარიყვა, დამალვა, სიბნელეში ჩანთქმა.
ყველა მცირე შემთხვევას კადრივით ახვევდა წასული ზაფხულის დღეებიდან, დაჟინებით იძახებდა მოგონებებს ახლა უკვე ჩაკეტილი შავი ყუთიდან, რათა მოძალებული ემოციები მოგონებების საბურველში გაეხვია და უფრო გაემძაფრებინა.
სამარშრუტო ტაქსი სწრაფად მიქროდა. თბილისიდან ბათუმამდე დიდხანს მხოლოდ ერთხელ გაჩერდა, უღელტეხილზე, სადაც მძღოლმა «სადილის საათი» მოიწყო და მერე კვლავ გზას დააწვა.
და აი, ბათუმიც გამოჩნდა. ავტოსადგურში ნატკა დახვდება, მისი საყვარელი, შეუცვლელი და განუმეორებელი დაქალი. ბავშვობიდან ერთად მოდიოდნენ, სკოლაშიც ერთ მერხზე ისხდნენ, ინგლისურზეც ერთად დადიოდნენ. სულ ერთად, ერთად… არც სტუდენტობისას გაწყვეტილა მათი მეგობრობის ჯაჭვი. მართალია, თიკოს მშობლებმა უკრაინაში «უკრეს» თავი სწავლის გასაგრძელებლად, ნატკა კი თბილისში დარჩა, მაგრამ ხშირად ეხმიანებოდნენ ერთმანეთს ხან ტელეფონით, ხან სკაიპით, ხან მესიჯებით. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ თიკო თბილისში დაბრუნდა, მაგრამ მერე ნატკა გათხოვდა, ბათუმელ ბიზნესმენს გაჰყვა ცოლად და ცოტა ხნით თითქოს დაიკარგა. თიკომაც ვერ მოიცალა გარკვეული პერიოდი. ხან სამსახურის გამო ჰქონდა პრობლემები, ხანაც პირადი ცხოვრების გამო… განსაკუთრებით ბოლო თვეები. ისეთ დღეში ჩავარდა, არავინ ქვეყანაზე არ ახსენდებოდა. მით უფრო, რომ მარტო იყო თბილისში, დედა და მამა ხომ ორი წელია, იტალიაში გადაბარგდნენ სამუშაოდ. და აი, ერთი კვირის წინ ნატკა ისევ გამოჩნდა. გამოჩნდა და თიკო თავისთან დაპატიჟა, ბათუმში. თიკომაც არ დააყოვნა. თბილისიდან გაქცევა ამ სიტუაციაში უდიდესი შვება იყო მისთვის. მით უფრო, რომ ბათუმში არასდროს ყოფილა. დღეს პირველად უნდა ენახა ზღვისპირა ქალაქი.
უხაროდა. უხაროდა, რომ თავის საუკეთესო მეგობარს ნახავდა, ზღვას ნახავდა და განტვირთვის დღეებსაც მოიწყობდა. ახლა, როცა ტანჯვის პირველი ტალღა უკან მოიტოვა, იმედი ჩაესახა, რომ ტკივილს მოერეოდა, გრძნობებისაგან შეშლილი მყუდრო სავანეს ნატკასთან პოვებდა.
ფანჯარაში გაიხედა. ქარის ყოველ დაქროლაზე ყვითელი ფოთლები თავბრუდამხვევი სისწრაფით ეშვებოდნენ მიწაზე. «აი, ასე კვდება შემოდგომაზე ბუნება… სამაგიეროდ, რა ლამაზად კვდება!» _ გაიფიქრა და შუბლი მინას მიადო.
როგორც იქნა, ზღვაც გამოჩნდა. თითქოს მწვანე ფერი გადაჰკვროდა. ისეთი მშვიდი იყო, გეგონებოდათ, არასდროს აღელვებულაო. მზის სხივები ნებივრად გაწოლილიწყვნენ ზანტად მონანავე ტალღებზე.
სამარშრუტო ტაქსიდან ძლივს გადმოვიდა, ფეხი დაბუჟებოდა. თითის წვერებით ფრთხილად დაიზილა დაბუჟებული მარჯვენა წვივი და წელში გასწორდა თუ არა, ირგვლივ მიმოიხედა. თავდაპირველად ყურადღება არ მიუქცევია იქვე, რამდენიმე მეტრში მდგარ თეთრ «მერსედესს» მიყრდნობილი ახალგაზრდა ქალისთვის, მხოლოდ მაშინ გამოერკვა, როცა თავისი სახელი გაიგონა.
_ ნატკააა! _ გახარებულმა იყვირა, _ ღმერთო, ნუთუ ეს შენ ხარ? რა ბედნიერებაა! _ გოგონები ერთმანეთს შეძახილებით გადაეხვივნენ და გადაკოცნეს.
თიკო აღფრთოვანებული შესცქეროდა ბავშვობის მეგობარს. თითქოს ისევ ის ნატკა იყო, თითქოს არც იყო. არა, ლამაზი ყოველთვის იყო, მაგრამ ახლა მოდის ჟურნალიდან გადმომხტარ მოდელს ჰგავდა _ ლამაზიც, ნატიფიც, ელეგანტურიც და მდიდრულიც. როგორც ყოველთვის, ახლაც დახვეწილი გემოვნებით ეცვა. ამაში ტოლს ვერასდროს ვერავინ უდებდა. სულ არ ჰგავდა იმ შორეულ ქერა გოგონას, ღარიბ, მრავალშვილიან ოჯახში რომ გაიზარდა და ექვს და-ძმას უვლიდა.
როცა ხვევნა-კოცნით გული იჯერეს, ერთმანეთი შეათვალიერეს. დაქალება ორივეს მოხდომოდა.
_ თიკულიკა, როგორ მომენატრე, გოგო! საერთოდ არ ხარ შეცვლილი, აი, სულ ოდნავ, სულ და ისიც _ უკეთესობისკენ. პატარა გოგოსავით გამოიყურები, ჩემო საყვარელო! ვინ იტყვის, რომ ოცდაექვის წლის ხარ? ცხრამეტისას გავხარ.
_ კარგი, რა! რაღა ცხრამეტის, დავბერდი ნელ-ნელა. შენც არაჩვეულებრივად გამოიყურები, ნატკა. მოგიხდა გათხოვება, როგორც ვატყობ. კარგი ბიჭია შენი ქმარი? კმაყოფილი ხარ?
_ უჰ, არ მითხრა! უკეთესს ვერ ინატრებს კაცი. როგორ იმგზავრე? დაიღალე, არა?
_ ცოტა. ცუდად არ მიმგზავრია. დრო ისე გაილია, ვერც გავიგე. _ თიკომ ხელჩანთა მხარზე გადაიკიდა, მის ბორბლებიან ჩემოდანს კი ნატკამ დასტაცა ხელი და თვალის დახამხამებაში მანქანის საბარგულში ჩადო.
ნატკასთან შედარებით თიკო უფრო დაბალი იყო, მაგრამ დაბალი მაინც არ ეთქმოდა. ამას ემატებოდა მისი საოცარი აღნაგობა და დახვეწილი, არისტოკრატული სახის ნაკვთები, ბერძნული მოყვანილობის ცხვირი და უცნაურად ნაცრისფერი თვალები, რომელიც შეუმჩნეველი არასდროს არავის რჩებოდა.
_ იცი რა? ვიფიქრე, სასტუმროში გავჩერდები-მეთქი. ცოტა არ იყოს…
_ გაგიჟდი? რა სასტუმრო, გოგო, ჩემთან ხარ სტუმრად. იმხელა სახლი მაქვს, ცხენი გაჭენდება! _ შორს დაიჭირა დაქალმა.
_ ჰო, ვიცი, მაგრამ სანამ შენს ქმარს გავიცნობ… იქნებ არ ესიამოვნოს…
_ მორჩი ზედმეტობას! მირო ჩემზე მოუთმენლად გელოდება. ის კი არა, მისაყვედურა, ასეთი ახლო მეგობრები თუ იყავით, ასე როგორ დაკარგეთ ერთმანეთიო.
_ რატომ დავკარგეთ? უბრალოდ, შორს ვიყავი შენგან, თორემ სულაც არ დავკარგულვართ.
_ მეც ზუსტად ასე ვუთხარი, _ გადაიკისკისა ნატკამ, _ წავედით, რაღას ვუცდით?
ორივენი მანქანაში ჩასხდნენ და გზას გაუდგნენ.

თეთრი «მერსედესი» რამდენიმე წუთის განმავლობაში ბათუმის კოხტა ქუჩებში მისრიალებდა და ბოლოს ზღვასთან ახლოს, ერთ მყუდრო ქუჩაზე გაჩერდა. ნატკამ თეთრგალავნიან ქონგურებიან შავ ჭიშკართან მიაყენა მანქანა და ძრავა გამორთო. თიკო მანქანიდან გადმოვიდა და განცვიფრებით მიაჩერდა მწვანეში ჩაფლულ ორსართულიან ულამაზეს თეთრ სახლს. ამასობაში ნატკამ საბარგულიდან მისი ჩემოდანი გადმოიღო, მერე ჭიშკარი გააღო და სტუმარს ეზოში შეუძღვა. ეზოც ისეთივე ლამაზი იყო, როგორიც სახლი _ მოვლილი, ამწვანებული, ჰიბისკუსებითა და ვარდებით აყვავებული, მოკირწყლული ბილიკებით და ვაზის თალარით.
ამ დროს სადარბაზოს კარი გაიღო და ნატკას ქმარი, მირიანი გამოვიდა. იგი გულითადად მიესალმა თიკოს და ცოლს სტუმრის ჩემოდანი გამოართვა.
თიკომ იცოდა, რომ მისი მეგობარი მდიდარ და სიმპათიურ ბიზნესმენზე იყო გათხოვილი, მაგრამ ვერასდროს წარმოიდგენდა, რომ ნატკა ცოლად ასეთ უბრალო, პროვინციული აქცენტით მოლაპარაკე ადამიანს გაჰყვებოდა.
დაქალს თიკოს შეცბუნება არ გამოჰპარვია და მიხვდა, რაც მეგობარმა გაიფიქრა.
_ სამაგიეროდ, ოქროს გული აქვს, _ გადაუჩურჩულა თიკოს, მერე კი ქმარს შეეხმიანა:
_ მირო, აი, ეს არის ჩემი თიკუნა.
_ მივხვდი. _ გაიღიმა მირომ და სტუმარს თავისი სხივიანი თვალები შეანათა. _ მობრძანდით, იმედია, არ მოიწყენთ ჩვენთან, _ გაუღიმა მამაკაცმა და მათ შორის უცებ გაიბა ნდობის ის სიმი, მხოლოდ კეთილმოსურნე ადამიანებს რომ აკავშირებთ.
სასტუმრო ოთახში შეაბიჯა თუ არა, მონუსხული შედგა. პირდაღებული მისჩერებოდა გემოვნებით მოწყობილ ინტერიერს. კედლებზე უცნობი მხატვრების ფერწერული ტილოები ეკიდა, მაგრამ საკმაოდ ღირებული ნამუშევრები. თიკო ხელოვნებაში კარგად ერკვეოდა და იცოდა, ნახატები რა კრიტერიუმებით შეეფასებინა. რბილი სავარძლები სასიამოვნო სიმყუდროვეს ქმნიდა ფართო, ნათელ ოთახში, იატაკზე დაგებული ძვირფასი სპარსული ხალიჩა კი ისეთი რბილი იყო, ფეხები წარამარა შიგ ეფლობოდა.
_ როგორც ჩანს, შენი მირო ძალიან მდიდარია, _ ჩურჩულით შენიშნა გაოგნებულმა.
_ კი, ეგრეა, მაგრამ ასეთ წვრილმანებს ნუ მიაქცევ ყურადღებას. მირიანი ძალიან უბრალო ადამიანია. იცი, რამდენს მუშაობს? რაც მთავარია, წესიერი ბიჭია, ეგ ზუსტად ვიცი. ხომ იტყვიან, ბიზნესი ბინძური საქმეა და ბიზნესმენი პატიოსანი შრომით ვერ გამდიდრდებაო, ტყუილია ეგ. მართლა მაგარი ადამიანია. აი, გაიცნობ და შენ თვითონ მიხვდები. ცოტას კი წაიაჭარლებს თავისი კილოთი, მაგრამ ეს ჩემთვის ნაკლი სულაც არ არის, _ გადაიკისკისა ნატკამ და თიკოს ხელი მოხვია, _ თბილისშიც გვაქვს ასეთი დიდი სახლი. რომ ჩამოვალთ, იქაც დაგპატიჟებ და იმასაც განახვებ, მცხეთის ქუჩაზე, გახსოვს, დიმა რომ ცხოვრობდა? აი, ზუსტად მის მეზობლად. საბერძნეთში კიდევ კერძო სასტუმრო აქვს მიროს. ასე რომ, როცა გათხოვდები, თაფლობის თვეს უფასოდ გაატარებ ზღვაზე, მთლად კლდის თავზე.
თიკოს სიხარულმა გული მოუწურა.
_ ჩემი კეთილი გოგო… საერთოდ არ ხარ შეცვლილი. ყოველთვის ასეთი იყავი, მაგრამ გათხოვების რა მოგახსენო… ჯერ არავინ ჩანს ჰორიზონტზე.
_ ისე, შენი გამკვირვებია, ოღონდ მართლა. რაც თავი მახსოვს, სულ გესეოდნენ ეს ბიჭები და ახლა რა ღმერთი გაუწყრათ? გოკა გახსოვს? ვაიმე, როგორ უყვარდი. აფრენდა შენზე. რამდენს ვშაყირობდით მაგაზე, _ ნატკა სიცილით კვდებოდა.
თიკოს სახე მოექუფრა. გოკას ხსენებას არ მოელოდა. ეგონა, აქ მაინც დაისვენებდა მასზე ფიქრისგან და აი, მოულოდნელად ისევ ამოუტივტივეს მისი სახელი. ჩაახველა და მაქსიმალურად თავშეკავებულად წარმოთქვა, თან ღიმილი აიფარა სახეზე:
_ რას ვიზამთ, ცხოვრება ჩვენ გემოზე არაა მოწყობილი. მეც ველოდები, ოდესმე იქნებ მეწვიოს ნამდვილი სიყვარული. შენ როგორ გგონია, ძალიანაა დაგვიანებული?
_ რას ამბობ, რა დაგვიანებული! ჯერ სულ რაღაც ოცდაექვის წლის ხარ, ყველაფერი წინაა. მოიცა ცოტა! ნახავ, როგორ ტალიკ-ტალიკა ბიჭებს გაგაცნობ ბათუმში.
ამ ლაპარაკ-ლაპარაკში მეორე სართულზე ავიდნენ. თიკო კარგ ხასიათზე დადგა, საოცარი სიმსუბუქე დაეუფლა. ამასთან, უხაროდა, რომ ნატკას კარგი ქმარი შეხვდა და ბედნიერი იყო. მერე რა, რომ აჭარულად უქცევს? აქცენტს და კილოს მოუკვდა პატრონი, მთავარი ხომ სიყვარულია!
_ აი, ეს იქნება შენი ოთახი, _ ნატკამ თეთრი კარი გამოაღო და თიკოს ოთახში შეუძღვა.
თიკო იმწამსვე მოიხიბლა. გემოვნებით მოწყობილი კოპწია საძინებელი ადამიანს კარგ გუნებაზე დააყენებდა. კუთხეში, პატარა მაგიდაზე, ლარნაკში ჩაწყობილი ვარდები იწონებდა თავს. თიკო აივანზე გავიდა და სუნთქვა შეეკრა. აივნის ქვეშ ზღვის ტალღები ლამის სახლის კედლებს ელამუნებოდა. მოჯადოებულივით გაჰყურებდა გარემოს და ბავშვივით უხაროდა.
_ თავი ზღაპარში მგონია, _ მხიარულად შესძახა, თვალები დახუჭა და პირ-ცხვირი აგვისტოს მზეს მიუშვირა.
_ ჯერ სად ხარ, სიურპრიზები წინ გელოდება, _ ნატკამ მხარზე ჯერ ხელი დაადო, მერე თავი ჩამოსდო, _ კატერით რომ გაგასეირნებ შუა ზღვაში, მერე ნახე, რა მოგივა. მეც ასე დამემართა, აქ პირველად რომ მოვედი. პატარა ბავშვივით ვჭყლოპინებდი. არ იცი, რა დღეში ჩავვარდი… მიდი ახლა, გამოიცვალე, წყალი გადაივლე და დაბლა ჩამოდი. ვისადილოთ და მერე რაღაც უნდა მოგიყვე.
_ ცუდი არაფერი მითხრა, იცოდე.
_ ცოტა სევდიანი ამბავია, უკვე ჩავლილი, მაგრამ მაინც უნდა მოგიყვე, იმიტომ, რომ შენი დახმარება მჭირდება, გესმის? _ მოულოდნელად დასერიოზულდა ნატკა და მრავლისმეტყველი მზერით შეხედა მეგობარს.
მისი ინტონაცია იმდენად არ მოეწონა თიკოს, რომ მაშინვე დაიძაბა.
_ ახლავე მომიყევი, წყლის გადავლებას მერეც მოვასწრებ. ჭამით კიდევ ჯერ არ მშია, _ იცრუა და ოთახში შებრუნდა.
ორივენი სავარძლებში მოკალათდნენ. უეცრად სიჩუმე ჩამოწვა. ნატკა შეფიქრიანებული იჯდა, თითქოს საუბრის დაწყება უჭირდა. თიკო იცდიდა. დაქალის დაძაბულობა აოცებდა. მოულოდნელად ნატკა ოთახიდან გავიდა და ცოტა ხანში ანთებული სიგარეტით ხელში დაბრუნდა. მერე კვლავ სავარძელში ჩაჯდა, ღრმა ნაფაზი დაარტყა და ხმადაბლა დაიწყო:
_ სანამ მთავარ სათქმელს მივადგებოდე, მინდა გითხრა, რომ მირო ძალიან მიყვარს. სანამ გავყვებოდი, არც ვიცოდი, ასეთი მდიდარი თუ იყო. შემიყვარდა და მივთხოვდი. ხომ მომიყოლია, როგორ გავიცანი? საბერძნეთში ვისვენებდი და იქ შევხვდი. მის სასტუმროში ვცხოვრობდი და არც ვიცოდი, მისი თუ იყო. გავიცანი თუ არა, მაშინვე შემიყვარდა. დავბრუნდი თუ არა იქიდან, ეგრევე თან ჩამომყვა და ცოლობა მთხოვა. იცი, რა ბედნიერი ვიყავი? მიწაზე ვერ ვეტეოდი. მაგრამ აი, ჩემი მაზლის დაღუპვის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა.
_ როდის დაიღუპა? ეგ არ ვიცოდი…
_ გაზაფხულზე. შენთან ბოლო დროს არ მქონია კონტაქტი, რომ მეთქვა. არც მქონდა არაფრის თავი, ისეთი შემზარავი ამბავი გადაგვხდა. ბიჭი ჰყავს, ნიკა, ხუთი წლის. აივანზე ასულა თურმე და დაბლა იხედებოდა. ეს დაუნახავს და გავარდნილა ბავშვის გადასარჩენად. წამიც და გადავარდებოდა. ამ დროს ფეხი აუსხლტა, ბავშვს კი დაავლო ხელი და უკან გადმოისროლა, მაგრამ თვითონ თავი ვერ შეიკავა, აივანი გაანგრია და გადავარდა. კი გადარჩებოდა, მაგრამ თავი ლოდს დაარტყა და ეგრევე მოკვდა. ის ლოდი ავიღეთ და ზღვაში გადავაგდეთ. საშინელი ტრაგედია იყო, არ იცი, აქ რა ხდებოდა.
_ თქვენთან ცხოვრობდა?
_ საქმე ისაა, რომ არა. ცოლ-შვილით დასასვენებლად იყო ჩამოსული.
თიკოს თვალები აუცრემლიანდა.
_ საწყალი… და ბავშვი? ბავშვი სად არის?
_ აქ არის, ჩვენთან ცხოვრობს. მიროს ერთადერთი ნუგეში ახლა ნიკაა, _ ნატკა წამით გაჩუმდა, სიგარეტზე ჩამოკიდებულ ფერფლს თვალი მიაშტერა და განაგრძო, _ მას შემდეგ მირო საგრძნობლად შეიცვალა.
ნატკა აივნისკენ დაიძრა, მაგრამ ვერ მოასწრო. ფერფლი იატაკზე დაიყარა. ქალმა ხელი ჩაიქნია და უკან გამობრუნდა.
_ ჯანდაბა! ვერ მოვასწარი გადაფერფლება. ამ ოთახში კიდევ საფერფლე არ არის. არა უშავს, მოვწმენდ მერე.
_ ბავშვს რატომ არ აჩენ, ნატკა? _ თანაგრძნობით შეეკითხა თიკო.
_ ხომ იცი, რომ შვილის გაჩენა არ მინდა. დავიღალე ბავშვების გაზრდით. ჩემი ხუთივე და-ძმა სულ მე გავზარდე. ყველაზე უფროსი ვიყავი და იძულებული ვხდებოდი, დედაჩემს ამაში მაინც დავხმარებოდი. თითქმის არ მქონია არც ბავშვობა და ახალგაზრდობა. უმამობამ დაღი დამასვა. ერთადერთი დედა მუშაობდა და სხვა რა გზა მქონდა, რომ არ მივხმარებოდი? ჰოდა, ახლა ვინაზღაურებ დაკარგულ წლებს. ჯერ არ ვაპირებ ბავშვის გაჩენას. მირომ იცის ეს. მასთან პირველივე დღიდან გულახდილი ვიყავი და დაქორწინებამდე ყველაფერი მოვუყევი. ახლა კი გავაჩენდი ბავშვს, მის მდგომარეობას რომ ვუყურებ, მაგრამ თვითონ აღარ უნდა, ჯერ ნიკა წამოიზარდოსო. ეშინია, მისი წილი სითბო და სიყვარული ჩვენს შვილზე არ გადავიდეს. ბიჭი ისედაც ტრავმირებულია. ხომ იცი, პატარები როგორი ეჭვიანები არიან. გარდა ამისა, იმ დღის შემდეგ საშინლად ჭირვეული გახდა. ღამით კოშმარები ესიზმრება და ხშირად იღვიძებს. სულ მამას გაიძახის, დედას არც კი ახსენებს. გიჟდებოდა მამამისზე.
_ და დედა? სადაა დედამისი?
_ წავიდა. შვილი მიატოვა და გაიქცა. სულ ამის ბრალია, მამუკა რომ დაიღუპაო და მოიძულა ბავშვი, მისი დანახვაც არ სურს.
_ რა საშინელებაა! რაც უნდა იყოს, შვილს ზურგი როგორ უნდა აქციოს დედამ?
_ მიროს პირიქით, უხარია კიდევაც, ნიკაზე უარი რომ თქვა. ამბობს, ბავშვი სრულფასოვან ოჯახში უნდა გაიზარდოს და უმამობა არ იგრძნოსო. ბოლოს მაინც მოძებნიან ერთმანეთს დედა და შვილი, ახლა კი, ამ ეტაპზე ასე უკეთესიაო.
_ შენ როგორ ფიქრობ?
_ აბა, რა გითხრა. ცოტა თავისებური გოგოა ჩემი მაზლის ცოლი. დედისერთაა და თავზე ბუზს არ ისვამდა არასდროს. მამუკას თავის ნებაზე ათამაშებდა. ისიც ნებისმიერ სურვილს უსრულებდა. ისე, სიმართლე უნდა ითქვას, კინაღამ გადაჰყვა ქმრის სიკვდილს. სადღა იპოვის მისნაირ ბუნჩულას და დამყოლს? რადგან ბავშვზე უარი თქვა, მიროც ცუდად მოექცა. მამუკას ბინაში აღარ შეუშვა და უბინაოდ დატოვა. ვერც იჩივლებს, ვერც ვერაფერი. ის ბინა მიროს ნაყიდი იყო და მამუკამ გადაფორმება ვერ მოასწრო. სულ ახალი ნაყიდი ჰქონდა. გადაყოლილი იყო ძმას, გიჟდებოდა მასზე. ახლა ძმა აღარ ჰყავს და მთელი ყურადღება ნიკაზეა გადატანილი. რა თქმა უნდა, მეც მინდა, ბავშვს არაფერი დააკლდეს და სრულფასოვანი გაიზარდოს, მაგრამ არა ჩვენს ხარჯზე, გესმის? მინდა, წაიყვანოს დედამისმა და მიხედოს. ველაპარაკე კიდევაც მარის, დავარწმუნე, თუ ბავშვს შენ გაზრდი, ბინასაც შენს სახელზე გადავაფორმინებ-მეთქი, მაგრამ მირომ ქვა ააგდო და თავი შეუშვირა. მაგრად ვიჩხუბეთ, ჩემს საქმეებში რატომ ერევიო. იმ ქალმაც დაკრა ფეხი და იტალიაში წავიდა. ეს ბავშვი კი მე შემრჩა.
თიკოს გულზე მოხვდა დაქალის სიტყვები. ნატკასგან ამას არ მოელოდა. «მაინც შეცვლილა», _ გაიფიქრა გონებაში.
_ აღმზრდელი რომ აუყვანოთ?
_ მირო სასტიკი წინააღმდეგია. არადა… იცი, რატომ მოგიყევი ახლა ეს ამბავი? კვირის ბოლოს ათენში მიდის თავის საქმეებზე, მე კი აქ მტოვებს. ცხოვრებაში მარტო არსად წასულა, სულ თან დავყვებოდი ყველგან. გული მიკვდება. მისი ძმისშვილის გამო მე რატომ უნდა დავიჩაგრო? ამაზე ლამის ერთმანეთი დავხოცეთ. გაგშორდები-მეთქი, ვუთხარი. მე მგონი, უნდა, რომ ნიკა იშვილოს. ამას ვერ ავიტან.
თიკომ ამოიოხრა, თმა მხარზე გადაიყარა და შემპარავი ხმით წარმოთქვა:
_ ნატკა, საყვარელო. არა მგონია, შენს ქმარს ნაკლებად უყვარდე. მაგრამ რადგან შენ ბავშვის გაჩენა არ გინდა, იქნებ იმიტომაც გადაწყვიტა ნიკას შვილად აყვანა? იქნებ პრობლემა შენშია და არა ნიკაში?
_ და რას მირჩევ, განზე გავდგე? _ ნატკამ თვალები დააკვესა, ფანჯარასთან მივიდა და ხელები გულზე გადაიჯვარედინა, _ შენ გყვარებია ოდესმე ვინმე ისე, რომ სხვა აღარაფერს ჰქონია შენთვის მნიშვნელობა?
თიკომ თვალები დახარა.
_ ალბათ მყვარებია…
გაკვირვებული ნატკა მისკენ დაიძრა, ხელები მხრებზე შემოაწყო, თვალებში ჩააცქერდა და მტკიცე ხმით უთხრა:
_ ჰოდა, შენი სიყვარული ყოველთვის უნდა დაიცვა. იცი, რა საშინელებაა, როცა გრძნობ, რომ შენი ბედნიერება სხვის ხელშია და სადაცაა, გაგიფრინდება?
თიკოს გული მოეწურა, თვალი თვალში გაუყარა დაქალს და ყრუ ხმით მიუგო:
_ ვიცი.
მერე ნატკას დამშვიდებას შეეცადა:

_ ხომ შეიძლება, რომ მიროც იმავეს გრძნობდეს? შენთან შედარებით, მას სამუშაო აქვს და იმაზე გადაერთვება, მაგრამ ყველა ნორმალურ მამაკაცს სჭირდება ქალი. ეს ბუნებრივია, მაგრამ არა ნებისმიერი ქალი, არამედ შენ, შენ სჭირდები. თქვენ ხომ ერთმანეთი გიყვართ. მერე რა, რომ ამ ტრაგედიამ დათრგუნა. ამის გამო სხვასთან ხომ არ გაქცეულა? ისევ შენთანაა და უნდა, რომ გაუგო, გესმოდეს მისი. მართალია, ამას ხმამაღლა არ გეუბნება, მაგრამ შენ უთქმელადაც უნდა ხვდებოდე. აბა, რა ქნას. ნიკა მისი სისხლი და ხორცია, ძმისგან ისღა დარჩა და ხელს ხომ არ ჰკრავს? ებრალება ბავშვი და უნდა, ნორმალურ პირობებში იზრდებოდეს. სხვა არაფერი, ტყუილად ეჭვიანობ, ნატკა, სანერვიულო მართლა არაფერი გაქვს.

თიკოს რბილი, ნაზი და მზრუნველი ხმა გულში ჩამწვდომად გაისმოდა. ნატკა თანდათან დამშვიდდა, სახე ღიმილმა გაუნათა და მეგობარს მადლიერებით სავსე მზერით გახედა:

_ როგორი კეთილი მყავხარ. რომ იცოდე, რა მალამოსავით მომედო შენი სიტყვები. კარგია, რომ ჩამოხვედი, თიკუნა, შენი ბრძნული რჩევები ყოველთვის მადგებოდა. ახლა ნამდვილად მიშველე, თავს ძალიან მარტოსულად ვგრძნობდი. დამტანჯა ფიქრებმა, მოსვენება დავკარგე. იცი, როგორ მჭირდები? შენ უნდა დამეხმარო, სხვა არავის იმედი აღარ მაქვს.

თიკომ იგრძნო, რომ ნატკას კიდევ რაღაცის თქმა უნდოდა და მოთმინებით დაელოდა საუბრის გაგრძელებას.

_ შენთან ერთი სათხოვარი მაქვს. ცოტა კი მერიდება, მაგრამ სხვა გზა არა მაქვს.

_ ისეთი რა არის, ჩემი რომ გერიდება? მითხარი, გოგო, არ გრცხვენია?

_ რა და… _ ნატკამ ჩაახველა, უხერხულად გაუღიმა დაქალს, მზერა აარიდა და ხმადაბლა თქვა, _ შეგიძლია ერთი კვირით ნიკა ჩაიბარო და ჩვენ გაგვიშვა? მე და მირო? რამდენი ხანია, მარტო არ დავრჩენილვართ. ათენში მიემგზავრება და მეც მინდა გავყვე.

თიკო გაშრა. არ იცოდა, რა ეპასუხა. ყველაფერს ელოდა, ამის გარდა. ისე მოიჩქაროდა ნატკასკენ, ისე გაუხარდა მისი მოპატიჟება, იმდენი სათქმელი დაუგროვდა… ამდენს ტელეფონში ვერ ეტყოდა. ახლა კი… იმის გაფიქრებამ, რომ ნატკამ თავისი მიზნების განსახორციელებლად ჩამოიტყუა, გული მოუკლა. თუმცა, იმასაც ხვდებოდა, რომ მისი მეგობარი დაბნეული და შეშინებული იყო, სხვა გამოსავალი არ ჰქონდა და საშველად ბავშვობის მეგობარი იხმო. თუკი ნატკა მართლა დარწმუნებულია, რომ ნიკაა მისი ბედნიერების დანგრევის მიზეზი, მაშინ ვალდებულიც კი არის თიკო, რომ დაეხმაროს.

_ რა პრობლემაა, _ ნირწამხდარი შეეცადა, ხმაში ბზარი არ გარეოდა, _ მთავარია, ბავშვმა ისურვოს ჩემთან დარჩენა. მირო? მიროს როგორ მოეწონება ეს აზრი? თუ მან უკვე იცის?

_ არა, მიროსთვის ჯერ არ მითქვამს, მაგრამ წინააღმდეგი არ იქნება. ყოველ შემთხვევაში, მის დარწმუნებას შევძლებ. ეჭვი არ მეპარება, რომ ნიკასაც მოეწონები. ვიცი, როგორ გიყვარს ბავშვები. გახსოვს, ქეთის გოგოს როგორ ართობდი? ერთი ლუკმა რომ შეეჭამა, ბალეტს სასაცილოდ ცეკვავდი. ასე რომ, მგონი, არ გაგიჭირდება ნიკასთან საერთო ენის გამონახვა. სხვათა შორის, ძალიან საყვარელი ბავშვია და იმედი მაქვს, დამეგობრდებით.

_ მეცოდება, იცი? _ სიბრალულით წარმოთქვა თიკომ.

_ მეც მეცოდება, მაგრამ ჩემი თავიც არანაკლებ მეცოდება, რა ვქნა, _ მხრები აიჩეჩა ნატკამ და დამნაშავის მზერით შეხედა მეგობარს.

იმედგაცრუებული თიკო თავს იმით იმშვიდებდა, რომ ნატკას დახმარება სჭირდებოდა. აწუხებდა მისი მდგომარეობა, მაგრამ ამწუთას იმ პატარა ბიჭუნაზეც ფიქრობდა, რომელმაც მამა დაკარგა და აღარც დედა ჰყავდა.

_ გინდა ნიკა გაგაცნო?

_ მინდა, _ დაქალის ღიმილს თვითონაც ღიმილით უპასუხა, _ ვეცდები, დაგეხმარო, ნატკა. ნუ გეშინია, ყველაფერი კარგად იქნება. თუ ბავშვი ჩემთან გაჩერდება, ნურაფრის დარდი ნუ გექნება.

_ ვიცოდი, რომ უარს არ მეტყოდი. შენ ყოველთვის გაჭირვების ტალკვესი იყავი ყველასთვის, განა მარტო ჩემთვის. წინ კიდევ ერთი კვირა გვაქვს. ჩვენც მოვიოხოთ გული ერთმანეთის ნახვით და ამასობაში ბავშვიც შეგეჩვევა. ვიცი, რომ ცუდად გამომივიდა, მაგრამ შენ გარდა ნიკას ვერავის ვანდობ. გპირდები, რომ აქ ჩამოსვლას არ ინანებ, ნახავ, რა დროს გაგატარებინებ. ჩვენს მეგობრებს გაგაცნობ. ახლა ყველანი აქ არიან, თბილისელი მეგობრებიც აქ ისვენებენ. ჯერ ოპერის სეზონი არ დამთავრებულა, იქაც წაგიყვან. ისიამოვნებ. _ ნატკა წამოდგა, თამთას გადაეხვია, აკოცა და ოთახიდან გავიდა.

თიკო მარტო დარჩა. თითქოს სული შეეხუთა. ცოტა არ იყოს, განხიბლული დარჩა დაქალის ქცევით. ხომ შეეძლო, სანამ ჩამოვიდოდა, მანამ ეთქვა ეს ყველაფერი? არ გამოუვიდა ლამაზად. რა საჭირო იყო ასეთი მიდგომა? ხომ იცოდა, რომ თიკო უარს მაინც არ ეტყოდა?

აივანზე გავიდა. დაქალთან საუბარმა მისი გეგმები შეცვალა. აქ სულ სხვა განწყობით, რაღაც უჩვეულოს მოლოდინით აღვსილი ჩამოვიდა, მით უფრო, რომ მამამისი და დედამისიც აპირებდნენ მალე ჩამოსვლას. მამას ფილმი ჰქონდა გადასაღები და უხაროდა, ზაფხულს მშობლებთან ერთად გავატარებო. რამდენი ხანია, ერთად არ შეყრილან. ყოველთვის ოცნებად ჰქონდა, თავისი მშობლებივით ტკბილი და თბილი ოჯახი შეექმნა, მასაც ისევე ჰყვარებოდა ქმარი, როგორც დედამისს უყვარდა.

ფიქრებით წამით წარსულს გადასწვდა, თავისი და ნატკას მხიარული ბავშვობა გაახსენდა. მათთან შედარებით რა არის ახლა ნიკას ბავშვობა? მიუხედავად იმისა, რომ ახლანდელ დროში ბავშვებს გაცილებით მეტი გასართობი აქვთ, ვიდრე თიკოს დროს იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ნიკა ასეთ ფუფუნებაში ცხოვრობს, ეს თითისტოლა ბავშვი მაინც უბედურია. არა უშავს, გაიზრდება და ყველაფერს გაიგებს. მთავარია, სითბო და ყურადღება არ მოაკლდეს. ეჭვი არ ეპარება, რომ დაუმეგობრდება და ნიკაც მიიღებს. ჰოდა, თუ ასე მოხდება, ნატკას და მიროს არყოფნაში დროსაც მშვენივრად გაატარებენ. ბოლოს და ბოლოს, თუ მისი მშობლები ჩამოვლენ, ერთად ივლიან გადაღებებზე და ბავშვიც გაერთობა.

წყლის გადავლება გადაწყვიტა, სააბაზანოში შევიდა, წყალი მოუშვა და ხელი შეუშვირა…

კარგა ხანს ინებივრა. გამოსვლას არ ჩქარობდა. სანამ ორთქლმა არ შეაწუხა, წყლის გადაკეტვა არ უფიქრია. როცა სააბაზონოდან გამოვიდა, შეამჩნია, რომ მისი ჩემოდანი ვიღაცას გაეხსნა და ნივთები კარადაში შეელაგებინა. სარკის წინ კი კბილის პასტა, ჯაგრისი და ახალი სავარცხელი იდო. მიხვდა, რომ მისი არყოფნით ვიღაცამ «ისარგებლა» და მოემსახურა. ალბათ მარო იქნებოდაო, გაიფიქრა, მოსამსახურე ქალი, რომელიც ეზოში შემოსულ ქალებს პირველი შემოეგება. ალბათ სწორედ მან მიუჩინა ადგილი თიკოს ნივთებს.

სახე მოიწესრიგა, მკვებავი წაისვა, თმა გადაივარცხნა და ოთახიდან გავიდა. დერეფანი სწრაფი ნაბიჯებით გაიარა და ფართო, ლამაზ ოთახში აღმოჩნდა. კედლებზე ფერწერული ტილოები ეკიდა, ჭერზე კი უზარმაზარი ვენეციური ბროლის ჭაღი. ასეთი ჭაღები, მართალია, არ ხიბლავდა, მისი გემოვნება უფრო მოდერნისკენ იხრებოდა, მაგრამ ესეც ლამაზი იყო, მისი დასაწუნი ნამდვილად არაფერი სჭირდა. ყველაზე მეტად თეთრი როიალის ნახვა გაუკვირდა. არავინ ეგულებოდა მის სამეგობროსა თუ საახლობლოში, თეთრი როიალი ჰქონოდა. ნეტავ თუ უკრავდა ამ ინსტრუმენტზე ვინმე, თუ მხოლოდ ბუტაფორიის როლს ასრულებდა? ნატკა ნამდვილად არ იყო დაკვრის მოყვარული, ფორტეპიანოზე არასდროს უვლია, არც გიტარაზე… რა სიამოვნებით დაუკრავდა თიკო ახლა. ხომ არ აახმიანოს ეს იშვიათი ინსტრუმენტი? ფეხაკრეფით მიუახლოვდა როიალს და ის იყო, თავი უნდა აეხადა, რომ ვერანდიდან საუბრის ხმა შემოესმა. კარი ღია იყო და ყოველი სიტყვა გარკვევით ისმოდა. იმწამსვე ოთახში სიგარეტის მკვეთრი სუნი შემოიჭრა. ფეხის წვერებზე აწეული კარს მიუახლოვდა და შეუმჩნევლად გარეთ გაიხედა. მოულოდნელად სავარძელში ვიღაცის გრძელი, სიგანეზე გაშლილი ფეხები დაინახა. მისდა გასაოცრად, ის უცნობი სწორედ მასზე, თიკოზე ლაპარაკობდა.

_ შენ მოგწონს ნატკას გადაწყვეტილება? მე არ ვიცნობ მაგ გოგოს, მაგრამ დარწმუნებულები ხართ, რომ მოუვლის? არ აჯობებდა, ვინმე აგვეყვანა, გამოცდილი ძიძა და მისთვის ჩაგვებარებინა? ცოტა არ იყოს, მეჩვენება, რომ… _ უცნობმა აღარ გააგრძელა.

_ ახლა ვერავის ვერ ავიყვან, გამორიცხულია, _ გაისმა ნატკას ქმრის ხმა, _ ჯერ ერთი, სრულიად უცხო ადამიანს ამხელა სახლი და ბავშვი ერთად როგორ ჩავაბარო და მეორეც, არ ვიცი, ბავშვი როგორ შეეგუება უცხოს. მართალია, თიკოც უცხოა მისთვის, მაგრამ ერთი კვირაში ჩვენ გვერდით რომ იქნება, იქნებ მიეჩვიოს. თუ არადა, მოუწევს ნატკას დარჩენა. რა ვქნა, სხვანაირად ვერ მოვიქცევი. ბავშვს კარგა ხანი დასჭირდება, რომ ის საშინელი დღეები დაივიწყოს. არ არის ასე ადვილი. ვიცი, ნატკა ძალიან განიცდის, ასე რომ გადავერთე ნიკაზე, მაგრამ უნდა მოითმინოს, სხვა გამოსავალს ვერ ვხედავ. ის კი არა, მეშინია, ამის გამო ბავშვი არ შეიძულოს. მაგიტომაც მინდოდა წამეყვანა. ქალების ამბავი არ იცი? ეჭვიანობს. ერთად რომ წავალთ, ცოტათი მაინც დამშვიდდება.

_ ეგ მართალია, მაგაში მეც გეთანხმები, მაგრამ რა ვიცი, აბა? ასე მგონია, ნიკას გაუჭირდება ქალთან დარჩენა. ის კი არა, ისიც ვიფიქრე… თუმცა, არა, სისულელეა, _ უცნობი სავარძელში შეირხა და თიკო კარს უკან დაიმალა, არ დამინახოსო.

_ ვიცი, რაც იფიქრე, მაგრამ არ გამოვა. ჯერ ერთი, სად ვიპოვო ახლა ისეთი კაცი, ყოველდღე აქ რომ ივლის და ბავშვს გაართობს? ეგეთი სამსახური ჩვენთან არ არსებობს. თანაც, მირჩევნია, ქალთან დარჩეს. ასეთ ასაკში დედის სითბო რომ დაგაკლდება, ყოველთვის უმჯობესია, შენ გვერდით ქალმა იტრიალოს და დანაკლისი რაღაცით შეგივსოს.

_ მოკლედ, ქალური ტაქტი, არა? _ მამაკაცის სასიამოვნო ბარიტონს დაუფარავი ირონია გაერია.

თიკო გაქვავდა. ერთი ნაბიჯით მოშორდა კარს და გაიტრუნა.

_ იმედია, ეს დროებითია, ჩემო მირო. ბიჭს მამაკაცების საზოგადოება უფრო სჭირდება. ქალებს უძნელდებათ ბავშვების ჭირვეულობების ატანა. შეიძლება უყვირონ, ხელიც კი შემოჰკრან… ან პირიქით, გაანებივრონ. მთავარია, ბავშვი არ დაიჩაგროს.

_ მაგის უფლებას არავის მივცემ. ის არ ეყოფა, უდედოდ რომ დარჩა? დედამისს ნიკას დანახვაც არ უნდოდა. ახლა მოეგო გონს, მაგრამ ახლოს არ გავაკარებ.

_ მისიც მესმის, რომ იცოდე.

_ რა გესმის, თუ კაცი ხარ! შვილი უნდა მოიძულო იმის გამო, რომ ქმარი ბავშვის სიცოცხლის გადარჩენას გადაჰყვა? რა, ქმარი უფრო უყვარდა, ვიდრე შვილი?

_ არ არის გამორიცხული.

_ ჰოდა, მით უარესი მისთვის! _ ხმას აუწია მირომ.

_ კარგი, ჰო, გასაბრაზებლად კი არ მითქვამს, _ გაიცინა უცნობმა, _ მაგრამ შენი სტუმრის ამბავი დიდად ვერ მაწყნარებს. არ იცი, როგორი გოგოა, რა ზნის, რა ხასიათის… რატომ ხარ დარწმუნებული, რომ ნიკას იმ საშინელების დავიწყებაში დაეხმარება? აქვს ბავშვებთან ურთიერთობის გამოცდილება? ფსიქოლოგია თუ რა? _ მამაკაცის ხმაში უნდობლობამ და დამცინავმა კილომ ერთდროულად გაიჟღერა.

თიკოს ბოღმა ყელში მოებჯინა. სულაც არ აპირებდა მათი საუბრის ჩუმად მოსმენას, სრულიად უნებლიეთ გახდა ამ ლაპარაკის შემსწრე, მაგრამ მამაკაცების დიალოგი სულელურ მდგომარეობაში აყენებდა და ამან გააბრაზა. წამოენთო, ჩუმად დაიხია უკან, იმ კარისკენ, საიდანაც შემოვიდა, ხმაურით გამოაღო, ვითომ ახლა შემოვიდა და ხმაურითვე მიხურა. მერე მტკიცე ნაბიჯებით გადაჭრა უზარმაზარი ოთახი და ვერანდისკენ აიღო გეზი.

გამოღებულ კარში გავიდა თუ არა, უცნობი მამაკაცის ცნობისმოყვარე მზერას შეეფეთა. ამ უკანასკნელმა ინტერესით შეათვალიერა, მერე ხელი საფერფლისკენ წაიღო, სიგარეტი ჩააქრო და ფეხზე წამოდგა.

მიროც მაშინვე წამოხტა და მისკენ გამოეშურა.

_ ცოტა მაინც დაისვენეთ? ნამგზავრი ხართ, დაღლილი იქნებით, _ მისმა კეთილმა გამომეტყველებამ თიკოს შვება მოჰგვარა, _ იმედია, ჩვენთან მოგეწონებათ.

_ გმადლობ, მირო. მიხარია, რომ მომიწვიეთ. საუკუნეა, ნატკა არ მინახავს. ისე მომნატრებია, ლამის ვიტირე, რომ დავინახე. თან ზღვაც ძალიან მიყვარს, ასე რომ, ორმაგი ტუზი დამეცა, _ გაიხუმრა თიკომ და მზერით უცნობს გადასწვდა.

მშვენიერი აღნაგობის სიმპათიურმა მამაკაცმა ნაბიჯი მოსაუბრეებისკენ გადმოდგა, მაგრამ შორიახლოს გაჩერდა, თითქოს წარდგენას ელოდებაო.

_ ხედავ, ზუზი, როგორი სტუმარი გვყავს?

_ ვხედავ, ვხედავ, ლურჯი ფრინველი შემოფრენილა შენს სახლში, ჩემო მირო, _ ირონიულად გაიღიმა მამაკაცმა და თავზე ხელი გადაისვა, თითქოს აჩეჩილ თმას ისწორებსო.

თიკოს წამით სახე მოეღრუბლა, უცნობის ირონიას საზღვარი არ ჰქონდა. «ნეტავ ვინ ჰგონია თავისი თავი? ან ეს სახელი რაღაა? კაცს როგორ შეიძლება, ზუზი ერქვას? მაგის ადგილას საირონიოდ არ მექნებოდა საქმე!» _ ქალმა მწყრალად შეხედა მოღიმარ მამაკაცს და მზერა მაშინვე მიროზე გადაიტანა.

_ ნატკა გეგმებს აწყობდა, როგორ გაგაცნობდათ ერთმანეთს, მაგრამ ჩაუვარდა კოვზი ნაცარში. ეს პატივი მე მერგო წილად, _ გაიცინა მირომ, _ თუმცა, თქვენისთანა გარეგნობის ქალს წარდგენა ნამდვილად არ სჭირდება.

«ეს რა სისულელე წამოროშა? რა შუაშია გარეგნობა, როცა ორ ადამიანს ერთმანეთს აცნობენ? დაიბნა მგონი ეს საცოდავი», _ გულში გაეცინა თიკოს და ამ ფაქტმა გაამხიარულა.

უცნობი მიროზე მაღალი და მხარბეჭიანი იყო.

_ თიკო, გაიცანით ჩემი ძმაკაცი და ბავშვობის მეგობარი, ზუზი თავართქილაძე.

«ლუარსაბი», _ მსწრაფლ ახალი სახელი მოარგო უცნობის გვარს თიკომ და ღიმილი ვერ შეიკავა.

მამაკაცი ახლაღა დაიძრა მისკენ, მოუახლოვდა, ოდნავ გადმოიხარა და ქალის ხელს ემთხვია. მიუხედავად იმისა, რომ წეღან მისმა დამცინავმა კილომ სიბრაზე მოჰგვარა, მაინც მოიხიბლა უცნობის ჟესტით. ზუზის კეთილშობილურმა და, ამავდროულად, ქედმაღლურმა გარეგნობამ მასზე შთაბეჭდილება მოახდინა. ხშირი, წაბლისფერი თმა ფართო შუბლზე ჩამოჰყროდა, მომშვილდული წარბების ქვეშ მეტყველი მწვანე თვალები უელვარებდა. მოძრავ ბაგეებზე ირონიული ღიმილი დასთამაშებდა. თიკო მხოლოდ იმან დაამშვიდა, რომ თავადაც ცივად უპასუხა უცნობის აშკარად მტრულ დამოკიდებულებას.

სწორედ ამ დროს ნატკა გამოჩნდა და დაძაბულობაც უმალ განიმუხტა.

_ ზუზიკუნა, საძაგელო, როდის ჩამოხვედი? მე ისევ რომში მგონიხარ! _ აღტაცებით შესძახა ნატკამ, ხელები გაშალა და მამაკაცს გადაეხვია, _ როგორ მომენატრე, შე ოხერო, შენა!

_ ამ დილით ჩამოვედი და ეგრევე თქვენკენ გამოვეშურე. მეც მომენატრე, გოგონი, თანაც ძალიან-ძალიან, _ ორი «ძალიან» ერთმანეთს გადააბა სტუმარმა.

_ ჩემი თიკო უკვე გაიცანი? ხედავ, რა ქალია? თვალებს უყენებს კაცებს! მირომ რომ მითხრა, ზუზი მოდისო, ვერ წარმოიდგენ, როგორ გამიხარდა. თიკოს გავაცნობ ჩემი ქმრის საუკეთესო მეგობარს და არ მოიწყენს-მეთქი. თქვენ კი უჩემოდ მოგიგვარებიათ საქმე, _ გადაიკისკისა ნატკამ, ზუზის კვლავ მოეხვია და დაქალს თვალი ჩაუკრა.

თიკომ უხერხულად გაიღიმა და პირველსავე სავარძელში ჩაჯდა, თან შეეცადა, ხელიხელგადახვეული ნატკასა და ზუზისკენ არ გაეხედა. ამასობაში მირომ კონიაკი და სირჩები შემოიტანა და მაგიდაზე შემოდგა. თიკო ისე იყო მიკრული სავარძლის ზურგს, თითქოს შვებას მასში ეძებდა. თვითონაც ვერ ხვდებოდა, ასე რამ დაძაბა, ერთიანად დაეჭიმა სხეული. უცნობის ირონიული შენიშვნა და ღიმილი გონებიდან არ ამოსდიოდა.

_ ბარემ შოკოლადიც გამოგეტანა, მირო, ა? ბარის ქვედა თაროზე დევს, მწვანე პარკში.

_ ვიცი, _ მოკლედ მიუგო მირომ და გატრიალდა.

ნატკა ზუზის ესაუბრებოდა. თიკომ მათი საუბრიდან დაასკვნა, რომ ზუზი რომში ნიკას დედას ხშირად ხვდებოდა. რძლის ამბავს ნატკა მოუთმენელი ინტერესით ისმენდა.

_ ცდილობს, როგორმე დაივიწყოს ის ტრაგედია, მაგრამ მაინც ვერ შეეგუა. ჩემი ამბავი ხომ იცი, შევუძახებ ხოლმე, დავამუნათებ ჩემებურად. დარწმუნებული ვარ, რომ გაუვლის და ბავშვზეც გული მოუბრუნდება.

_ ბიჭო, მობრუნებული არ ჰქონდა? თანახმა იყო, თუკი მირო ბინას გადაუფორმებდა, წაიყვანდა ნიკას და გაზრდიდა. ჩვენც დავეხმარებოდით, განა რამეს დავაკლებდით! მაგრამ არა, შენმა ძმაკაცმა თავი გაიგიჟა, მაგის სახელიც არ მიხსენოო. კინაღამ დაგვენგრა ოჯახი ამის გამო. არა, მითხარი, გაფიცებ ყველაფერს, ვტყუოდი? ბავშვს მამა არ ჰყავს. ახლა დედაც აღარ ჰყავს. არ ჯობდა, დედას გაეზარდა თავისი შვილი? ბიჭი ასე უფრო არ არის ტრავმირებული? სამადლოდ რომ იზრდება ბიძასთან და ბიცოლასთან, უკეთესია? გეკითხები, უკეთესია?

ზუზიმ დუმილით უპასუხა. აშკარა იყო, მეგობრის ცოლის მსჯელობა დიდად არ ეპიტნავებოდა, ან მიროზე საყვედურების მოსმენა არ სიამოვნებდა.

თიკო ისმენდა მათ საუბარს, მაგრამ ცდილობდა, მამაკაცისკენ არ გაეხედა. თვითონაც არ იცოდა, რატომ, მაგრამ უცნობის თვალებს უფრთხოდა. ვერაფრით აეხსნა, რატომ ბოჭავდა ასე ზუზის მზერა. გარდა ამისა, მასზე დამთრგუნველად მოქმედებდა სტუმრის ხავერდოვანი ხმა, ოდნავი ხრინწი რომ გარეოდა და ირონიული ღიმილი, წამითაც რომ არ იშორებდა სახიდან. შიგადაშიგ ზუზი თიკოს ცალი თვალით გულგრილად გადახედავდა და ქალს მისი სიცივე გულზე ლახვარივით ესობოდა.

მირიანმა ფაიფურის თეთრი ვაზით შოკოლადი შემოიტანა და მაგიდაზე დადგა. მერე კონიაკი ჩამოასხა და ერთი სირჩა თიკოს გადააწოდა. თიკომ სირჩა ჩამოართვა და ხელისგულზე დაიდგა. მირო საუბარში ჩაება და როცა ნატკამ წინადადება ჩაამთავრა, მხოლოდ მაშინ ალაპარაკდა.

_ ჩემი აზრით, მარის მდგომარეობიდან მხოლოდ გათხოვება გამოიყვანს. მისთვის ნიკა ახლა ზედმეტი ტვირთია. მე ასე ვფიქრობ და თქვენ როგორც გინდათ, ისე გაიგეთ.

_ როგორ არა გრცხვენია, მირო, მაგას რომ ამბობ? _ დატუქსა ცოლმა, _ რა დროს გათხოვებაზეა საუბარი, წელიწადიც არ გასულა, ქმარი მიწას რომ მიაბარა.

_ და ეგრევე იტალიაში გაიქცა! _ ხმას აუწია მირომ, _ გლოვა თუ უნდოდა, რას გარბოდა? დარჩენილიყო და იქნებ მეც მომბრუნებოდა გული! რა, კარგად მოიქცა? ბავშვი უპატრონოდ მიაგდო, მაგის დანახვაც არ მინდაო, მერე კი…

_ შენი ბრალია, თუ გაიქცა. შენ აიძულე. ცოტა რომ მორბილებულიყავი, ახლა აქ იქნებოდა და თავის შვილს თვითონ მიხედავდა.

_ მოკეტე ახლა! _ მირომ მოთმინება დაკარგა და ცოლს თვალები დაუბრიალა.

_ შენ მართალი ხარ, მირო. მარის ახლა მართლაც სჭირდება ვიღაცაზე გადართვა და ვიცი, რომ ეს არ გაუჭირდება. იგი უმამაკაცოდ დიდხანს ვერ გაძლებს. ძალიან ახალგაზრდაა იმისთვის, რომ მთელი ცხოვრება ქმარი იგლოვოს. თანაც, იტალია სხვანაირი ქვეყანაა. ისეთი ბიჭებითაა იქაურობა სავსე, რომ, ოოო! _ კვლავ იგივე ირონია, იგივე სარკასტული ღიმილი…

თიკოს ლამის შეამცივნა ზუზის ღიმილზე. აშინებდა ამ კაცის სახის გამომეტყველება.

_ კარგი, გვეყოფა ახლა, ნუ მოვაძულებთ თავს სტუმარს. აქ იმისთვის კი არ ჩამოსულა, რომ ჩემი რძლის საყვედურები ისმინოს. მოდი, დავლიოთ ცოტა და გავმხიარულდეთ, თორემ თიკო იფიქრებს, ეს სად მოვხვდიო.

მიროს თბილმა სიტყვებმა და კეთილმა ღიმილმა თიკოსაც მოჰგვარა ღიმილი. შეჰყურებდა სამივეს და ცოტათი შურდა კიდევაც, ასე ახლოს რომ იყვნენ ერთმანეთთან. მოწყურებული იყო ასეთ მეგობრობას. მოსკოვში დიდად არავის დაახლოებია, აქაური მეგობრები კი ნელ-ნელა შემოეფანტნენ. ერთი ნატკა შერჩა და ისიც შორს იყო მისგან. ბოლო დროს ხომ საერთოდ, არავის ეკარებოდა დემნას გადამკიდე. მის გარდა ქვეყანაზე ყველა გადაავიწყდა…

 

რატომღაც, ზუზის დინჯი, ხავერდოვანი ხმა თიკოზე დამამშვიდებლად მოქმედებდა და ცდილობდა, მასზე საკუთარი აზრი ჩამოეყალიბებინა. მირო აშკარა პატივისცემით ეპყრობოდა ძმაკაცს. მათი საუბრიდან თიკომ საჭირო დასკვნები გამოიტანა. მიხვდა, რომ ზუზიც ბიზნესით იყო დაკავებული, თანაც, ერთობ წარმატებულით.

ზუზი ხანდახან გამოხედავდა ახალგაცნობილ ქალს. ქედმაღლური, ჯიქური მზერით შეავლებდა თვალს, რაც თიკოს გაღიზიანებას იწვევდა და შვებით ამოისუნთქა, როცა მამაკაცი წამოდგა და წასვლა დააპირა. მან სადილად დარჩენაზე უარი განაცხადა, იქ მყოფთ დაემშვიდობა და გასასვლელისკენ გაეშურა. იგი ნატკამ გააცილა.

როგორც იქნა, თიკო მოეშვა, დაძაბულობამ გაუარა და მიროსთან მარტო დარჩენილმა თავისუფლად იგრძნო თავი. დაქალის ქმარსაც უნდოდა, რომ სტუმარი რაც შეიძლება მალე გაშინაურებულიყო, ამიტომ გუდას თავი მოხსნა და სახალისო ამბების მოყოლა დაიწყო.

მოულოდნელად თიკომ იგრძნო, რომ ვიღაც უყურებდა. თავი მიაბრუნა და კართან ატუზული პატარა ბიჭი შეამჩნია. მირომ მის მზერას თვალი გააყოლა და როცა პატარა დაინახა, გაღიმებული სახით დაუძახა:

_ ნიკა, მოდი ჩვენთან, ნუ გრცხვენია.

ბიჭუნა თითქოს ამ სიტყვებს ელოდაო, გახარებული მოსწყდა ადგილს, ოთახი სირბილით გადმოჭრა და ბიძის მუხლებში ჩარგო თავი. მირომ ბავშვს ალერსიანად გადაუსვა ხუჭუჭა თმაზე ხელი.

_ რა ქენი, ლექსი ისწავლე?

_ კი, უკვე ვისწავლე, მაგრამ აქ არ ვიტყვი, _ ბიჭმა ხუჭუჭა თავი ასწია და ბიძას ხშირწამწამებიანი თვალები შეანათა.

ძალიან ლამაზი ბავშვი იყო, თიკო თვალს არ აშორებდა. რაც უფრო აკვირდებოდა პატარას, მით უფრო ეკუმშებოდა გული. ბიჭუნას სახე გაჰფითრებოდა და თვალის უპეები ჩაშავებოდა, რაც იმაზე მეტყველებდა, რომ უძილობას შეეწუხებინა. მერე ნიკამ მზერა თიკოზე გადაიტანა და მორცხვად შეხედა.

მიროს გაეცინა.

_ მოგწონს? ხომ ლამაზი დეიდაა?

ბიჭმა თავი დაუქნია და ასე, თავჩაღუნული დარჩა, თან ბიძამისის მუხლებს მიეტმასნა.

_ ჰოდა, ძალიან კარგი. ეს დეიდა ჩვენთან იცხოვრებს. მიდი, მიესალმე.

ნიკა მიროს მოშორდა, მაგრამ თიკოსკენ ნაბიჯი არ გადაუდგამს, დამორცხვებული იდგა და იღიმოდა.

_ მიდი, რისი გრცხვენია, კაცი არ ხარ? ამ დეიდამ თქვა, მე და ნიკა უნდა დავმეგობრდეთო.

თიკომ თანხმობის ნიშნად თავი დააქნია და გუნებაში გაუელვა _ რა უსამართლობაა, რომ ბავშვების ასე მოსიყვარულე კაცს ღვიძლი შვილი არ ჰყავსო.

ნიკა, იმის მაგივრად, რომ თიკოს მიახლოებოდა, ბიძამისს მოეხვია, ხელები კისერზე შემოაჭდო და მკერდზე მიეხუტა.

_ მიდისო და მართალია? _ ნახევრად ჩურჩულით შეეკითხა.

_ სულ ცოტა ხნით, ნიკა, სუუულ სუულ ცოტა ხნით, _ მიუგო მირომ და «სულ ცოტა ხნით» საჩვენებელი და ცერა თითით მონიშნა.

_ ნატკაც?

_ კი, ნატკაც და შენთან თიკო დეიდა დარჩება. ხომ თქვი, მომწონსო, ჰოდა, შენ იცი, არ გააბრაზო, ხომ?

ბავშვს სახე შეეცვალა, ტუჩები აუკანკალდა და უფრო მაგრად მიეხუტა მიროს.

_ მე შენთან მინდა, ძია, აქ არ მინდა! _ ყრუდ ამოთქვა და თავი ჩაღუნა.

მირომ ქოჩორზე მოქაჩა ბავშვს, მერე ხელის სწრაფი მოძრაობით აუჩეჩა თმა და შუბლზე აკოცა.

_ იცი რა მალე გაივლის დრო? მონატრებას ვერ მოასწრებ, რომ ჩვენ უკვე აქ ვიქნებით.

_ შენთან მინდა… _ არ ნებდებოდა ნიკა.

_ მერე შენც წაგიყვან, კარგი? ახლა ვერა. ახლა სამსახურის გამო მივდივარ, იქ კი ბავშვები არ დაჰყავთ.

ნიკას თვალები გაუბრწყინდა.

_ მართლა წამიყვან, ძია მირო? მართლა?

_ აბა რა. განა ოდესმე მომიტყუებიხარ?

თიკოს კიდევ უფრო შეეცოდა პატარა. მამადაკარგულს და დედის ალერსს მოკლებულს იმის ეშინოდა, მოსიყვარულე ბიძაც არ დაეკარგა.

ოთახში ნატკა შემოვიდა. მას მიროს მძღოლი შემოჰყვა თან, გრიშა.

_ წამო, ვისადილოთ, _ ხელი აიქნია ნატკამ, _ გრიშას მოტანილი და მაროს მომზადებული თევზი დავაგემოვნოთ.

სადილის დროს ნატკა ცდილობდა, ქმრისთვის თავი მხიარულად მოეჩვენებინა, უკბილოდაც კი გაიხუმრა, მაგრამ მისი ყოველი ქმედება აშკარად ხელოვნურად მოჩანდა და თიკო მიხვდა, რომ დაქალი რაღაცის დამალვას ცდილობდა.

მირო ან ვერ ამჩნევდა ამას, ან არ უნდოდა შემჩნევა და თავს იკატუნებდა.

ფაქტი იყო, ნატკას აღიზიანებდა მიროს ნიკასთან დამოკიდებულება. თითქოს თვითონაც ცდილობდა, ბავშვის მიმართ სითბო გამოეხატა, მაგრამ საშინლად უნიჭოდ გამოსდიოდა. «როგორ არაგულწრფელ შთაბეჭდილებას ტოვებს ეს გოგო», _ უკმაყოფილოდ გაიფიქრა თიკომ.

სამაგიეროდ, ნიკათი მოიხიბლა. ჩანდა, რომ ბავშვი კარგად იყო აღზრდილი და ლაპარაკობდა მხოლოდ მაშინ, როცა მას მიმართავდნენ. არც ერთხელ უფროსების საუბარში არ ჩარეულა, არც ჭამის დროს ამოუღია ხმა. სადილის განმავლობაში მხოლოდ და მხოლოდ ბიძას უყურებდა, თანაც ისეთი მოწიწებითა და აღფრთოვანებით, ადამიანს გული მოუკვდებოდა. იგრძნობოდა, რომ მისთვის ამქვეყნად სხვა, უფრო ძვირფასი ადამიანი არ არსებობდა. მკითხაობა არ სჭირდებოდა იმას, რომ მიროს გვერდით ყოფნას ბავშვისთვის უდიდესი ბედნიერება მოჰქონდა.

როცა ჭამს მორჩნენ, მირო თავის კაბინეტში გავიდა. გასვლისას მან კიდევ ერთხელ აუწეწა თმა ბიჭუნას, რომელმაც ბიძას სევდიანი მზერა გააყოლა. როცა მარომ მაგიდა აალაგა და დაქალები ნიკასთან ერთად მარტონი დარჩნენ, ნატკამ მოულოდნელად საჭიროზე ხმამაღლა წამოიძახა:

_ ნიკა, გრიშასთან წადი და სთხოვე, ხელ-პირი დაგაბანინოს. ცოტა ხანში სასეირნოდ უნდა წავიდეთ!

_ ახლავე, ნატკა დეიდა, _ მორჩილად მიუგო ბავშვმა, სკამიდან წამოხტა და ოთახიდან ისე გავიდა, თითქოს ფეხები უკან რჩებაო.

ნატკას სუნთქვა გახშირებოდა.

_ ნატ, რა გჭირს? _ მხარზე ხელი დაადო თიკომ მეგობარს.

_ ის წავიდა, მაგრამ მისი აქ ყოფნა მაინც იგრძნობა. ეს ნორმალურია? _ აწუწუნდა.

_ აზვიადებ, გეფიცები, _ განაწყენდა თიკო.

_ ხედავ, მირო როგორ ექცევა? მარტო იმას აქცევს ყურადღებას, მე თითქოს არც ვარსებობდე. ძალიან გთხოვ, არ მითხრა ახლა, მეცოდებიო, თორემ გავგიჟდები. ისედაც დიდი ხანია, ხმამაღლა დაყვირება მინდა!

_ შენ მართლა უნდა გაემგზავრო ცოტა ხნით, _ რაც შეიძლებოდა, მშვიდად წარმოთქვა თიკომ, _ კარგია, რომ ქალაქიდან გადიხარ. არ დაგიმალავ და, არ მომწონს შენი ქცევა. რადგან შენი მეგობარი მქვია, ვალდებული ვარ, სიმართლე პირში გითხრა. ასე არ შეიძლება, შენს საქციელს გამართლება არა აქვს. მირო გრძნობს შენს ნიკასთან დამოკიდებულებას, იცი? დებილი ხომ არ გგონია ამხელა კაცი? რა გაქვს საეჭვიანო? ის თუ შვილივით უყვარს, შენ ცოლივით უყვარხარ. ეს ორი, სრულიად განსხვავებული სიყვარულია და…

_ თიკუნა, განა ვერ ვხვდები, რომ ვერ ვიქცევი ისე, როგორც საჭიროა? მაგრამ რა ვქნა, ვერაფერს ვერ ვუხერხებ ჩემს თავს. არ ვიცი, ასე რამ გამაბოროტა. მეც რომ ისე მოვექცე ამ ბავშვს, როგორც მირო ექცევა, ჩვენს საწოლში ამოყოფს თავს. მას თავისი ოთახი აქვს და სულაც არ მინდა, ჩვენთან გადმოინაცვლოს. მირო მთელი ღამეს იმას აყურადებს, მშვიდად თუ სძინავსო. სექსის დროსაც კი იმისკენ აქვს ყურადღება მიპყრობილი, _ დამცინავად ჩაიცინა.

_ ადრე თქვენს ოთახში ეძინა?

_ არა, მაგრამ მისი ოთახი ჩვენი საძინებლის გვერდითაა და კარი მთელი ღამე ღიაა, რადგან ხშირად ეღვიძება. წამოიყვირებს ხოლმე ძილში და ესეც დაფეთებული მასთან გარბის. რამდენჯერ დილამდე დარჩენილა იქ.

ნატკამ სიგარეტს მოუკიდა. თიკომ შეამჩნია, როგორ უკანკალებდა თითები დაქალს. ძლიერად იყო აღგზნებული. მიხვდა თიკო, რომ ნატკას აუცილებლად უნდა დახმარებოდა. ვერ ცნობდა მეგობარს, ის სულ სხვანაირი ახსოვდა, ახლა კი ძალიან შეცვლილი ეჩვენა. ასე თუ გააგრძელებდა, ეჭვი არ იყო, ოჯახი დაენგრეოდა.

თვალები დახუჭა და შეეცადა, მოვლენებისთვის ნატკას თვალით შეეხედა. ნუთუ მასაც დაემართებოდა ასეთი რამ, მიროს ცოლი რომ ყოფილიყო? არა, არავითარ შემთხვევაში! ჯერ ერთი, ძალიან უყვარდა ბავშვები, ადვილად შეეძლო გაშინაურებოდა, შეჭრილიყო მათ სამყაროში, ეს კი ოჯახის შენარჩუნებაში ყველაზე მეტად დაეხმარებოდა. ნატკას პირიქით, ბავშვები არასდროს აინტერესებდა. ამიტომაც არ აჩენდა შვილს. სწორედ მათ გამო არ ჰქონდა ნორმალური ბავშვობა, რამაც სერიოზული დაღი დაამჩნია მის ცხოვრებას, რომელსაც ამჯერად უფრო დიდი საფრთხე ემუქრებოდა.

თიკო მხარზე მიეხუტა.

_ არაფერზე იდარდო, _ ჩურჩულით უთხრა, _ შემდეგ კვირას თქვენ ორივენი უკვე შორს იქნებით. ჩათვალე, რომ ეს თქვენი მეორე თაფლობის თვეა, კარგი? _ მან ეშმაკურად გაიღიმა და დაამატა, _ ცოტა არ იყოს, მშურს შენი, ოღონდ თეთრი შურით. ძალიან საინტერესო ადამიანია შენი ქმარი. ვხვდები, რატომაც გეშინია მისი დაკარგვის, მისი შეყვარება ძალიან ადვილია, _ ამ სიტყვებით თვალებში ჭინკები აუთამაშდა, თითქოს დაქალს აეჭვიანებდა, რათა მისთვის ხასიათი შეეცვალა.

_ უყურე ერთი ამას, _ გადაიკისკისა ნატკამ, _ გინდა, რომ ჩემი მეტოქე გახდე? _ მსწრაფლ შეეცვალა გუნება-განწყობილება, გამხიარულდა და თიკოს გადაეხვია, _ მიხარია, რომ ჩემი გესმის.

_ მე კი მიხარია, რომ სიცილის ხასიათზე დაგაყენე.

_ მოდი, თიკუნა, მე და შენ გავისეირნოთ, ნიკა დარჩეს სახლში, გრიშასთან. რას იტყვი?

სანამ თიკო პასუხს გასცემდა, ოთახში ნიკა შემობრუნდა. კოხტად დაბანილ-დავარცხნილი კართან აიტუზა. იდგა მარტოსული და დაბნეული. თიკომ იგრძნო, რა მდგომარეობაშიც იმყოფებოდა ბიჭუნა.

_ გავისეირნოთ და ნიკაც თან წავიყვანოთ, _ თიკომ ჯერ ხელები მუხლებზე დაიტყაპუნა, მერე წამოდგა და ბავშვს მიუახლოვდა.

ბიჭმა ერთი ნაბიჯით უკან დაიხია, მაგრამ თიკო არ დანებდა, ხელი მხარზე მოხვია და მისკენ დაიხარა.

_ ნიკა, იცი რა? მე პირველად ვარ ბათუმში და აქაურობის არაფერი ვიცი. ხომ დამეხმარები ქალაქის დათვალიერებაში? შენნაირი კაცი რომ მეყოლება გვერდით, არაფრის არ შემეშინდება.

ბიჭუნა ყოყმანობდა, არ იცოდა, როგორ მოქცეულიყო _ ამ უცნობ დეიდას გაჰყოლოდა თუ შინ დარჩენილიყო. კითხვით სავსე მზერა ნატკას მიაპყრო, თითქოს ნებართვას მისგან ელოდა.

პასუხის ნაცვლად ნატკამ თბილად გაუღიმა და ნიკას იმედი მოეცა.

_ კარგი, წავიდეთ, _ ჩუმად ამოღერღა და თიკოს ხელში ხელი ჩაჰკიდა.

ქალს გული მოეწურა, როგორც კი ბავშვის გაოფლილი ხელისგული შეეხო. «როგორ ნერვიულობს საწყალი», _ გაიფიქრა.

_ მაშინ წავალ, ფეხსაცმელს გამოვიცვლი, თორემ მაღალ ქუსლებზე ვერ ვიბაკუნებ, _ ისეთი აღტაცებით შესძახა, თითქოს ქალაქის დათვალიერებაზე დიდი ნატვრა არაფერი ჰქონოდა.

როცა ესპადრილები ჩაიცვა და ოთახიდან გამოვიდა, კართან მომლოდინე მირო დაინახა.

_ თიკო, აი, აიღე. აქ ასი ლარია. ჩვენ ხომ უკვე მეგობრები ვართ. ეს ფული დაგჭირდება, ნიკასთან ერთად გასეირნება ძვირი სიამოვნებაა. იმედია, ცუდად არ გამიგებ, კარგი? გთხოვ, უარი არ მითხრა.

თიკო უხერხულად შეიშმუშნა, სახეზე წამოწითლდა, მაგრამ ფული მაინც გამოართვა. რა თქმა უნდა, უარი მხოლოდ მეტიჩრობაში ჩაეთვლებოდა, თორემ უფულობას ნამდვილად არ უჩიოდა.

როცა თიკო და ნიკა დაბლა ჩავიდნენ, ნატკა უკვე ჩაცმული დახვდათ. ახლა უფრო მშვიდად გამოიყურებოდა, გაიღიმა კიდევაც.

_ თიკო, მე სალონში უნდა გავიარო. თქვენ უჩემოდ წადით სასეირნოდ, კარგი? ამასობაში ბავშვიც მიგეჩვევა. მერე კი მეც შემოგიერთდებით. შეიძლება თეატრშიც წავიდეთ.

_ როგორც გინდა, _ გაოცებულმა თიკომ მხრები აიჩეჩა და ნირწამხდარი გარეთ გავიდა.

_ აბა, შენ იცი, ჭკუით იყავი, მეგობარი არ გამიბრაზო, ხომ? ნამდვილი ვაჟკაცი უნდა იყო და კარგი კავალერი. გესმის ჩემი?

_ მესმის, ნატკა დეიდა. მე ვიზრუნებ მასზე, _ დიდი კაცივით უპასუხა ნიკამ და თიკოს ხელი ჩასჭიდა.

გრიშას მანქანა უკვე დაექოქა. როგორც კი ჩასხდნენ, ბავშვი ახლოს მუჯდა თიკოს. ამ უკანასკნელმა მხარზე გადახვია ხელი, მერე კი ფანჯრიდან ქუჩების დათვალიერებას შეუდგა.

ცოტა ხანიც და მანქანა ბულვარზე გაჩერდა. თიკო და ნიკა გადმოვიდნენ. ბიჭმა კვლავ ჩაჰკიდა ქალს ხელი და ხეივანს ჩაუყვნენ. ქუჩა სავსე იყო დამსვენებლებით. შილიფად ჩაცმული გოგოები და შორტებიანი ბიჭები ხმაურით იკლებდნენ იქაურობას და ზღვისკენ მიიჩქაროდნენ.

თიკომ ორი ნაყინი იყიდა და მერხზე ჩამოჯდა. ერთხანს არც ერთი ხმას არ იღებდა. თიკოს უნდოდა რაღაც ეთქვა, მაგრამ არ იცოდა, რით დაეწყო საუბარი. ამასობაში ბავშვმა ნაყინი შესანსლა და იქვე, შორიახლოს დამაგრებულ ხის ცხენზე აბობღდა. თან იცინოდა, თან ფეხებს აქეთ-იქით აქნევდა.

შემდეგ პარკში გაისეირნეს. ჯერ ტირში მოსინჯეს ძალები, ისროლეს, გაერთნენ. თიკომ მიზანში ზუსტად ისროლა და ზამბარიანი სათამაშო გველი მოიგო. ნიკა ისე იყო გახარებული, სულ თვალებში შესციცინებდა თიკოს, რომელიც ყველა სურვილს უსრულებდა.

მერე კარგა ხანს იხეტიალეს ბულვარზე. სანაპიროზეც ჩავიდნენ, ზღვის ტალღებს უყურეს. თიკო თანდათან მოთენთა სიცხემ, ბავშვს კი დაღლა არც შესტყობია. ბოლოს მშიაო, ხმადაბლა თქვა. თიკომ კაფეში შეიყვანა და ცარიელ მაგიდას მიუსხდნენ. თიკომ აჭარული ხაჭაპური და ლიმონათი შეუკვეთა. ბიჭუნა ლიმონათს წრუპავდა და თიკოს ორი დღის წინანდელ ამბავს უყვებოდა, როგორ წაიყვანა ძია მირომ ზღვაზე და კატერით გაასეირნა.

ამასობაში ოფიციანტმა ხაჭაპური მოიტანა. სწორედ ამ დროს ნიკა სკამიდან ადგა, თავისი სათამაშო გველი დაქოქა და ძირს, იატაკზე დადო.

ქალის მოულოდნელმა კივილმა იქაურობა გააყრუა. თიკო გაშეშდა. მეზობელ მაგიდასთან ვიღაც სკამზე ამხტარიყო, ძირს იყურებოდა და განწირულად კიოდა.

ნიკა უეცრად გამოიქცა და თიკოს სკამს ამოეფარა. თიკომ ახლაღა შეამჩნია აკივლებული ქალის სკამის ფეხებთან მცოცავი სათამაშო გველი.

მაგიდის ირგვლივ ხალხი შეგროვდა.

თიკო მიხვდა, რამაც შეაშინა უცნობი ქალი და მის დამშვიდებას შეეცადა, მაგრამ გულამოვარდნილმა ორი სიტყვის თქმაც ვერ მოახერხა. სწორედ ამ დროს შეამჩნია, როგორ გამოეყო შეგროვებულ ხალხს მამაკაცი. მან ხელი დაავლო სათამაშოს და მაღლა ასწია. თიკო ენაჩავარდნილი მისჩერებოდა ამ სცენას და ხმას ვერ იღებდა. საიდანღაც გაჩენილი ზუზის დანახვაზე თვალები გაუფართოვდა.

ზუზი უარეს დღეში ჩავარდა, როცა მიხვდა, რომ ხელში ნამდვილი კი არა, სათამაშო გველი ეჭირა. წამიც და, მამაკაცმა ჩვეული ქედმაღლობის ნიღაბი აიფარა.

_ ეს სათამაშოა, ქალბატონო, ნუ გეშინიათ, _ მიმართა სკამზე შემხტარ დამფრთხალ ქალს. ვიღაცამ გულიანად გაიცინა, მერე სხვებიც აჰყვნენ და თანდათან დაიშალნენ, რადგან სეირი დამთავრდა.

შეშინებული უცნობი კი სკამიდან ჩამოსვლას ვერ ბედავდა.

_ როგორ თუ სათამაშო? ასე ხუმრობა შეიძლება? _ იწივლა გაბრაზებულმა და შუბლშეკრული ზუზის მიაჩერდა, _ თქვენ მოგწონთ თქვენი შვილის საქციელი? შეხედეთ ერთი, თქვენს მეუღლეს წარბიც არ შეუხრია!

ზუზიმ სათამაშო ჯიბეში ჩაიდო და ქალს ძლივს შესამჩნევი ღიმილით თავშეკავებით მიმართა:

_ მათ მაგივრად ბოდიშს გიხდით, ქალბატონო. ნება მომეცით, მოგეხმაროთ, _ ამ სიტყვებით ხელი გაუწოდა, _ იმედი მაქვს, არ დაშავდით, _ მერე მომაჯადოებლად გაუღიმა «დაზარალებულს» და სკამიდან ჩამოსვლაში მიეხმარა.

შეშინებულმა თიკომ მხოლოდ ახლა შეხედა თავის მხსნელს და მისი გალანტურობით მოხიბლულმა თვალი ვერ მოსწყვიტა. ზუზი უცნობ ქალს მოემსახურა, კიდევ რამდენიმე სიტყვა უთხრა, მის თანმხლებ პირებსაც მოუხადა ბოდიში და იმ მაგიდისკენ გამოეშურა, რომელსაც ნიკა და თიკო უსხდნენ. თიკო რაღაც გამოუცნობის მოლოდინში დაძაბული და გარინდული იჯდა.

დარცხვენილი და შეცბუნებული ნიკა ლიმონათს წრუპავდა, ხაჭაპურისთვის პირი არ დაუკარებია. როგორც კი ზუზი მოვიდა, თავი ასწია და მუდარით სავსე მზერა მიაპყრო.

_ ზუზი ძია, დამიბრუნეთ ჩემი სათამაშო, რა.

_ რა თქმა უნდა, აუცილებლად დაგიბრუნებ, მაგრამ ვფიქრობ, იმ ქალბატონს ბოდიში უნდა მოუხადო.

_ მე მისი შეშინება არ მინდოდა. უცებ გამივარდა ხელიდან. _ ბავშვმა თავი იმართლა და თიკოს გადახედა, მზერით სთხოვდა, დამეხმარეო. «საწყალი ბიჭი», _ გაიფიქრა თიკომ და რატომღაც საშინლად გაღიზიანდა. როგორ ყველა ჩაგრავს ამ უდედმამო ბავშვს, როგორ არ რცხვენიათ?

ზუზი დაჯდა, სავარძლის საზურგეს გადააწვა და სახე მზეს მიუშვირა.

თიკოს გული ამოვარდნაზე ჰქონდა, განერვიულებულმა ხმა ძლივს ამოიღო:

_ ნიკას არავის შეშინება არ უნდოდა. ეს საჩუქარი მე ვუყიდე და დამნაშავეც მე ვარ. ყველაფერი ისე მოულოდნელად მოხდა…

მამაკაცმა თვალები გაახილა და ქალს ირიბად, ცივი მზერით გახედა:

_ ამას არა აქვს მნიშვნელობა. დააშავა და ბოდიში უნდა მოუხადოს. კაცი დამარცხებასაც უნდა მიეჩვიოს, _ ამ სიტყვებით ნიკას ანიშნა, გამომყევიო და უცნობი ქალისკენ გაემართა.

ნიკა მხრებჩამოყრილი, ზლაზვნით გაჰყვა უკან. თიკომ თავი მიიბრუნა, ბოდიშის მოხდის სცენის დანახვაც არ უნდოდა. ისედაც დათრგუნვილი ბავშვის ამ დღეში ჩაგდება სასტიკად არ სიამოვნებდა.

_ თიკო, კონიაკს ხომ არ დალევდით ჩემთან ერთად? _ შემოესმა მოულოდნელად.

მსწრაფლ გასწორდა სკამზე და თავზე წამომდგარ ზუზის გამჭოლი მზერით ახედა.

_ არა, გმადლობთ, მე ლიმონათს ვსვამ.

_ ბავშვები ძალიან გიყვართ? _ შეეკითხა მამაკაცი და დაჯდა თუ არა, ოფიციანტს ხელით ანიშნა, მოსულიყო.

_ რატომ გაინტერესებთ? _ მტრულად შეეკითხა ქალი.

_ უბრალოდ, მინდა ვიცოდე, _ გულგრილად მიუგო ზუზიმ და ოფიციანტს კონიაკის მოტანა სთხოვა.

რამდენიმე წუთის შემდეგ იგი უკვე ცარიელ სირჩებს ავსებდა. მერე ერთი თიკოს გაუწოდა, თავისი ასწია და ღიმილით თქვა:

_ თქვენი ჩამოსვლისა იყოს. ვინ იცის, შეიძლება ეს ქალაქი თქვენთვის ბედნიერების მომტანი აღმოჩნდეს.

დაბნეულმა თიკომ რაღაც წაილუღლუღა, კონიაკი ნახევრამდე მოსვა და მაშინვე იგრძნო, როგორ გაუხურა სხეული ალკოჰოლმა. ისე შემსუბუქდა, რომ ისიც კი გაიფიქრა, რა კარგი ვქენი, ბათუმში რომ ჩამოვედიო.

ამ დროს სასიამოვნო მელოდიის ხმა გაისმა და თიკოს წამიერად გონება გაეფანტა. როცა ირგვლივ თვალი მოავლო, ზუზის დაჟინებულ მზერას წააწყდა. ღაწვები შეეფაკლა და მაშინვე კონიაკი მოსვა, რომ დაბნეულობა დაეფარა.

ზუზიმ კვლავ შეუვსო სირჩა.

_ არა, მადლობა, მეტს ვერ დავლევ. ისედაც, საერთოდ არ ვსვამ, არ მიყვარს დალევა.

_ არც მე, მაგრამ ეს განსაკუთრებული შემთხვევაა. ნატკა სად არის? რატომ თქვენთან ერთად არ წამოვიდა?

_ სალონშია. მოგვიანებით შემოგვიერთდება.

_ აბა, თქვენ ვიღამ მოგიყვანათ აქა? _ მკვახედ იკითხა ზუზიმ. როგორც ჩანს, არ მოეწონა, რომ თიკო ბავშვთან ერთად მარტო გამოუშვეს.

_ ნატკამ გრიშას ჩააბარა ჩვენი თავი. დამპირდა, მოვალო, მაგრამ თუ არ მოვიდა, საღამოს თეატრთან შეგვხვდება.

თიკო ჩქარ-ჩქარა ლაპარაკობდა, ეშინოდა, ზუზიმ გაცილება არ შემომთავაზოსო. დარწმუნებული იყო, რომ ზუზის მხოლოდ ნიკა აინტერესებდა, ნიკა და დედამისი… მარი. თუმცა, უკვირდა, რომ მამაკაცი ამდენ დროს მასთან საუბარში ხარჯავდა. თან აღიზიანებდა ეს კაცი, თან მოსწონდა.

ფიქრებიდან ზუზის ხმამ გამოარკვია. იგი კვლავ დაჟინებით შესცქეროდა:

_ გაგიმართლათ, ბათუმში ზაფხულში რომ ჩამოხვედით. იცით, რამდენი კონცერტი და ფესტივალი ტარდება ამ სეზონზე? უამრავი. მოგეწონათ ბათუმი?

_ ძალიან. ვნანობ, რომ აქამდე არ მომეცა აქ დასვენების საშუალება.

_ მე კიდევ არ მიყვარს ზაფხული ბათუმში. პირველი შემთხვევაა, როცა ამ დროს აქ ვარ. გაიხედავ და ირგვლივ ლამის ჭყლეტაა, უამრავი ხალხი ირევა, პლაჟზე ხომ, ფაქტობრივად, თავისუფალ ადგილს ვერ იპოვი. აი, ზამთარში სულ სხვაა. ისეთი სიწყნარეა, სული დაგიმშვიდდება ადამიანს. ირგვლივ სულ შენიანები ირევა, თითქოს ყველა ნაცნობია. ახლა კი უცხოებითაა აქაურობა სავსე. სულ სხვა სანახავია, როცა გარეთ ცივა, აქაურები კი თბილ კაფეებში არიან შეყუჟულები, საუბრობენ და ყავას სვამენ. საოცარი სიმყუდროვეა ხოლმე. მიხარია, როცა ცივ დღეებში აქ ჩამოსასვლელ დროს გამოვნახავ.

_ თქვენ აქაური არ ხართ? _ გაიოცა თიკომ.

_ არა. ფესვები აქაური მაქვს, დიდი ბებია-ბაბუა ბათუმელები იყვნენ, მაგრამ მერე ბაბუაჩემმა აქ ყველაფერი გაყიდა და თბილისში გადავიდა საცხოვრებლად, რადგან დედისერთა თბილისელი შეუყვარდა და მშობლებმა ბებიაჩემი ბათუმისთვის ვერ გაიმეტეს, _ ზუზიმ გაიცინა, _ ჰოდა, მამაჩემი თბილისში გაჩნდა, მერე მეც. ასე რომ, ბათუმელობას დიდად ვერ დავიჩემებ. ბათუმი ხომ მიყვარს, მაგრამ თბილისი ყველა ქალაქს მირჩევნია. სადაც უნდა ვიყო, ჩემი ქალაქი ყველაზე მეტად მენატრება ხოლმე.

_ აქ სახლი გაქვთ?

_ აქაც და თბილისშიც. სახლიც და ბინაც. ჩემდა სასიკეთოდ, ისე ამეწყო ცხოვრება, რომ მატერიალურად უზრუნველყოფილი ვარ. _ ამ სიტყვებით რაღაცნაირად გაიღიმა, თითქოს თავისი სიმდიდრით ამაყობსო, რაც თიკოს ძალიან არ მოეწონა.

_ თბილისში გაქვთ ბიზნესი?

_ იქაც, მაგრამ ძირითადად თურქეთში. ბაბუაჩემმაც იქ აიწყო ცხოვრება, მერე მისი დაწყებული საქმე მამაჩემმა გააგრძელა, ახლა კი მე. სასტუმროების ქსელი გვაქვს. სხვათა შორის, ორი წელია, იტალიაშიც გავხსენით სასტუმრო, ამიტომ ბოლო დროს იქითაც ხშირად მიწევს გამგზავრება.

თიკო უსმენდა ზუზის, მაგრამ ყურადღება ნიკასკენ ჰქონდა, რომელიც მადიანად ილუკმებოდა. სულაც არ აინტერესებდა, რითი იყო დაკავებული ზუზი, მაგრამ ზრდილობის ნორმებს გვერდს ვერ აუქცევდა.

ამასობაში ოთხი საათი გახდა. გრიშამ დარეკა, ორ წუთში კაფესთან ვიქნები და დაგელოდებითო. თიკომ ზუზის მადლობა გადაუხადა, ამდენი ხანი მათთან რომ დაჰყო და ნიკასთან ერთად მანქანისკენ გაემართა.

თეატრის შენობასთან დროზე მივიდნენ. საპარიკმახეროდან დაბრუნებული ნატკა თავისი ლამაზი ვარცხნილობით არაჩვეულებრივი სანახავი იყო.

_ დაიღალეთ? _ ღიმილით შეეკითხა დაქალს და მანქანაში ჩაჯდა, _ გარეთ ცხელა, აქ დაველოდოთ. სანამ კარს გააღებენ, გრილად მაინც ვიქნებით. აბა, როგორი დრო ატარეთ?

_ სასიამოვნო, _ ცოტაოდენი სარკაზმი გაურია თიკომ ხმაში, რითიც დაქალს აგრძნობინა, სულაც არ ვარ მოხიბლული, ბავშვთან მარტო რომ დამტოვეო.

_ მაპატიე, რომ ვერ შემოგიერთდით, ვერაფრით ვერ მოვახერხე. ჩემს სტილისტს იმდენი ხალხი ჰყავდა…

_ აკი ჩაწერილი ვარო? _ თიკომ გამჭოლი მზერა მიაპყრო.

_ ჰო, მაგრამ დავაგვიანე და სხვა დასვა ჩემ მაგივრად. მერე კიდევ ერთი ელოდებოდა და სანამ ის არ გაისტუმრა, ველოდებოდი.

_ ჩვენ კიდევ ზუზი ძია შეგვხვდა, _ ახარა ნიკამ, _ და აი, ახალი სათამაშოც მაქვს.

_ ზუზი ნახეთ? სად იყო?

_ შემთხვევით შეგვხვდა, _ თიკო, რატომღაც, გაწითლდა.

_ ხომ კარგი ტიპია? არ მოგწონს? _ ეშმაკურად გაუღიმა ნატკამ, _ სხვათა შორის, უცოლოა, _ ჩაუკრა.

_ საინტერესო ადამიანია, ჩემი დასაწუნი რა სჭირს. არც ინტელექტი აკლია და არც ჭკუა-გონება, თუმცა, ცოტა თავმომწონეა. _ გულღიად აღიარა თიკომ.

_ ცოტა კი არა, ძალიან თავმომწონეა, ჩემზე უკეთ ეგ ვინ იცის, _ გაიცინა ნატკამ, _ მაგრამ ძალიან კარგი ადამიანია. იცი, რამდენ გოგოს მოსწონს? ქალები ზედ ახტებიან. არც მიკვირს მათი, ზუზის ყველაფერი აქვს, რასაც კი ქალი ინატრებდა.

_ მთლად ეგრე ვერ ვიტყოდი. სიმართლე გითხრა, რაღაცნაირად მძაბავს მასთან ურთიერთობა, ცოტათი ცინიკური მგონია.

_ რატომ, რატომ? ასეთი სულაც არ არის. შენ რაღაც მტრულად განეწყვე მის მიმართ. ცოტა მსუბუქად შეხედე, ახლოს გაიცანი და ნახავ, როგორი მომაჯადოებელია. მისნაირი მამაკაცები ცხოვრებას ახალისებენ. იცი, ოქსფორდში რომ სწავლობდა?

_ არა, ეგ არ უთქვამს და მიკვირს, როგორ გამორჩა. _ დამცინავად ჩაიღიმა თიკომ, _ სხვა ღირსებები არ გამორჩენია რატომღაც, ლამის ამიკლო თავის ქებით.

_ აი, მაგას კი ვერ დავიჯერებ, ეგეთები ზუზის არ სჩვევია. რაღაც მოგეჩვენა.

თიკოს თვალწინ დაუდგა ზუზი და გული უცნაურად აუბაგუნდა. რადგან ეს კაცი ნატკას და მიროს ახლო მეგობარია, ესე იგი, ხშირად მოუწევს მისი ნახვა. საჭიროა კი ეს? ან რატომ ანერვიულდა ასე? მას ხომ სხვა უყვარს?

_ მირიანი გიჟდება მასზე და ბავშვივით უხარია, როცა ბათუმში ჩამოდის. მით უფრო, ზაფხულში. ამ დროს იშვიათადაა ხოლმე აქ.

_ ნატკა, წეღან მარიზე რომ ლაპარაკობდნენ… მიროს უნდა, რომ ზუზიმ მარი ცოლად შეირთოს?

_ შენ ასეთი დასკვნა გამოიტანე?

_ რა ვიცი… რატომღაც, ასე მომეჩვენა. შევცდი?

_ არა, რა თქმა უნდა არ შემცდარხარ.

_ კი მაგრამ, ცოტა უცნაური არ არის? მარი ხომ მისი რძალია?

_ მერე რა? ვიღაცას რომ გადაეყაროს ან საერთოდ არ გათხოვდეს და ცუდ გზას დაადგეს, ეს უფრო მოსაწონი იქნება? თუკი ზუზის ცოლი გახდება, ყველასთვის აჯობებს. ამაში უცნაური არაფერია. თანაც, მარის და ზუზის ოჯახები დიდი ხანია, მეგობრობენ. ეგენი ბავშვობიდან იცნობენ ერთმანეთს. იცი, რა ლამაზი გოგოა? ძალიან. სანამ ჩვენი რძალი გახდებოდა, კაცები სულ კუდში დასდევდნენ. თანაც, შეძლებული ოჯახიდანაა. ზუზისაც უყვარდა თურმე, მაგრამ მარიმ ჩემი მაზლი აირჩია და… ახლა კი ზუზის ისევ მიეცა შანსი. პირადად მე ძალიან გამიხარდება, თუ დაქორწინდებიან. ვერ ხედავ, ნიკა შვილივით უყვარს. შენც ხომ შეატყვე, როგორი ყურადღებით ეპყრობა.

ნატკამ სიგარეტს მოუკიდა. ორიოდე ნაფაზის შემდეგ კი ფანჯარა ჩამოსწია და გარეთ გადააფერფლა. მერე თიკო ისე შეათვალიერა, თითქოს მარის ადარებსო.

_ ცოტა ნაადრევი ხომ არ არის მარის გათხოვებაზე ფიქრი? მან ხომ ახლახან დაკარგა ქმარი, რომელიც სიგიჟემდე უყვარდა?

ნატკამ ცალყბად ჩაიცინა.

_ არ იცი, როგორი ეგოისტი და თავნებაა. ქმარი კი მართლა უყვარდა, მაგრამ თავისი თავი მაინც ქვეყანას ურჩევნია. ახლა, როცა მამუკა აღარ ჰყავს, აღარაფერი ანაღვლებს, მხოლოდ საკუთარ გარეგნობასა და კეთილდღეობაზე ფიქრობს. ზუზი მისთვის იდეალური ქმარი იქნება. მგონი, ჯერაც უყვარს, ამიტომ იყო იტალიაში, მის სანახავად ჩავიდა.

_ აკი იქ ბიზნესი მაქვსო? _ თიკოს თვალებში გაოცება გამოეხატა.

_ აქვს, როგორ არა, მაგრამ ზღვის სეზონი რომ მოდის, ძირითად დროს თურქეთში ატარებს, იქ სასტუმროების მთელი ქსელი აქვს. იტალიაში კი მხოლოდ ერთი სასტუმრო გახსნა შარშან და ჯერაც ვერ აამუშავა წესიერად. იქ სხვანაირი კონკურენციაა.

თიკომ ფანჯარაში გაიხედა, უკვე აღარ სიამოვნებდა ზუზიზე ლაპარაკი.

_ მირო ხმამაღლა არ იძახის, მაგრამ ზუსტად ვიცი, რომ ძალიან უნდა ეს ამბავი მოგვარდეს. ზუზი ზედგამოჭრილია მარისთვის, იქნებ მან მაინც შეძლოს მისი მოთოკვა. მამუკამ ეს ვერ მოახერხა… აი, დაიწყო ხალხმა შესვლა, როგორც იქნა, კარი გააღეს, მგონი. წამო, შევიდეთ, _ ნატკა მანქანიდან გადავიდა…

 

კარგი კონცერტი იყო, მაგრამ თიკო მაინც ვერ გახალისდა. ვერც სიმღერებმა გაამხიარულა და ვერც ნატკას ნაამბობმა. თვალწინ გამუდმებით ზუზის დაჟინებული მზერა ედგა.

როგორც იქნა, შინ დაბრუნდნენ. ნიკა მაშინვე ბიძასთან გაიქცა, რათა თავისი ახალი სათამაშო ეჩვენებინა.

თიკო ისე მოითენთა, რომ ოთახში ასვლისთანავე საწოლზე მიწვა და დაიძინა.

ცოტა ხანში ნატკა და მირო ზუზისთან წავიდნენ სტუმრად, სადაც თიკოც იყო მიწვეული, მაგრამ არ წავიდა. მოიმიზეზა, დღეს ძალიან გადავიქანცე და ნიკასთან დარჩენა მირჩევნიაო.

ათი ხდებოდა, როცა ბავშვმა დაიძინა. თიკომ პატარას სასთუმალი გაუსწორა, თმაზე ალერსით გადაუსვა ხელი და გაიფიქრა, რა კარგი იქნებოდა, ნიკას ღამის კოშმარები რომ არ აწუხებდესო. მერე მძინარეს ლოყაზე აკოცა და თავის საძინებელს მიაშურა.

ვერაფრით ვერ მოისვენა, გამოძინებამაც კი არ უშველა. ამ ერთ დღეში თავს უამრავი რამ გადახდა. ნატკამ მთელი მისი გეგმები წყალში ჩაყარა, როცა დაპატიჟების რეალური მიზეზი ჩამოსვლამდე არ აუხსნა. ვერაფრით აპატია მეგობარს უნებლიე ტყუილი. იყო კი უნებლიე? მეორე მხრივ, ნიკა ებრალებოდა და გრძნობდა, რომ ამ ბავშვის გულისთვის ყველაფერს გააკეთებდა.

კვლავ წამოწვა და ფიქრებითაც კვლავ ზუზის გადასწვდა. არ უნდოდა მასზე ეფიქრა, მაგრამ რომ არ გამოსდიოდა? შეეცადა, სხვა რამეზე გადართულიყო. ახლა ნატკაზე დაიწყო ფიქრი. ამან უფრო დაუმძიმა გული. ეს ნატკა სულაც არ ჰგავდა მის ძველ მეგობარს. უკვირდა მიროსი, როგორ უძლებდა ასეთ ცოლს. შეიძლება ამიტომაც იყო ასეთი დარდიანი? მაგრამ არა, მირიანს აშკარად ეტყობოდა, რომ ცოლი ძალიან უყვარდა. დარდი კი ალბათ, ძმის სიკვდილით იყო გამოწვეული. ამიტომაც ზრუნავდა ასე თავგადაკლულად ძმისშვილზე. თვალწინ დაუდგა, როგორი სიყვარულით ეპყრობოდა ბავშვს ბიძა. ძმის გარდაცვალება საშინელებაა. ასეთ დროს ადამიანს განსაკუთრებული სითბო და ალერსი სჭირდება. ნატკა კიდევ როგორ ექცევა? ნუთუ ამდენს ვერ ხვდება? გამორიცხულია, ვერ ხვდებოდეს. ან კი რა მოხდება, მეტი ყურადღება რომ გამოიჩინოს ბავშვის მიმართ? ამას ქმარი უფრო არ დაუფასებს? ალბათ მირო სიხარულით გაგიჟდება, ნატკამ ნიკას მიმართ დამოკიდებულება რომ შეიცვალოს. არადა, ნატკა მასში საშიშ კონკურენტს ხედავს მხოლოდ. სულელი გოგოა! თუ ასე ეშინია, გაუჩინოს თავის ქმარს შვილი და ყველაფერი სხვაგვარად იქნება. ვერ ხედავს, როგორ გაიღვიძა მის ქმარში მამობრივმა გრძნობამ? ეს ხომ ნათელია, მთელი სურათი თითქოს ხელისგულზე დევს.

თიკომ ამოიოხრა, გვერდი იცვალა და თვალები მილულა. ცოტა ხანში ჩაეძინა და თან ისე ღრმად, რომ არც კი გაუგია, რა დროს დაბრუნდნენ მირო და ნატკა…

 

არასდროს დაავიწყდება თავისი პირველი დილა ბათუმში. დილით მზესთან ერთად ადგა და აივანზე გავიდა. ჯერ მნათობს ახედა, მიესალმა, თვალი ჩაუკრა, მერე გაიზმორა და ზღვის ჰაერი ხარბად შეისუნთქა. რაღაცნაირად იყო აჟიტირებული. ზემოდან მზე დანათოდა, ქვემოდან ზღვა შემოჰყურებდა. სხვა რაღა უნდოდა? ზღვა და მზე ყველაფერზე მეტად უყვარდა. ჰორიზონტს გახედა. ისეთი ლამაზი იყო მოლივლივე ტალღები და მასზე კაშკაშა სინათლის ზოლად გაწოლილი მზის სხივები, რომ თვალს ვერ აშორებდა.

კარგა ხანს იდგა გაუნძრევლად და შორეთს გაჰყურებდა. ამ ახალ დღესავით ახალი იყო მისთვის ყველაფერი. ნუთუ ყოველი დილა ამ დილასავით საოცარი იქნება?

როგორც იქნა, ზღვას თვალი მოსწყვიტა და სააბაზანოს მიაშურა. როცა ბანაობას მორჩა, მშვენიერ ხასიათზე დადგა, სიცოცოხლე უხაროდა. ჩაცმას შეუდგა, თან ღიღინებდა. რაღაც უჩვეულო გრძნობით ისე იყო სავსე, რომ მზადყოფნა გამოთქვა, დამტკბარიყო ამ სილამაზით და მთელი თავისი გულისხმიერება პატარა ნიკასთვის გაეზიარებინა, რათა მისი გული გაეთბო და იმ დიდ ტრაგედიის დავიწყებაში დახმარებოდა.

ამ დროს კარი გაიღო და ოთახში ნატკა შემოცქრიალდა.

_ დილა მშვიდობისა, ჩემო პატარავ. როგორ ხარ? გამოიძინე? _ დაქალი სიყვარულით სავსე მზერით მისჩერებოდა.

_ სასწაულად კარგად მეძინა. ისე გავითიშე, არც გამიგია, როდის მოხვედით, _ უპასუხა თიკომ, თან საწოლს ასწორებდა, _ როცა წავალ, აქაურობა ძალიან მომენატრება.

ნატკამ გადაიკისკისა და თიკოს ზურგიდან ჩაეხუტა. მერე ჩურჩულით თქვა:

_ თიკუნა, იცი, როგორ მიკვირს, მარტო რომ ხარ? შენისთანა ლამაზი ქალი მარტო არ უნდა იყოს. ლამაზთან ერთად, ჭკვიანიც ხარ და ძალიან საყვარელიც. სიკეთისა და სითბოს განსახიერება, _ მერე მოსცილდა მეგობარს და მისი ასხლეტილი ტან-ფეხი დაკვირვებით შეათვალიერა, თითქოს პირველად ხედავსო, _ დავიჯერო, მართლა არავინ გყავს? იქნებ რაღაცას მიმალავ, ა?

თიკომ თავი გადააქნია.

_ არა, არავინ მყავს, გეფიცები. მართალი გითხრა, გათხოვება სულაც არ მინდა, რაღაცნაირად მაშინებს. ძალიან ძნელია სანდო მამაკაცის პოვნა. ირგვლივ ისეთი უზნეობაა გამეფებული, რომ…

ნატკა სარკეს მიუახლოვდა და სუნამოს ფლაკონი აიღო.

_ მთავარია, იღბლიანად გათხოვდე, დანარჩენი ყველაფერი მეორეხარისხოვანია, _ ამ სიტყვებით სუნამო ყელზე დაიპკურა, _ აუ, რა მაგარი სურნელი აქვს.

_ დაბადების დღეზე მაჩუქეს, _ თიკოს სევდა ჩაუდგა თვალებში, მაგრამ ამის მეტი არაფერი უთქვამს.

ნატკამ მისი ლაკონიური პასუხი დაიჭირა.

_ რაღაცას მიმალავ. აბა, მითხარი, რა ხდება შენს თავს, _ მეგობარს მაჯებში ჩააფრინდა და საწოლზე ჩამოსვა.

თიკომ ორაზროვნად ჩაიღიმა.

_ აღარაფერი აღარ ხდება, ყველაფერი დამთავრდა.

_ ანუ? _ ჩაეძია ნატკა.

_ ანუ რა… არც არაფერი. რაც იყო, დამთავრდა. უცებ დაიწყო და უცებვე.

_ რას მელაპარაკები! აბა, მომიყევი ახლავე, ვინ იყო, სად იყო, რატომ იყო და სად გაქრა.

_ ახლა არა, ნატკა, გთხოვ. ახლა ისეთ კარგ ხასიათზე ვარ, არაფრის გახსენება არ მინდა. სხვა დროს მოგიყვები, კარგი?

_ აკი არავინ მყვარებიაო?

_ მე არ მითქვამს, რომ არავინ მყვარებია. პირიქით, გუშინ გითხარი, იქნებ მეც მყვარებია-მეთქი. ჩვენ იმდენი ხანია, ერთმანეთი არ გვინახავს, რომ ერთიმეორის შესახებ ბევრი არაფერი ვიცით. მიყვარდა, მაგრამ მორჩა, დამთავრდა ის სიყვარული.

_ და რატომ, მიზეზი?

_ სხვა დროს, აკი გთხოვე.

_ კარგი, იყოს სხვა დროს, მაგრამ უნდა იცოდე, რომ უკვე დიდი გოგო ხარ და დროა, გვერდით კაცი გყავდეს.

_ კაცი თუ ქმარი? _ გაიცინა თიკომ.

_ შენი ტიპის ქალი საყვარელს არ გაიჩენს, ეგ ნამდვილად ვიცი. ზედმეტად წესიერი იყავი ყოველთვის, მაგრამ თაყვანისმცემელი არ გაწყენდა, ცოტათი მაინც გაერთობოდი. აქ ზაფხულობით განსაკუთრებით საინტერესო კაცები იჩითებიან. შეიძლება ვინმე მოგეწონოს კიდეც.

_ ოჰოოო, _ გადაიკისკისა თიკომ, _ ეს მართლაც საინტერესოა. დიდი მადლობა რჩევისთვის, მეგობარო, მაგრამ აქ საქმროს საძებნელად არ ჩამოვსულვარ. უბრალოდ, გასართობად გეწვიე. ისე, იმასაც გეტყვი, რომ ისეთი წესიერი აღარ ვარ. _ თქვა და კვლავ გაიცინა.

_ აი, თურმე რა ყოფილა! მერე? ფლირტი ხომ გართობის განსაკუთრებული საშუალებაა, რა გიშლის ხელს?

_ მაგის დრო სად მექნება? ჯერ ერთი, ბევრი რამე მაქვს სანახავი, მეორეც _ ნიკას უნდა მივხედო, უფრო ამისთვის არ მომიწვიე? _ მაინც უკბინა, _ და კარგიც ქენი, რომ მომიწვიე, ძალიან მიხარია. არ მეგონა, ასე თუ მომეწონებოდა აქააურობა. ახლა უფრო მინდა, რომ შენთვის რაღაც გავაკეთო. _ თიკო ისე სხაპასხუპით ლაპარაკობდა, რომ ნატკას სიტყვის ჩაგდების საშუალება არ მისცა, _ იცი, რა მოვიფიქრე? ნიკა ჩემ გვერდით ოთახში გადმოვიყვანოთ. მე ძალიან ფრთხილი ძილი ვიცი და თუ ცუდ სიზმარს ნახავს და გაეღვიძება, ეგრევე გავიგებ. თანაც, შენთვისაც უკეთესია, ჩემს სიახლოვეს თუ იქნება. მიროსაც შეუმსუბუქდება მდგომარეობა.

ნატკას თვალები ცრემლით აევსო. აშკარა იყო, მოეწონა მისი შემოთავაზება, მაგრამ პასუხის გაცემა შეაყოვნა, თითქოს რაღაც სერიოზული აკავებსო.

_ ნუ, არ გინდა ეგრე. ტყუილად იკავებ თავს. არ გეგონოს, ზრდილობის გულისთვის შემოგთავაზე, მართლა გულით გეუბნები. თანაც, რამდენიმე დღეში წახვალთ. მერე უფრო გამიჭირდება ბავშვთან გაშინაურება. ჯობია, ამ საქმეს აქედანვე მივხედოთ.

_ იქნებ კვირის ბოლომდე დაგვეცადა? თავს დამნაშავედ ვგრძნობ, რომ ასეთი საზრუნავი აგკიდე. ისეთი რამ მოგახვიე თავზე, რომელიც შენ სრულებით არ გეხებოდა. ერთადერთი, რაც მამშვიდებს, ისაა, რომ სულ ცოტა ხნით მივდივართ და მალევე დავბრუნდებით. სიმართლე გითხრა, ჩემთვის ის ერთი კვირა მთელი საუკუნეა. ძალიან მინდა, ჩემს ქმართან მარტო დავრჩე. სწორად გამიგე, გთხოვ.

_ მესმის შენი. ნურაფერზე ნუ ნერვიულობ. ყველაფერი კარგად იქნება. მე და ნიკა არ მოვიწყენთ, თქვენ კი, რაც უფრო მალე დარჩებით მარტო, მით უკეთესია.

_ მე კი მინდა, რომ ჩვენს ჩამოსვლამდე სტუმრად იგრძნო თავი და არა ძიძად. რაც მეტს ვფიქრობ ამაზე, მით უფრო ვბრაზდები ჩემს თავზე.

_ ნუ ნაღვლობ, ხომ იცი, რომ არ დაგაღალატებ? აი, ჩამოხვალ და თვითონ დარწმუნდები ამაში.

_ შენ რომ არ მყავდე, რა მეშველებოდა? ღმერთმა გამომიგზავნა შენი თავი, _ ნატკა კვლავ ჩაეხუტა მეგობარს და მხარზე აკოცა, _ გრიშას ვეტყვი და ნიკას საწოლს და ნივთებს დღესვე გადმოვატანინებ აქეთ. დღეს მე და შენ მარტონი ვრჩებით. მირო ქობულეთში უნდა წავიდეს საქმეზე და ნიკაც თან მიჰყავს.

_ მართლა? რა მაგარია! მაშინ უამრავი დრო გვქონია, რომ ჭორაობით დაკარგული წლები ავინაზღაუროთ. ჩემს ამბავსაც მოგიყვები და ეგაა! _ გაუხარდა თიკოს.

_ ჰოდა, მეც ეგ მინდა, სხვა კი არაფერი, _ წამოხტა ნატკა, _ ერთი სული მაქვს, შენი სიყვარულის ამბავი გავიგო. ახლა კი წამო, ვისაუზმოთ, თორემ მომკლავს მირო, რომ დავაგვიანეთ.

ოთახიდან გასვლის წინ ორივემ ერთდროულად ჩაიხედა სარკეში და სიცილი აუტყდათ.

 

 

როგორც კი მირო და ნიკა გაემგზავრნენ, ნატკამ და თიკომ სასეირნოდ წასვლა განიზრახეს. შილიფად ჩაიცვეს და ქუჩაში გავიდნენ. გზად მაღაზიებში შეიარეს, თითო ხელი საცურაო კოსტიუმი შეიძინეს და გამხიარულებულები ბულვარში გავიდნენ. როცა სეირნობით დაიღალნენ, ღია კაფეში დასხდნენ და ცივი ყავა შეუკვეთეს.

_ დღე მშვიდობისა, გოგოებო! _ მოულოდნელად სასიამოვნო და, ამასთან, ნაცნობი ხმა გაისმა.

ნატკამ თავის მიუბრუნებლად გაიღიმა და მოახლოებულ ზუზის ათამაშებული თითებით მიესალმა, თან თიკოს თვალი ჩაუკრა.

_ რა ბიჭი ხარ, რომ იცოდე, რა ბიჭი! _ ნატკამ ქათქათა კბილები გამოაჩინა, _ ზუსტად გრძნობ ხოლმე, ქალებს როდის სჭირდები და გაჭირვების ტალკვესივით უცებ ადგილზე ჩნდები. რა კარგია, რომ შეგვხვდი, ახლა უკეთ გავერთობით.

ზუზი ზემოდან დაჰყურებდა ქალებს. მზის სხივებით განათებული გარუჯული სახე ისე უპრიალებდა, საოცარი სანახავი იყო.

_ ესე იგი, უფლება მოვიპოვე, რომ შემოგიერთდეთ?

_ დამსახურებულად, _ დაუდასტურა ნატკამ.

ზუზიმ სკამი გამოსწია, დაჯდა და თიკომ კვლავ იგრძნო მისი მომნუსხველი მზერა, რომელმაც პირველი შეხვედრისთანავე რომელიღაც მგრძნობიარე სიმი შეურხია გულში.

_ ყავას ხომ არ გაიმეორებდით? თუ წვენი გირჩევნიათ? მანგო, ანანასი…

_ «კონიაკს დალევ? მანგოს წვენს… უნდა გაკოცო… მაკოცე…» _ პათეტიკური ტონით წამოიწყო ნატკამ და ეშმაკური ღიმილით თიკოს გადახედა.

_ დალევთ კონიაკს? _ ზუზი წინ გადაიხარა და მიმტანის მოსახმობად მოემზადა.

_ არა, არა, ამ სიცხეში დალევა რა უბედურებაა! _ შორს დაიჭირა ნატკამ, _ ცივ წვენზე კი არ ვიტყოდით უარს, ქალებს გვიყვარს სიცხეში ცივი. _ თქვა ნატკამ, მერე ზუზი დაკვირვებით შეათვალიერა და ჰკითხა:

_ ისე, სულ მიკვირს, როგორ ახერხებ, ამ სიცხეში ისე გამოიყურებოდე, თითქოს საშხაპიდან ეს-ესაა, გამოხვედი? დავიჯერო, მზე არ გთენთავს?

_ მიჩვეული ვარ. არ დაგავიწყდეს, რომ აფრიკის უდაბნოები მაქვს მოვლილი.

_ ო, ეგ სულ არ გამხსენებია. მე კიდევ სიცხე მკლავს. აი, თიკოსაც არ აწუხებს, ხედავ? თითქოს საერთოდ არ დაღლილაო, მე კი უკვე ერთი ნაბიჯის გადადგმაც არ შემიძლია, ოფლი ღვარად ჩამომდის ხოლმე სახეზე და მაკიაჟს ვერ ვიკარებ.

ზუზი თითქოს არც უსმენდა ნატკას, მიმტანს შეკვეთას აძლევდა.

_ ნეტავი შენს ცოლს, როცა გეყოლება, _ გაიცინა ნატკამ, _ ისა და… არ აპირებ? როდის უნდა გვაცეკვო შენს ქორწილში? ხომ არ დაადგი თვალი ვინმეს? დრო გადაგიცდა, მეგობარო, ჭაღარა რომ შემოგეპარა, ვერ ამჩნევ თუ როგორაა შენი საქმე? _ გაეხუმრა.

_ ვერა, ვერავისაც ვერ დავადგი თვალი, ჩემო ნატკა. ხომ იცი, ასეთ რამეს პირველ რიგში შენ გეტყოდი, მერე კი იმ ქალს, _ ზუზიც აჰყვა ხუმრობაში.

_ ვიცი, ვიცი და მოუთმენლად ველი იმ დღეს, რომ იცოდე!

_ ვნახოთ. ჯერჯერობით სიყვარულის ინფლაციას განვიცდი. საყვარელ ადამიანებს არ ეძებენ, მას ბედისწერა ჯილდოს სახით გვიგზავნის. მე, ალბათ, ეს ჯერ არ დამიმსახურებია, _ საოცარი სევდა შეერია ხმაში, შემდეგ კი სწრაფად დაამატა, _ დღეს რა გაქვთ გეგმაში, გოგოებო? _ და ამით საუბრის თემა შეცვალა.

_ რა და, ეს გოგო ზღვაში უნდა ჩავიყვანო. გიჟდება ზღვაზე და ჯერ ერთი ტალღაც არ დასჯახებია.

_ ოოო, მაგაში კი უნდა შევუწყოთ ხელი ჩვენს სტუმარს, _ ზუზიმ ირიბი მზერით გახედა მოღიმარ თიკოს, _ საღამოს კი მე მესტუმრეთ. გიმასპინძლებთ. როგორი აზრია?

_ გენიალური, _ გაუხარდა ნატკას, _ მით უფრო, მირო რომ არ არის, მოვიწყინეთ. თქვენ ხომ სულ დაკავებულები ხართ, ჩვენთვის ვერასდროს იცლით.

_ ეგ მართალია, მაგრამ არა უშავს, ახლა ხომ მცალია? მესტუმრეთ და რამე მოვიფიქროთ. საღამომდე მიროც ჩამოვა და მოგვისწრებს, ხომ ასეა?

_ კი, როგორ არა, ჩამოვა.

ზუზიმ გამჭოლი მზერა თიკოზე შეაჩერა, რომელიც ჩუმად იჯდა, თითქოს მათ საუბარს ყურს სულაც არ უგდებდა.

_ თიკო, მოგეწონათ ბათუმი? როგორც ვიცი, პირველად ხართ აქ.

_ კი, ძალიან მომეწონა. ჯერ ყველაფრის დათვალიერება ვერ მოვასწარი, მაგრამ რაც ვნახე, არაჩვეულებრივია. უკვე შეყვარებული ვარ ამ ქალაქზე.

_ მართლა? _ მამაკაცმა ისე შეხედა და ისე ირონიულად გაუღიმა, რომ თიკო შეცბა და სახეზე ალმური მოედო.

«რატომ დამცინის? დიდი ვინმე ჰგონია თავისი თავი, ნამდვილი ნარცისია!», _ გაიფიქრა, მაგრამ ხმამაღლა არაფერი უთქვამს.

_ თიკო ფერწერაში თუ ერკვევა? _ მოულოდნელად იკითხა ზუზიმ და კვლავ ირონიანარევი მზერა შეავლო აწითლებულ ქალს.

_ ერკვევა რომელია! იცი სკოლაში როგორ ხატავდა? მასწავლებელი ამბობდა, საოცარი ნიჭი აქვსო, ყველას გვშურდა მისი.

თიკო სკამზე აწრიალდა. სულაც არ ეპიტნავებოდა ამწუთას ნატკას შექება, თავი უხერხულად იგრძნო. რა საჭირო იყო, ზუზის ამის შესახებ სცოდნოდა? თავმომწონე არასდროს ყოფილა, ტრაბახი და თავის ქება არ ახასიათებდა. მით უფრო, ზუზისთან, რომელიც თავისი სარკასტული შეკითხვებით თრგუნავდა. როგორმე შორს უნდა დაეჭირა მისგან თავი, მაგრამ მამაკაცი ისევ ისე, გამჭოლი მზერით მისჩერებოდა, თიკოს შეცბუნება თითქოს ახალისებდა კიდევაც.

_ იმიტომ ვიკითხე, რომ მინდოდა მისთვის ჩემი ნახატები მეჩვენებინა. შენ ხომ გაქვს ნანახი, ნატკა? გახსოვს, რამდენს მთავაზობდნენ თითო ტილოში? უზარმაზარ თანხას, მაგრამ არ გავყიდე. ჩემთვის ისინი შეუფასებელია, რადგან დედაჩემმა დახატა. ასე რომ, მინდა თიკოს ვაჩვენო.

ნატკა მისმა სიტყვებმა გააოგნა, თვალებში გაოცება გამოეხატა.

_ შენ რომ სურათების დიდი კოლექცია გაქვს, არ ახალია, მაგრამ დედაშენის დახატული თუ იყო, არასდროს გიხსენებია.

ზუზიმ ახლა ნატკას გადახედა ირონიული მზერით:

_ ნატული, შენ კარგად არც კი შეგითვალიერებია ჩემი კოლექცია, უბრალოდ, თვალი შეავლე და ეგ იყო. ხელოვნება ფინჯან ყავასავითაა, სურნელი უნდა შეისრუტო, რომ გაიგო, ხარისხიანს სვამ თუ უხარისხოს. ზოგიერთი ფერწერისგან უდიდეს სიამოვნებას იღებს, ზოგისთვის კი ის მხოლოდ კედლის მორთულობა ან კაპიტალია.

ნატკას არ ესიამოვნა მამაკაცის ტონი, სახეზე ჩრდილმა გადაურბინა. თიკოს სიბრაზემ მოუარა ზუზის სითავხედის გამო და მეგობრის დახმარება გადაწყვიტა.

_ თუ ჩვენ თქვენი ნახატების შეფასების უნარი არ გაგვაჩნია, რატომ გადაწყვიტეთ, გვაჩვენოთ? აზრი? აზრს ვერ ვხედავ. აჯობებდა, ცნობილი კოლექციონერებისთვის მიგემართათ. ისინი უკეთ მოახერხებენ მათ შეფასებას. რა საჭიროა იმის ხაზგასმა, რომ ჩვენ ფერწერის შეფასების ნიჭი არ გვაქვს? იქნებ სხვა ნიჭით გამოვირჩევით? აი, ნატკა, მაგალითად, უმაგრესი სპორტსმენი იყო, ცურვასა და ჩოგბურთში ბადალი არ ჰყავდა.

ზუზიმ იგრძნო თიკოს შენიშვნის სიმძაფრე. მიხვდა, რომ ზედმეტი მოუვიდა და სიტუაციის განმუხტვა სცადა.

_ ძალიანაც კარგი. აი, საღამოს ჩემთან რომ მოხვალთ, ცურვაშიც შევეჯიბრები ნატკას და ჩოგბურთის თამაშშიც. ვცადოთ, კარგი? _ და თბილად გაიღიმა.

_ რას მაშინებ? გგონია, რამეს დაგითმობ? _ გადაიკისკისა ნატკამ და ზუზის მხარზე დაჰკრა ხელი, _ ოღონდ, დიდი ხანია, არ მივარჯიშია, ამიტომ ჯერ მაცალე, ფორმაში ჩავდგე და მერე გაჩვენებ კლასს.

_ აი, შენ უკვე დაიხიე უკან. აღიარე, რომ შეგეშინდა, აღიარე! _ ზუზიც გამხიარულდა და რამდენიმე წუთის წინ მოტანილი მანგოს წვენი საწრუპავით შუამდე დაიყვანა, თითქოს წყენის გაგრილებას ამით შეეცადა.

_ კარგი, ჰო, ჩათვალე, რომ შემეშინდა, _ ხელი აიქნია ნატკამ, _ ყველაზე მეტად ის მიხარია, რომ ჩვენს არყოფნაში შენ აქ იქნები და თიკოს და ნიკას ყურადღებას არ მოაკლებ. ამ მხრივ მშვიდად ვიქნები.

ზუზი მოიღუშა.

_ არ მესმის, რატომ არ გინდათ იმ ბავშვს კაცი გუვერნანტი დაუქირაოთ? უმამო ბიჭისთვის კაცთან ურთიერთობას აქვს მნიშვნელობა. გარდა ამისა, უდედობასაც განიცდის. არავისგან არ არის განებივრებული. რამდენი ხანია, დედა არ უნახავს.

_ ნიკას არ გაუმართლა, ასეთი დედა რომ ჰყავს, _ წამოსცდა თიკოს და იმწამსვე ინანა, მაგრამ უკვე ვეღარ გაჩერდებოდა, _ ცუდია, რომ დედაც დაკარგა და მამაც.

ზუზის მზერა გაუმკაცრდა და ყრუდ წარმოთქვა:

_ ნიკამ დაკარგვით მხოლოდ მამა დაკარგა. დედამისისთვის ეს უდიდესი ტრაგედია იყო და სანამ გონს მოვა, დრო სჭირდება. მისი საქციელი სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ შვილი არ უყვარს.

თიკო მიხვდა, რომ შეცდომა დაუშვა, როცა ამ საკითხს შეეხო. შეეცადა, როგორმე გამოესწორებინა თავისი შეცდომა.

_ მე როგორც ვიცი, ბავშვმა მძიმედ გადაიტანა მამის სიკვდილი. ამიტომ, ჩემი აზრით, მხოლოდ ქალს შეუძლია მისი მდგომარეობიდან გამოყვანა. მის ღამის კოშმარებს კაცი ვერ უშველის, ეს ალბათ, ქალის საქმე უფროა.

მამაკაცს სახე გაუქვავდა. ერთხანს ჩაფიქრდა, მერე კი დახშული ხმით ჩაილაპარაკა:

_ შეიძლება თქვენ მართალიც იყოთ და მე ვცდებოდე. პრობლემის გადაჭრა ყოველთვის შეიძლება, თუ მასზე მონდომებით იმუშავებ. ოღონდ, ამისთვის დროა საჭირო. ახლა კი წავედი და საღამოს ჩემთან გელოდებით, _ მამაკაცმა ცივად დაუკრა თავი ორივეს, დანახარჯი გადაიხადა და წავიდა.

_ საინტერესოა, რა იგულისხმა? _ თქვა ნატკამ, როცა ზუზი ქალებს გაეცალა.

თიკოს კი სულ სხვა რამ აღელვებდა. მას არ მოსწონდა ზუზის მანერა, ქალის სუსტ მხარეებს რომ ეძებდა და მერე მათზე თამაშობდა. ყოველგვარი სურვილი დაეკარგა, საღამოს სტუმრად სწვეოდა. მისი დანახვა აღარ უნდოდა და თუკი ეს მაინც მოხდებოდა, შეეცდებოდა, გულგრილი დარჩენილიყო, რათა მის მომნუსხველობას ისევ არ დაეტყვევებინა.

_ ჰა, თიკუნა, შენ როგორ ფიქრობ? მარიზე ისე ილაპარაკა, მგონი, მთლად გულგრილი არ უნდა იყოს მის მიმართ, _ თქვა და ამოიოხრა, _ კარგი კი იქნებოდა, ისე. ნიკას ამბავიც მოგვარდებოდა. მიროს ძმასავით უყვარს ზუზი.

_ და ყველანი ბედნიერები იქნებოდით, _ ცინიკურად დაასრულა თიკომ დაქალის დაწყებული წინადადება და თავი ჩაქინდრა.

 

პლაჟიდან კარგა გვარიანად გარუჯული დაბრუნდა. მზეზე არასდროს წითლდებოდა, ეგრევე უმუქდებოდა კანი და სასიამოვნო ფერი ედებოდა. მზის სხივები სწრაფად ეკიდებოდა მის ხორბლისფერ კანს, ამიტომ გასარუჯად, ფაქტობრივად, ერთი დღეც ჰყოფნიდა. სასიამოვნოდ მოითენთა. აისრულა წადილი _ მთელი ორი საათი იგორავა სანაპიროზე, გაჰყურებდა ფაფარაშლილ ტალღებს, უსმენდა ზღვის ჩახლეჩილ ხმას და ლამაზ ცხვირ-პირს მზეს ისე უშვერდა, თითქოს მისი ცდუნებას სწადია და საკოცნელად იწვევსო.

ახლა კი იდგა გარდერობთან და თავისი კაბების გადმოლაგებით იყო დაკავებული. როგორ არ უნდოდა ზუზისთან წასვლა, მაგრამ ნატკა არ მოეშვა. იქნებ უნდოდა და არ უტყდებოდა თავს? არა, არ უნდოდა! არ უნდოდა, მაგრამ დაქალს წინააღმდეგობა მაინც ვერ გაუწია. ჰოდა, იძულებია, ტანსაცმელი შეარჩიოს. ისეთის შერჩევა უნდოდა, ელეგანტურიც ყოფილიყო და უბრალოც. ბოლოს თეთრი, გულამოღებული სარაფანი ჩაიცვა, რომელიც ტანზე მაცდურად ეტმასნებოდა. სიამოვნებით დატრიალდა სარკის წინ და ხან ასე გაუღიმა თავის თავს, ხან ისე. იმდენნაირი ღიმილი მოირგო, რომ ბოლოს დაიღალა. შემდეგ თმა დაივარცხნა, სუნამო დაიპკურა და წასასვლელად გამზადებულმა კიდევ ერთხელ შეათვალიერა სხეული სარკეში. მაგარ ფორმაში კი არის, ისე, წუნს ვერავინ დაუდებს. შვიდი წლის რომ იყო, ეგონა, უკვე დიდი ვარო. თოთხმეტი წლისას მახინჯად ეჩვენებოდა თავი. თვრამეტი წლის ასაკში დაასკვნა, რომ ლამაზი იყო, ოცი წლის გახდა თუ არა, სულელი ვარო, დაიჟინა. ახლა კი ხვდება, რომ დიდიცაა, საშიშად ლამაზიც, მაგრამ სულელი სულაც არ არის, თუმცა, ზედმეტად მიმნდომია, ბრმად სჯერა ადამიანების. ამის გამო რამდენჯერმე წაიმტვრია ფეხი. თუმცა, სულელი არ არის. როცა საყოყმანო ნაბიჯს დგამს, ყოველთვის იცის, რატომაც დგამს. შეიძლება ინანოს კიდევაც, მაგრამ ამისთვისაც მზადაა ხოლმე.

ამ ფიქრებში იყო, როცა ოთახში ნატკა შემოვიდა.

_ მზად ხარ? მირო და ნიკაც დაბრუნდნენ.

_ უკვე? რა მაგარია. _ გულწრფელად გაუხარდა თიკოს და დაქალს უკან მიჰყვა.

სასტუმრო ოთახში შევიდნენ თუ არა, ფანჯარასთან მდგარი მირიანი დაიძრა და თიკოსკენ სწრაფი ნაბიჯებით გამოემართა.

_ თიკო, რა ლამაზი ხარ! _ პირველად მიმართა «შენობით». _ იცი? მადლობა მინდა გითხრა ყველაფრისთვის. ვგრძნობ, რომ ძალიან კარგი ადამიანი ხარ და მე და ნატკამ გადავწყვიტეთ, პატარა სიურპრიზი მოგვემზადებინა შენთვის. აი, ეს მცირე საჩუქარი ჩვენგან! _ თქვა და თიკოს მინიატიურული მოგრძნო კოლოფი გაუწოდა. თიკომ კოლოფი გახსნა და გაშეშდა, მასში ულამაზესი ყელსაბამი იდო. ქალი გამშრალი იდგა და ხმას ვერ იღებდა, ბოლოს, როგორც იქნა, ამოღერღა:

_ ეს… ეს ხომ… ეს ბრილიანტია?

მირომ ღიმილით დაუქნია თავი, როცა შეცბუნებულს შეხედა.

_ უკეთესი ვერაფერი შევარჩიე. ნატკამ არ ისურვა, თვითონ მიეღო მონაწილეობა ამ საქმეში და მე მომიწია არჩევამ.

_ იმიტომ, რომ შენ საუკეთესო გემოვნება გაქვს, ჩემო საყვარელო! _ ნატკა ქმარს მიუახლოვდა და ხელები კისერზე შემოხვია.

თიკო გაუნძრევლად იდგა და წყვილს თვალს არ აშორებდა. უნდოდა, უარი ეთქვა ასეთ ძვირფას საჩუქარზე, თავი შეურაცხყოფილადაც კი იგრძო რაღაც მომენტში, მაგრამ იმასაც გრძნობდა, რომ ყელსაბამი გულით იყო მოძღვნილი.

_ რა საჭირო იყო… ამისთვის კი არ ჩამოვსულვარ… _ ჩაიდუდუნა, _ აღარ ვიცი, მადლობა რით გადაგიხადოთ. რა სილამაზეა, ამის ტარების შემეშინდება კიდევაც.

_ საშიში არაფერია, ყოველდღე ხომ არ ატარებ. მოდი, გაგიკეთო… აუუუ! იცი, როგორ გიხდება? პირდაპირ გაკვდება, _ ნატკამ ყელსაბამი მოარგო დაქალს, რამდენიმე ნაბიჯით უკან დაიხია და საჩუქარი შორიდან შეათვალიერა. მირომ კი ხელი მოხვია სტუმარს და ვეებერთელა ვენეციურ სარკესთან მიიყვარა.

გაფართოებული, გაკვირვებული თვალებით შესცქეროდა თიკო სარკეში თავის ალეწილ სახეს და ვერ ცნობდა _ წამში გრაციოზულ ქალად ქცეულიყო.

_ არც კი ვიცი, რა გითხრათ, სიტყვები არ მყოფნის. რა ცუდები ხართ, რომ იცოდეთ, _ აღელვებულმა თითები ყელსაბამს შეახო, _ დიდი მადლობა.

_ მადლობა შენ, რომ თბილი ხარ. მადლობა იმისთვის, რომ ჩამოხვედი და ასეთი აურა შემოტანე ჩვენს სახლში. არაჩვეულებრივი ხარ, _ მორიდებით შეამკო მირომ და ნატკას გადახედა, მიშველეო.

_ ყოჩაღ, მირიან, რა კარგი გემოვნება გაქვს, მე ალბათ ასეთს ვერასდროს შევარჩევდი. მიხარია, რომ მოგეწონა, თიკუნა. გულით გვსურდა, ჩვენგან სამახსოვროდ რაღაც დაგრჩენოდა. ახლა კი წავიდეთ, გველოდება ის ბიჭი!

თიკომ ყელსაბამი მოიხსნა, თავის ყუთიანად საძინებელში, სარკის წინ დადო და გამობრუნდა…

 

ზუზის სამსართულიანი, თეთრი ქვისგან ნაგები ევროპული ტიპის სახლი ამწვანებულ ხეებში იყო ჩაფლული და ზღვას გადაჰყურებდა. თიკოს თავი ზღაპარში ეგონა. გაოგნებული აღტაცებას ვერ ფარავდა. მასპინძელი საოცრად სტუმართმოყვარე აღმოჩნდა, ყურადღებას ყველას თანაბრად უნაწილებდა. ზუზის სხვა სტუმრებიც ჰყავდა, უცხოელი ცოლ-ქმარი და მათი ლამაზი, ქერა ქალიშვილი, მიშელი. ზუზიმ ისინი მოწიწებით გააცნო მეგობრებს.

თიკო ყველას გამოერიდა. იგი უცებ ჩაიკეტა საკუთარ თავში და რაღაც უჩვეულო, ამოუცნობი სიხარულის შეგრძნება დაეუფლა. ინტერესით დაუწყო თვალიერება კედელზე ჩამოკიდებულ ტილოებს, წამით მზერა ზუზიზე გადაიტანა და დედამისის ნახატები გაახსენდა.

_ მოგწონთ ეს ნამუშევრები? _ მოესმა მოულოდნელად.

თიკომ მოიხედა და ოცდაათიოდე წლის შავგვრემანი მამაკაცი დაინახა, რომელიც წეღან არ შეუნიშნავს. იგი ქალს დაკვირვებით ათვალიერებდა.

_ ძალიან მომწონს.

_ დიდი ხანია, ბათუმში ხართ?

_ არა, გუშინ ჩამოვედი.

_ მიხარია, რომ გაგიცანით. ასე მგონია, თქვენისთანა ქალი ყველგან სასურველი სტუმარი იქნება. მე ადამიანების გამოცნობაში არასდროს ვცდები, დამიჯერეთ. რა გქვიათ?

_ თიკო…

_ გაიხარეთ… ნება მომეცით, გაგეცნოთ _ საშა ანდრონიკაშვილი.

_ მოხარული ვარ. თქვენ აქაური ხართ?

_ არა, თბილისში ვცხოვრობ. მე და ზუზი ერთად ვსწავლობდით. ზამთარში ავარიაში მოვყევი და ძლივს გადავრჩი, სამი თვე ვხეხე საავადმყოფოს კედლები, _ გულიანად გაიცინა, _ ახლა აქ ჩამოვედი. რა ვიცი, მითხრეს, ზღვის ჰაერი მოგიხდებაო. ზღვის რა გითხრათ, მაგრამ თქვენი დანახვა უკვე ისე მომიხდა, ვფიქრობ, უფრო სწრაფად გამოვჯანმრთელდები.

თიკოს ალმური წაეკიდა სახეზე. ესიამოვნა ქათიანური.

_ რამდენ ხანს რჩებით?

_ ვნახოთ. ზუზიმ სამსახურში მომაწყო თავისთან და ალბათ დიდი ხნით დავრჩები. მირომ მეც გვერდით დაგიდგებიო. უკვე ისე შევეჩვიე აქაურობას, მგონი აღარც წავალ. მაინც მარტო ვცხოვრობ. იქ რა უნდა ვაკეთო? ცოლი მე არ მყავს და შვილი, _ ხაზი გაუსვა თავის ოჯახურ მდგომარეობას.

თიკო მასთან საუბრით გაერთო, მოეწონა საშა, რატომღაც, მის გვერდით თავი უფრო თავისუფლად იგრძნო. «კარგი ბიჭი ჩანს, კეთილი. იმედია, თავისი ძმაკაცივით ტრაბახა და ცინიკოსი არ იქნება», _ გაიფიქრა და მოსაუბრეს გაუღიმა. მოულოდნელად თვითონაც არ იცოდა, რამ მოუარა, საშას მიაჩერდა და ჰკითხა:

_ თქვენ მიროს რძალს იცნობთ?

_ მარის? კი, შევხვედრივარ, მაგრამ ახლოს არ ვიცნობ. როგორც გავიგე, მალე ჩამოვა ზუზისთან სტუმრად.

ეს ის სიტყვები იყო, რომლის მოსმენაც თიკოს არ ესიამოვნა, ოღონდ არ იცოდა, რატომ. საერთოდ არ იცნობდა ნიკას დედას, მაგრამ რატომღაც, მტრული დამოკიდებულება გაუჩნდა მის მიმართ.

ვახშმის შემდეგ თიკო ეზოში გავიდა და ბაღში სეირნობას მოჰყვა. სიამოვნებით ათვალიერებდა ლამაზად ჩამწკრივებულ ხეებსა და ყვავილებს. იმავე წუთს საშაც შემოუერთდა, თითქოს ჩასაფრებული იყოო. მამაკაცმა სტუდენტობის ამბების მოყოლა დაიწყო და თიკო ძალიან გაერთო. შემდეგ ძელსკამზე ჩამოსხდნენ.

_ თიკო, რას იტყვით, ღამის ტრასაზე რომ გავიქროლოთ მანქანით? თქვენ, მე და ვარსკვლავები. სისწრაფე ადრენალინის მოზღვავების საუკეთესო საშუალებაა.

ქალმა შუბლი შეიკრა.

_ გმადლობთ, მაგრამ არ მიყვარს მანქანით სწრაფი სიარული, მეშინია.

_ საშიში რა არის? ავარიას აღარ მოვახდენ, სრულიად ფხიზელი ვარ.

სანამ თიკო პასუხს გასცემდა, ვიღაცის ცივი ხმა გაისმა:

_ საშა!

თიკო დაიძაბა, თავი მიაბრუნა და ზუზი დაინახა.

_ ჩვენს ამერიკელ სტუმარს შენთან დალაპარაკება უნდა. მიდი! _ ზუზიმ უსიამოვნოდ გადახედა ერთმანეთის გვერდით მოკალათებულ წყვილს, _ არ ღირს შანსის ხელიდან გაშვება.

_ ოკ, მივდივარ, _ საშა წამოდგა, მერე თიკოსკენ დაიხარა და უთხრა, _ მე მაინც ვიმედოვნებ, რომ ჩემთან ერთად სასეირნოდ წამოხვალთ. აი, ნახავთ, როგორი სასიამოვნო შეგრძნებაა… _ ამ სიტყვებით იქაურობას გაეცალა.

ზუზის ისეთი გამომეტყველება ჰქონდა, რომ თიკო გაღიზიანდა. ფიქრობდა, როგორ გათავისუფლებულიყო მისგან, ამ მომაჯადოებელი და ამავე დროს სასტიკი კაცისგან. წასვლა დააპირა, მაგრამ ზუზი ისე დადგა, რომ გზა გადაუკეტა. თიკო შედგა და უნებლიეთ თმაზე გადაისვა ხელი.

_ თუკი საშამ მანქანით გასეირნება კიდევ შემოგთავაზათ, კატეგორიულად უარი უთხარით, _ თქვა მან, თან ქალის დაძაბულ პროფილს თვალს არ აშორებდა.

_ მართლა? _ თიკომ ჯიქურ გაუსწორა მზერა, _ რა მიზეზით უნდა ვუთხრა უარი? _ ცივად იკითხა და შეეცადა, ხმას მისი სულიერი მდგომარეობა არ გაეცა.

ზუზი მშვიდად იდგა და ყურადღებას არ აქცევდა ქალის მტრულ გამოხედვას.

_ მიზეზი რომ არ მქონოდა, არც გეტყოდით. რადგან ვამბობ, ესე იგი, ასეა და ეს თქვენს ინტერესებშიც შედის.

_ თქვენ რაღაც უცნაურად ლაპარაკობთ. მე მომეწონა თქვენი ძმაკაცი.

_ სწორედ ამის მეშინოდა. საშა ქალებში პოპულარობით სარგებლობს. უნდა გითხრათ, რომ სასიყვარულო ურთიერთობების დიდოსტატია, თუმცა, ავარიის შემდეგ ფორმაში ვერ არის. მართალია, ქალები ახლაც არ ანებებენ თავს და გარს ეხვევიან, მაგრამ მხოლოდ იმის იმედით, რომ სულ ასე არ იქნება. საშას უყვარს, როცა ქალები ყურადღებას აქცევენ.

_ მეგონა, საშა თქვენი მეგობარი იყო, _ ცივად წარმოთქვა თიკომ.

_ ასეცაა, ჩემი უახლოესი მეგობარია. ალბათ ფიქრობთ, მეგობარზე ასე როგორ ლაპარაკობსო. არაკაცად მიგაჩნივართ, არა? მე იმას გეუბნებით, რაც მისთვის ათასჯერ მითქვამს, _ იგი კვლავ ირონიულ ტონს ინარჩუნებდა, _ წეღან თქვენს მზერაში რომანტიკა შევნიშნე, რომელიც თანაგრძნობასთან იყო შეხამებული. ეს ნარევი გრძნობა ძალზე საშიშია. შეიძლება ყველაფერი ბათუმის ჯადოსნური ღამის ბრალია ან იქნებ, სულაც საშასი, რომელმაც თქვენს გულში ახალი გრძნობები გააღვიძა? მე მაინც გაფრთხილებთ. ბათუმი ისეთი ქალაქია, შესაძლოა, დაიჯეროთ, რომ ცხოვრება მხოლოდ სიამოვნებაა და სხვა არაფერი. აქ რომანტიკა ჰაერში ტრიალებს, ყველაფერი მისი სურნელითაა გაჯერებული, მაგრამ ილუზია მალე ქრება. ასე ემართებაც ადამიანებსაც. თქვენ საკმაოდ გამოუცდელი ხართ და რომანტიკის ილუზიას ალბათ ადვილად მიენდობით. ამიტომ მტკივნეული იქნება, როცა მკაცრი სინამდვილე ილუზიას გაგიცრუებთ.

თიკოს არ ესიამოვნა მამაკაცის სიტყვები და უარესად გაღიზიანდა:

_ თქვენ რა იცით, მე რა გამოცდილების პატრონი ვარ? ან ჩემი რომანტიკის ზომა-წონა? ყოველთვის რატომ ცდილობთ ჭკუის დარიგებას? ფიქრობთ, რომ იმ ჩურჩუტი ქალების რიცხვს მივეკუთვნები, პირველივე მამაკაცს რომ ჩაუხტებიან საწოლში? ვინ გეკითხებათ საერთოდ, როგორ მოვიქცე, რა უფლებით? მინდა გითხრათ, რომ ზედმეტად თავდაჯერებული, გამოუსწორებელი ცინიკოსი და საერთოდ, აუტანელი კაცი ხართ!

თიკო ერთიანად ცახცახებდა, ხმაც კი აუკანკალდა. ცდილობდა, თავი შეეკავებინა და არ ატირებულიყო.

ზუზი ხეს მიეყრდნო, თვალები მოჭუტა და ერთობ რბილად წარმოთქვა:

_ იცით? ჩემი მისამართით ასეთი სიტყვები არასდროს მომისმენია. იმედია, მოვა დრო და აზრს შეიცვლით. ახლა კი მაპატიეთ, უნდა დაგტოვოთ. _ ზუზიმ ჩაიცინა, ქალს თავი დაუკრა და წავიდა.

თიკო მარტო დარჩა, მერხის საზურგეს ისე ჩასჭიდა თითები, რომ ტკივილი იგრძნო.

ამ დროს ბილიკზე ნატკა გამოჩნდა, დაქალს მიუახლოვდა და მხრებზე ფაფუკი პლედი მოახურა.

_ ზუზიმ მთხოვა, უკვე აცივდა და თიკოს რამე მოაცვიო, _ ნატკამ გაიღიმა, _ აი, ეს მომცა. წუხს კაცი, სიგრილეში გარეთ რომ ზიხარ.

პლედმა თიკოს სულიც გაუთბო და სხეულიც, სასიამოვნო ტალღამ დაუარა. როგორც ჩანს, ესიამოვნა, მამაკაცმა მასზე რომ იზრუნა.

_ როდის წავალთ?

_ უკვე მივდივართ. მიროს ეჩქარება, ხვალ ადრეა ასადგომი.

ქალები სახლისკენ გაემართნენ. თიკომ რატომღაც, შვება იგრძნო. იქნებ იმიტომ, რომ გაიფიქრა, ზუზიმ ამ ნაბიჯით თავისი უხეში სიტყვებისთვის ბოდიში მოიხადაო…

 

უკვირდა, ასე ადვილად და უცებ რომ შეეჩვია ახალ გარემოს. ნიკა მის მომიჯნავე ოთახში გადმოიყვანეს და მირო სიხარულს ვერ მალავდა, რადგან ქალი ბიჭის მიმართ საოცარ მზრუნველობას იჩენდა.

თიკოს მოსწონდა ეს პატარა, მწვანეში ჩაფლული ქალაქი და ის სტუმართმოყვარეობა, რასაც ყოველ ნაბიჯზე გრძნობდა. ნიკა ყოველ დილით გადარბოდა მეზობელ სახლში, სადაც მისი ტოლი გოგო-ბიჭები ცხოვრობდნენ და მათთან თამაშით ერთობოდა. ნატკა და თიკო ამ თავისუფლებით სარგებლობდნენ და ქალაქში გასვლასაც ასწრებდნენ.

ნატკას ხასიათი გამოუკეთდა, ისეთი შეწუხებული აღარ ჩანდა, როგორიც ადრე იყო. ქალები მხიარულად ატარებდნენ დროს, ბავშვობას იხსენებდნენ, კაფეებს სტუმრობდნენ, პლაჟზე გასარუჯად დადიოდნენ, ზოგჯერ სრულიად უმიზეზოდ იცინოდნენ… მიროც გახალისდა, ნიკას ძველებურად დიდ ყურადღებას აქცევდა და იგრძნობოდა, რომ თიკოს აქ ყოფნა მასაც შვებას ჰგვრიდა.

თიკო ლაღად იყო, მაგრამ ხშირად ფიქრობდა… ფიქრობდა ერთდროულად ორ მამაკაცზე _ დემნაზე, რომელიც წარსულში უყვარდა, და ზუზიზეც, რომელიც ახლახან გამოჩნდა მის ცხოვრებაში. ორივე თითქოს რაღაცით ჰგავდა ერთმანეთს, განსაკუთრებით ირონიის სიჭარბით, თუმცა, განსხვავება ბევრად მეტი იყო. ამავდროულად, აღიზიანებდა, ზუზიზე რომ ფიქრობდა. რაღაცნაირად ეშინოდა კიდეც მისი, მაგრამ რაც ზუზი ბათუმიდან საქმეებზე გაემგზავრა, თავი გაცილებით მშვიდად იგრძნო. თუმცა, ეს იდილია დიდხანს არ გაგრძელებულა. მესამე დღეს ნატკამ უთხრა, ზუზი ამაღამ ჩამოდის, მიროს დაურეკა და ხვალ სადილად გვეპატიჟებაო. საშინლად აფორიაქდა. ბოლო წუთამდე იმედოვნებდა, რომ რაღაც მოხდებოდა და ზუზისთან სტუმრობას აიცდენდა, მაგრამ არაფერიც არ მოხდა…

ხშირად ეკითხებოდა თავის თავს, სიყვარულში წარუმატებლობის შემდეგ რატომღა ფიქრობდა მასზე, მაგრამ პასუხის გაცემას თავს არიდებდა. არადა, დანამდვილებით იცოდა, რომ სწორედ წარსული მარცხის გასანეიტრალებლად სჭირდებოდა ახალი გატაცება. იყო კი გატაცება? ზუზი დიდად არ ჩანდა მისით დაინტერესებული, არც თვითონ იკლავდა თავს, როგორმე თავი მოეწონებინა მისთვის, გაფლირტავებოდა ან გაპრანჭვოდა. მაშ, როგორღა უნდა გაედგა ფესვები ახალ ურთიერთობას? ეს არ იცოდა.

 

სტუმრად წასასვლელად გაემზადა, ლიმონისფერი ტილოს პიჯაკი და ლურჯი შარვალი ჩაიცვა, რომელიც ძალიან უხდებოდა. ოთახში შემოსულმა ნატკამ მის დანახვაზე აღტაცება ვერ დამალა. რამდენჯერმე დაატრიალა, რომ კარგად შეეთვალიერებინა.

_ ვაიმე, რა ლამაზი ხარ, როგორი დახვეწილი გემოვნება გაქვს, მშურს შენი. მაგარი კოსტიუმი გაცვია. დარწმუნებული ვარ, უჩვენოდ ზუზი შენთან არ მოიწყენს. _ გაიხუმრა ნატკამ.

_ რას ნიშნავს არ მოიწყენს? _ შემკრთალმა თიკომ ნერვიულად შეათამაშა მხრები და უცნაურმა წინათგრძნობამ გული შეუტოკა. _ ან «უჩვენოდ» რაღაა?

_ რა და, მიროს აგვიანდება, მე კიდევ, თუ არ დაველოდე, არ გამოვა. ამიტომ მარტო მოგიწევს წასვლა, ჩვენ კი მოგვიანებით შემოგიერთდებით.

თიკოს არც უცდია აღელვებისა და წყენის დაფარვა, ამიტომ მეგობარს მკვახე ტონით მიახალა:

_ მერე დაურეკე და უთხარი, შეგვაგვიანდება-თქო, მე რას შემომყურებ? ხომ იცი, რომ იქ წასვლა სულაც არ მინდა, უბრალოდ, თქვენი ხათრით არ ვთქვი უარი. არ ვიცნობ მე იმ კაცს იმ დონეზე, რომ მასთან ვისადილო და მასლაათი გავუბა. მით უფრო, რომ იქ ალბათ სხვებიც იქნებიან.

ნატკამ მხრები აიჩეჩა.

_ არავინ არ იქნება, მხოლოდ ჩვენ დაგვპატიჟა. რა გჭირს? ნებისმიერი ქალისთვის ბედნიერება იქნებოდა, რომ ზუზისთან მარტო დარჩენის შანსი მისცემოდა. შენ კიდევ გაურბიხარ მასთან შეხვედრას. რატომ? რა არ მოგწონს? უხერხულია, არც ერთი რომ არ მივიდეთ, გველოდება ის ბიჭი. მიდი, ჩადი დაბლა, მანქანა საცაა, მოვა.

ალეწილმა თიკომ ხელჩანთა მხარზე გადაიკიდა და კიბეზე დაეშვა. რატომღაც, გაიფიქრა, რომ მირო და ნატკა საერთოდ არ აპირებდნენ ზუზისთან გასვლას, რადგან განმარტოებით ყოფნა სურდათ. რა თქმა უნდა, თიკო ცოლ-ქმარს ამაში სიამოვნებით დაეხმარებოდა, მაგრამ არა ზუზისთან სტუმრობის ხარჯზე. ბოლოს და ბოლოს, ქალაქში გავიდოდა და გაივლიდა.

ჭიშკარს მერსედესი მოსდგომოდა. ხანში შესული მძღოლი მანქანიდან გადმოვიდა, თიკოს მიესალმა და წინა სალონის კარი გაუღო.

_ მოგესალმებით, ქალბატონო. ბატონმა ზუზიმ გამომგზავნა და მითხრა, მშვენიერი მგზავრი გელოდებათ და გზაში დიდხანს არ დააყოვნოთო, _ გაუღიმა მძღოლმა.

თიკომ შუბლი შეიკრა. ეს რა, შეთქმულებაა? რას ნიშნავს მშვენიერი მგზავრი? ანუ მანაც იცის, რომ თიკო მარტო უნდა ეწვიოს?

მძღოლისთვის პასუხი არ გაუცია, მხოლოდ გაუღიმა და მანქანაში ჩაჯდა…

 

მოსამსახურე ჰოლში შეუძღვა. ქალს ფეხები უკან რჩებოდა, ერთი სული ჰქონდა, დღე როდის მიილეოდა. მობილურის მონიტორს დახედა, ოთხი საათი სრულდებოდა. გულაჩქროლებულმა შიდა კიბეზე დინჯი ნაბიჯებით ჩამომავალი ზუზი დაინახა, როგორც ყოველთვის, ელეგანტური და ქედმაღალი. სახეზე ჩვეული ირონიული ღიმილი დასთამაშებდა. ხაკისფერი პერანგი მის მწვანე თვალებსა და გარუჯულ სახეს საოცრად ეხამებოდა.

_ დაპატიჟებული სტუმარიც მობრძანებულა, _ ფართოდ გაიღიმა ზუზიმ და თიკოს ხელისკენ დაიხარა.

ქალმა კოცნა არ დაანება, მაგრამ ზუზიმ თითები მოუჭირა და ისე მოხერხებულად მიიტანა ტუჩებთან მისი მარჯვენა, თიკომ წინააღმდეგობის გაწევა ვეღარ მოახერხა. კიდევ ერთხელ იგრძნო მისი მამაკაცური სიძლიერე და მომაჯადოებელი ხიბლი.

_ ნატკა და მირო ცოტა გვიან მოვლენ, _ ხმადაბლა წარმოთქვა.

_ ვიცი. თქვენთვის ალბათ უსიამოვნოა მათ გარეშე ჩემთან ყოფნა, არა? ეს მომენტი ხომ არ გაშინებთ? _ დაშნასავით მოიმარჯვა ზუზიმ ირონია.

თიკო დაიძაბა.

_ ამის მიზეზი არ მაქვს. ჩვენ არც ისე ახლოს ვიცნობთ ერთმანეთს, რომ შიშის განცდა დაგვეუფლოს. ისიც ვიცი, რომ მათ გარეშე მარტო მე არ დამპატიჟებდით. _ არც თიკომ დააკლო ირონია.

_ მართლა ასე ფიქრობთ? რას იტყვით, თუ გეტყვით, რომ მხოლოდ ჩემი მეგობრების ხათრით არასდროს მოგიწვევდით-მეთქი?

თიკო ოდნავ დაიბნა. ეს ფლირტს ჰგავდა, მაგრამ არ შეიმჩნია. ზუზიმ, ვითომ აქ არაფერიო, მკლავში ხელი გამოსდო და სასტუმრო ოთახში შეიყვანა. როგორც კი პირველ სავარძელს მიუახლოვდნენ, ქალმა მამაკაცს ხელი გააშვებინა და სავარძელში ჩაეშვა. ზუზი კი ბუფეტთან მივიდა და კონიაკით სავსე ბოთლი და ორი სირჩა გამოიღო. ქალი თვალს არ აცილებდა. «ესაა სადილი? ასე მშრალად აპირებს ჩემს გამასპინძლებას?» _ შეცბუნებულმა და გაწბილებულმა გაიფიქრა. ამ დროს ზუზი მოულოდნელად შემობრუნდა და თიკოს დამფრთხალ მზერას შეეფეთა.

_ მიხარია, რომ ერთად ვისადილებთ, თანაც ძალიან მშია, _ მან ისეთი ღიმილით გადახედა ქალს, რომ რაღაცნაირად დააბნია.

_ თქვენი ქეჟუალი მომწონს, _ გააგრძელა ზუზიმ, _ გიხდებათ.

ქალმა თვალები დააჭყიტა. ამან რა იცის, რა არის ქეჟუალი? ეს ლოველასური სვლაა? ქალის მოხიბვლა მოდური ტერმინებით? დაბნეულმა აღარ იცოდა, თვალები სად წაეღო, ვერც ხელებს მოუხერხა ვერაფერი და საშველად სირჩას უხმო _ პაწაწინა სასმისი ორივე ხელით ჩაბღუჯა.

_ გაგვიმარჯოს… მე და თქვენ! _ თქვა მამაკაცმა და მიუჭახუნა.

თიკომ ოდნავ დააქნია თავი, კონიაკი მოსვა, მაგრამ სირჩა ხელიდან არ გაუშვია.

_ მეორე ოთახში ხომ არ გადავინაცვლოთ? _ ზუზიმ თავი ოდნავ გვერდზე გადახარა და ეშმაკური მზერა მიაპყრო.

_ რა საჭიროა? _ გააპროტესტა შეშინებულმა თიკომ.

_ არ ვისადილოთ? მგონი, სადილზე შევთანხმდით, _ გაიცინა ზუზიმ და ქალს ხელით მეორე ოთახისკენ ანიშნა.

მიხვდა თიკო, რომ მამაკაცი შეგნებულად აფრთხობდა. აშკარა იყო, სიამოვნებდა მისი რეაქციის ყურება. არა, როგორღაც უნდა მოერიოს თავს. ამდენი ხანი რით ვერ შეისწავლა მისი ოინები? რა არის აქ საშიში, ხომ არ დაეტაკება?

თავის ხელში ასაყვანად რამდენიმე წამი დასჭირდა. როგორც იქნა, მოეშვა, თავს ისე დაძაბულად აღარ გრძნობდა. ზუზი არაჩვეულებრივი მასპინძელი რომ იყო, ეს აქ გატარებულ პირველ საღამოსაც შეამჩნია. მამაკაცი ყველანაირად ცდილობდა, ქალს უხერხულობა არ ეგრძნო. თან სადილობდნენ, თან საუბრობდნენ. სუფრა სავსე იყო ნაირ-ნაირი კერძით, მაგრამ იმწუთას თიკოსთვის რომ გეკითხათ, რა იდო მაგიდაზეო, ნახევარს ვერ დაასახელებდა.

თიკო სიამოვნებით უსმენდა ზუზის ხავერდოვან ხმას, მის იუმორს და თანდათან მისი გავლენის ქვეშ ექცეოდა.

ნატკა და მირო ჯერაც არ ჩანდნენ, თუმცა, თიკო უკვე მათ გარეშეც თავისუფლად გრძნობდა თავს. ის კი არა, თავისი თავის შერცხვა კიდევაც, მამაკაცს თავიდან ცივად რომ ექცეოდა. იგი სულ სხვანაირი აღმოჩნდა, მისი დამცინავი ტონი მოულოდნელად სადღაც გაქრა, ალერსიანი მზერით შესცქეროდა ქალს და ისე ესაუბრებოდა, თითქოს დიდი ხნის ნაცნობები ყოფილიყვნენ.

_ მინდა, დედაჩემის ნახატები დაგათვალიერებინოთ. ყველას არ ვუჩვენებ ხოლმე, მაგრამ, რატომღაც მგონია, რომ თქვენ დაგაინტერესებთ და მოგეწონებათ.

თიკოს კმაყოფილება დაეუფლა, ამით ხომ მამაკაცის ნდობას იმსახურებდა. ეს იმას ნიშნავდა, რომ ზუზის მისი გემოვნება მოსწონდა.

გალერეის ტიპის ოთახი მანსარდში მდებარეობდა. ირიბად დახრილი ჭერის ქვეშ აქა-იქ ბოლომდე გამართვა ჭირდა, მაგრამ არა თიკოსთვის, ის საშუალო სიმაღლის იყო და წელში მოხრა არ დასჭირვებია. იქაურობა ვარდისფერი შუქით იყო განათებული. კედლებზე კი, სპეციალურად შერჩეულ ჩარჩოებში ჩასმული ფერწერული ტილოები ეკიდა.

თიკო მოიხიბლა ნახატების საოცარი ფერებით. იგი ნელა მიჰყვებოდა კედლებს, სურათებს ათვალიერებდა და თან კომენტარებს აკეთებდა. ეტყობოდა, ზუზის სიამოვნებდა მასთან არა მარტო საუბარი, არამედ მის გვერდით ყოფნაც. ხანდახან, ვითომ სრულიად შემთხვევით, მხრით ოდნავ შეეხებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ დახრილი ჭერის გამო ბოლომდე გამართვა უჭირდა.

_ საოცარი დედა გყოლიათ… ღმერთო ჩემო, როგორ გრძნობს ფერებს, რა სიმსუბუქე და ამავე დროს, რამხელა სიღრმეა ჩაქსოვილი თითოეულ მათგანში.

_ მადლობა, თიკო. დედა ბავშვობიდან ხატავდა, მერე კონკურსში გაიმარჯვა და ლენინგრადის აკადემიაში გაგზავნეს სასწავლებლად. მაშინ სანქტ-პეტერბურგს ლენინგრადი ერქვა, გეცოდინებათ. მისი ბევრი ნამუშევარი გაიყიდა. ძირითადად, უცხოელმა კოლექციონერებმა შეიძინეს. დედას, თბილისში რომ სახლი გვაქვს, იქ ჰქონდა სახელოსნო, მეორე სართულზე და დროის უმეტს ნაწილს იქ ატარებდა.

_ უღრმესი მადლობა, რომ მისი ნამუშევრები მაჩვენეთ. ეს დიდი პატივია ჩემთვის, ოღონდ არ გეგონოთ, რომ ამას ისე, ცალყბად ვიძახი. გულწრფელად გეუბნებით, გეფიცებით. ენით აუწერელი სიამოვნება მივიღე. მეც ვხატავდი ერთ დროს, მაგრამ დედათქვენთან ახლოსაც ვერ მივალ. დარწმუნებული ვარ, არაჩვეულებრივი ადამიანი იქნებოდა. ნახატები ხომ ყველაზე უკეთ გადმოსცემენ ადამიანის ხასიათს.

ზუზიმ თავი დაუქნია, სახეზე სევდა აღბეჭდოდა, შემდეგ თიკოს კვლავ ხელკავი გამოსდო, ისევ სასტუმრო ოთახში შეიყვანა და კონიაკი კიდევ ერთხელ დაუსხა.

_ მოდი, დედები ვადღეგრძელოთ. ძალიან ძველმოდურად გამომდის, მაგრამ დედა ჩემთვის ყველაფერი იყო, თუმცა, დედიკოს ბიჭი არასდროს ვყოფილვარ, _ თითქოს ბოდიშს იხდისო, ზუზიმ მორიდებით გახედა ქალს.

_ მისი ხსოვნისა იყოს, დედაჩემსაც გაუმარჯოს. მაპატიე, მაგრამ ვერ დავლევ, უნდა წავიდე, ჩემი წასვლის დრო დადგა, _ თქვა, სირჩა მაგიდაზე დადო და წამოდგა, მაგრამ იგრძნო, რომ წასვლა სულაც არ უნდოდა.

_ რა? როგორ თქვი წეღან? _ მოულოდნელად მამაკაცი ახლოს მიეჭრა.

_ რა?.. რა როგორ ვთქვი? _ დაიბნა თიკო.

_ მაპატიეო…

_ ჰო, რა ვიცი… სხვანაირად უნდა მეთქვა? _ თიკო ვერაფერს მიხვდა.

_ შენობით მომმართე… მაპატიეო და არა მაპატიეთო…

_ ა! _ ქალი ჭარხალივით გაწილდა, ამისთვის სულაც არ მიუქცევია ყურადღება, _ ასეთ წვრილამნებს თქვენთვის მნიშვნელობა აქვს?

_ ეს წვრილმანია? მე პირიქით ვფიქრობ, წვრილმანი კი არა, ყველაზე დიდი მსხვილმანია.

თიკო ისე დაიბნა, პასუხი ვერ გასცა. რას იფიქრებდა, თუ ერთ ბგერას ასეთი ეფექტის მოხდენა შეეძლო.

_ დალიე, თიკო. არ გაგიშვებ, სანამ არ დალევ! _ ზუზიც გაუშინაურდა, _ ხომ ხედავ, როგორ აგრილდა, ცოტათი გათბები. პირობას გაძლევ, რომ შენი სიმთვრალით არ ვისარგებლებ, _ ღიმილით დაამატა, როცა ქალმა კონიაკი მოწრუპა.

როცა მის შემცბარ სახეს შეხედა, მამაკაცს სიცილი აუტყდა.

_ ვიხუმრე, რა მოგივიდა? ამწუთას იცი, რას შეიძლება ადამიანმა შეგადაროს? ზღვაში ჩამავალ მზეს.

თიკომ წარბები აზიდა და უსაშველო ირონიით წარმოთქვა:

_ და თქვენ ამ მზესთან თამაში წამოიწყეთ, არა?

ამის გაგონებაზე ზუზის სახე მოეღრუბლა, წამით მზერა გაეყინა, მერე ჩაახველა, ღრმად ამოიხვნეშა და ყრუ ხმით წარმოთქვა:

_ ნება მომეცით, სახლამდე მიგაცილოთ. _ მისი ეს დემონსტრაციული სვლა იმდენად მოულოდნელი აღმოჩნდა, რომ თიკო გახევდა.

_ არა, არა, ნუ შეწუხდებით, თქვენი მძღოლი მიმიყვანს, _ იმწამს ვერც ერთი ვერ მიხვდა, კვლავ ოფიციალურ ტონზე რომ გადავიდნენ.

თიკოს ნირი წაუხდა. ცუდად გამოუვიდა, თავისი დაუფიქრებელი წამოძახილით მასპინძელს სასიამოვნო საღამო ჩაუშხამა. არც თვითონ ჩავარდნილა უკეთეს დღეში.

_ მაპატიეთ… ასე არ მინდოდა.

_ მაგრამ ოსტატურად გამოგივიდათ, _ ჩაიცინა ზუზიმ, ლარნაკიდან ერთი ცალი ხასხასა წითელი ვარდი ამოიღო და გაუწოდა, _ და დღეიდან ჩვენ ორს შორის მოციქული არის ვარდი. _ ამ სიტყვებით ქალს იდაყვი დაუჭირა და გარეთ გაიყვანა.

მანქანა ეზოში ეყენა. მძღოლი საჭესთან იჯდა. მათ დანახვაზე სწრაფად გადმოვიდა მერსედესიდან და კვლავ წინა სალონის კარი გამოაღო.

_ დაკეტე, დათა, ჯერ არ მივდივართ, _ მძღოლს ხელი აუქნია ზუზიმ, მანქანას გვერდი აუარა და თიკოს ზღვისკენ მიმავალი ბილიკისკენ უბიძგა.

თიკოს ვერაფერი გაეგო, სანამ ნაპირთან მოქანავე კატერი არ დაინახა. ზუზი კატერზე შეხტა და ასვლაში თიკოსაც მიეხმარა. ამწუთას ქალს წინააღმდეგობის გაწევის ყოველგვარი სურვილი დაჰკარგვოდა.

ზუზიმ ძრავა ჩართო და კატერი ღმუილით გაიჭრა წინ. თიკო საზურგეს მიაწვა და თვალები ოდნავ მილულა. ასე ეგონა, თითქოს მამაკაცის ძლიერ სუნთქვას გრძნობდა, ხოლო მისი გულის ძგერა ზუზის ესმოდა. როგორ იფიქრებდა, ასეთი რამ თუ დაემართებოდა? საშინლად მოუნდა, მოხვეოდა ამ კაცს და მის ფართო გულმკერდზე ყველაზე მტკიცე დასაყრდენი ეპოვა. კიდევ კარგი, ბნელოდა და ზუზი მის მდგომარეობას ვერ ამჩნევდა.

ორივე დუმდა, არც ერთს არ უნდოდა ამ დუმილის დარღვევა… ისმოდა მხოლოდ ძრავის ხმა და ტალღების შხუილი. თიკომ ჩუმად ამოიოხრა, თან შეეშინდა, ზუზის არ გაეგონა…

არ ახსოვს, რამდენ ხანს დასეირნობდნენ ასე. ბოლოს, როგორც იქნა, ნაპირს მიადგნენ. ზუზი გადმოვიდა და თიკოს ხელი გაუწოდა. ქალმა წონასწორობა ვერ დაიცვა და შეტორტმანდა. მამაკაცმა ორივე ხელი წელზე სტაცა და მკერდზე მიიკრა. რამდენიმე წამს ასე გარინდებულები იდგნენ, თუმცა, თიკოს ეს რამდენიმე წამი საუკუნედ ეჩვენა. მთვრალივით იყო, გაბრუებულს თავბრუ ესხმოდა.

_ ხომ არაფერი იტკინეთ? _ როგორც იქნა, ზუზის ხმა გაისმა.

_ არა, არაფერი, _ როგორც იქნა, თიკოს ხმაც გაისმა.

_ მაინც კარგი საღამო გამოვიდა, არა? _ თქვა მამაკაცმა, მხოლოდ იმიტომ, რომ რაღაც ეთქვა.

_ იმაზე კარგი, ვიდრე ველოდი, _ თქვა ქალმა, იმიტომ, რომ ეს აუცილებლად უნდა ეთქვა.

ზუზიმ მანქანამდე მიაცილა, კარი გაუღო და როცა თიკო ჩაჯდა, ჩუმად ჩაულაპარაკა:

_ მომეწონა მზესთან თამაში… _ და დამშვიდობებისას ქალს ხელი ხელზე ძლიერად მოუჭირა…

 

იმ ღამეს თიკოს ისე ღრმად ეძინა, რომ სიზმარიც არ უნახავს. შუაღამისას კი იგრძნო, რომ მის საწოლზე ვიღაც ამოძვრა, გვერდით მიუწვა და მოეხვია. დამფრთხალმა თვალი გაახილა და მასზე მოკრული ნიკა შერჩა ხელთ, რომელსაც მკერდზე პოლიციის სათამაშო მანქანა მიეხუტებინა. როგორც ჩანდა, ბიჭს ღამით გაეღვიძა და შეეშინდა. იქნებ თიკოს დაუძახა კიდევაც, მაგრამ ვერ გააგონა და მასთან ამიტომაც მოირბინა. ძილ-ბურანში მყოფმა ქალმა ბავშვს თმაზე ხელი გადაუსვა და კედლისკენ მიიწია, რომ ნიკა უფრო მყუდროდ მოწყობილიყო.

 

ნატკა მხოლოდ საუზმის შემდეგ გამოჩნდა. მოღუშული ჩანდა. თიკოს ლოყაზე აკოცა, მერე ყავა დაისხა და სიგარეტი გააბოლა.

_ მაპატიე, რომ გუშინ მოსვლა ვერ შევძელით. კარგი დრო გაატარე?

_ ჰო, _ ფრთხილად მიუგო თიკომ, რადგან მიხვდა, რომ დაქალი უგუნებოდ იყო.

_ ხომ არ მიბრაზდები?

_ არა, _ პასუხს ლაკონიურად სცემდა.

_ გაჩვენა ზუზიმ დედამისის ნახატები? _ განაგრძობდა ნატკა დაკითხვას.

_ მაჩვენა.

_ მერე?

_ არაჩვეულებრივია.

_ მართლა?

_ როგორც ჩანს, დედამისი ძალიან ნიჭიერი მხატვარი იყო.

ნატკამ გულგრილად აიჩეჩა მხრები.

_ შენ ალბათ ნასიამოვნები ხარ, რადგან ნახე ის, რაც მე არ მინახავს, _ გაღიზიანება შეეტყო ტონში, რასაც მსუბუქი ამოოხვრა მოჰყვა, _ მართალი გითხრა, რაც უფრო შევიცანი მამაკაცები, ვგრძნობ, რომ ქალები მეტად მომწონს.

_ რატომ ამბობ მაგას? შენც ხომ გაჩვენა ადრე? მახსოვს, გითხრა, ხომ გაქვს ნანახიო თუ ამდაგვარი.

_ სულ ორიოდე, ყველა კი არ მაჩვენა მაგ დამპალმა, _ ნატკას ამჯერად ტონი აგრესიული გაუხდა.

_ ალბათ ეგონა, რომ არ დაგაინტერესებდა. მაგის გამო შეიძლება კაცების შეძულება? თუ შენს ქმარს გულისხმობ, ამ შემთხვევაშიც გავაპროტესტებ, იმიტომ, რომ მირო ძალიან კარგი ბიჭია, კეთილი და საყვარელი. რაც მთავარია, უყვარხარ. არ უნდა დაგავიწყდეს, რომ მან ძმა სულ ახლახან დაკარგა და ცოტა დრო სჭირდება იარის მოსაშუშებლად. იგი ახლა თავს უბედურად გრძნობს.

_რა-ა? უბედურად? ვითომ რატომ? _ აღშფოთდა ნატკა. _ მე როგორღა ვარ? იცი, გუშინ როგორ გავცოფდი, როცა ზუზისთან სადილზე მხოლოდ იმიტომ არ წამოვიდა, რომ ნიკა მარტო არ დარჩენილიყო? იცი, რომ მთელი თვეა, ვცდილობ, ნიკას სათამაშო მანქანა დავმალო, მაგრამ მირო მაინც პოულობს და ისევ აძლევს? არ მინდა მაგ ბავშვს ის სათამაშო ჰქონდეს, რადგან იმ საბედისწერო დღეს სწორედ ეგ მანქანა გახდა ჩემი მაზლის დაღუპვის მიზეზი, სწორედ ის გადააგდო თუ გადაუვარდა აივნიდან და იმას გადაჰყურებდა მოაჯირზე აბობღებული. აი, წუხელაც გაიღვიძა, ატირდა და მოითხოვა, პოლიციის ავტო მინდაო. მე უკვე გადამალული მქონდა. არ მინდოდა მიმეცა, მაგრამ მირომ ატირებული ნიკა რომ დაინახა, მიყვირა, ახლავე გამოუტანეო. რა უნდა მექნა? გამოვუტანე. ჩაიხუტა გულში და ისე ჩაწვა ლოგინში. ამის გამო მაგრად ვიჩხუბეთ. მერე მეც აღარ მოვინდომე ზუზისთან წასვლა, ხასიათი გამიფუჭდა. ერთი კი იყო, ზიზღით მივახალე, ნიკაზე უფრო ფიქრობ, ვიდრე ჩემზე-მეთქი.

_ რა ჩურჩუტი ხარ, ნატ, რომ იცოდე… მერე მირომ რაო?

_ რა უნდა ეთქვა? ეგრევე დამშვიდება დამიწყო.

_ მივხვდი, რომ რაღაც მოხდა. წუხელ გვიან ნიკამ ჩემთან მოირბინა და ხელში ეგ მანქანა ეჭირა. არ მომწონს ასეთი დაძაბული სიტუაცია. ეს კარგს არაფერს მოიტანს.

_ კიდევ კარგი, აქ რომ ხარ, თორემ არ ვიცი, რა მეშველებოდა. შენ რომ არა, წუხელ მიროს მივატოვებდი და აქედან მოვუსვამდი. არ იცი, როგორ მიმძიმს ნიკას ჩვენთან ყოფნა, პირდაპირ აუტანელია ჩემთვის!

თიკოს საოცრად უკვირდა მეგობრის გამაღიზიანებელი ტონი, რომლითაც იგი ბავშვზე ლაპარაკობდა. სამწუხაროდ, კარგად ახსოვდა მათი ბავშვობა და ისიც, როგორ მწარდებოდა ნატკა, როცა მოსავლელად თავის და-ძმას უტოვებდნენ. იგი შეეცადა დაქალის დამშვიდებას, მაგრამ ძალაუნებურად ცეცხლზე ნავთი დაასხა.

_ ნატ, თუ მომისმენ, ერთ რამეს გეტყვი. შენი განცდები არაფერია იმასთან შედარებით, რაც ნიკამ და დედამისმა გადაიტანეს. წარმოგიდგენია მაინც, რა დაემართება ბავშვს, ოდესმე რომ გაიგოს, მამა მისი მიზეზით რომ დაიღუპა და დედამაც ამის გამო მიატოვა? ბუნებრივია, ბიჭი იმისკენ მიილტვის, ვინც მისთვის ყველაზე ახლობელია, ამიტომ ეწებება მიროს ასე ძალიან.

ნატკამ თავისი დიდრონი თვალები მოჭუტა და ნაფაზი ისე დაარტყა.

_ შენ რა, თიკო, გინდა ნიკას გამო გამამტყუნო? ვიცი, რომ ამქვეყნად ყველაზე წმინდა, სპეტაკი და კეთილი ხარ, ამიტომ ყველაფრის გამართლებას ცდილობ, მაგრამ რა ვქნა, მე თვალთმაქცობა არ შემიძლია.. ვერ ვუყურებ გულგრილად იმას, რომ ეს ლაწირაკი ჩემსა და მიროს შუა ჩადგა და ერთმანეთს დღითიდღე გვაშორებს. ყოველ შემთხვევაში, მე ჩემს განცდებს არ ვმალავ და პატიოსნად ვაღიარებ. წუხელ ისე გამამწარა ჩემმა ქმარმა, ისიც კი გავიფიქრე, ზუზის გავეპრანჭები და გულს გადავაყოლებ-მეთქი.

თიკოს ამის გაგონებაზე თავზარი დაეცა. გაოგნებული შესცქეროდა მეგობარს და ხმას ვერ იღებდა. მცირეოდენი ყოყმანის შემდეგ, როგორც იქნა, ამოღერღა:

_ რატომ ცდილობ სიტუაციის დაძაბვას? ამით ხომ ძმაკაცებს ერთმანეთს გადაჰკიდებ? ხომ იცი, რომ ზუზი ფლირტში არ აგყვება, ამან შეიძლება უარესი…

_ შემთხვევით, შენ ხომ არ მოგწონს ზუზი და იმიტომ ხომ არ აპროტესტებ? _ სარკასტულად გადაიკისკისა ნატკამ და მზერაში ისეთი ბოროტი ნაპერწკალი გაუკრთა, თიკო დაიძაბა.

_ როგორი პირდაპირი ხარ… _ არც თვითონ დააკლო ირონია, _ შენი ვერაფერი გამიგია. აქამდე ამბობდი, ნეტავ მარის შეირთავდესო, წეღან _ მე უნდა გავეპრანჭოო, ახლა კი _ შენ ხომ არ მოგწონსო… რა გინდა, იქნებ ამიხსნა? დღესვე ავიკრავ გუდა-ნაბადს და წავალ აქედან! _ ლამის იკივლა მოთმინებადაკარგულმა და წამოხტა.

ნატკამ გზა გადუღობა და მკლავებში ჩააფრინდა.

_ გეხვეწები, მაპატიე, მაპატიე! ვიხუმრე, რა იყო? წეღანაც ვიხუმრე და ახლაც. რა თავში ვიხლი ზუზის, ჩემი ქმარი რომ არ მყვარებოდა, ასე გაღიზიანებული ვიქნებოდი? უბრალოდ, ნიკას არსებობამ გამაბოროტა. სულ ესაა, თიკუნა, მაპატიე, ხომ?

_ ჰოდა, როცა რამეს იტყვი, დაფიქრდი ხოლმე, _ ხმას დაუწია თიკომ, _ ვერ ხვდები, რომ მეტისმეტად ართულებ საქმეს? არადა, ყველაფრის მოგვარება ძალიან იოლად შეიძლება. ნიკას ამჟამად მიროს გარდა ახლობელი არავინ ჰყავს. შენს ადგილას ასე არ მოვიქცეოდი. დიდი ბოდიში, მაგრამ შენ ჩემთვის მეგობარზე მეტი ხარ და ასე გულღიად იმიტომ გელაპარაკები, თორემ სხვა რომ იყო, დაგიკიდებდი. ჩემი პრობლებემიც მყოფნის, რომელიც საკუთარი უჭკუობით ჩავიდინე და სულაც არ მინდა შენიც ავიკიდო, საერთოდ არ მჭირდება ზედმეტი პრობლემები, _ ამის თქმისთანავე თავს ძალა დაატანა და გაიღიმა.

ნატკამაც ღიმილით უპასუხა.

_ შენ მართალი ხარ, თიკუნა, მაპატიე, თუ შეგიძლია. _ ხმადაბლა თქვა და ისეთი მზერით შეხედა დაქალს, ჩანდა, თავი დამნაშავედ იგრძნო, _ ვიცი, რომ მირო ძალიან განიცდის ძმის სიკვდილს, მაგრამ ნიკაზე ისეა მიტმასნილი, რომ სულ საზიზღარი იდეები მომდის თავში.

_ მიტმასნილს რას ეძახი, გააჩნია. თუ იმას გულისხმობ, რომ ბიძა ყურადღებიანია ძმისშვილის მიმართ, რას ხედავ ამაში ცუდს? იქნებ შენც ასევე მოექცე ამ პატარა, გულნატკენ, დედისგან მიტოვებულ არსებას? იცი, როგორ დაგიფასებს შენი ქმარი ამას? ბოლომდე შენი მეკავშირე გახდება და არა მეტოქე, როგორც შენ გგონია.

თიკო ლაპარაკობდა, თან ფრთხილად აკვირდებოდა ნატკას რეაქციას და იმედოვნებდა, რომ მეგობარს არ გააღიზიანებდა, ასე თამამად რომ ერეოდა მის ოჯახურ საქმეებში. თიკო გულით ნიკას ემხრობოდა და არ უნდოდა ბიჭს მამის დაღუპვის ნამდვილი მიზეზი გაეგო. არც ახლა და არც ოდესმე. ეს მას უდიდეს ტრავმას მიაყენებდა. ამავე დროს მეგობრის მდგომარეობაც აღელვებდა და ეს სახეზეც ეტყობოდა.

ნატკა დაქალს ჩაეკრა და ამოიოხრა:

_ შეიძლება მართლა ასე იყოს უკეთესი, მაგრამ რაღაც მაკავებს, რომ მიროს გულახდილად ვესაუბრო. არ ვიცი, როგორ ავუხსნა, რასაც ვგრძნობ. შენ სხვა ხარ, შენთან გულახდილობის არ მეშინია, იმიტომ, რომ თან გამიგებ, თან დამტუქავ. ჩვენ ხომ ყოველთვის უსიტყვოდ გვესმოდა ერთმანეთის. ამისთვის მადლობელი ვარ… _ ნატკამ სიგარეტი ჩააქრო, _ მოდი, სხვა რამეზე ვისაუბროთ. დღეს რა ვქნათ?

_ მინდოდა ნიკასთან ერთად გამესეირნა. ეს მქონდა გეგმაში, მაგრამ მიროს წაუყვანია ახალი მშენებლობის დასათვალიერებლად, _ თიკომ ამჯერად გულღიად გაიღიმა, _ იქნებ ჩვენც გვენახა, რა სახლია ამისთანა? რას აშენებს შენი ძვირფასი ქმარი ასეთ გრანდიოზულს?

_ აუ, წავიდეთ, მაგარი აზრია! _ ისე გაუხარდა ნატკას, თითქოს რესტორანში ეპატიჟებოდნენ.

 

არაჩვეულებრივი დილა იყო. გვიან ღამით უწვიმია და ჰაერში წვიმისგან დანამული ბალახების სურნელი ტრიალებდა. გზად სუვენირების მაღაზიაში შეიარეს. თიკო თავის მშობლებს ელოდა და უნდოდა, მათთვის საჩუქრები შეეძინა. დედას სურნელოვანი სანთლები, მამას კი პორტსიგარი უყიდა, შემდეგ კვლავ ტაქსი გააჩერეს და მშენებლობისკენ გაემართნენ.

ლამის გასცდნენ ბათუმს. მანქანამ ისინი დანგრეულ მონასტერთან ჩამოსვა, იქით სამანქანო გზა აღარ იყო და ფეხით უნდა გადაეჭრათ ატალახიანებული ველი.

ნატკას ლამის ისტერიკა დაემართა. როცა პატარა ღელეს მიუახლოვდნენ და გადასასვლელი ვერსად დალანდეს, გადახტომა დააპირეს, მაგრამ ნატკამ ქვას წამოკრა ფეხი, წყალში ჩავარდა და ისე გაიწუწა, რომ ვარცხნილობაც კი დაეშალა. ამის შემდეგ სულ ბუზღუნ-ბუზღუნით მიდიოდა.

თიკოს გაახსენდა, რამდენ დროს ატარებდნენ ბავშვობაში ერთად გარეთ, რა ხალისიანი იყო ნატკა, როგორ ტკბებოდა თავისუფლებით, როცა ბავშვები მოსავლელი არ ჰყავდა. ახლა კი, როცა ფუფუნებაში ბანაობდა, სიხარულის ნაცვლად ჯავრმა შეჭამა და ადრინდელი იუმორის გრძნობაც სადღაც გაუქრა.

_ როგრ მომწონს აქაურობა! _ აღტაცებას ვერ მალავდა თიკო და გაბრწყინებული თვალებით აქეთ-იქით იყურებოდა.

_ შენ კი მოგწონს, მაგრამ ახლა მე მკითხე? რაში სჭირდება ამ კლდე-ღრეში ეს შენობა, ვერ გამიგია. ვინ მოვა აქ ან საცხოვრებლად ან დროებით გასაჩერებლად? სასტუმროს აშენებს ბიჭი! გიჟია ეს ჩემი ქმარი, დედას გეფიცები! _ ლამის ჩხუბობდა ნატკა, _ თან შეხედე, რას დავემსგავსე! ჩემი დავარცხნილი თმა! ვაიმეე! ფეხები სულ დავიკაწრეე! _ მოულოდნელად იყვირა ნატკამ და ხელები უაზროდ აიქნია.

თიკო მივარდა ეკლიან ბუჩქებში გახლართულს და მის გამოხსნას შეეცადა.

_ აქეთ რას მიძვრებოდი შენც, გზას ვერ ხედავ? გეყოფა წუწუნი, ძალიანაც მშვენივრად გამოიყურები, შენს ქმარს ასეთიც მოეწონები.

ამ დროს შორიდან ნიკას სიცილი და მიროს გაოცებული შეძახილი მოისმა.

_ აი, მესმის სიურპრიზი! _ გახარებული მირო ქალებს მოუახლოვდა და ცოლს მოეხვია.

_ იცი როგორ გამახარე? ძალიან მიყვარხარ, _ ჩაუჩურჩულა და შემდეგ იქვე მდგარ თიკოს თვალი ჩაუკრა.

კარგა ხანს ათვალიერებდნენ ნახევრად აშენებულ ოთხსართულიან სახლს, რომელსაც ოდასახლის იერი დაჰკრავდა.

_ ეგზოტიკური გარემო უნდა შევქმნათ, რომ ბევრი უცხოელი მოვიზიდოთ, _ უხსნიდა ქალებს მირო.

თანდათან ჩამოცხა, თუმცა კი ნიავი უბერავდა. როცა სადილობის დრომ მოაწია, მირომ ქალები მანქანაში ჩასხა ნიკასთან ერთად და მახლობელ სასტუმროს მიადგნენ.

_ აქ ახლომახლო რა ამბები ყოფილა თურმე, მე კი არ ვიცოდი! _ წამოიძახა ნატკამ, როცა მწვანეში ჩაფლულ შენობას მიადგნენ.

_ ვმუშაობთ, ბატონო, ისე კი არაა, შენ რომ გგონია! _ გაიხუმრა მირომ და მანქანიდან გადმოსვლაში ორივეს მიეხმარა.

სასტუმროს მეპატრონე სიხარულით შეეგება საისამოვნო სტუმრებს. პატარა რესტორანი მყუდრო და გრილი აღმოჩნდა. სანამ ქალები თავს იწესრიგებდნენ, სუფრაც გაიშალა.

სუფრას სასტუმროს პატრონი და ორი ოფიციანტი ემსახურებოდნენ. ირგვლივ კერძების სასიამოვნო სურნელი დატრალდა. ატმოსფეროც სასიამოვნო იყო _ სიგრილე და სიწყნარე. მოულოდნელად ნიკას ზარივით წკრიალა ხმა გაისმა:

_ აი, ზუზი ბიძია!

თიკომ ბავშვის თითს თვალი გააყოლა და შორეულ მაგიდასთან ზუზი დაინახა. მასთან ერთად სამი ადამიანი იყო. როცა თავისი სახელი მოესმა, მამაკაცი მოტრიალდა და მათ ხელი ღიმილით დაუქნია. შემდეგ ოფიციანტი მოიხმო, რაღაც გადაულაპარაკა და ისიც მათი მაგიდისკენ წამოვიდა.

_ ბატონი ზუზი მოხარული იქნება, თუ მოგვიანებით აივანზე შეუერთდებით. _ გადასცა მიროს ძმაკაცის თხოვნა.

თიკო თვალს არ აცილებდა ზუზის ფართო მხარ-ბეჭს. მისი სტუმრებიც იცნო _ ამერიკელი ცოლ-ქმარი და მათი ქალიშვილი. «ეგენი კიდევ არ წასულან?» _ უსიამოვნოდ გაიფიქრა. გულმა რეჩხი უყო. რატომღაც, არ ესიამოვნა ზუზის გვერდით უცხოელი მიშელის დანახვა.

როგორც ჩანს, მას დიდი არჩევანი აქვს _ ერთი მხრივ, მარი, რომელიც თავისუფალია და შეუძლია თავის ძველ თაყვანისმცემელს ცოლად გაჰყვეს. მეორე მხრივ კი ეს ქერათმიანი ლამაზი ამერიკელი, შეყვარებული თვალებით რომ შესციცინებს. მტკიცედ შეუდგა გულში თავისი თავის დარწმუნებას, რომ ზუზიზე, როგორც სასურველ მამაკაცზე, აღარ ფიქრობდა, მაგრამ… არაფერი გამოუვიდა. მოსწონდა ეს კაცი და სწორედ ამიტომ გაჰყურებდა ასეთი შურიანი მზერით მიშელს. წუხელ ისეთი დრო ატარა ზუზისთან, რომ გზაში დაასკვნა, მისადმი საოცარ ლტოლვას გრძნობდა. შეიძლება ეს არ იყო სიყვარული, მაგრამ ნდომას ძალიან ჰგავდა. ნდომიდან სიყვარულამდე კი ალბათ, სულ რაღაც ერთი ნაბიჯია. ასე კი ფიქრობდა, მაგრამ ცდილობდა, ამ გრძნობისთვის ეჯობნა, ოღონდ როგორ, არ იცოდა. როგორც იქნა, შორეულ მაგიდას თვალი მოაშორა, ნატკასკენ შებრუნდა და ლაპარაკი გაუბა. თავს მაინც გაბრუებულად და აღელვებულად გრძნობდა. ეშინოდა, არაფერი შესტყობოდა. განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ნატკამ საიდუმლო გაუზიარა, ზუზისთან ფლირტის დაწყება გადავწყვიტეო.

ვერაფრით ვერ მოახერხა თავის დაწყნარება, სანამ სადილი ჩამთავრდებოდა.

ბოლოს აიშალნენ და აივანს მიაშურეს. აქ ყველამ ერთად მოიყარა თავი. ყველაზე ბოლოს მიშელი და ზუზი გამოჩნდნენ. თიკო მოაჯირს დაყრდნობოდა და ულამაზეს ბაღს გადაჰყურებდა.

ნატკა გატაცებით უყვებოდა სტუმრებს, თუ რა წვალებით მიაღწიეს მშენებლობამდე ფეხით და რომ არა თიკო, ის ალბათ ახლაც გზაში იქნებოდა, თან სიცილით უჩვენებდა ყველას თავის დაკაწრულ ფეხებსა და აწეწილ თმას.

თიკო მიხვდა, რომ ყურადღების ცენტრში მოექცა. ამასობაში საუბარში ზუზიც ჩაერთო.

_ ნატული, ძალიან მაოცებ. შენ უფრო მაგარი მეგონე. თიკოს ისეთი სიფრიფანა გარეგნობა აქვს, რომ იქით მოითხოვს დაცვას. რაღაც არა მგონია, იგი სპორტული ტიპის ადამიანებს მიეკუთვნებოდეს. ეკლებში როგორ გაიხლართე, გოგო, ა?

ნატკა სიცილისგან ჩაბჟირდა. ასეთი ხალისიანი დიდი ხანია, არ ყოფილა. მან ორი თითი გაიშვირა, ზუზის პირიდან ანთებული სიგარეტი გამოაცალა, თვალებში მრავალმნიშვნელოვნად ჩააშტერდა და მიბნედილი ხმით წარმოთქვა:

_ თიკოს საკმარისი ძალა და ენერგია აქვს, რათა სიცოცხლით და სილამაზით დატკბეს. ის თავისუფალია და რაღაც პირობითობას ყურადღებას არ აქცევს, ჩემში კი ეს ყოველივე გათხოვებამ ჩაკლა.

ზუზის სახეზე გაკვირვება გამოეხატა. მამაკაცურმა ინტუიციამ უკარნახა, რაც იმალებოდა ამ სიტყვების უკან და მოულოდნელად ისე შეეცვალა გამომეტყველება, დაკვირვებული კაცი მაშინვე შეამჩნევდა, გაკვირვება ირონიამ რა სწრაფად შეცვალა.

_ არა მგონია, გათხოვებამ შენ რამე დაბრკოლება შეგიქმნას. ყველაფერს ადვილად აღწევ, როცა ინდომებ! სიფრთხილე არ დაივიწყო, ნატული, ის შუშა, რომელსაც ფეხი გინდა დაადგა, ძალიან ადვილად იმსხვრევა და არ დაგასახიჩროს! დამიბრუნე ჩემი სიგარეტი! _ ეს აშკარა მუქარანარევი მინიშნება იყო, რასაც თიკო იმწამსვე მიხვდა. ალბათ ნატკაც. არ იყო ისეთი სულელი, ზუზის ნართაული ვერ გაეგო. მან სასწრაფოდ დაუბრუნა მამაკაცს სიგარეტი და იქაურობას გაეცალა.

_ თქვენ რას იტყვით, თიკო? როგორ ფიქრობთ, გათხოვება თქვენზეც ასე იმოქმედებს?

_ როგორ ასე? _ ცალწარბაწევით შეეკითხა თიკო და თვალი თვალში გაუყარა.

_ ანუ… _ მამაკაცი აშკარად დაიბნა, _ თქვენც დანებდებით?

მან არ იცოდა, რა იგულისხმა «დანებებაში» მამაკაცმა _ ცხოვრებას დანებება თუ მამაკაცს?

_ რომ დანებდე, უნდა გიღირდეს! _ ქარაგმულად გასცა პასუხი და აწეული წარბი აათამაშა.

ზუზიმ ჩაახველა. ჩრდილმა გადაურბინა ჯერ კიდევ ღიმილიან სახეზე და მისი ნათქვამის დასაზუსტებლად კვლავ კითხვა მოიშველია:

_ ანუ?

თიკომ ღიმილი ვერ შეიკავა, მიხვდა, რომ ქარაგმა მიზანში მოხვდა და სრულიად მშვიდად მიუგო:

_ გათხოვების შემდეგ ადამიანი, რა თქმა უნდა, იცვლება. თუკი მე და ჩემი მომავალი ქმარი ერთ სულად ვიქცევით, არ ვინაღვლებ, რომ საკუთარი «მე» დავკარგე.

_ ნუთუ? _ შეეჭვდა ზუზი. იგი ისეთი დაჟინებით უყურებდა ქალს, თითქოს მათ გარდა ახლომახლო არავინ იყო, _ ალბათ ყველაფერი იმაზე იქნება დამოკიდებული, ქორწინებაში როგორ გაგიმართლებთ. თუ არ ვცდები, იმ ტიპის ადამიანებს უნდა მიეკუთვნებოდეთ, ვინც ბოლომდე იხარჯება. ამიტომ არ გამიკვირდება, თუ გათხოვების შემდეგ საკუთარ მეობას დაკარგავთ, _ ეს იმხელა სარკაზმით იყო ნათქვამი, თიკოს ზურგზე ჭიანჭველებმა დაურბინეს.

_ მეობა რომ დაკარგო, ესეც უნდა გიღირდეს! _ კვლავ სრული სიმშვიდით წარმოთქვა და აწეული წარბი დაუშვა.

ზუზის ირონიაზე გულში ყრუ ტკივილი იგრძნო და შვებით ამოისუნთქა, როცა მაგიდაზე ხილი, ნამცხვრები და ყავიანი ფინჯნები დაალაგეს.

სუფრასთან ხმა არ ამოუღია. მთელი საღამო ბუსავით იჯდა და ყველას შუბლშეკრული გასცქეროდა.

როცა შებინდდა, მხოლოდ მაშინ აიშალნენ. თიკოს გულს უკლავდა, ზუზი და მიშელი ერთად რომ ისხდნენ და დროდადრო მხრებით ერთმანეთს ეხებოდნენ. უცხოელი გოგონა ხანდახან გადაიკისკისებდა და სახეს ძალიან ახლოს მიუტანდა მამაკაცს. ამის დანახვაზე თიკოს ელეთმელეთი მოსდიოდა.

გარეთ გამოსულები ამერიკელებმა თავიანთ სასტუმროში, გამოსამშვიდობებელ ვახშამზე დაპატიჟეს.

თიკოს სულაც არ მიუწევდა გული მათ ვახშამზე, რადგან აშკარად ხედავდა მიშელის ზუზით დაინტერესებას და არც ეს უკანასკნელი ჩანდა მის მიმართ მთლად გულგრილი. მაშინვე დაღლილობა მოიმიზეზა, მაგრამ მირომ მის უარს ყური არ ათხოვა და ლამის ძალით ჩასვა მანქანაში.

იქ კიდევ შემოუერთდნენ სტუმრები, რამდენიმე სხვა უცხოელი. ერთი ძალიან სიმპათიური ბიჭიც ერია, რომელიც მიშელს მაშინვე გვერდით მოუჯდა. მიშელი ამჯერად ორ სიმპათიურ მამაკაცს შორის აღმოჩნდა და როგორც ჩანს, თავში აუვარდა. სავარაუდოდ, ზუზის გასაღიზიანებლად იგი უცხოელს დაუფარავად ეკეკლუცებოდა. თიკოს გაუკვირდა გოგონას ასეთი საქციელი. ის გრძნობდა, რომ ქალი ზუზის ამ მეთოდებით ვერასდროს გამოიჭერდა, რადგან იგი საკმაოდ ჭკვიანი იყო და მსგავს ანკესზე არ წამოეგებოდა. ის კი არა, იმასაც არ იმჩნევდა, რომ მიშელის კეკლუცობა აღიზიანებდა.

ცუდი ის იყო, რომ მამაკაცს თიკოსკენ ერთხელაც არ გამოუხედავს, თითქოს სრულიად გადაავიწყდა მისი არსებობა. ქალმა ყველაზე მეტად ახლა იგრძნო მარტოსულად თავი…

 

უკვე ის დრო იყო, როცა დანაყრებულ და შეზარხოშებულ საზოგადოებას ცეკვის სურვილი გაუჩნდა. თიკოსაც ძალიან უყვარდა ცეკვა, სკოლაშიც დადიოდა ცეკვის წრეზე და სტუდენტობის წლებშიც არ შეუწყვეტია. ახლაც საღერღელი აეშალა, ისე მოუნდა დაბზრიალება. მართლაც, ყველასთან იცეკვა, ზუზის გარდა. ამ უკანასკნელმაც, თავის მხრივ, თითქმის დარბაზში მყოფი ყველა ქალი გამოიწვია, თიკოს გარდა.

ქალს მთელი გულისყური საცეკვაო მოედნისკენ ჰქონდა მიპყრობილი და შეფარვით ზვერავდა, ვისთან ცეკვავდა ზუზი და როგორ ერგებოდა პარტნიორს. რაღაც ამძიმებდა, გული თითქოს დარტყმებს შორის პაუზას აჭიანურებდა.

შეიძლება ამ აღელვებამ განაპირობა, რომ ძალიან დასცხა, შუბლიდან ოფლის წვეთები ჩამოუვიდა. ადგა და თავის მოსაწესრიგებლად ტუალეტში გავიდა. თმა დაივარცხნა, ოფლი მოიწმინდა, ტუჩებზე პომადა გადაისვა და ის იყო, ოთახიდან გამოსვლა დააპირა, რომ მოულოდნელად მიშელი შემოგოგმანდა. ისიც სარკესთან მივიდა, მაკიაჟი შეილამაზა და უეცრად თიკოს მიუტრიალდა.

_ თიკო, შეიძლება რაღაც გკითხოთ? _ ინგლისურად შეეკითხა.

_ რა თქმა უნდა, _ ინგლისურადვე მიუგო თიკომ, რამაც სტუმარი გოგონა დააბნია.

თიკო გააღიმა მისმა გამომეტყველებამ. ალბათ იფიქრა, ინგლისური არ მეცოდინებოდა და პირიქით, მე დამაბნევდაო, გაიფიქრა ქალმა და ასე, ღიმილმორეული მიაჩერდა.

_ დიდი ხანია, ზუზის იცნობთ?

_ არა, _ მოკლე მოუჭრა თიკომ და კარის სახელური გადასწია, მაგრამ შემდეგმა შეკითხვამ შეაჩერა.

_ მარის თუ შეხვედრიხართ? მიროს ძმის ცოლს? ამბობენ, ძალიან ლამაზიაო.

_ არა, არასდროს მინახავს, _ ზრდილობიანად მიუგო.

_ რა საშინელი ტრაგედია მოხდა, არა? ბავშვი საშინლად მეცოდება.

_ ჰო. _ კვლავ ლაკონიურად წარმოთქვა თიკომ. ცდილობდა, როგორმე ჩაეხშო ის უსიამოვნო შეგრძნება, რასაც ამ თითქმის ბავშვის, გათამამებული და ქედმაღალი უცხოელისადმი გრძნობდა. მიხვდა, რომ მიშელმა მხოლოდ იმიტომ წამოიწყო საუბარი, რომ თავისი ცნობისმოყვარეობა დაეკმაყოფილებინა, აბა, რას წარმოიდგენდა მიშელი, რა ცეცხლიც ტრიალებდა თიკოს გულში. მას მეტოქედ არც კი მიიჩნევდა. აი, ლამაზი, გამოცდილი მარი კი აინტერესებდა და აფიქრებდა.

_ როგორ ფიქრობთ, ზუზი ხომ საოცარი მამაკაცია? იცით, როგორ მომწონს? რა გარეგნობა აქვს, როგორი ღიმილი, რომაული სახის ნაკვთები… იტალიელებზე ვაფანატებ. მე თვითონ ფრანგი ვარ, მაგრამ ფრანგი მამაკაცები არ მხიბლავს, _ კეკლუცად გაიღიმა, _ აი, ზუზი კი განსაკუთრებულად კარგია. ქართველი კაცები იტალიელებს მაგონებენ გარეგნობითაც და ტემპერამენტითაც. ამასთან, ზუზი ძალიან ჭკვიანია, გაწონასწორებული და დელიკატური. ამას წინათ დედამისის ნახატები დამათვალიერებინა. ისიც ულამაზესი ქალი ყოფილა, _ მიშელმა თავისი უემოციო ცისფერი თვალები თიკოს მიაშტერა, ახედ-დახედა და მოულოდნელი შეკითხვა დაუსვა:

_ თქვენ გყავთ ბოიფრენდი? _ შემდეგ გაიცინა და გააგრძელა, _ რა სულელი ვარ, რომ გეკითხებით. სულ არ გეტყობათ, რომ ვინმე გყავთ. და ალბათ არც გათხოვილი უნდა იყოთ, რადგან ბეჭედს არ ატარებთ.

_ ჰო-ო? _ ისეთი ტონით მიუგო თიკომ, რომ უნდოდა, მიშელი დაეჭვებულიყო. მერე კარი გააღო და სწრაფად გავიდა. ამ მეტიჩარა ფრანგ ამერიკელთან რა საქმე ჰქონდა? თიკოსთან ახლოსაც ვერ მოვიდოდა. მასთან საუბრის გაგრძელება აღარ შეეძლო.

ესეც ასე. ზუზიმ ხომ უთხრა, დედაჩემის ნამუშევრებს ყველას არ ვანახვებო. მიშელი ხომ გამოარჩია? ნეტავ რატომ? რა ნახა ამ გოგოში ისეთი, რომ სურათების ნახვის ნება დართო? რა გამოცნობა მაგას უნდა? ეს იმას ნიშნავს, რომ ამერიკელმა მისი გული დაპყრო. და მერე თიკოს რა? რა მისი საქმეა, ზუზი ვის შეიყვარებს? იქნებ უკვე მისი საქმეა? ნუთუ დაერხა? ნუთუ კიდევ ერთხელაა შეყვარებული? არა, ღმერთმა დაუფაროს! კიდევ ერთხელ იმედგაცრუება გასრისავს. ზუზიზე ყურადღების გადატანა მხოლოდ იმიტომ გადაწყვიტა, რომ ძველი იარა უფრო ადვილად მოიშუშოს.

როგორც კი დარბაზში დაბრუნდა და თავის ადგილს მიუახლოვდა, ზუზი შეეგება და საცეკვაოდ გაიწვია.

ოჰ, რაღაც დაემართა, ზუზიმ წელზე ხელი რომ შემოხვია. ტანგოს მელოდია იყო, მსოფლიოში ყველაზე ვნებიანი ცეკვის. ყოველ შემთხვევაში, თიკო ასე მიიჩნევდა. თავში უნებურად წამოუტივტივდა ერთი მისი მეგობრის ლექსის სტრიქონები: «თეძოდან სხვა თეძოზე ხელი… სხვა შიფონმოსხმული ტანგო… ჩვენ კი ვაგრძელებთ მზერით ცეკვას ერთად და მარტო»… ამის გაფიქრება და ჟრუანტელის დავლა ერთი იყო. თითქოს ჰაერი ამოუშვა ფილტვებიდან, ღრმად ამოისუნთქა, მამაკაცს ხელში ხელი ჩასჭიდა, მეორე მხარზე დაადო, თავი ილეთის საპასუხოდ დაიჭირა და დატრიალდა… ზუზიმაც მაშინვე აუღო ალღო, ისე აბზრიალებდა ქალს, იატაკზე ფეხს არც ადგმევინებდა. ისე ზუტად ასრულებდნენ სვლებს, გეგონებოდათ, მთელი ცხოვრება ერთად ცეკვაში გაუტარებიათო. თიკო ლაღად მიჰყვებოდა მუსიკის რიტმს და არა მარტო სხეული, მისი გულიც, მკერდიც და სულიც კი მის ტემპში, მასთან ერთად ცეკვავდა.

ორივენი დუმდნენ. თიკო შიშით ვერ იღებდა ხმას, რომ ამ ზღაპრული წუთების იდილია არ დაერღვია. თითქოს სხვაგან იმყოფებოდა, სხვა განზომილებაში, ირგვლივ ვერაფერს და ვერავის ამჩნევდა…

როცა ცეკვა დამთავრდა, ღაწვებაფაკლული ციდან მიწაზე დაეშვა.

_ გმადლობთ. _ წაიჩურჩულა კმაყოფილებით სავსემ და თვალები დახარა, რომ მამაკაცის მზერას არ შეფეთებოდა. გული ისევ ისე ძალუმად უძგერდა და უკან დაიხია, თავი არ გავცეო. სწორედ ამ დროს კარში მდგარი მიშელი შეამჩნია.
_ რა საოცრად ცეკვავ, _ ზუზის ხმაში საჭიროზე მეტი ინტიმურობა იგრძნობოდა, _ ერთიც ხომ არ გვეცეკვა? _ ოდნავ დაწეული ხმით შეეკითხა.
თვითონაც გაუკვირდა, უარი რომ უთხრა, მართლა აღარ უნდოდა მეტჯერ ცეკვა. ვერ მიხვდა, მიშელის გამოჩენამ იმოქმედა მასზე, თუ სურდა, ზუზი ამ ერთი ცეკვით გაოგნებული დაეტოვებინა. ერთიც იყო და მეორეც. განსაკუთრებით უცხოელის დანახვა არ ესიამოვნა, მისმა გამოჩენამ თიკოს ყველა ფიქრი და ოცნება, რომლითაც წამების წინ მეცხრე ცაზე დაფრინავდა, მსწრაფლ დაამსხვრია.
_ უარს მეუბნებით? რატომ? გეშინიათ, რომ სასწაული აღარ განმეორდება? _ მამაკაცი ისევ და ისევ ზრდილობიანი ფორმით მიმართავდა, არამც და არამც არ უშვებდა ახლოს იმ დღის შემდეგ.
_ შემდეგ ცეკვას მიშელი ელოდება, _ ირიბად ახედა და მამაკაცს ნიშნის მომგები მზერა მიაპყრო.
_ ეს ეჭვიანობაა? _ წარბების აწევით იკითხა ზუზიმ და მაჯაში მძლავრად ჩაავლო ხელი.
_ ეს გაფრთხილებაა.
_ მე მაფრთხილებთ? რაღაც ვერ გავიგე, მგონი, _ განცვიფრებისგან დიდრონი თვალები უფრო გაუფართოვდა მამაკაცს.
_ არა, გაფრთხილება საკუთარი თავის მისამართით. ის შუშა, რომელსაც ფეხი მინდა დავადგა, ძალიან ადვილად იმსხვრევა თურმე და მეშინია, რამე არ მატკინოს. _ ხურდად თავისივე სიტყვები დაუბრუნა თიკომ, რომელიც მამაკაცმა შუადღეს, სხვა სასტუმროში და სხვა სუფრასთან ნატკას უთხრა.
ზუზიმ ჩაიფხუკუნა.
_ ყოველთვის ასე აკონტროლებთ თქვენს თავს?

_ ვცდილობ.

_ მერე? გამოგდით?

_ ჯერჯერობით ვერევი, ვერ მჯაბნის.
_ წამომყევით, საოცარი სანახაობა უნდა გაჩვენოთ. ნახეთ, რა ლამაზია მთვარის შუქზე სასტუმროს პარკი.

დარბაზი გადაჭრეს და აივანზე გავიდნენ. აქ მუსიკის ხმა ყრუდ აღწევდა, მით უფრო, რომ მამაკაცმა ზურგს უკან კარი მოიხურა. თიკო მოაჯირს გადაეყრდნო და ფიჭვისა და ჭადრის მათრობელი სურნელით გაჟღენთილი ჰაერი ღრმად ჩაისუნთქა.
_ ცეკვის დროს კინაღამ გამიფრინდით ხელიდან. კიდევ კარგი, რომ ფრთები არ გქონდათ.
_ გაგიფრინდით?
_ ჰო. სადღაც მაღლა იყავით. რა, შევცდი?
_ ცეკვისას სრულიად სხვა სამყაროში გადავდივარ. იმ წუთებში დედამიწელი არ ვარ. ამის ბრალია ყველაფერი.
_ ახლა? ახლა დედამიწელი ხართ?
თიკო წელში გასწორდა, ნელა შემობრუნდა და მამაკაცის ვერცხლისფრად აკიაფებულ თვალებს თამამად გაუსწორა მზერა.
_ ახლაც მინდა ვიფრინო და სიამოვნებით დავტკბე. მიწას მოვწყდე და გალაქტიკაში გავიჭრა.
_ მე კიდევ… მე მინდა, რომ მთვარის შუქზე ვიცეკვო მზესთან…
_ მზესთან მიახლოება არ შეიძლება, წვავს. იკაროსიც კი დაიფერფლა. _ ორს შორის ფლირტი გაიბა.
_ იკაროსი შტერი იყო, მე ჭკვიანი ვარ, _ ცალი წარბი მრავალმნიშვნელოვნად აზიდა ზუზიმ, ხელები ჯიბეებში ჩაიწყო, ქალის პირდაპირ დადგა, ნიკაპი მაღლა ასწია და ქუსლებზე აქანავდა.
_ მზისთვის ჭკვიანი და სულელი სულერთია, იგი ყველას ერთნაირად ათბობს ან წვავს, _ თავი გვერდზე გადასწია თიკომ, წკიპურტის გაქნევით პერანგზე დაცემული ჭადრის ბუსუსი მოაშორა ზუზის და დარბაზის კარი შეაღო. აღარ მოისურვა, ენახა სასტუმროს საოცარი ბაღი, რომლის საჩვენებლადაც მამაკაცმა ტერასაზე გაიყვანა…

 

იმ ღამეს ორი მამაკაცი ესიზმრა _ ზუზი და დემნა. ორივე ირონიანარევი ღიმილით მისჩერებოდა ქალს. ამწუთას როგორ ჰგავდა პირველი მეორეს. სწორედ ეს ღიმილი აცოფებდა თიკოს ყოველთვის. სწორედ ამ ღიმილით დემნა თითქოს ხაზს უსვამდა, შენზე მაღლა ვდგავარ და ვერასდროს გამიტოლდებიო. იქნებ ზუზისაც იმავეს თქმა სურს თავისი ქედმაღლური გაღიმებით? შემთხვევით, ერთი წუმპიდან ამოსული მეორეში ხომ არ უნდა ჩახტეს? არ ჯობია, უფრო ფრთხილად გადადგას ნაბიჯები, რომ კიდევ ერთხელ არ მოუწიოს მსხვერპლის გაღებამ? ზვარაკად ხომ არ შეეწირება სიყვარულს? ერთხელ გაუცრუვდა იმედი და ხელმეორედაც იმავეს ხომ არ ჩაიდენს? ოოო, ამწუთას როგორი მსგავსები არიან, თითქოს ერთი თარგისგან გამოჭრესო! ქალების მონუსხვის დიდოსტატები! განსხვავება მხოლოდ ისაა, რომ დემნა უფრო იმპულსურია, ზუზი კი დინჯი და თავშეკავებული. ის პირდაპირ ამბობდა სათქმელს, ეს კი შემპარავად, შორიდან მოვლით.

სიზმარი გრძელდებოდა. ორივე მამაკაცი ჯიქურ მოიწევდა ქალისკენ. თიკო უკან იხევდა. იცოდა, რომ მის უკან ზღვა იყო, აბობოქრებული და მრისხანე. რა ჯობდა? ზღვაში შესულიყო და მის მოძალადე ტალღებს მინდობოდა, თუ კაცებს დალოდებოდა? რას უქადდა მათი ლოდინი? რა მოელოდა? ამასობაში მიხვდა, რომ ზღვას მიუახლოვდა. კანჭებზე უმალ იგრძნო, როგორ შემოეხვივნენ აცეტებული წვრილ-წვრილი ტალღები, ქაფმორეული რომ უვლიდნენ გარშემო მის წვივებს. ტერფები უფრო და უფრო ეფლობოდა ქვიშაში, თითქოს ძირი ეცლებაო. საიდან გაჩნდა ბათუმში ქვიშიანი ნაპირი? უკვირდა სიზმარში. მოულოდნელად ზურგიდან გაავებული ტალღა დაეჯახა, ვეებერთელა, მასზე მაღალი და თიკო თავით ქვიშაში ჩაემხო. ელდანაცემს გამოეღვიძა. როცა გონს მოეგო, ენით აუწერელი სიხარული იგრძნო, რომ ეს ყველაფერი მხოლოდ და მხოლოდ ზმანება აღმოჩნდა…

მეორე დილით ნატკა ადრიანად შეუდგა სამზადისს. მათი გამგზავრების დრო მოახლოვდა. თიკო საძინებლიდან არ გამოსულა. ნიკა მიროს გვერდით ტრიალებდა. ნატკა ჩალაგებას მორჩა თუ არა, სავარძელში ჩაესვენა და სიგარეტს მოუკიდა. მერე თიკოს ასძახა. ჩამოდი, რაღას უცდიო.

თიკოს ზლაზვნით ჩამოვიდა და მის გვერდით მეორე სავარძელში ჩაჯდა.

_ აბა, როგორ მოგეწონა წუხანდელი საღამო? _ შეეკითხა ნატკა, თავი ასწია და მოკუმული ტუჩებით სიგარეტის ბოლი მაღლა წყვეტილად აუშვა.

_ რა ვიცი, მგონი, კარგი იყო, _ მხრები აიჩეჩა თიკომ.

_ იმედია, ზუზიც მოგეწონა, _ შემპარავად წარმოთქვა მეგობარმა და დაქალს ყავით სავსე ფინჯანი გადააწოდა.

თიკო დაიძაბა, სულაც არ სურდა ნატკას მისთვის წინა საღამოსგან გამოყოლილი ეიფორია შეემჩნია, ჩაახველა და რაც შეიძლებოდა, მშვიდად წარმოთქვა:

_ მომეწონა, _ თან ჩაიცინა, _ მე მგონი, უკეთესად გავიცანი.

_ ჰო, მაგარი ადამიანია, _ რატომღაც, ნათქვამს ოხვრა ამოაყოლა დაქალმა და გაირინდა.

თიკოს ეს ოხვრა არ ესიამოვნა. ნუთუ მართლა მოსწონს ზუზი? ასე რომ აღმოჩნდეს, რა უნდა ქნას? არა, სისულელეა, არ შეიძლება ასე იყოს. ნატკას მირო უყვარს. რომ არ უყვარდეს, ამდენს იეჭვიანებდა ნიკაზე? აქ ალბათ სხვა ძაღლის თავია დამარხული.

ცოტა ხნის შემდეგ ნატკამ წამოიწყო:

_ იცი? მიროს უნდა, რომ ჩვენს არყოფნაში ნიკამ ზაფხული ტყუილად არ გააცდინოს და იმეცადინოს. ჩვენს მეზობელს, შოთას, ნიკას ტოლი ბიჭი ჰყავს, რომელსაც სახლში მასწავლებელი დაუდის.

_ ამ გაგანია ზაფხულში?

_ კი, ამ გაგანია ზაფხულში. ამ დილით მირო ელაპარაკა და შეთანხმდნენ, რომ ნიკაც დაესწროს გაკვეთილებს. ფულს, რა თქმა უნდა, გადაუხდის. მგონი, ასე ჯობია. შენც მეტი თავისუფალი დრო დაგრჩება. ყველაზე მეტად მიროს ნიკას ძილის პრობლემა აწუხებს, მაგრამ მე შენი იმედი მაქვს და აღარ მეშინია. ჩვენ ერთ კვირაში დავბრუნდებით, თუ რამე გაგიჭირდა და დაგჭირდეთ ჩვენთან დაკავშირება, ნებისმიერ დროს დაგვირეკე ან ზუზის დაურეკე. ბავშვის ექიმის ნომერსაც დაგიტოვებ.

_ იმედია, რომ არავის დახმარება არ დამჭირდება. არ მინდა, ვინმე შევაწუხო.

_ ნუ იქნები ასეთი თავდაჯერებული, რა იცი, რა მოხდება, _ შენიშნა ნატკამ, _ ბავშვებისგან ყველაფერია მოსალოდნელი. ნიკას ძალიან ნუ მიუშვებ, ცოტა მკაცრად მოექეცი.

ამ დროს ქალაქის ტელეფონმა დარეკა. ნატკა ყურმილის ასაღებად ადგა, მერე კი ვიღაცას ლაპარაკი გაუბა, თიკო კი შეგრილებული ყავის სმას შეუდგა.

 

ნატკამ და მირომ გამოსამშვიდობებელი ვახშამი მოაწყვეს. საღამოს სახლი სტუმრებით გაივსო. შოთაც მოვიდა, კარის მეზობელი. თიკოს იგი ნანახი ჰყავდა, იცოდა, რომ ეს სწორედ ის მეზობელი იყო, რომლის სახლშიც ხანდახან ნიკა სათამაშოდ გადადიოდა. ნიკამ შოთას ბიჭს ხელი ჩაჰკიდა და თავის ოთახში გაარბენინა. თიკომ შოთა გაიცნო და მასლაათიც გააბეს. როგორც მისი ნათქვამიდან გაირკვა, თორმე ცოლი ნიუ-იორკში სამუშაოდ წასულა, სამი წლის შემდეგ იქ ვიღაც გაუჩენია და ქმარ-შვილი სამუდამოდ მიუტოვებია.

თიკოს უკვირდა ქალების ასეთი საქციელი. ვერ წარმოედგინა. ქმარი ჰო, მაგრამ შვილი როგორ უნდა მიეტოვებინა დედას?
_ ასე შემატოვა ბიჭი და დაიკარგა, _ სევდიანად დაასრულა შოთამ თავისი ამბავი.

თიკომ სათანადო სიტყვების მოძებნა ვერ შეძლო, ამიტომ თანაგრძნობა ნაღვლიანი ღიმილით გამოხატა.

სტუმრიანობა ცოტა ხანს გაგრძელდა, მაგრამ იმდენი ხალხი ირეოდა, თიკო ზუზის არ დალაპარაკებია. მამაკაცს მისთვის არც ეცალა, რადგან მოპატიჟებულებში რამდენიმე დიდი ხნის უნახავი მეგობარიც ერია და მათთან მასლაათით ირთობდა თავს.

 

ვახშმის შემდეგ, როცა მეგობრები გაისტუმრეს, ყველანი მისაღებში შეიკრიბნენ. მხოლოდ მძღოლი საქმიანობდა _ იგი ჩანთებს მანქანის საბარგულში ეზიდებოდა. მიროს ნიკა მუხლებზე დაესვა და ჩუმად რაღაცას უყვებოდა. ბიჭუნა ჩაფიქრებული უსმენდა და დროდადრო დასტურის ნიშნად თავს უქნევდა.

ნატკა სწრაფად გადი-გამოდიოდა. ისეთი ლამაზი და ბედნიერი იყო, რომ თიკო თვალს ვერ აშორებდა.

ბოლოს წასვლის დროც დადგა. დაქალები ერთმანეთს გადაეხვივნენ, მერე მიროც დაემშვიდობა თიკოს და მანქანაში ჩასხდნენ. უკვე დაქოქილი მანქანიდან მირომ ნიკას გადმოსძახა, თიკო დეიდა არ გააბრაზოო და წავიდნენ.

 

დილით ნიკამ უგუნებოდ გაიღვიძა, ცხვირ-პირი ჩამოსტიროდა. საუზმის დროს ჩუმად იყო და ხმას არ იღებდა.

როცა მეზობელ სახლში მასწავლებელთან წასვლის დრო მოვიდა, ბრაზიანად წამოიძახა:

_ არ მინდა იმ დებილურ გაკვეთილზე დასწრება! აეროპორტში მინდა! ის თვითმფრინავი უნდა ვნახო, რომლითაც მირო ძია გაფრინდა!

_ ის თვითმფრინავი ჯერ უკან არ დაბრუნებულა. აეროპორტი სხვა დროს იყოს. თუ გაკვეთილზე არ გინდა, ნუ წახვალ, ამით არაფერი დაშავდება. თუ გინდა, ზღვაზე გავიდეთ, ქვიშაშიც ითამაშე და ზღვაშიც იბანავებ.

ამის გაგონებაზე ბავშვი შეცბა და ფერი ეცვალა.

_ ზღვაზე? _ შიშით ჩაიჩურჩულა და თავი გააქნია, _ არა, ნუ წავალთ. მამა სხვასთან არასდროს მიშვებდა ზღვაზე, ამის უფლებას არ მაძლევდა, მარტო მირო ძიასთან. ერთხელ კინაღამ დავიხრჩვი და მამა შემპირდა, რომ არასდროს არ წამიყვანდა იქ, _ ბიჭს ტუჩები უკანკალებდა, თვალები ცრემლით აევსო, _ მამა რატომ წავიდა?

თიკომ ბავშვი თავისკენ მიიზიდა და გულში ჩაიკრა, თან ცდილობდა, მისი ანერვიულება არ შეემჩნია.

_ ზოგჯერ ისე ხდება, რომ ადამიანები შორს მიემგზავრებიან და გვტოვებენ, _ ყოყმანით დაიწყო, _ მაგრამ მამაშენი სადაც უნდა იყოს, შენ ყოველთვის ძალიან ეყვარები და არასდროს დაგივიწყებს.

სიბრალულმა გული აუვსო. დაიხარა, ნიკას თმა გადაუწია და ცრემლიან თვალებში ჩახედა, შემდეგ გაუღიმა და ჰკითხა:

_ ოქროს თევზები ოდესმე გყოლია?

_ არა.

_ იცი რა? მოდი, აკვარიუმი ვიყიდოთ და თევზები შიგ ჩავსვათ. შენ მოუვლი. ნახავ, როგორ დაცურავენ.

ბიჭმა კუშტად შეხედა და უხეშად იკითხა:

_ რაში მჭირდება?

_ რატომ არ გჭირდება? თუნდაც იმისთვის, რომ რაიმე ისეთი უნდა გქონდეს, რაც ძალიან გეყვარება და მზურნველობას გამოიჩენ. შენ მათ საჭმელს აჭმევ, სახელებს დაარქმევ და მარტო აღარასდროს იქნები. თქვენ ერთმანეთს გაიცნობთ, თან როცა ნახავ, რა თავისუფლად დაცურავენ, წყლის აღარ შეგეშინდება და ცურვა მოგინდება…

_ თქვენ არ გეშინიათ ზღვის?

_ მე არა.

_ ცურვა იცით?

_ ვიცი და მინდა, რომ შენც გასწავლო. საერთოდ, ბიჭები გოგონებზე უკეთ ცურავენ, ისინი უფრო გულადები არიან.

_ მირო ძია ცურავს?

_ აბა რა.

_ ნატკა დეიდაზე უკეთესად?

თიკოს გაახსენდა, ნატკა სკოლაში სპორტით რომ იყო გატაცებული და ღიმილით თქვა:

_ რა თქმა უნდა, უკეთ.

_ მაშინ მე ახლა წავალ გაკვეთილზე, რომ მირო ძია არ გავაბრაზო, მერე კი გავისეირნოთ და აკვარიუმიც ვიყიდოთ.

_ კარგი, პატარავ, გაიქეცი.

როგორც კი ბავშვი გაისტუმრა, თიკომ გრიშას ბაზარში გაყვანა სთხოვა და ისიც არ დაზარდა. ბათუმის ბაზარი დამსვენებლებით იყო სავსე. გარუჯული ადგილობრივები და უცხოელები ხილითა და პროდუქტებით სავსე დახლებს შორის მიმოდიოდნენ. უცნაური ის იყო, რომ ადგილობრივები იმდენად არ იყვნენ გარუჯულები, როგორც უცხოელები. ეს ზღვისპირა ქალაქის ერთ-ერთი დამახასიათებელი თვისებაა _ ვინც ზღვასთან ახლოს ცხოვრობს, ნაკლებადაა ზღვის მოყვარული. «ამაზე მამაჩემი ხუმრობით იტყოდა, ლავუაზიეს კანონიაო», _ გაეღიმა თიკოს…

ბაზრიდან გამოსულმა ზოომაღაზიაში შეირბინა, ლამაზი ქვებით მოფენილი მინიატიურული აკვარიუმი იყიდა და სხვადასხვა ფერის თევზებიც შეარჩია.

როგორც კი შინ დაბრუნდა, აკვარიუმი წყლით აავსო, წყლიანი პარკიდან თევზები ფრთხილად აკვარიუმში გადასვა და გამოსაჩენ ადგილას დადო. მერე კმაყოფილი ნიკას მოსვლას დაელოდა.

თევზების დანახვაზე ბავშვმა სიხარულისგან იყვირა და დაბზრიალდა. აკვარიუმს მივარდა და აქოშინებულმა იყვირა:

_ უჰ, რა ლამაზია! დიდი მადლობა, თიკო!

ესამოვნა, ბიჭმა მის სახელს დეიდა რომ არ დააყოლა, ეს იმას ნიშნავდა, რომ გაუშინაურდა.

_ სახელები უნდა დავარქვა, არა? _ იკითხა ნიკამ.

_ აბა რა. აუცილებლად უნდა დაარქვა, მიდი, მოიფიქრე.

_ აი, ეს ოქროსფერი დეიდა ნატკა იქნება, ყავისფერი კი, მის გარშემო რომ დაცურავს, მირო ძია. კუთხეში რომაა მიყუჟული, დათუნას ჰგავს, ჩემს ძმაკაცს და მაგის სახელს დავარქმევ. იმ გრძელსა და სხმარტალას კიდევ _ ზუზის.

_ ყოჩაღ, მომწონს. კარგი ბიჭი ხარ! _ მოისმა ამ დროს საიდანღაც.

თიკომ და ნიკამ კარისკენ მიიხედეს, ოთახში ზუზი შემოდიოდა.

_ აბა, ამ თევზებში მე რომელი ვარ?

ბავშვმა მიუთითა ყველაზე ლამაზ და დიდ თევზზე, სრულიად განცალკევებით რომ დაცურავდა.

_ აი, ეს, ზუზი ძია. ხომ მაგარია? _ თევზისკენ თითი გაიშვირა ბიჭმა.

მამაკაცს გაეცინა.

_ ვერაფერს ვიტყვი, მართლაც ძალიან ლამაზი ვყოფილვარ. სხვებს რა დაარქვი?

ნიკამ სახელები ჩამოთვალა.

_ ოჰო… კი მაგრამ, თიკო სადღაა? იქნებ აი, ეს ყველაზე პატარა თევზი მოვნათლოთ მისი სახელით?

ნიკამ ჩაიხითხითა და თიკოს შეხედა.

_ ეს თევზი მე ყველაზე მეტად მომწონს და კარგია, თიკო იყოს, _ იცინოდა ბიჭუნა.

_ ხედავ, თან როგორი ცქრიალაა? _ ირონიულად შენიშნა ზუზიმ და წამოწითლებულ ქალს ეშმაკურად გახედა. თიკო შეცბუნების დამალვას ცდილობდა, ამიტომაც კეკლუცად შეირხა, ნიკასკენ დაიხარა და ლოყაზე აკოცა.

_ კარგი ბიჭი ხარ, ნიკუშ, მადლობა, ჩემი სახელიც რომ შეურჩიე თევზს. ხედავ, როგორ დაცურავენ? დარწმუნდი, რომ წყლის სულაც არ ეშინიათ? _ ბოლო წინადადება ხაზგასმით წარმოთქვა და ბავშვს თვალებში ჩახედა.

მაგრამ ნიკა თიკოს საუბარში არ აჰყვა, აკვარიუმს ხელები ჩასჭიდა და თევზებს დააშტერდა.

ქალმა იქვე ჩამომჯდარ მამაკაცს გახედა და როცა მის მზერას შეეფეთა, გული ისე აუბაგუნდა, ამოსუნთქვა გაუჭირდა. ეს კაცი აქ შემთხვევით არ შემოივლიდაო, გაიფიქრა.

_ ორიოდე დღით მთაში მივდივარ. ნიკას უყვარს იქაურობა. ორივენი ხომ არ შემომიერთდებოდით? ერთად წავიდეთ, დაისვენებთ…

_ მთაში რა ხდება?

_ პატარა ფერმა მაქვს იქ… საქონლის. ნატურალური რძე, ყველი და მაწონი არ მოგაკლდებათ.

თიკო შეყოყმანდა, მაგრამ იმდენად მაცდური წინადადება იყო, უარის თქმა ვერ შეძლო.

_ სიამოვნებით წამოვალ, თუკი ნიკა თანახმა იქნება. ჩემი კავალერი ახლა ისაა.

ნიკამ ჯერ თიკოს შეხედა, მერე _ ზუზის და კვლავ აკვარიუმს შეავლო თვალი.

ქალი მიუხვდა.

_ ნუ გეშინია, თევზები დაგველოდებიან, ჩვენს არყოფნაში მარო და გრიშა მიხედავენ, _ დაამშვიდა.

თვალებგაბრწინებულმა ბიჭმა ზუზის მიაპყრო მზერა:

_ ცხენზე შემსვამთ?

_ რა თქმა უნდა. როდის მითქვამს უარი?

_ ცხენიც გყავთ? _ თვალები გაუფართოვდა თიკოს.

_ მყავს, თანაც რამდენიმე, _ გაიღიმა ზუზიმ, _ ნიკას ყველაზე მეტად მაქსი უყვარს, პონი. მასავით პატარაა. თქვენ იცით ცხენზე ჯდომა?

ქალმა თავი გადააქნია. ხმას არ იღებდა, ეშინოდა, ზუზი არ მიმხვდარიყო, როგორ უხაროდა მასთან ერთად გამგზავრება.

_ როდის მიდიხართ?

_ მივდივართ, _ შეუსწორა მამაკაცმა.

_ ჰო, როდის მივდივართ? _ დაიმორცხვა თიკომ.

_ თუ მომზადება არ გჭირდებათ, დღესვე წავიდეთ.

_ რა ვიცი… რამე დაგვჭირდება?

_ მხოლოდ თბილი ტანსაცმელი, სხვა არაფერი. სპორტულად ჩაიცვით, მაინც მთაა, ხომ იცით, ღამით ცივა…

_ რასაკვირველია.

_ მაშინ დაგელოდებით, თან გრიშას გავაფრთხილებ, _ ოდნავ ცივად წარმოთქვა.

რა არ მოეწონა? იქნებ ის, რომ მაშინვე დათანხმდა? მერე რა? ის ხომ მიროს ოჯახის ახლობელია? თიკო ვერაფერს მიხვდა. მიუხედავად ამისა, თავის ოთახში აირბინა, პატარა სამგზავრო ჩანთა გადმოიღო და საჭირო ტანსაცმელი ჩაალაგა. შემდეგ წყალი გადაივლო, თმა დაივარცხნა, სარკში ჩაიხედა და კმაყოფილი დარჩა. ყველაფერი წესრიგში იყო, ერთადერთი რამის გარდა _ თვალები ზედმეტად უბრწყინავდა.

საკუთარ ორეულს გაუცინა, თვალი ჩაუკრა და ნიკას ოთახში გავიდა, რათა მისი ტანსაცმელიც ჩაელაგებინა…

 

თიკო მანქანის წინა სალონში მოთავსდა, ნიკა უკან ჩასვეს, ზუზი კი საჭეს მიუჯდა. მანქანა დაიძრა. კარგა ხანს სწრაფად მიქროდნენ, მაგნიტოფონიდან სასიამოვნო მელოდია იღვრებოდა. ამასობაში ნიკას ჩაეძინა. თიკომ ფრთხილად გადააწვია ბავშვი სავარძლის მთელ სიგრძეზე და თავისი შიფონის თავშალი გადააფარა.

ამწუთას როგორი ბედნიერი იყო, ოცნებებით ცაში დაფრინავდა. ზუზისკენ არ იხედებოდა, მაგრამ მის სუნთქვასაც კი გრძნობდა.

კარგა ხნის შემდეგ მანქანამ სვლას უკლო და აღმართს შეუდგა. მოასფალტებული გზა დამთავრდა. შედარებით აგრილდა. აქ თითქოს ჰაერსაც სხვა, უფრო მათრობელა სურნელი დაჰკრავდა, რაც თიკოზე გამაბრუებლად მოქმედებდა.

რამდენიმესაათიანი მგზავრობის შემდეგ ბინდბუნდში სიმწვანეში ჩაფლული წითელი აგურის სახლი გამოჩნდა, რომელსაც გარშემო უზარმაზარი ეზო ეკვროდა. ორივე შესანიშნავად მოვლილი ჩანდა.

უკვე შეღამებულიყო. ზუზიმ რკინის ჭიშკარს ფარები მიანათა და დაასიგნალა. მაშინვე გაისმა ჩქარი ნაბიჯების ხმა და კარი ჭრიალით გაიღო, ეზოდან ჭარმაგი კაცი გამოვიდა, მანქანასთან მივიდა და ზუზის თბილად გაუღიმა.

_ ძია პეტრე, ჩამოვედით. მიგვიღებთ?

_ მოდით, შვილო, მოდით. რას მიქვია, მიგიღებ. შენი სახლია, შენი კარი, მე და ჩემი კნეინა აქ მხოლოდ სტუმრები ვართ.

ამ დროს სახლი ერთიანად გაჩახჩახდა და კიბის თავზე «კნეინაც» გამოჩნდა _ ლამაზი, კოხტად ჩაცმული შუახნის ქალი.

_ ქალბატონო ქეთევან, მოგესალმებით! როგორ გიკითხოთ? აი, სტუმრები მოგიყვანეთ. _ გასძახა მანქანის ფანჯრიდან ზუზიმ.

_ ზუზი, შენ შემოგევლე, როგორ გაგვახარე! _ ქალი ლამის სირბილით გამოვიდა ქუჩაში, ხელები წინსაფარზე შეიმშრალა და ზუზის ხელი ჩამოართვა, მერე მანქანაში შემოიხედა, _ უი, ამას ვის ვხედავ! ნიკაც ჩამოგიყვანია! რა კარგია, აქ რომ ხართ. ახლავე, ახლავე. თქვენ გადმოდით და მე უცებ დავტრიალდები.

_ ქალბატონო ქეთევან, ეს თიკოა, ჩვენი მეგობარი. აჩვენეთ, რომელ ოთახში დაიძინებს, მე და ნიკა კი ამასობაში ცხენებს დავხედავთ.

ზუზიმ გამოღვიძებულ ბავშვს ხელი ჩაჰკიდა და წაიყვანა, თიკომ მათ თვალი გააყოლა და იგრძნო, ამ პატარა ბიჭის როგორ შეშურდა.

ქეთო თიკოს წინ გაუძღვა, თან ელაპარაკებოდა, თან მიკუსკუსებდა. მსუქანი სხეული თავისუფლად სიარულის უფლებას არ აძლევდა, ამიტომ მძიმედ სუნთქავდა.

სასტუმრო ოთახი გაიარეს და ხისრიკულებიანი ფართო კიბით მეორე სართულზე ავიდნენ.

ოთახი საკმაოდ დიდი და ნათელი იყო, თანაც გემოვნებით მოწყობილი. ფანჯრის რაფებზე ყვავილებიანი ქოთნები ჩამოემწკრივებინათ. ოთახის მარცხნივ მეორე კარიც იყო, რომელიც ტერასაზე გადიოდა. აღფრთოვანებულმა თიკომ ჩანთა კუთხეში, დაბალ მაგიდაზე დადო, ფანჯარას მიეახლა, ფარდა გადასწია და ეზოში გადაიხედა. ულამაზესი ბაღი დიზაინერული ხრიკებით იყო გაშენებული.

ტერასაზე გავიდა და ღამის ჰაერი ხარბად ჩაისუნთქა. როცა ჰორიზონტს გახედა, სუნთქვა შეეკრა, ირგვლივ ისეთი სილამაზე გამეფებულიყო _ ვარსკვლავებით მოჭედილი ცა, მაღალი მთები, ხეებში ჩაფლული სოფელი და გამჭვირვალე ჰაერი.

_ თიკო, გენაცვალე, ეს იქნება თქვენი ოთახი. იმედია, მოგეწონებათ ჩვენთან. მთავარია, თავი თავისუფლად იგრძნოთ.

_ რა ლამაზია აქაურობა! _ აღმოხდა თიკოს, _ რა ბედნიერი ხართ, ასეთ ადგილას რომ ცხოვრობთ.

_ რა ვიცი, ვცდილობთ. არაფერს ვუჩივით, სხვებივით შიმშილით სული არ გვძვრება. კი ვართ ბედნიერები, მაგრამ უკეთესად ვიქნებით, როცა ზუზი ცოლს შეირთავს. დიდი ხანია, აქაურობა დიასახლისს ელოდება. ერთი ქალი არ გამოჩნდა ისეთი, აქ ცხოვრებას რომ მოისურვებდა, ყველას ქალაქში ურჩევნია, ჩემო კარგო.

თიკომ დაკვირვებით შეხედა ქალს და გაიფიქრა, ნეტავ იმ ქალებში მეც თუ მიგულისხმაო. ეჰ, რომ იცოდეს ქეთომ, რა სიამოვნებით იცხოვრებდა თიკო აქ ზუზის გვერდით… საინტერესოა, ვის არ უნდა აქ ცხოვრება, მარის თუ მიშელს? რომელი იგულისხმა? ამის გაფიქრებაზე ისე აღელდა, სასაუბრო თემის შეცვლა გადაწყვიტა.

_ თქვენ აქაური ხართ, ქალბატონო ქეთევან?

_ არა, ქობულეთელი ვარ. სტუდენტობისას ბათუმში პრაქტიკები მქონდა. მაშინ ლამაზი გოგო ვიყავი და კაცები ბუზებივით მეხვეოდნენ, _ გაიცინა ქალმა და ხელი სინანულის ნიშნად ჩაიქნია, _ ჩემდა სამწუხაროდ, ბათუმში ერთი ყმაწვილი გავიცანი და ისე შემიყვარდა, მის გარდა ვერავის ვამჩნევდი. მეგონა, იმასაც შევუყვარდი, მაგრამ მალე მივხვდი, რომ ისეთი არ იყო, როგორიც თავიდან მომეჩვენა. მაინც შევეგუე ბედს. მიყვარდა და ყველაფერზე თვალს ვხუჭავდი. ყველაფერზე თუ არა, ბევრ რამეზე მაინც. უტვინო გოგოების ამბავი ხომ იცით… შევცდი და პრაქტიკიდან რომ ვბრუნდებოდი, აღმოჩნდა, რომ უკვე ორსულად ვიყავი. რა უნდა მექნა? ავდექი და ვუთხარი, ასე და ასეა-მეთქი. უნდა გენახათ, რა დღე მაყარა. აყვირდა, რა აყვირდა, მლანძღა, მთათხა, რა აღარ მაკადრა… ხმა არ ამომიღია, უსიტყვოდ მოვტრიალდი და წამოვედი. მას მერე არ მინახავს. სიცოცხლე აღარ მინდოდა. შინ დაბრუნებას აზრი არ ჰქონდა, ჩემი მშობლები ჩამქოლავდნენ. ვერც ჩემს მეგობრებს გავენდე, შემეშინდა, ვინმეს სადმე არ წამოსცდეს-მეთქი. ავდექი და ზღვას მივაშურე, თავის დახრჩობა გადავწყვიტე. გადავეშვი ტალღებში. რა ვიცი, რა მოხდა, მერე აღარაფერი მახსოვს, მაგრამ თვალი რომ გავახილე, ნაპირზე ვეგდე და ვიღაც კაცი თავს დამტრიალებდა. ხან საფეთქლებს მიზელდა, ხან აი, ასე მაწვებოდა მკერდზე, _ ქეთომ გაშლილი ხელები ერთმანეთს დაადო და რიტმულად ზემო-ქვემოთ აამოძრავა, _ ნუ, გასაგები იყო, რომ ვიღაცამ გადამარჩინა. ავტირდი, მაგრამ რა ავტირდი, ჩემი ცრემლი ზღვას ერთვოდა. ამ კაცმა თავის სახლში წამიყვანა, შინ მოხუცი დედა ჰყავდა. მოვყევი ჩემი გაჭირვების ამბავი, არაფერი დამიმალავს. ჰოდა, შენ ხარ ჩემი ბატონი, ამ კაცმა მითხრა, დარჩი ჩემთან, ერთად ვიცხოვროთ და ყველაფერი დაივიწყეო. არადა, თექვსმეტი წლითა იყო ჩემზე უფროსი. აი, ასე მოხდა, ჩემო თიკო. ოცდაექვსი წელია, ერთად ვართ. ჩემი გოგონა თბილისში მუშაობს, დიზაინერია. საქმროც ჰყავს. ამ შემოდგომაზე დაქორწინებას აპირებენ და რა ვიცი, ვნახოთ, _ ქეთომ მოყოლა დაამთავრა, ამოიიოხრა და დაამატა:

_ არ ვიცი, ჩემი ამბავი რატომ მოგიყევით. იქნებ იმიტომ, რომ ჩემსავით მიმნდობი და მიამიტი მეჩვენეთ. თვალებში ვარსკვლავები გიციმციმებთ და საქორწინო ბეჭედიც არ გიკეთიათ. ალბათ იოლად ქმნით იდეალებს, რომლებიც სინამდვილეში არ არსებობენ.

თიკომ მშვიდად მიუგო:

_ ვხვდები, რასაც გულისხმობთ, ქალბატონო ქეთევან. უღრმესი მადლობა, რომ თქვენ შესახებ მომიყევით. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი რამ გადაგხდათ, აშკარად ბედნიერად გამოიყურებით. ნათელი, მაგრამ ოდნავ სევდიანი მზერა გაქვთ. თქვენი მეუღლე შესანიშნავი ადამიანი ჩანს.

_ მართალი ბრძანდებით, _ მადლიერების ღიმილი გადაეფინა ქალს სახეზე, მერე კარადა გამოაღო, თაროდან კოხტად დაკეცილი ორი პირსახოცი აიღო და სააბაზანოში შეიტანა.

_ სუფრას მალე გავშლი, გენაცვალე. ნიკა სად ჯობია, დავაწვინოთ?

_ თუ ჩემ გვერდით ოთახში არის შესაძლებელი, აჯობებს. ღამით იღვიძებს ხოლმე, კოშმარები ესიზმრება და მინდა, ახლოს ვიყო.

_ კარგი, თიკო, გვერდითა ოთახში გავუშლი, რა უნდა მაგას, ადვილი საქმეა. _ ქეთომ გულღიად გაუღიმა ქალს და ოთახიდან გავიდა.

როცა შხაპი მიიღო და ქვევით ჩავიდა, ზუზი და ნიკა უკვე დაბრუნებულიყვნენ.

ნიკა ძალიან იყო დაღლილი, ნაჩქარევად ივახშმა და მაშინვე ლოგინს მიაშურა. თიკო საწოლზე ჩამოუჯდა და თმა ალერსით აუქოჩრა.

_ თიკო, თევზებიც იძინებენ?

_ რა თქმა უნდა, იძინებენ. ისინი დაგელოდებიან, სანამ შენც მათი სიზმების სამყაროს შეუერთდები. ხვალ დილით კი მომიყევი, როგორ გაგართობენ, კარგი? _ გაეხუმრა.

_ სიზმრების სამყარო? რა არის სიზმრების სამყარო? მომიყევი, რა.

თიკომ იქვე შეთხზა ამბავი, რომელიც ბავშვს ძალიან მოეწონა. ისე უცებ ჩაეძინა, რომ თიკო ვერც მიხვდა. ბიჭუნას სახეზე ბედნიერი ღიმილი გადაჰფენოდა. ქალმა საბანი შემოუკეცა, ლოყაზე აკოცა, სინათლე ჩააქრო და კარი უხმაუროდ გაიხურა.

თავის ოთახში გასულმა ტანსაცმელი გამოიცვალა, ცისფერი კაბა გადაიცვა, თბილი ჟაკეტი მოიხურა და თმა წვრილი ბაფთით გაიკრა. როცა სასტუმრო ოთახში დაბრუნდა, ზუზი ბუხართან იდგა და ხელში კონიაკით ნახევრად სავსე კოქტეილის ჭიქა ეჭირა. ქალმა თვალი ვერ მოსწყვიტა მის პროფილს.

_ რა დაგისხათ? ვისკი? კონიაკი? ჯინი? ამარეტო? ღვინო ვიცი, რომ არ გიყვართ. ნიკამ დაიძინა?

_ დაიძინა. წვენს დავლევდი, თუ არ შეგაწუხებთ, _ ხმადაბლა წარმოთქვა და თვალები დახარა, რომ კვლავ მის მზერას არ დაეტყვევებინა.

უცნაური იყო. როგორც კი მამაკაცთან მარტო დარჩა, მიხვდა, რომ ამ კაცმა მის ცხოვრებაში გრიგალივით შემოიქროლა და ყველაფერი აურ-დაურია. მიუხედავად იმისა, რომ ზუზის უამრავი უარყოფითი მხარე შეეძლო ჩამოეთვალა, მაინც მისკენ მიუწევდა გული. ხვდებოდა, უმამაკაცობას თავისი გაჰქონდა. ჯერ ახალგაზრდა იყო და სხეული თავისას მოითხოვდა. მიუხედავად ზუზის სიცივისა, მისკენ მაინც ჯიუტად მიილტვოდა. ერთი სული ჰქონდა, ჩახუტებოდა ამ გარუჯულ სხეულს და უცნაურად მოელვარე თვალებში ღრმად ჩაეხედა. სურდა, ამწუთას მისი გულისცემა მოესმინა.

ზუზი სამზარეულოში გავიდა და ცოტა ხნის შემდეგ წვენით სავსე ბოთლით დაბრუნდა, მაღალფეხიან ჭიქაში ჩამოუსხა თიკოს და წინ დაუდო, მერე ბუხარს მიეყრდნო, კონიაკი მოსვა და ქალს გახედა.

_ მოგეწონათ აქაურობა?

_ საოცრად. არაჩვეულებრივი ადგილია. ძალიან მიყვარს ასეთი განმარტოებული და მყუდრო ადგილები. ხალხმრავლობა მთრგუნავს.

ზუზიმ ახედ-დახედა, დაჟინებული მზერა ჩააყოლა მის სხეულს და ცივად ამოთქვა:

_ რამდენიმე დღეში მოგბეზრდებათ. ჩემს ყველა მეგობარს ქალაქში ურჩევნია ყოფნა. აქ ამოვალთ და ორ დღეში გაქცევაზე არიან. არადა, ისე მიყვარს აქაურობა… სიამოვნებით ვიცხოვრებდი, თბილისში საქმეები რომ არ მქონდეს. თქვენ? თქვენ შეძლებდით აქ ცხოვრებას?

თიკომ კვლავ დახარა თვალები და წვენით სავსე ფუჟერს დასწვდა.

_ რატომაც არა, დიდი სიამოვნებით. რატომ მეკითხებით?

მამაკაცს ირონიულმა ღიმილმა გადაურბინა სახეზე.

_ იმიტომ, რომ ადამიანებს უჭირთ უცხო ადგილთან შეგუება. მე კი მიყვარს აქ ყოფნა, მიყვარს და აქეთკენ მექაჩება სული და სხეული. ბავშვობაში ვოცნებობდი, ბევრი ცხენი მყოლოდა და დიდი სახლი მქონოდა, კოვბოივით მეცხოვრა და ფერმა გამეშენებინა. მე კი ფინანსისტი გავხდი, თუმცა, ნაწილობრივ ავიხდინე ჩემი ოცნება. ექვსი ცხენი მყავს და ცამეტი ძროხა. ასე თუ ისე, წვრილფეხა ფერმერი მაინც მქვია. _ ისე ჩაიცინა, თითქოს თავის თავს დასცინისო, _ ასეთია ცხოვრება. ან არასდროს გისრულდება ის, რაზეც ოცნებობ, ან ნაწილობრივ. ეს ეზო-კარი ჩემი ბაბუა-ბებიისაა და არ მინდა გავყიდო, ვიღაცას ჩავუგდო ხელში. ალბათ ამიტომაც ვარ ამდენ ხანს უცოლო.

_ ცოლი რა შუაშია?

ზუზიმ გაკვირვებით გახედა ქალს და კარგა ხანს მზერა არ მოუშორებია.

_ როგორ თუ რა შუაშია? ვინ დამთანხმდება ამ მთაში ცხოვრებას? ერთ თვეში გამექცევა ნებისმიერი. არადა, საბოლოოდ თბილისში დარჩენას არ ვაპირებ, აქაურობა უფრო მხიბლავს.

თიკო თავის ჭიქას ჩააშტერდა.

ზუზიმ კი გააგრძელა:

_ რა ცუდია, ცხენზე ჯდომა რომ არ იცით. ხვალ დილით ვაპირებდი გასვლას, მთაში განავარდებას, თან ფერმაშიც უნდა შევიარო. ვიფიქრე, თან წავიყვან-მეთქი… არა უშავს, რომ დავბრუნდები, ნიკას პონზე შევსვამ და გავასეირნებ. თუ არ გეზარება, სულაც მანქანით ავიდეთ ფერმაში.

თიკოს იმდენად აინტერესებდა ყველაფერი, რაც ზუზისთან იყო დაკავშირებული, რომ ყველაფერზე თავს უქნევდა. კარგა ხანს ილაპარაკეს. მოულოდნელად ზუზი გაჩუმდა და თქვა:

_ იქნებ ორი ლუკმა შეგვეჭამა? ნიკამ კი ივახშმა, მაგრამ ჩვენ რა დავაშავეთ? ქეთომ რა ხანია, სუფრა გაშალა.

სასადილო ოთახში გავიდნენ. მაგიდაზე ქათქათა სუფრა იყო გადაფარებული. შუაში ვარდებით სავსე ლარნაკი იდგა. შანდლებში სანთლები ენთო, რომელიც ნახევრად ჩამწვარიყო. მაგიდა ორ კაცზე გაეშალათ.

თიკოსთვის თითქოს ჯადოსნური ღამე ჩამოწვა. ასეთ რამეს თუ იოცნებებდა მხოლოდ. სანთლების შუქზე არასდროს არავისთან უვახშმია. განმარტოებამ უფრო დააახლოვა წყვილი. იგი თვალებში შესციცინებდა ზუზის, რომელიც თავისი ბავშვობის ამბებს ჰყვებოდა, თან მადიანად ილუკმებოდა.

_ ძალიან მიყვარს აქ მომზადებული კერძები. ყველაფერი გემრიელი და ნატურალურია, _ თქვა ზუზიმ, როცა მხიარული ამბების მოყოლა დაამთავრა და თევზის მოზრდილი ნაჭერი თიკოს მიაწოდა.

_ მეც მიყვარს. ამაზე უკეთესი რა უნდა ინატრო ადამიანმა.

_ მომიყევით, კიდევ რა გიყვართ, _ ხმადაბლა, ყრუდ იკითხა მამაკაცმა, სკამის საზურგეს მიაწვა და მოჭუტული თვალებით გახედა.

_ თქვენთვის არა მგონია, ეს საინტერესო იყოს, _ დაბნეულმა თიკომ გვერდზე გაიხედა.

_ რატომაც არა. თქვენ შეეცადეთ…

_ სხვა დროს იყოს, კარგი? გემრიელი ვახშმისთვის დიდი მადლობა. _ ოფიციალური ტონით წარმოთქვა, ხელსაწმენდზე თითები შეიწმინდა და წამოდგა.

_ მაშინ გავისეირნოთ, _ არ მოეშვა მამაკაცი.

აკანკალებულმა ქალმა უსიტყვოდ დაუქნია თავი, რადგან მიხვდა, პასუხი რომ გაეცა, ხმაც აუკანკალდებოდა.

როგორ ეშინოდა თავისი სისუსტის, იცოდა, შინაგანი მღელვარება ყოველთვის აესახებოდა სახეზე, ასეთ დროს ვერაფრის დამალვას ვერ ახერხებდა. მოიმიზეზა, ბავშვს დავხედავო და მეორე სართულზე აირბინა. ნიკას ოთახში მართლა შეიჭყიტა. ბავშვს უშფოთველად ეძინა. ამასობაში ცოტათი დამშვიდდა, ღრმად ამოისუნთქა და კვლავ დაბლა ჩავიდა, სადაც ზუზი ელოდებოდა. ყველაზე მეტად მამაკაცის მის მიმართ გულგრილობა ამშვიდებდა.

ზაფხულის თბილი ღამე სავსე იყო უცნაური სურნელით. ზაზა ხანდახან მხრით შეეხებოდა, რაც ქალს სუნთქვას უკრავდა. კაცის შეხება ბანგივით მოქმედებდა მასზე, მუხლები ეკვეთებოდა.

როგორ დამთავრდება ღამის გასეირნება? ეს იყო ერთადერთი შეკითხვა, რომელსაც თიკო თავის თავს უსვამდა…

უხმოდ მიაბიჯებდნენ, ირგვლივ მხოლოდ მათი ნაბიჯების ხმა ისმოდა. თიკომ ვეღარ მოითმინა და სიჩუმე დაარღვია:

_ საინტერესოა, რატომ მოქმედებს მთვარე სხვაგან უფრო ძლიერად, ვიდრე შინ?

ზუზიმ ქალს ირონიული მზერა მიაპყრო.

_ იქნებ იმიტომ, რომ რაღაც უჩვეულოს მოელი? ადამიანები ცდილობენ, იმ ადგილებში დასახლდნენ, რომელთანაც მათი ოცნებებია დაკავშირებული და ის კუთხე მათთვის ყველაზე ლამაზი და მყუდროა. გიმოგზაურიათ სადმე?

_ როგორ არა, ბევრჯერ.

_ მეც. _ თქვა ზუზიმ და მოუყვა თავის მოგზაურობებზე. მას უამრავი ქვეყანა ჰქონდა შემოვლილი და შთაბეჭდილებებიც დაგროვებოდა. ლაპარაკობდა თავისუფლად, ისე, როგორც ლაღ ადამიანებს სჩვევიათ.

ბილიკზე დაეშვნენ და პატარა მდინარეს მიუახლოვდნენ. მთის მდინარე რაკრაკით მოიჩქაროდა და სიმარტოვის ილუზიას აძლიერებდა.

მოულოდნელად რაღაც ხმაური მოისმა. თიკო მკვეთრად შემოტრიალდა, ფეხი აუცდა და დაეცემოდა, რომ არა ზუზი. ქალი შეშინებული მიეკრა მამაკაცს და უმალ იგრძნო მისი გულის ძლიერი ფეთქვა.

_ რა ხმაურია? _ წაიჩურჩულა, როცა გონს მოეგო.

_ ნუ გეშინია, აქ ველური ცხოველები არ დარბიან, ალბათ კატამ თუ გაირბინა.

_ როგორ შემეშინდა, _ თიკომ გაღიმება სცადა, მამაკაცს ქვემოდან ახედა და… უზარმაზარი ნერწყვი გადააგორა. თავი ძლივს შეიკავა, კვლავ არ მიჰკვროდა მის ფართო მკერდს, რათა წამიერი ბედნიერების შეგრძნება ერთხელაც გამეორებულიყო.

_ ნამდვილად კარგად ხართ? ხომ არ დავბრუნდეთ? _ ზუზიმ მხრებზე მოხვია ხელი.

_ კარგად ვარ, უბრალოდ, ცოტათი შემეშინდა, მაგრამ მაინც დავბრუნდეთ. _ დამფრთხალმა მიუგო.

ზუზიმ ხელები დაუშვა და ორივენი უხმოდ გამობრუნდნენ სახლისკენ.

ზუზისთვის ეს ალბათ ჩვეულებრივი საღამო იყო, ერთი მრავალთაგანი, არაფრით გამორჩეული. თიკოსთვის კი _ უჩვეულო და ბედნიერი…

 

დილაადრიან ზუზიმ ნიკა პონით გაასეირნა, შემდეგ კი, როცა საუზმეს მორჩნენ, სტუმრებს ფერმაში ასვლა შესთავაზა. სამაგიეროდ, საღამოს მთელ შემოგარენს დაგათვალიერებინებთო.

მამაკაცმა მანქანის საბარგულში პროდუქტებით სავსე კალათა ჩადგა და თიკოსა და ნიკასთან ერთად ფერმისკენ მიმავალ გზას დაადგა.

თიკო კიდევ ერთხელ დარწმუნდა აჭარის სილამაზეში: ლაჟვარდოვანი ცა, ოქროსფერი მინდვრები, მწვანედ შემოსილი მთა-გორაკები… ეს ყველაფერი საოცარ იდილიას ქმნიდა.

დროდადრო თავს გადაყოფდა მანქანიდან და თვალმოჭუტული მზეს ახედავდა, სიამოვნებდა, მისი სხივები სახეზე რომ ელამუნებოდა.

_ ასე გიყვარს მზე? _ გაიკვირვა ზუზიმ.

_ კი, მე მზით ვარ გატაცებული. _ თვალებგაბრწყინებულმა მიუგო.

_ მე კი მზის ამოსვლა და ჩასვლა მხიბლავს. ასეთი მზე მომწონს, _ შეფიქრიანებულმა ჩაილაპარაკა.

თიკო თითქოს მიუხვდა.

_ მაგრამ ასეთი მზე არ ათბობს.

_ სამაგიეროდ, სულს მიფორიაქებს, _ მიიღო პასუხად.

ქალი გაწითლდა, მაგრამ პასუხი არ გაუცია.

ზუზი ზოგჯერ სიჩქარეს შეანელებდა, მაგალითად, სანამ საზამთროთი დაზვინულ ურემს გადაუსწრებდა. ერთხელ კი სულაც გაჩერდა, რადგან ცხენზე ამხედრებულმა ქალებმა გზა გადაუჭრეს.

_ ალბათ მონასტრიდან მოდიან, _ შენიშნა ზუზიმ.

_ მონასტერიც არის აქ სადმე? _ თიკომ შორს გაიხედა.

_ აი, ამ ტბას რომ აუყვები, მაღლა, მთის გადაღმა მონასტერი დგას. იქ ძველი ციხესიმაგრის ნანგრევებიცაა შემორჩენილი. ერთხელ დავაპირეთ იქ ასვლა, მაგრამ ნიკას დედამ აღმართს და სიცხეს ვერ გაუძლო და უკან დავბრუნდით. მაშინ ცხენები არ მყავდა, ფეხით ავდიოდით. აგიყვანდით, მაგრამ, ვფიქრობ, თქვენც გაგიჭირდებათ.

_ არა, არ გამიჭირდება, _ გაიღიმა თიკომ, _ არც ისეთი სუსტი ვარ, როგორიც ვჩანვარ. ძალიან მინდა მონასტრის დათვალიერება. სიძველეები მიზიდავს. რა თქმა უნდა, თუ შეგიძლიათ…

_ მინდა, ძია ზუზი, მეც მინდა, რააა! _ იყვირა ნიკამაც.

_ რაკი არც ერთი არ იშლით, რა გაეწყობა, _ მამაკაცმა ისე გაუღიმა ნიკას, თიკო მიხვდა, როგორ სურდა მას, ბავშვისთვის სიამოვნება მიენიჭებინა.

ზუზიმ მანქანა გააჩერა, ქალს გადმოსვლაში მიეხმარა და აღმართს შეუყვნენ. დაკლაკნილი ბილიკი თითქოს ცის სიღრმეში იკარგებოდა. რაც უფრო ადიოდნენ მაღლა, თიკო მით მეტად გრძნობდა, რომ გზა არცთუ იოლი იქნებოდა, მაგრამ ხმა არ ამოუღია, მხოლოდ ქოშინს უმატა.

ზუზის კი დაღლილობა საერთოდ არ ეტყობოდა. ნიკასთვის ხელი მაგრად ჩაეჭიდა და მსუბუქი ნაბიჯებით მიდიოდა.

მხოლოდ მაშინ შეისვენეს, როცა ციხესიმაგრე გამოჩნდა. თიკო განაცვიფრა საოცარმა სანახაობამ. სუნთქვაშეკრული თვალს ვერ აცილებდა ქონგურებიან კედელს, რომელიც გორაკზე გადაშლილიყო. ბოლოს, როგორც იქნა, მიუახლოვდნენ ძნელად მისადგომ კედლებსა და მრისხანე ბასტიონებს და თიკოს ციხესიმაგრე პირქუში და მკაცრი მოეჩვენა.

ზუზიმ ნიკა მხარზე შეისვა, რათა ბიჭუნას უკეთ დაეთვალიერებინა იქაურობა. გალავნის ეზოში შევიდნენ და შენობას ირგვლივ შემოუარეს. ახლომახლო კაციშვილი არ ჭაჭანებდა. გაპარტახებული იყო იქაურობა. შიგითაც შევიდნენ, სადაც მხოლოდ ჩამოშლილი კედლები დახვდათ.

თიკოს გული დაუმძმიმდა. შვება მხოლოდ მაშინ იგრძნო, როცა მონასტერი მოინახულეს და სანთლები დაანთეს…

შთაბეჭდილებებით სავსე ბრუნდებოდა უკანა გზაზე. მთელი სისრულით წარმოიდგინა, საუკუნეების წინ აქ როგორი სისხლსავსე ცხოვრება ჩქეფდა, ახლა კი სამარისებურ სიჩუმეს დაესადგურებინა…

როცა მანქანასთან დაბრუნდნენ, ქალს ძალა აღარ შერჩენოდა, ქანცი გასწყდომოდა. ზუზი სიცილს ძლივს იკავებდა მისი შემხედვარე. მამაკაცმა საბარგულიდან კალათა გადმოიღო და ტბის ნაპირას მოკალათდნენ. ზუზი წამოწვა და ტბის ცისფრად მოლივლივე წყალს მიაჩერდა, თიკომ კი ბალახზე მუშამბა გაშალა და სახელდახელო სუფრაზე სანოვაგე დაალაგა, თან ზუზისთან თამაშით გართულ ნიკას გასცქეროდა. ოცნებამ გაიტაცა და ისინი თავის ქმარ-შვილად წარმოიდგინა. სამწუხაროდ, ეს მხოლოდ ოცნება იყო, რეალობა კი სრულიად სხვაგვარად გამოიყურებოდა…

 

უკან სწრაფად ბრუნდებოდნენ. თიკო გაბრუებული იყო. ფერმა ცხოვრებაში პირველად ნახა. მართალია, დიდი არ იყო, მაგრამ სიამოვნება მაინც მიიღო, როცა უყურა, როგორ წველიდნენ ძროხებს, ადედებდნენ რძეს და ყველი როგორ ამოჰყავდათ.

თიკოს მუხლებზე მოკალათებულ ნიკას დასძინებოდა. ქალი და მამაკაცი თავიანთ ფიქრებში გართულიყვნენ, მყუდროებას მხოლოდ მანქანის რადიოდან მომდინარე წყნარი მელოდიის ხმა არღვევდა…

თიკომ ისე ჩააწვინა ნიკა საწოლში, ბავშვს არც კი გამოღვიძებია. მერე შხაპი მიიღო და სამზარეულოში სავახშმოდ ჩავიდა. სულაც არ შიოდა, მაგრამ მასპინძელს ხათრი ვერ გაუტეხა.

ვახშმობის შემდეგ ტერასაზე გავიდნენ. ის იყო, საუბარი წამოიწყეს, რომ მოულოდნელად ტელეფონის ზარი გაისმა. ზუზი ოთახში შებრუნდა, რათა ზარისთვის ეპასუხა და როცა უკან მობრუნდა, სახე მოღუშვოდა. ხმა არ ამოუღია, სავარძელში ჩაჯდა, სიგარეტი გააბოლა და ერთ წერტილს მიაჩერდა.

თიკო ვერაფერს მიხვდა. ის მხოლოდ იმაზე ფიქრობდა, რომ ზუზის გვერდით გატარებული ეს ორი ბედნიერი დღე იწურებოდა და ხვალ აქედან ალბათ სამუდამოდ გამგზავრება მოუწევდა.

მამაკაცის სიჩუმით თავმობეზრებულმა ბაღში ჩასვლა გადაწყვიტა. სწორედ ამ დროს ტელეფონმა ხელმეორედ დარეკა. ზუზიმ რაღაც უკმაყოფილოდ ჩაიბურტყუნა, თითქოს შეიგინაო და კვლავ ოთახში შებრუნდა. «ნეტავ თან რატომ არ დაატარებს ამ მობილურს, წარამარა რომ გარბი-გამორბის?» _ გაიფიქრა თიკომ და მამაკაცს თვალი გააყოლა.

_ მაპატიეთ, მარტო რომ დაგტოვეთ, _ თქვა ზუზიმ, როცა დაბრუნდა. ამჯერად შედარებით დამშვიდებული ჩანდა, თუმცა, თვალებში ფიქრი ჩაჰბუდებოდა. ნეტავ რა უნდა მომხდარიყო? _ თიკოს ინტერესი კლავდა, მაგრამ იცოდა, ცნობისმოყვარეობის გამოჩენის უფლება არ ჰქონდა.

_ სამწუხაროდ, ამაღამ ბათუმში მიწევს ჩასვლა და თქვენი მარტო დატოვება, _ მოგუდული ხმით წარმოთქვა მამაკაცმა, _ დილით მანქანას გამოგიგზავნით და წამოჰყვებით. კიდევ ერთხელ ბოდიშს ვიხდი, ღამე მშვიდობისა! _ ცივად, ოფიციალური ტონით თქვა და წამოდგა.

თიკო დაიბნა. სიტუაციის ასე შემობრუნებას ნამდვილად არ ელოდა. იქნებ ამ ნაბიჯით მისი თავიდან მოცილება გადაწყვიტა? როგორც შეეძლო, ძალა მოიკრიბა და მშვიდად მიუგო:

_ ღამე მშვიდობისა. მადლობის მეტი რა გვეთქმის, აქ რომ მოგვიწვიეთ. ძალიან კმაყოფილი ვარ. ცუდი ხომ არაფერია? _ მაინც სძლია ცნობისმოყვარეობამ და საჭირბოროტო შეკითხვა დასვა.

ზუზიმ ხელი ჩამოართვა ქალს, შემდეგ საჭიროზე მეტად მოუჭირა, მაგრამ რაღაც მომენტში, თითქოს გონს მოეგოო, ხელი გაუშვა და ჩაილაპარაკა:

_ ყოველ შემთხვევაში, ეს მოულოდნელი ზარი არ ყოფილა. _ ამის თქმა და კვლავ დადუმდა.

თიკო შებრუნდა და მოაჯირს გადაეყრდნო, აქ ნათურის შუქი არ ეცემოდა და ზუზის მისი სახის გამომეტყველების დანახვა არ შეეძლო. ნუთუ ასე სურდა ამ საღამოს დამთავრება? მაშინ საერთოდ რატომ დაპატიჟა? ნიკას გულისთვის? აკი ღამით გაგასეირნებთო?..

ვერც შეამჩნია, ზუზი როგორ გავიდა, მხოლოდ მანქანის ძრავის ხმა მოესმა და ანთებული ფარები დაინახა. დიდხანს გაჰყურებდა გზას, თვალები აუცრემლდა, შემდეგ სწრაფად გაირბინა ტერასა და საძინებელში გავიდა.

ცოტა ხნის შემდეგ კარზე კაკუნი გაისმა. თიკომ კარი გამოაღო და დაინახა ქალბატონი ქეთევანი, რომელსაც ხილით სავსე ლამაზი, პატარა კალათა და მინდვრის ყვავილების თაიგული ეკავა.

_ ეს ზუზიმ გამოგიგზავნათ.

_ დიდი მადლობა, ქეთო დეიდა, _ ნაზად გაუღიმა ქალს და ძღვენი ჩამოართვა.

როგორც კი ქეთო გავიდა, ისე ამოიოხრა, ლამის გულიც თან ამოაყოლა…

როგორ არ უმართლებს სიყვარულში… სიყვარულში კი არა, კაცებში. ყველა ასეთი ქედმაღალი და ცინიკოსი რატომ ხვდება? დემნა იყო და, სიცოცხლე მოუწამლა. მთელი ორი წელიწადი კუდში დასდევდა, მაგრამ თიკომ ახლოსაც არ გაიკარა. მერე, ერთ ზაფხულს, თურქეთში წავიდა დასასვენებლად და რაოდენ დიდი იყო მისი გაოცება, როცა დემნა, სრულიად მოულოდნელად, სტამბოლის აეროპორტში დახვდა. ეს იმხელა სიურპრიზი აღმოჩნდა თიკოსთვის, რომ სიხარულით აღარ იყო. უყვარდა, განა არ უყვარდა, მაგრამ ეშინოდა მისი. მამაკაცი ყოველთვის ირონიულად უყურებდა, თითქოს დასცინოდა, ქედმაღლობდა, ტრაბახით იკლებდა. სწორედ ამის გამო გაურბოდა. მერე ანტალიაში ერთად ჩავიდნენ. დემნამ ყველაზე ძვირად ღირებულ სასტუმროში აიღო ნომერი, მაგრამ… მხოლოდ ერთი ნომერი და თიკო თან ჩაისახლა… მოსახდენიც მოხდა.

და აი, პირველივე სექსის შემდეგ ყველაფერი თავდაყირა დადგა. მამაკაცი თითქოს შეიცვალა. თუ მანამ იმას უმტკიცებდა, შენ გარდა სხვა ქალი არ არსებობს ჩემს ცხოვრებაში, მხოლოდ შენ უნდა გახდე ჩემი ცოლი და ერთად უნდა დავბერდეთო, იმ ღამის შემდეგ თითქოს განზე გადგა. თიკო ვერ ხვდებოდა მისი ცვლილების მიზეზს. კაცი, რომელიც ორი წელი ამოსუნთქვის საშუალებას არ აძლევდა, მის ყოველ ნაბიჯს აკონტროლებდა და ზედ დაჰფოფინებდა, უეცრად სხვა გახდა.

მეორე საღამოს, როცა რესტორნიდან მობრუნდნენ, ოდნავ შემთვრალმა თიკომ ხელები კისერზე შემოხვია, ტუჩები ყურთან მიუტანა და ვნებიანად ჩასჩურჩულა:

_ შენთან მინდა, დემნა.

იმან კი, თითქოს ქალს კი არა, ცვილის ფიგურას უცქერისო, დამცინავად ჩახედა თვალებში და გულგრილად მიუგო:

_ მაპატიე, მაგრამ ამაღამ შენი სხეულის ტემპერატურის დაწევა არ შემიძლია.

ქალი გაშრა. სხეული დაეჭიმა, მკლავები სასწრაფოდ მოაშორა მამაკაცს და უკან დაიხია.

_ მე შენგან სხვა პასუხის ველოდი, _ გაფითრებულმა ჩაიჩურჩულა.

_ მაგრამ შენ სიმართლე მოისმინე.

_ რომელიც მე არ მომეწონა.

_ რას იზამ, სიმართლე არავის მოსწონს. არც შენ ხარ გამონაკლისი, _ ჩაიცინა დემნამ.

_ ანუ… აღარ…

_ ნწუ, _ ისე უზრდელად მოუჭრა, ქალს წინადადების დამთავრება არ აცალა. თიკოს წამით გონება დაებინდა.

იმ ღამეს რაღას იზამდა, ნომერში დარჩა, მაგრამ მის გვერდით არ დაწოლილა, ჰოლში გაათია ღამე, მეორე დილით კი სასწრაფოდ სხვა სასტუმროში გადაბარგდა.

სამი დღე არ მოუკითხავს მამაკაცს, მკვდარი იყო თუ ცოცხალი, არ დაინტერესებულა. თიკო ცოფებს ყრიდა. თავს საშინლად დამცირებულად გრძნობდა. ნანობდა, ასე ადვილად რომ სძლია ცდუნებამ. მიხვდა, რომ იჩქარა. აშკარა იყო, დემნამ მასზე ორი წლის წვალებისთვის შური იძია.

მესამე დღეს სასტუმროდან გამოსულს დემნა იქვე დახვდა და საყვედურებით აავსო.

_ სად დამეკარგე? რატომ გადმოხვედი ამ სასტუმროში? ჩემთან აღარ გინდოდა?

_ რა ვიცი, ვიფიქრე, რომ…

_ რომ რაღაც შეიცვალა? სულელო! არაფერიც არ შეცვლილა, პირიქით, გამძაფრდა.

თიკომაც დაიჯერა, შვებით ამოისუნთქა და საკუთარი თავი დატუქსა, დემნას რომ არ ენდო. ალბათ დაღლილი იყო ან ცუდ ხასიათზე და მე ვერ მივუხვდიო. იმ დღეებში კვლავ ერთად იყვნენ. მერე თბილისში დაბრუნდნენ. დაბრუნდნენ და დემნა კვლავ დაიკარგა. არც რეკავდა, არც უმესიჯებდა. თიკომაც მოუხმო თავმოყვარეობას და თავი არ შეახსენა.

როგორც იქნა, მამაკაცმა ერთი თვის თავზე დაურეკა.

_ როგორ ხარ?

_ კარგად. _ გულგრილობა გაურია ხმაში, აქაოდა, სულაც არ ვიტანჯებიო.

_ მომენატრე.

_ სამწუხაროდ, შენს მონატრებას წამლად ვერ მოვერგები, _ სამაგიეროს გადახდა დააპირა.

_ რატომ ასე?

_ იმიტომ, რომ პეპლებს სხვანაირად არ ელაპარაკებიან, _ გაგულისებულმა მიახალა.

_ პეპლებს? რა პეპლებს? _ დემნა დაიბნა.

_ პეპელა ყვავილზე გინახავს? როცა ერთ ყვავილზე შეისვენებს, მერე სხვისკენ გაფრინდება, ყვავილი კი მეორე პეპლის მოლოდინში რჩება.

_ აჰა… ესე იგი, მე პეპელა ვარ?

_ თუ გინდა, ყვავილი იყავი, ჩემთვის სულერთია, _ აჯახა და ტელეფონი გაუთიშა.

როგორც ჩანს, მისმა რეაქციამ ნაყოფი გამოიღო. საღამოს დემნა სახლში მიადგა. უგულოდ მიიღო, ისეთივე ირონიული ნიღაბი აიფარა სახეზე, როგორიც მამაკაცს სჩვეოდა.

_ რატომ მოხვედი? _ ხელები გულზე დაიკრიფა და ირიბად გახედა.

_ შენი მოდუღებული ყავა მომენატრა.

_ ამდენი ხანია, ერთმანეთი არ გვინახავს, შენ კი მხოლოდ ყავა მოგნატრებია, _ აგრესიულად ჩაიცინა თიკომ.

_ ეს, უბრალოდ, პრელუდიაა, _ მშვიდად მიუგო მამაკაცმა.

_ მართლა? შენი პრელუდია ადრე, როგორც მახსოვს, სხვანაირად იწყებოდა, _ არ დაინდო, ისე დაგესლა.

_ იცი? მე ახლა ვიწყებ შენს შეყვარებას, _ უეცრად საოცარი რამ თქვა დემნამ.

_ ახლა იწყებ? და «ახლა-მდე» რა იყო?

_ ისიც პრელუდია იყო.

_ რა უნიჭო პრელუდიები გცოდნია, _ გადაიხარხარა, _ ერთმაც ვერ მასიამოვნა.

ამის გაგონებაზე მამაკაცს სახე გაუფითრდა.

_ მომისმინე, თიკო, ასე ნუ მელაპარაკები. ცუდად ვარ, გესმის? ძალიან ცუდად. მარტოობას დავეძებ და ვერ ვპოულობ.

_ რა-ა? მარტოობას დაეძებ? მთელი ორი წელი მიმტკიცებდი, მარტოსული ვარ და შენ უნდა შემივსო ეს სიმარტოვეო და როცა ეს ნაბიჯი გადავდგი, მარტოობისკენ გაგიწია გულმა? რაღაც ვერ გავიგე…

_ გეწყინა? როგორი ყოფილა, როცა ვიღაცას უიმედოდ ელოდები? კარგი შეგრძნებაა?

_ ააა, სამაგიერო გადამიხადე? შური იძიე ჩემზე? ყველაფერი გასაგებია! _ მთელი ხმით იყვირა თიკომ, მერე უცებ გაჩუმდა, ჰაერი ღრმად ჩაისუნთქა და სრულიად მოულოდნელად სრულიად ჩვეულებრივი ხმით გააგრძელა, _ შენ ჩემი დამარცხება შეძელი, დემნა, მაგრამ შენი გამარჯვების გამოყენება ვერა. წადი აქედან! დაივიწყე ჩემი არსებობა, ყველაფერი დამთავრებულია!

_ როგორც იტყვი, _ უდარდელად აიჩეჩა მხრები დემნამ და წავიდა.

და დაიწყო მტანჯველი დღეები. სხვებთან არაფერს იმჩნევდა, ძველებურად მხიარულობდა, ხუმრობდა, მაგრამ საკმარისი იყო, მარტო დარჩენილიყო, რომ ადგილს ვერ პოულობდა. ვერ მოენელებინა, ასე გაწბილებული რომ დარჩა. როგორ გამოიყენეს. უბრალოდ, ერთი ღამის ქალის როლი ათამაშეს და მორჩა. ნუთუ მხოლოდ სექსის სურვილი კლავდა ამ კაცს და სხვა არაფერი? მაშინ სიყვარულს რატომ ეფიცებოდა? თიკოს ვერაფერი გაეგო. უკვე აღარ იცოდა, რა შემთხვევაში შეიძლებოდა ზოგადად მამაკაცის ნდობა, როგორ უნდა მიმხვდარიყო, ვიღაცას ნამდვილად უყვარდა თუ სიყალბით აბრუებდა.

მის შემობრუნებას თვეები დასჭირდა. სიყვარული თანდათან ზიზღმა შეცვალა. დემნას სახელის გაგონებაც კი ზიზღს ჰგვრიდა. მაგრამ ის დამცირება, რომელიც მისგან წილად ერგო, ვერ მოინელა, ვერა და ვერ გადახარშა. მიტოვებულის სტატუსი რომ რგებოდა, ალბათ უფრო შეეგუებოდა, მაგრამ ის მიტოვებული კი არა, მიგდებული იყო, როგორც ნახმარი და გამოუსადეგარი ნივთი.

თანდათან ამანაც გაიარა. მერე ნატკაც შემოეშველა, დაუკავშირდა და თავისთან დაპატიჟა. აი, ასეთი იყო მისი სიყვარულის მოკლე მიმოხილვა.

ახლა ზუზი გამოჩნდა და, როგორც ჩანს, იგივე მეორდება. მამაკაცი ხან ძალიან ახლოს მოუშვებს თავისთან, ხანაც უცებ განერიდება და თავს შორს იჭერს. აკი უთხრა კიდევაც, შორეული მზე მიყვარსო. ანუ ასე შორიდან რომ უვლის, ეს მოსწონს. კატასავით ეთამაშება, წრუწუნას კლანჭებში რომ მოიქცევს და გადააგდებს, მერე კი კვლავ დაიჭერს.

ნუთუ ეს სიყვარულია? თუ არ არის, მაშინ რატომ ფიქრობს მასზე? ოცნებებში მის ცოლად რატომ წარმოიდგენს თავს? ან კი რა აზრი აქვს, თუნდაც სიყვარული იყოს? ზუზი მაინც არ დგამს გადამწყვეტ ნაბიჯს და, როგორც ჩანს, ეს ფარული ფლირტი ფლირტად დარჩება. ის ამის იქით წამსვლელი არ ჩანს. ტყუილად ოხრავს თიკო, არ ღირს ამ ურთიერთობის გაღრმავება-ჩაღრმავება. თუ აგრძნობინებს, რომ ყურებამდეა შეყვარებული, იგივე მოელის, რაც დემნასთან დაემართა _ ერთი სექსით ყველაფერი დამთავრდება.

დიდხანს იწრიალა ლოგინში. ხანდახან ნიკას მიაყურადებდა, მაგრამ ბავშვის ოთახიდან ჩამიჩუმი არ ისმოდა. როგორც ჩანს, ბიჭი ისე იყო ემოციებით დატვირთული, რომ, მისგან განსხვავებით, ღრმად და ტკბილად ეძინა…

თიკო კი მთელი ღამე იმ გზას მიუყვებოდა ფიქრებით, რომელსაც რამდენიმე საათის წინ ზუზი დაადგა…

 

თიკო და ნიკა ბათუმში საღამო ხანს დაბრუნდნენ. ის იყო, სახლში შევიდნენ, რომ მირომ დარეკა. მამაკაცმა დიდი პატვისცემით და მორიდებით მოიკითხა თიკო. ამ უკანასკნელმაც დაწვრილებით უამბო, როგორ ატარებდნენ დროს და დაუმატა, ნურაფრის დარდი ნუ გექნება, ბიჭი შემეჩვია და უშენობას მაინცდამაინც არ განიცდისო. მერე ნატკასაც ელაპარაკა. როცა ტელეფონი გათიშა, გაეღიმა, მიხვდა, რომ მის დაქალს საქმე კარგად ჰქონდა. აშკარად ჩანს, უშველა მიროსთან განმარტოებამ.

დილით მის ოთახში ნიკამ შამოირბინა, გულზე თავისი პოლიციის მანქანა მიეხუტებინა. ბავშვი ქალს პირდაპირ საწოლში ჩაუხტა.

_ დღეს სად წავალთ, თიკო? ახლა ინგლისურის გაკვეთილს დავესწრები და მერე თავისუფალი ვარ, _ ატიტინდა ბიჭუნა.

_ რა ვიცი, რამეს მოვიფიქრებთ. უი, გამახსენდა! დელფინარიუმში ხომ არ წავსულიყავით?

_ აუ, მაგარია! დელფინარიუმი მიყვარს, ძალიან მიყვარს. ყოფილხარ იქ? იცი, რამხელა დელფინები არიან? აიიი, ამხელა, _ ნიკამ ხელი თავს ზემოთ ასწია და დელფინის სიგრძე ვირტუალურად მოხაზა, _ ძალიან საყვარლები არიან, სასაცილოდ თამაშობენ.

_ არა, არ ვყოფილვარ და წავიდეთ. აი, მორჩები ინგლისურის გაკვეთილს და გავიქცეთ, ხომ?

ნიკამ ისაუზმა და შოთას სახლში გავარდა, სადაც ინგლისურის მასწავლებელი ელოდებოდა. თიკომ კი საბანაო კოსტიუმი ჩაიცვა და პლაჟის ჩანთაში პირსახოცი და სხვა საჭირო ნივთები ჩაალაგა. უნდოდა, ბიჭი ზღვაზე გაეყვანა, მაგრამ წინასწარ არაფერი უთხრა, შეეშინდა, არ დაფრთხესო.

სანამ დელფინარიუმში მივიდოდნენ, ნიკას ენა არ გაუჩერებია, მთელი გზა ლაპარაკობდა და ჭყლოპინებდა. კარგა ხანს დაჰყვეს იქ, ბავშვმა გული მოიოხა სანახაობით. შემდეგ ღია კაფეში დასხდნენ და ცოტა წაიხემსეს, ნაყინიც დააგემოვნეს და ბულვარს დაუყვნენ. კარგა გვარიანი სეირნობის შემდეგ თიკომ ნიკა პლაჟზე გაიყვანა. ქალმა შედარებით მყუდრო ადგილი გამონახა, სადაც ცოტა ქვიშაც ეყარა. მერე კაბინაში შევიდა და წყალი გადაივლო. შემდეგ ნიკასაც გახადა, ახალნაყიდი ტრუსი ჩააცვა და იქვე გაშლილ პირსახოცზე დასვა.

მათ გვერდით ხანში შესული ცოლ-ქმარი მოკალათებულიყო. ისინი ღიმილით უცქეროდნენ პატარა ბიჭსა მის ახალგაზრდა «დედიკოს», რადგან ორივენი ქვიშაში თამაშობდნენ, სასახლეს აგებდნენ და ფერადი ქვებითა და ნიჟარებით რთავდნენ. ბიჭს სახეზე ღიმილი დასთამაშებდა. ბოლოს სიცხისგან მოითენთა და მიყუჩდა, კვლავ პირსახოცზე დაჯდა და თიკოს შეაჩერდა. ახლა კი უმტკივნეულოდ შეიძლება მისი ზღვაში შეტყუებაო, გაიფიქრა თიკომ და რადგანაც თვითონაც ძალიან უნდოდა წყალში შესვლა, მოულოდნელად ნიკას მიუბრუნდა:

_ ნიკუშ, დედამ ცურვა იცის?

მშვენივრად იცოდა, რომ ნატკა ცურავდა, მაგრამ ბავშვის ყურადღების მიქცევა უნდოდა. ნიკამაც გამოხედა და დიდი კაცივით დინჯად მიუგო:

_ იცის.

თიკომ მეტი აღარაფერი ჰკითხა, ჩანთიდან დილით ნაყიდი ჟურნალი ამოიღო, ერთი ფურცელი ამოხია და ქაღალდის გემის გაკეთებას შეუდგა. ფერადი ფურცლისგან უმშვენიერესი პატარა ხომალდი გამოვიდა. თიკომ ზღვაში შეაცურა გემი და უცებ მხარზე ხელის შეხება იგრძნო. მათი მეზობელი მამაკაცი მისკენ დახრილიყო. მან თბილად უთხრა:

_ თუ გნებავთ, შეცურეთ, მე და ჩემი მეუღლე მივხედავთ თქვენს ბიჭს.

_ უღრმესი მადლობა. დიდხანს არ დავრჩები, ცოტას დავსველდები და მალე ამოვალ.

თიკომ წყალში შეაბიჯა და როცა იგი წელამდე მისწვდა, ტალღებზე გაწვა და გაცურა. ძალიან უყვარდა ცურვა. ძალიან უყვარდა ზღვა. ზღვა მისთვის ადრენალინის გამოყოფის საუკეთესო საშუალება იყო. გარდა იმისა, რომ შესანიშნავად ცურავდა, ზედმეტად თავისუფლადაც გრძნობდა წყალში თავს, ისე, როგორც თევზი.

მოულოდნელად მის გვერდით წყლიდან გარუჯული მამაკაცის სახე ამოიმართა, მერე სახეს წყლისგან ალაპლაპებული მხრები ამოჰყვა. უცნობი მასთან ძალიან ახლოს აღმოჩნდა. სველი შავი თმა, თავხედური გამოხედვა და ქათქათა კბილები უცხო მამაკაცს ვაჟკაცურ იერს აძლევდა.

_ კარგად ცურავთ, ლამაზო, _ ხავერდოვანი ხმით მიმართა უცნობმა.

თიკო მაშინვე მიხვდა, რომ იგი ერთ-ერთი ჟიგოლოთაგანი იყო და პლაჟზე მათი ნაკლებობა არ შეიმჩნეოდა. ამ ტიპის ახალგაზრდები ცდილობდნენ, გამოეჭირათ ქალები, განსაკუთრებით ფულიანები, რომ დრო ხალისიანად და ნებიერად ეტარებინათ. დამფრთხალმა თიკომ სწრაფად ნაპირისკენ გაცურა, რათ აბეზარი მამაკაცი თავიდან მოეცილებინა. მისდა გასაკვირად, ის თითქოს არც აპირებდა უკან გამოდევნებას, მაგრამ როგორც კი ნაპირზე ფეხი დადგა, ეგრევე შეამჩნია, რომ უცნობს მასზე ადრე გამოეცურა და იქვე, მის სიახლოვეს იდგა. მამაკაცი გამარჯვებულის ღიმილით შესცქეროდა.

_ შვებულება გაქვთ, ხო? ისვენებთ? _ თავხედურად დაეკითხა.

თიკომ პასუხი არ გასცა და ნიკასკენ გაემართა. ის კი არ მოეშვა, გვერდით გაჰყვა თავისი დევივით კუნთების თამაშით და თიკოს მოხდენილ სხეულს ხარბად ათვალიერებდა. წამითაც არ მოუშორებია თვალი ქალისთვის. აშკარად ჩანდა, რომ თავის თავში ზედმეტად დარწმუნებული იყო და საკუთარ მამაკაცურ მომხიბვლელობაში ეჭვიც არ ეპარებოდა.

_ გოგონი, რა გქვიათ? ამ საღამოს რას აკეთებთ? ხომ არ შევხვდეთ? იქნებ გაგვესეირნა სადმე?

უარის ნიშნად ყველა შეკითხვაზე თიკო კონტუზიანიავით თავს აქნევდა. როგორც ჩანს, ამ ნარცისს მამაკაცური ღირსება საბოლოოდ შეელახა, ალბათ არ იყო ჩვეული ქალებისგან უარს.

თიკო სწრაფად მიიწევდა წინ, ნიკასკენ, უცნობიც ფეხდაფეხ მისდევდა და უკვე გაღიზიანებული სთხოვდა შეხვედრას, თან საყვედურობდა, რამე დავაშავე თუ რატომ არ მოგწონვარო.

_ თიკო, ამდენ ხანს რატომ დაყოვნდი წყალში? _ თითქოს სიზმარში ჩაესმა ნაცნობი ხმა.

მაღალი მამაკაცი, რომელიც წინ აესვეტა, მხოლოდ ზუზი შეიძლებოდა ყოფილიყო. საიდან გაჩნდა იგი სწორედ ამ დროს და სწორედ აქ, თიკოსთვის გამოცანა იყო.

მან ისე ამრეზით გახედა აბეზარ «მონადირეს», რომ ეს უკანასკნელი ნირწამხდარი ადგილზე გაქვავდა. წამიც და ელდანაკრავივივთ გატრიალდა, რომ იქაურობას სწრაფად მოშორებოდა.

თიკომ შვებით ამოისუნთქა და ზუზის გაბრწყინებული თვალებით ახედა:

_ კიდევ კარგი, წავიდა, ვერაფრით ვერ მოვიცილე, _ აღელვებულს სუნთქვა შეეკრა.

თვალებმოჭუტული ზუზი შეჰყურებდა თიკოს ხშირ, გაშლილ თმას. უცებ, რატომღაც, მოიღუშა, თვალები გაუმუქდა და მათში გამოუცნობი შეკითხვა აუკიაფდა.

თიკო კი გაბრწყინებული სახით მისჩერებოდა.

_ მართლა? მე კი მომეჩვენა, რომ მის გვერდით ყოფნა გსიამოვნებდათ.

ქალი გაშრა, თითქოს ცივი წყალი გადაასხესო. გაოგნებულმა გახედა ზუზის ახოვან სხეულს, ლურჯი ცის ფონზე გამოკვეთილად მოელვარე, მრისხანებაჩამდგარ თვალებს და ის სიხარული, რომელიც მისმა გამოჩენამ მიანიჭა, სადღაც გაქრა. გაბრაზებამ და წყენამ გონება აურია და საოცნებო მამაკაცს მკვახედ მიუგო:

_ სხვათა შორის, თქვენ სულაც არ გეხებათ, მე რას ვაკეთებ და რას არა. ყოველთვის რატომ ხართ ასეთი მკაცრი სხვისი განსჯისას? ის კაცი საერთოდ არ მაინტერესებს, არ ვიცი, ვინაა და არც ის ვიცი, რა უნდოდა. სიტყვაც კი არ მითქვამს მისთვის!

წამიერი სიჩუმე ჩამოვარდა, შემდეგ ზუზიმ გულგრილად გააგრძელა:

_ ის კაცი დარწმუნებული იყო, რომ სწორედ მის გამოსაჭერად გამოხვედით პლაჟის ამ მხარეს, _ ზუზიმ საჩვენებელი თითი იქით გაიშვირა, სადაც ნიკა ქვიშაში თამაშობდა, _ როგორც თბილისში ცირკის წინ, ბათუმში ქალები სწორედ ამ ადგილას კერავენ კაცებს. სრულიად შემთხვევით დაგინახეთ, თქვენს სათვალთვალოდ კი არ ვარ მოსული. კაფეში ვიყავი და იქიდან შეგამჩნიეთ. როგორც კი დაგინახეთ, მივხვდი, ნიკაც აქ იქნებოდა და წამოვედი. ამ დროს თქვენც ამოხვედით წყლიდან…

_ და საკუთარ თვალებს არ დაუჯერეთ, არა? _ ყრუდ წარმოთქვა თიკომ და მუშტები მაგრად შეკრა, მთელი ძალ-ღონე მოიკრიბა, რომ არ აღელვებულიყო, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა, _ თქვენ პირველივე დღიდან ამითვალწუნეთ, თუმცა, ამას რა მნიშვნელობა აქვს. მე პასუხს ვაგებ ნიკაზე და მხოლოდ მიროს წინაშე ვარ ვალდებული. თქვენ კი თავისუფალი ქცევის, თავდაჯერებული და სასტიკი კაცი ხართ, თანაც ნიკასთვის მოსიყვარულე და ყურადღებიან ძიას თამაშობთ. მაგრამ ეს ჩემი საქმე არ არის! თქვენი ცხოვრება მე არ მეხება და გთხოვთ, ნურც ჩემს ცხოვრებაში ჩაერევით.

ზუზი წარბაწეული უსმენდა ქადაგად დავარდნილს და ბაგეზე ირონიული ღიმილი არ შორდებოდა. ქალის აღელვებულ სიტყვებს მასზე თითქოს იოტისოდენა გავლენა არ მოუხდენია.

_ თიკო, თქვენ ბათუმში პრველად ხართ. მე უბრალოდ, მხოლოდ ერთი რამ გითხარით. თუ რა ადგილას მოხვდით პლაჟზე. რომ მცოდნოდა, ზღვაზე აპირებდით წამოსვლას, გამოგყვებოდით და თვითონ ამოგარჩევინებდით კარგ ადგილს. რაც შეეხება თქვენთან დამოკიდებულებას, მართალი ხართ, არ მომწონს ნიკასთან დაკავშირებული არც ერთი ქალი. თქვენ კი, თუ სიმართლე გაინტერესებთ, გამონაკლისი ხართ. ალბათ გიკვირთ, არა?

_ მე ის უფრო მიკვირს, ასე რომ მექცევით. ეს ადგილი სპეციალურად შევარჩიე, მშვიდად ვიქნებით-მეთქი. ბავშვს წყლის ეშინია და არ მინდოდა, ხმაურიან პლაჟს დაეფრთხო. ჩვენ გარდა აქ სხვებიც არიან. აი, ის მოხუცი ცოლ-ქმარი, მაგალითად… მათ შებმასაც შეეცდება თქვენი აზრით ვინმე? _ ცინიკურად ჩაიცინა.

_ აჯობებს, ნიკასთან მივიდეთ, _ ხელი ჩაიქნია ზუზიმ და თიკოს ზურგი შეაქცია.

_ ზუზი ძია! _ გაისმა ბიჭუნას წკრიალა ხმა.

ზუზი შედგა, ხელი მოიჩრდილა და ნიკას გახედა, რომელსაც მოხუცი კაცისთვის ხელი ჩაეჭიდა და მისკენ ექაჩებოდა.

_ ზუზი ძია, _ აქოშინებული მოიჭრა ბიჭი, _ წამოდი, ჩემი აშენებული სასახლე უნდა გაჩვენო.

თიკო გაოცებული შესცქეროდა პატარას, იგი ერთიანად სვველი იყო,

მამაკაცმა ხელი ხელში ჩაჰკიდა ნიკას და ქვიშის ნაკეთობის სანახავად გაჰყვა.

_ იმედია, არ გამიბრაზდებით, ბიჭი რომ ვაბანავე, _ მობოდიშებით უთხრა მოხუცმა თიკოს.

_ ის თქვენ საბანაოდ გამოგყვათ? _ ქალი საკუთარ ყურებს არ უჯერებდა.

_ კი, გამომყვა და ძალიანაც მოეწონა. ისე გაერთო, ამოსვლა აღარ უნდოდა.

_ უცნაურია… წყალში საერთოდ არ ჩადის… ეშინია. მამამისს დაპირდა, რომ უიმისოდ ზღვაში არასდროს ჩავიდოდა.

_ იქნებ იმიტომ არ შეეშინდა, რომ კაცთან ერთად იყო?

_ შეიძლება, ვერაფერს გეტყვით… დიდი მადლობა, ძალიან დამავალეთ, რომ მიხედეთ. დღეს სპეციალურად წამოვიყვანე, იქნებ შევიტყუო წყალში-მეთქი და… აი, თქვენ დამასწარით.

ნიკა ამაყად უჩვენებდა ზუზის თავის ნახელავს. სანამ ისინი ქვიშის სასახლით იყვნენ გართულნი, თიკომ ტანი შეიმშრალა და კაბა გადაიცვა, შემდეგ ნიკას დაუძახა, ისიც შეამშრალა, ჩააცვა და თმა დაუვარცხნა.

_ თიკო, ჯერ ხომ არ წავალთ? ცოტა ხანს კიდევ ხომ ვიქნებით? _ მუდარით სავსე ხმით შეეკითხა ბიჭუნა.

_ არა, საყვარელო, წასვლის დროა უკვე, მალე უნდა ვისადილოთ. ხომ მოგშივდა?

_ ჯერ რომ არ მშია? _ მთლად შეწინააღმდეგება ვერ გაბედა ბავშვმა, მაგრამ ტუჩები გაბუშტა და მოიწყინა.

თიკომ სველი პირსახოცები, ნიკას ნიჩაბი და ვედრო ჩანთაში ჩააგდო და წასასვლელად გაემზადა.

_ მომეცით, მე წამოვიღებ! _ ზუზიმ ჩანთისკენ ხელი გაიშვირა. თიკოს, ცოტა არ იყოს, გაუკვირდა, ნუთუ მათ გაცილებას აპირებს? მერედა, რატომ? რატომ დააპირა, თავის საქმეს მოსცდეს? რატომღაც, უნდოდა, ამწუთას ვინმე გამოჩენილიყო და ზუზი თან წაეყვანა, მაგრამ ასე არ მოხდა. მამაკაცი მის გვერდით მიაბიჯებდა და ხმას არ იღებდა. თიკოც უბრად აგრძელებდა გზას, წინ იყურებოდა და ის გულისტკენა ვერ მოენელებინა, ზუზისთან წალაპარაკებამ რომ მოუტანა. ჯიბიდან ფართო ბაფთა ამოიღო და თმა გაიკრა.

_ მე თმაგაშლილი უფრო მომწონხართ, _ როგორც იქნა, რაღაც თქვა ზუზიმ. მიუხედავად გულგრილი ტონისა, იღიმებოდა, _ იცი რა? იმიტომ კი არ მოვედი პლაჟზე, რომ გამებრაზებინეთ. უბრალოდ, როცა დაგინახეთ, გამიხარდა, მინდოდა მეთხოვა, საღამოს სტუმრად წამომყოლოდით.

თიკოს ამჯერად სულაც არ სურდა, მისი მიპატიჟება მიეღო, ბრაზი ჯერაც არ განელებოდა. გარდა ამისა, რომ დათანხმებოდა, ეს ალბათ ბოდიშის მოხდის ტოლფასი იქნებოდა. მას კი საბოდიშო არაფერი სჭირდა, ამიტომ მშვიდად უპასუხა:

_ დიდი მადლობა, მაგრამ დღეს ძალიან დავიღალე, უნდა დავისვენო.

_ თქვენი ნებაა, _ უდარდელად წარმოთქვა მამაკაცმა და სწორედ ამ უდარდელობამ ატკინა ქალს გული.

კიდევ კარგი, არ დათანხმდა. მისთვის ალბათ სულერთი იყო, გაჰყვებოდა თიკო თუ არა.

ზუზიმ ისინი ტაქსიმდე მიაცილა, ფული გადაუხადა, დაემშვიდობა და თავის გზას გაუდგა.

 

მთელი დღე მოშხამულ ხასიათზე იყო. არც სადილობამ უშველა, არც წამოწოლამ და არც წიგნის კითხვამ. ნიკა კი გაერთო, კომპიუტერში მულტფილმები ჩართო და უყურებდა. ბოლოს აივანზე გავიდა და შეზლონგზე გაწვა. მისი ფიქრები შორს ქროდა, ზუზის სახე გამუდმებით თვალწინ ედგა. ვერაფერი მოუხერხა თავის თავს, როგორც უნდა ეცადა, მაინც მასზე ეფიქრებოდა.

_ ჩემმა შვებულებამ ჩაილურის წყალი დალია, _ ხმამაღლა აღმოხდა, _ აბა, ასე როგორ უნდა დავისვენო? _ უკმაყოფილო ბურტყუნით გააგრძელა, _ ჩემები მაინც ჩამოვიდოდნენ მალე ან მირო და ნატკა. მათთან ყოფნა ცოტა შვებას მომგვრის.

იწვა ასე და ხმამაღლა ესაუბრებოდა თავის თავს.

საკმაოდ ჩამობნელდა. ნიკას ტახტზე მისძინებოდა. ბავშვი ხელში აიყვანა და საძინებელში გავიდა, სადაც ბიჭი თავის საწოლში ჩააწვინა. ფრთხილად გახადა ტანსაცმელი, რომ არ გაღვიძებოდა. მერე ცოტა ხანს იჯდა, ბიჭის ძილს დაუდარაჯდა. როცა დარწმუნდა, ნიკა აღარ გაიღვიძებდა, შუბლზე აკოცა, პლედი სათუთად გადააფარა მძინარეს და ფეხაკრეფით გამოვიდა ოთახიდან, თან კარიც ფრთხილად მოიხურა, ოღონდ ოდნავ გამოღებული დატოვა.

ის იყო, კვლავ აივანზე უნდა გასულიყო, რომ ტელეფონის ზარი წამოეწია.

რატომღაც, დარწმუნებული იყო, რომ ზუზი რეკავდა, ამიტომ ერთხანს ყოყმანობდა, აეღო თუ არა ყურმილი. მამაკაცმა მისი მობილურის ნომერი არ იცოდა, ნატკა კიდევ ქალაქის ტელეფონზე არ დაურეკავდა. სხვის ზარს ხომ ისედაც არ ელოდა.

_ ალო! _ გაისმა ყურმილში ქალის მხიარული ხმა, _ თიკო ხართ? მე ნატკას მეგობარი ვარ, სტელა მქვია. ნატკამ მთხოვა, უყურადღებოდ არ დამიტოვო და ხანდახან შეეხმიანეო. მინდა, ახლოს გავიცნოთ ერთმანეთი. ამიტომაც ჩემთან გეპატიჟებით. ბავშვის დამტოვებელი ვიცი, რომ გყავთ და პრობლემა არ შეგექმნებათ. უარს არ მივიღებ, იცოდეთ. ძალიან ახლო მეგობრების წრე ვიკრიბებით. ჩემი მეუღლის ძმაკაცები და მათი ცოლები. ხომ მოხვალთ? დიდად მესიამოვნება. ძალიან გთხოვთ, მოხვიდეთ, კარგი?

_ ყურადღებისთვის დიდი მადლობა, მაგრამ…

_ არავითარი მაგრამ! არ მაწყენინოთ!

თიკომ ამოიოხრა, უკმაყოფილოდ მოპრუწა ტუჩები და გულგრილად იკითხა:

_ სად უნდა მოვიდე?

_ ჩემი ქმრის ძმაკაცი შემოგივლით ერთ საათში და ის წამოგიყვანთ.

პასუხის გაცემაც ვერ მოასწრო, რომ უცნობმა ქალმა ყურმილი დაკიდა.

_ ჰოდა, ძალიანაც კარგი, წავალ. სულ შინ ხომ არ ვიჯდები? მართლა ძიძა კი არ ვარ. ნიკა იმედია, არ გაიღვიძებს და თუ გაეღვიძა, არა უშავს, მაროს დავუბარებ და მიხედავს.

სამზარეულოში გავიდა და მარო მოძებნა. სთხოვა, ცოტა ხნით გავდივარ და ბავშვს ყური უგდეთ, არ გაეღვიძოსო, თვითონ კი თავის ოთახში ავიდა და ტანსაცმლის შერჩევას შეუდგა.

ზუსტად ნახევარ საათში მზად იყო. მსუბუქი მაკიაჟი გაიკეთა და თმა კეფაზე დაიხვია. ამ დროს მანქანის სიგნალიც გაიგონა და კიბეზე დაეშვა.

ის იყო, ჭიშკარი გააღო და ფარებანთებული მანქანისკენ ნაბიჯი გადადგა, რომ გაოცებულს უნებურად აღმოხდა:

_ ზუზი!

მანქანიდან მართლაც ზუზი გადმოვიდა. იგი არაჩვეულებრივი სანახავი იყო. როგორც ყოველთვის, ახლაც გალანტურად გამოიყურებოდა.

აღარ იცოდა, როგორ მოქცეულიყო. უკან შებრუნება ცუდ ტონში ჩაეთვლებოდა, მასთან ერთად სადმე წასვლა კი საშინლად არ უნდოდა.

_ კიდევ ერთხელ სალამი, თიკო, _ იგი თვალს არ აშორებდა ქალს, რომელიც ისეთ ფორმაში იყო, ბრწყინავდა.

_ საღამო მშვიდობისა, _ განხიბლული ხმით ჩაილაპარაკა თიკომ და ზუზის მზერა აარიდა.

_ როგორც ჩანს, არც ისეთი დაღლილი ყოფილხართ, როგორც მე შემომჩივლეთ. ყოველ შემთხვევაში, ამწუთას მართლაც არ გეტყობათ დაღლილობის ნაკვალევი.

მის ირონიას საზღვარი ისევ და ისევ არ ჰქონდა. სიბრაზისგან გალურჯდა, გაქცევა დააპირა და ჭიშკრისკენ შეტრიალდა, მაგრამ მამაკცმა მოასწრო და მკლავში ხელი სტაცა.

რას წარმოიდგენდა, ზუზი თუ მოაკითხავდა? იქნებ თვითონაც ამ ვახშამზე ეპატიჟებოდა და უარი რომ მიიღო, თავისი მეგობრის ცოლს სთხოვა, დაურეკეო? თანაც, ნატკას სახელით. ეს რა სისულელე მოუვიდა? რას იფიქრებს ზუზი მასზე? ერთიანად აცახცახდა, მაგრამ თავი შეიკავა, შინაგანი მღელვარება დაფარა და ზუზის მიუბრუნდა:

_ მე არ მოვდივარ.

_ რატომ, არ ელოდით, რომ მე მოვიდოდი?

_ დიახ, არ ველოდი. მით უფრო, სულაც არ მინდოდა სადმე წასვლა, მაგრამ იმ ქალმა ისე მთხოვა, ხათრი ვერ გავუტეხე. ვერც მოვასწარი უარის თქმა, ეგრევე დამიკიდა ყურმილი. ვიფიქრე, უზრდელად არ გამომივიდეს-მეთქი…

_ ჰოდა, რომ არ გამოგვივიდეს, უნდა წავიდეთ. უხერხულია, გველოდებიან.

ზუზიმ მანქანის კარი გამოაღო, თიკო ჩასვა და თვითონაც საჭეს მიუჯდა.

_ ბავშვის მარტო დატოვებაც არ მინდა. კი ძინავს, მაგრამ რაწამს გაიღვიძებს, კაცმა არ იცის.

_ მარო სადაა?

_ სახლშია, მაგრამ მე რომ არ ვიქნები, რაღაცნაირად დამნაშავედ ვიგრძნობ თავს.

_ თქვენ რა, ასე სერიოზულად ეკიდებით დაკისრებულ მოვალეობას? არა მგონია, მიროს და ნატკას გაუხარდეთ, რომ მთელი დრო ბიჭს დაუთმოთ, საკუთარი თავი კი დაგავიწყდეთ.

_ სულაც არ მავიწყდება ჩემი თავი, მშვენივრად ვარ, _ ჯიუტად მიუგო.

_ ასე იმიტომ გგონიათ, ბევრს რომ კითხულობთ? მთელ საღამოებს წიგნთან ატარებთ. ასე არაა? _ მამაკაცი სიცილს ვერ იკავებდა, _ თუ არის ვინმე ისეთი, ვისზეც ფიქრი სიამოვნებას განიჭებთ და წიგნი მხოლოდ ამ ფიქრების შესანიღბად გჭირდებათ?

_ ყოველ შემთხვევაში, თქვენზე ნამდვილად არ ვფიქრობ! _ ნიშნის მოგებით წარმოთქვა და ბაგეები მაგრად მოკუმა, ზედმეტი არაფერი წამომცდესო.

_ ჩემზე რატომ უნდა ფიქრობდეთ? მსგავსი რამ აზრადაც არ მომსვლია, _ გულიანად გაეცინა ზუზის, _ თუმცა, რატომაც არა… სხვათა შორის, ჩემზეც შეიძლება ფიქრი, _ ეშმაკური ღიმილი გამოესახა ტუჩებზე და როცა თიკომ პასუხი არ გასცა, ორაზროვანი მზერით გამოხედა…

ზუზის მანქანა ისე ნელა მიჰყავდა, თითქოს ტარება ეზარება ან დროის გაყვანა სურსო. ეს კი თიკოს ნერვებს უწეწავდა. სურდა, რაც შეიძლება მალე მისულიყვნენ სტელასთან, რომ ასე მუნჯივით არ მჯდარიყო. თუმცა, როგორც კი შუქნიშანთან შეჩერდნენ, მამაკაცმა ისევ გამოიხედა, თიკოს მზერით მიეპარა და ყრუ ხმით ამოთქვა:

_ უაზრობამდე ლამაზი ხარ.

ქალს თითქოს შეამცივნა ამ სიტყვების გაგონებისას. არაფრის მომცემი ფლირტი აღიზიანებდა.

_ ასეთი სილამაზეც არსებობს?

_ სილამაზე ყველანაირი არსებობს, ისე როგორც სიყვარული.

_ სიყვარულიც არსებობს? _ გაიცინა თიკომ.

_ რადგან მას ფერი გააჩნია, ესე იგი, არსებობს.

_ ფერი? _ ქალს თვალის გუგები გაუფართოვდა. პირველად მოისმინა, რომ სიყვარულს ფერი გააჩნდა.

_ და რა ფერია ეგ არსებული სიყვარული? _ აგდებულად იკითხა.

_ სმარაგდისფერი… იცი, რა არის სმარაგდი?

ქალს ალმურმა აჰკრა. ამ სიტყვის ზუსტი მნიშვნელობა არ იცოდა, მაგრამ შეეცადა, არ ჩაჭრილიყო.

_ მგონი, მწვანე უნდა იყოს, არა? თუ ვცდები?

_ არა, არ ცდები. სმარაგდი იგივე ზურმუხტია. ყოჩაღ, გცოდნია.

თიკო გაცეცხლდა. ბრაზობდა, ზუზის თავისი თავი ყოვლისმცოდნედ რომ მიაჩნდა.

_ არ გეგონოს, ყოვლისმცოდნე ვარ, მაგრამ ბევრი ისეთი რამ ვიცი, რაც სხვებს არც გაუგიათ, _ მისი აზრი გაახმოვანა ზუზიმ და ნიშნის მოგებით გაუღიმა.

_ ეგ არც მიფიქრია. _ თავი გააქნია ქალმა.

_ გიფიქრია… თანაც, რამდენჯერ. მიგაჩნია, რომ თავმომწონე ვარ, ეგოისტი, ზედმეტად თავდაჯერებული და ამბიციური. ასე არ არის?

_ რაღაც დოზით ასეა.

_ ოხოხოო! _ გულიანად გაიცინა მამაკაცმა, _ შენი კრიტერიუმებით საინტერესოა, ეგ დოზები რა ჭურჭლით იზომება.

თიკომ არ უპასუხა, თავი გვერდზე მიაბრუნა და ბნელ ქუჩაზე შეუხვიეს თუ არა, მზერა სიბნელეს გაუსწორა.

ღამე ის-ის იყო, დაიწყო.

თვალები აუჭრელდა სინათლიდან უცებ სიბნელეში მოხვედრილს, მაგრამ ბნელ ღამეს არ შეეპუა, ჯიბრიანად მიაპყრო თვალები მრუმეს და არ მოაცილა.

_ მალე გავალთ სინათლეში, აქ სულ ასეა, ბნელა და ბნელა. ჩამსხვრეულია ლამპიონები.

_ ცუდია, _ მოგუდული ხმით გაეპასუხა ქალი.

_ გათხოვილი არ ყოფილხარ? _ სრულიად მოულოდნელი კითხვა სრულიად მოულოდნელად დასვა ზუზიმ.

თიკომ პაუზა გაწელა, გაფართოებული თვალებით ირიბად გახედა გვერდით მჯდომს და, როგორც იქნა, ამოღერღა:

_ არა.

კვლავ დუმილი ჩამოვარდა. ზუზი ალბათ ელოდა, საპასუხო შეკითხვას როდის დასვამდა თიკო, მაგრამ ქალი ხმას არ იღებდა.

_ ერთი მეგობარი მყავს და ამბობს, ორჯერ ვიყავი განქორწინებულიო. არასდროს არ იტყვის, ორჯერ ვიყავი დაქორწინებულიო. მისი აზრით, ამას რომ ამბობს, სიბნელიდან სინათლეზე გამოდის, აი, როგორც ახლა ჩვენ, _ და სწორედ ამ დროს კვლავ განათდა ქუჩა.

_ ქორწინება სიბნელეა ვითომ?

_ გააჩნია, ვისთვის როგორ. აი, მაგალითად, ნატკასთვის სინათლე ნამდვილად არ არის. ეგ გოგო ასეთი ქცევით ოჯახს დიდხანს ვერ შეინარჩუნებს, _ უკმაყოფილოდ ჩაილაპარაკა და ნათქვამს ხვნეშაც ამოაყოლა.

_ ნატკას ახლა რთული პერიოდი აქვს. მალე გაუვლის.

_ ასე გგონია? მე კი ვფიქრობ, რომ იგი უკვე სხვა კაცს ეძებს, მირო კი ამას ვერ ხვდება.

_ სისულელეა. _ შორს დაიჭირა თიკომ, თუმცა, თავადაც არ იყო ამაში დარწმუნებული.

_ საქმეც მაგაშია, რომ არ არის სისულელე, არა, _ ისევ ამოიხვნეშა ზუზიმ, _ დღე არ გავა, არ დამირეკოს და მომიკითხოს, თითქოს ჩემ გარდა ახლობელი არავინ ჰყავდეს. ვგრძნობ, ცუდად მიტრიალებს გარს. ერთ დღესაც იქნება, მაგრად ვაწყენინებ.

თიკოს უსიამოვნოდ მოხვდა გულზე ზუზის სიტყვები. თვითონაც ამჩნევდა ნატკას, ზუზის მიმართ ლტოლვა რომ გასჩენოდა, მაგრამ ამაზე ხმამაღლა არასდროს არავისთან უსაუბრია, თვით ნატკასთანაც კი.

_ მას მართლა რთული პერიოდი აქვს… _ ჯიუტად გაიმეორა დაქალის დასაცავი უსუსური სიტყვები.

_ კარგი, არ გვინდა ამაზე ლაპარაკი. არც ვიცი, რატომ გითხარით. დაივიწყე…

_ არა უშავს, მე არავის ვეტყვი.

_ ვიცი, რომ არ ეტყვით. უბრალოდ, მაშინებს რაღაც-რაღაცები. ქალის გამო სულაც არ მინდა ბავშვობის ძმაკაცი დავკარგო. მაგრამ მოვუვლი ამ სიტუაციას, პირველი შემთხვევა არაა. ვიცი, როგორც უნდა მოვიქცე.

აჰა, ისევ თავს იქებს! _ გაიფიქრა თიკომ და წარბები შეჭმუხნა.

ფიქრი დამთავრებული არ ჰქონდა, რომ ზუზიმ საუბრის თემა შეცვალა.

_ რამდენი ხნით ხართ ჩამოსული ბათუმში?

_ ერთი თვით.

_ უკვე მეორე კვირა იწურება, ისინი კი არ ჩამოდიან. რა ხდება, ხომ არ იცი?

თიკომ მამაკაცს მალულად გახედა და მისმა დაძაბულმა სახემ გააოცა.

_ ალბათ მოეწონათ იქ. მიზეზი მეც არ ვიცი. ჩამოვლენ, სად წავლენ. მათ ჩამოსვლამდე მაინც ვერ გავადგამ ფეხს, ბავშვს ხომ ვერ მივატოვვებ?

_ მე რომ მივხედო?

_ თქვენ? აბა, რას ამბობთ! _ შეიცხადა ქალმა, შემდეგ გაჩუმდა და დაამატა, _ ძალიან გიყვართ ბავშვები?

_ ეს გასაკვირია?

_ არა, მაგრამ… რატომღაც, არ მოველოდი.

_ ჰმ, _ ჩაეცინა ზუზის, _ იცით? მარი აქ რომ იყოს, ალბათ თქვენზე იეჭვიანებდა.

თიკოს კვლავ წაეკიდა ალმური.

_ ჩემზე? რატომ? მე საბაბი არავისთვის მიმიცია, _ ძლივს წარმოთვა ეს სიტყვები, რადგან ეჭვიანობაში ზუზისა და მარის სიყვარული იგულისხმა.

_ როგორ არ მიგიციათ? ფაქტი სახეზეა.

_ ძალიან დიდი წარმოდგენა გაქვთ საკუთარ თავზე! _ აიფოფრა თიკო და მამაკაცს მტრულად გახედა.

_ მე რა შუაში ვარ? ააა, თქვენ ჩემი თქვენდამი დამოკიდებულება იგულისხმეთ? _ და სიცილი აუტყდა, _ არა, არა, ეგ არაფერ შუაშია, ღმერთმანი. მე მხოლოდ იმის ხაზგასმა მინდოდა, ბავშვმა ასე ძალიან რომ შეგიყვარათ.

ღმერთო, როგორ გაება ეშმაკურად დაგებულ მახეში. რა შტერია ამხელა ქალი! რაღა მაინცდამაინც მათ ურთიერთობას გადასწვდა? ბავშვი რატომ გამორჩა მხედველობიდან? მელას რაც ელანდებოდა, ის ესიზმრებოდაო, ისე გამოუვიდა.

გადაწყვიტა, აღარ გაემახვილებინა ამაზე ყურადღება და სრულიად მშვიდი ტონით წარმოთქვა:

_ ძალიანაც არა. ნიკას სხვა გზა არა აქვს, რადგან ჩემთან დატოვეს. ამიტომაც მომეტმასნა. აი, მირო კი მართლაც თან ჰყვება.

_ ეგრეც უნდა იყოს, ის ხომ მისი ძმისშვილია. ნიკა მასში მამას ხედავს, თქვენ კი სულ სხვა ხართ.

_ ეგ არაფერს ცვლის. დაბრუნდება დედამისი და მე საერთოდ დავავიწყდები.

_ არა მგონია, ასე მალე დაბრუნდეს. მარის დრო სჭირდება, რომ მდგომარეობიდან გამოვიდეს. ალბათ უფრო მაშინ, როცა გათხოვებას დააპირებს. როცა სხვა შეუყვარდება, ეს ტრაგედიაც მიყუჩდება, ბიჭი კი მისი ცხოვრების ნაწილი გახდება.

თიკო შეფიქრიანდა.

_ კარგი ბიჭია ნიკა, ძალიან კარგი, მაგრამ ყველა კაცი როდი ეგუება სხვა კაცის შვილებს. საშინელება იქნება, ნიკას მამინაცვალიც ასეთი რომ აღმოჩნდეს.

_ თქვენ არ გინდათ, რომ ნიკას დედა გათხოვდეს?

ქალი გაშრა.

_ მე ვინ მეკითხება? ეს საერთოდ არ მეხება. მისი გადასაწყვეტია, გათხოვდება და თუ ქვრივად დარჩება.

_ გეთანხმებით, _ ზუზიმ ღიმილით გამოხედა და შემდეგ შეფიქრიანებული სახით გააგრძელა, _ თქვენ არ მოგწონთ მარის საქციელი. მართალი ხართ, დედა თავის შვილს ასე არ უნდა ექცეოდეს, მაგრამ ყველაფერი ხდება. თქვენ ალბათ არავინ გყვარებიათ და არ იცით, რას ნიშნავს საყვარელი ადამიანის დაკარგვა. ისიც კი არ გჯერათ, არსებობს თუ არა სიყვარული… მარი ჯერაც ვერ მოსულა გონს. სიგიჟემდე უყვარდა ქმარი. მის დაკარგვასთან ერთად მისმა ცხოვრებამაც დაკარგა აზრი. თუმცა, ეს დროებითია. დრო ყველაფრის მკურნალია. ზუსტად ვიცი, რომ ამას ახალი სიყვარული მოარჩენს, გული გაულხვება და ნიკასადმი დამოკიდებულებაც შეეცვლება. იმაშიც მართალი ხართ, რომ ყველა კაცი ერთნაირი არ არის და ბევრს არ მოსწონს, როცა მის ცოლს თან შვილი მოჰყვება მზითვად. მე კი, მაგალითად, ნიკა საკუთარი შვილივით მიყვარს.

თიკოს ცივმა ოფლმა დაასხა და გული რომ არ წასვლოდა, სავარძელს თითები მთელი ძალით მოუჭირა. ზუზიმ პასუხი ნათლად გასცა მის ეჭვებს. საბოლოოდ დარწმუნდა, რომ მამაკაცი მარის ცოლად შერთვას აპირებდა.

 

სტელა სიმპათიური, პატარა ტანის შავგვრემანი ქალი აღმოჩნდა. ელეგანტურად ეცვა და სქელპომადიან ტუჩებს ხშირ-ხშირად გადაუსვამდა ერთმანეთს. ტუჩები ისე ჰქონდა გამობურცული, ძნელი მისახვედრი არ იყო, ახლახან დაებერა და ჯერაც დისკომფორტს გრძნობდა.

მასპინძელმა ზუზი გადაკოცნა, თიკოს თბილად გაუღიმა, ხელი მოხვია და თან წაიყოლა.

_ თიკო, გაიცანით, ეს ჩემი მეუღლეა, ილია.

_ ოოო, მოგესალმებით, მშვენიერო ქალბატონო. თქვენზე იმდენი კარგი მსმენია ნატკასგან, სხვანაირს არც გელოდით. _ თქვა ილიამ გაცნობის შემდეგ, _ ადრეც მინდოდა მიროსთან მოვსულიყავით, მაგრამ ვერ მოვახერხეთ, არ ვიყავით აქეთ.

სტელამ ზუზი ილიას შეატოვა და თიკოსთან ერთად სტუმრებს მიაშურა.

სასიამოვნო ატმოსფერო სუფევდა. აშკარად ჩანდა, ერთი წრის ადამიანები შეკრებილიყვნენ, თითქოს ყველა ერთმანეთს ჰგავდა ქცევით, ღიმილით, ჩაცმულობით… საიდანღაც ხმადაბალი მელოდიის ხმა ისმოდა.

სტელამ და ილიამ თიკოს თავისი მშობლები გაახსენა. ეს წყვილიც მოსიყვარულე ცოლ-ქმრის შთაბეჭდილებას ტოვებდა, მათ ურთიერთობაში სიყალბე არ იგრძნობოდა. სწორედ ასეთები იყვნენ მისი მშობლებიც. ამათაც ყველაფერში ეტყობოდათ შეხმატკბილება _ საქციელშიც, საუბარშიც, მზერაშიც…

მოგვიანებით, როცა თავისი აზრი თიკომ ზუზის გაუზიარა, მამაკაცმა დაუდასტურა, ისინი მართლაც არაჩვეულებრივები არიანო. თიკომ გაიფიქრა, ესე იგი, ზუზის ჩემი მშობლებიც მოეწონებაო.

_ ნიკუშა რას შვრება? _ ამ დროს სტელა შემოუერთდა მოსაუბრეებს.
_ კარგადაა, გმადლობთ, _ მიუგო თიკომ, _ ძალიან შემაყვარა თავი, არაჩვეულებრივი ბავშვია.

_ მართლაც კარგი ბიჭია და როგორი ტრაგედია განიცადა პატარამ. არა უშავს, მირო მიხედავს, არაფერს დააკლებს, ისეთი კაცია.

სუფრა გაშლილი იყო და სტუმრებს მაგიდასთან უხმეს. თიკო, რა თქმა უნდა, ზუზის გვერდით მოკალათდა. მაგიდა ოთხკუთხა თეფშებით გაეწყოთ. არ მოსწონდა თიკოს ასეთი ფორმის თეფშები, რატომღაც, რესტორანს აგონებდა და ყოველთვის აღიზიანებდა. რომ გეკითხათ, რატომ, ვერ გიპასუხებდათ, რადგან თვითონაც არ იცოდა, რატომ.

 

სადილის შემდეგ ქალებმა მამაკაცები მარტო დატოვეს და მისაღებ ოთახში განმარტოვდნენ. თიკო ტყავის სავარძელში მოკალათდა, ზოგი დივანზე დაჯდა, ზოგიც ფეხზე დარჩა. ერთმა ლიქიორი მოითხოვა, მეორემ _ კოქტეილი… თიკომ სურნელოვანი ყავა არჩია.

_ პატარა ბატკანივითაა, _ თქვა სტელამ და კოქტეილი ოდნავ მოწრუპა.

_ ვინ? _ დაბნეულმა თიკომ ირგვლივ მიმოიხედა. ვერ მიხვდა, ვის გულისმობდა დიასახლისი.

_ ნიკა. მამამისს რაღაც არაბუნებრივად უყვარდა. მე ასეთი სიყვარული არ მსმენია. მიხარია, რომ თქვენისთანა ადამიანის ხელში მოხვდა. ახლა არ მიკვირს, როგორ განდეს. ეგრევე გეტყობათ, რომ კეთილშობილი ხართ… საბრალო ბიჭი, რამდენი რამ გადაიტანა, _ სტელამ კოქტეილი ჩაამთავრა და ხმადაბლა განაგრძო:

_ რა თქმა უნდა, ჩემი საქმე არ არის, მაგრამ მარიმ ბიჭი უნდა წაიყვანოს. ამბობენ, უკვე გათხოვებას აპირებსო. სულაც არ მიკვირს. ისეთი ლამაზი ქალია, გათხოვება არ გაუჭირდება. არც გასაკიცხი იქნება, თუ გათხოვდება. აბა რა ქნას? ქმარს საფლავში ხომ არ ჩაჰყვება? _ მერე პაუზა გააკეთა და დაუმატა:

_ არ გამიკვირდება, მარი ზუზის რომ მისთხოვდეს. კარგა ხანია, ამაზე ჭორაობენ. იმ ტრაგედიის მერე მარი და ნიკა ზუზის აგარაკზე იყვნენ კარგა ხანს, მაგრამ მარიმ ბოლოს აიჩემა, საქართველოდან უნდა წავიდეო და… ა! _ სტელამ ხელები გაშალა და თავი წინ გამოსწია, _ შედეგიც, ბატონო. ზუზის ხშირად დაჰყავს ბიჭი თავისთან აგარაკზე. ეგ დანამდვილებით ვიცი. ალბათ უნდა, რომ თავი შეაყვაროს.

თიკოს სტელას ყოველი სიტყვა ეკალივით ესობოდა გულზე. ყურები ჩამოყარა, ისე გაუფუჭდა ხასიათი, აქ ყოფნა აღარ უნდოდა. ქალს საუბარში აღარ აჰყვა, არც ის უთხრა, მე და ნიკაც ვისვენებდით ზუზისთანო. როცა სტელა მიხვდა, რომ თიკო ლაპარაკში მხარს არ აუბამდა, ღიმილით წამოდგა და გაეცალა. ამ დროს მისაღებში მამაკაცებიც შემოვიდნენ.

დიასახლისმა მათი გამასპინძლება დაიწყო. თიკოს ილია მიუახლოვდა.

_ თიკო, მოგეწონათ ბათუმი? _ ჰკითხა და მის გვერდით, მეორე სავარძელში ჩაჯდა.

_ ძალიან. აქ ისეთი სიმშვიდე და სილამაზეა, არ შეიძლება, არ მოგეწონოს, თანაც, პირველად ვარ. ისე შემიყვარდა თქვენი ქალაქი, როცა აქედან წავალ, ალბათ ხშირად დამესიზმრება.

_ როდის აპირებთ გამგზავრებას?

_ როცა ნატკა და მირო დაბრუნდებიან. მერე ჩემი მშობლებიც აპირებენ თბილისში ჩამოსვლას და მათთან გავემგზავრები.

_ და სად არიან?

_ იტალიაში, იქ მუშაობენ.

_ სულ რამდენიმე დღე დაგრჩათ, არა, თიკო? _ გაისმა ზუზის ხმა, რომელიც მოსაუბრეებს შეუმჩნევლად მიახლოებოდა.

ქალი მისკენ შებრუნდა, შეხედა და უნებლიეთ მისი რაღაცნაირი, უცნაური გამომეტყველება შენიშნა. პასუხი არ გაუცია. წამიერი სიჩუმე ჩამოვარდა, რომელიც ზუზიმ დაარღვია:

_ ილო, იქნებ შენი ნახატები გეჩვენებინა თიკოსთვის? თვითონაც ხატავს და მაგრადაც ერკვევა მაგ საკითხში.

ილია შეიშმუშნა:

_ აბა, რა ვიცი, მოეწონება? მე ხომ მოყვარული მხატვარი ვარ.

_ მოეწონება, დარწმუნებით შემიძლია გითხრა. თიკო, ამას ნუ უსმენ, თავმდაბლობს ახლა, თორემ შესანიშნავი მხატვარია. უბრალოდ, ესაა, რომ მორიდებულია და ხატვა მხოლოდ ჰობად მიაჩნია.

_ მე რომელი ექსპერტი ვარ? _ გაწითლდა ქალი.

_ ხარ, როგორ არ ხარ. სხვამ თუ არა, მე ხომ ვიცი, _ გაუღიმა ზუზიმ და მხარზე ხელი დაადო, _ ჰა, ილო, არ გაიყვან სახელოსნოში?

_ კი ბატონო, რატომაც არა, _ სწრაფად მიუგო დაბნეულმა ილიამ და წამოდგა.

თიკოს კი ერთი სული ჰქონდა, რაც შეიძლება მალე მოშორებოდა ზუზის, მაგრამ კოვზი ნაცარში ჩაუვარდა.

_ თუ თქვენ წინააღმდეგი არ იქნებით, ზუზის ვთხოვ, მეგზურობა გაგიწიოთ. თქვენი სილამაზე ცოტათი მაბნევს, თანაც, მრცხვენია, ჩემი თანდასწრებით რომ დაათვალიეროთ ჩემივე ნახატები. აჯობებს, მე სტუმრებს მივხედო. თქვენ კი ნახეთ და მერე თქვენი აზრი მომახსენეთ. ზუზი, მიდი, რა!

_ რა პრობლემაა? შენ თუ არ გინდა, ამ ქალბატონის სილამაზით მე დავტკბები.

ეს იმდენად მოულოდნელი იყო თიკოსთვის, რომ ღაწვები აუფორეჯდა.

მამაკაცმა ქალს მკლავში ხელი ისე გაუყარა, ზედაც არ შეუხედავს, მაგრამ თიკომ მისი ხელი მოიცილა და წინ წავიდა, თან მთელი ძალა მოიკრიბა, რომ სახეზე გულგრილი გამომეტყველება აღბეჭდოდა.

ზემოთ ამავალი კიბე განათებული იყო, მაგრამ დიდი ოთახი, სადაც ისინი შევიდნენ, მხოლოდ მაღალი ფანჯრებიდან და მინის სახურავიდან შემოსული მთვარის შუქით იყო განათებული.

ეს ტიპური სამხატვრო სტუდია გახლდათ: სამუშაო მაგიდა და სავარძლები, ბუტაფორია და მოლბერტი, საღებავები, ფუნჯები, კედლების გასწვრივ ჩამწკრივებული ფერწერული ტილოები…

ზუზიმ შუქი არ აანთო და თიკოს მოეწონა მთვარით განათებული ნახატების თვალიერება. აღფრთოვანებული დარჩა ილიას ნამუშევრებით.

_ საოცარი ტილოებია. თქვენი მეგობარი სახელს მალე გაითქვამს, _ გაონებულმა თავი ვერ შეიკავა შეფასებისგან.

ზუზისთან ნახევრად ბნელ ოთახში განმარტოებული თავს უცნაურად გრძნობდა. დაძაბული იყო და ცდილობდა, მოშორებით მდგარიყო მისგან, არ შეხებოდა. მისი ხმაც კი ყრუდ ჟღერდა.

ყველა სურათი დაათვალიერეს. ის იყო ზუზიმ ბოლო ნახატი კედელზე მიაყუდა, რომ თიკომ ამაღლებულ ადგილას, ოთახის კუთხეში, ტილოჩამოფარებული მოლბერტი შეამჩნია. ვერ მოითმინა, მოლბერტს მიუახლოვდა და ნაჭერი ჩამოხსნა. მის თვალწინ ულამაზესი ქალის პორტრეტი გამოჩნდა.

ქალს ცისფერი კაბა ეცვა, რაც განსაკუთრებით გამოკვეთდა მის ნატიფ სხეულს. პატარა ბრილიანტის ლირა უმშვენებდა მზით განათებულ, მხრებზე ჩამოშლილ ოქროსფერ თმას. მომაჯადოებლად ლამაზ სახეზე იდუმალი გამომეტყველება იკითხებოდა. თიკო გაოგნებული შესცქეროდა არაამქვეყნიურ სილამაზეს და უცებ უცნაური გრძნობა დაეუფლა, თითქოს სადღაც ენახა მსგავსი თვალები, ნატიფი ნაკვთები… ღმერთო ჩემო, ნიკა! როგორ ჰგავს ნიკა ამ ქალს! მხოლოდ თმის ფერშია განსხვავება. ნუთუ ეს მარია? ამის გაფიქრებაზე ისეთი უსიამოვნო გრძნობით შეიბოჭა, რომ ამოსუნთქვა გაუჭირდა.

პორტრეტს კარგა ხანს თვალს ვერ აცილებდა და გრძნობდა ზუზის გამომცდელ მზერას. საოცარმა სურვილმა წამოუარა. სურდა, მივარდნოდა ზუზის, თვალებზე ხელი აეფარებინა და ეთხოვა, ნახატისთვის არ შეეხედა.

_ იცანით? _ ხმადაბლა ჰკითხა მამაკაცმა, რომელიც პორტრეტს თვალს არ აშორებდა.

_ ჰო, _ მშრალად უპასუხა და გულში უსიამოვნო სიმძიმე იგრძნო, _ ეს ხომ ნიკას დედაა, _ სახელი აღარ წარმოთქვა, _ ეს ერთ-ერთი საუკეთესო პორტრეტია, რაც ოდესმე მინახავს. იგი ილიას არნახულ წარმატებას მოუტანს.

თიკო დარწმუნებული იყო, რომ აუღელვებლად და მშვიდად საუბრობდა, მაგრამ სუნთქვაშეკრულს მოულოდნელად თავბრუ დაეხვა. მოუნდა, გარეთ გავარდნილიყო და ცოტა გონს მოსულიყო, შვებით ამოესუნთქა. ამწუთას ზუზი აღარც ახსოვდა, თუმცა, მამაკაცი გვერდიდან არ მოშორებია.

მთვარეულივით შეტრიალდა, დაავიწყდა, რომ შემაღლებულ ადგილას იდგა, შებარბაცდა, ფეხი აუცდა და იატაკზე დაეცა.

მამაკაცმა მაშინვე ხელში აიტაცა, წამიერად მკერდზე მიიკრა და მერე ფრთხილად კვლავ იატაკზე დაუშვა.

_ სულ ჩემი ბრალია, ასე რომ მოხდა. სინათლე უნდა ამენთო, აქ ისეთი ლაბირინთებია…

თიკო კი ამწუთას მხოლოდ პორტრეტზე ფიქრობდა. ცხოვრებაში პირველად იგრძნო შური სხვა ქალის სილამაზის მიმართ. ახლა უკვე დანამდვილებით იცოდა, როგორი საშიში იყო მისი მეტოქე. მის გვერდით აშკარად გაუჭირდებოდა ზუზისთვის თავის მოწონება. ალბათ ამიტომაც იყო, მამაკაცი ახლოს რომ არ უშვებდა…

 

ზუზის ხმა თიკოს შორიდან ჩაესმოდა, თმაზე მისი ხელის შეხებას, მის აჩქარებულ სუნთქვასაც გრძნობდა და მამაკაცის ოდნავი სიახლოვეც კი აღელვებდა, მაგრამ რატომღაც უნდოდა, რომ ეს ზუზი კი არა, ვინმე სხვა ყოფილიყო. ვინ სხვა? დემნა?.. ჰო, ალბათ დემნა…

თავგზა სულ აებნა, შუბლი ცივმა ოფლმა დაუცვარა.

_ გმადლობ, უკეთ ვარ, ცოტა ხანს ჩამოვჯდები და გამივლის.

ზუზიმ თითებით ნიკაპი აუწია და თვალებში ჩახედა. კარგა ხანს გამომცდელად და დაკვირვებით შესცქეროდა, მერე ფრთხილად აიყვანა ხელში თავისი ძლიერი მკლავებით, ოთახი გადაჭრა და დივანზე წამოაწვინა.

_ მშვიდად იწექით, არ გაინძრეთ, _ უბრძანა და სახელოსნოდან გავიდა.

თიკო ცდილობდა, რაც შეიძლება ღრმად ესუნთქა. თავი უკეთ იგრძნო, აღარც თავბრუ ეხვეოდა და აღარც გული ერეოდა. ზუზი მალევე დაბრუნდა ჭიქით ხელში.

_ სასიამოვნო დასალევი არაა, მაგრამ მისი დალევა მაინც მოგიწევთ.

მამაკაცი მის გვერდით დივანზე ჩამოჯდა, თიკოს თავი წამოუწია, მკერდზე მიიყრდნო და წამალი დაალევინა. თიკოს გული აუჩუყდა, ზუზის სინაზემ დააბნია, მაგრამ საკუთარ თავს არწმუნებდა, ალბათ ჩემი დაცემის გამო დანაშაულს გრძნობს და ასე ნაზად იმიტომ მექცევაო. წამალი ძალიან მწარე იყო, თუმცა, ამწუთას მზად იყო, საწამლავიც კი გადაეყლაპა, ოღონდ ეს სიტუაცია რაც შეიძლება მალე დამთავრებულიყო.

ყურთბალიშზე მიწოლილი ხედავდა, როგორ გავიდა მამაკაცი ოთახიდან, თან ცარიელი ჭიქა მიჰქონდა. როცა მობრუნდა, ხელში რაღაც თეთრი ეჭირა.

_ ეს სველი ხელსახოცია, _ უთხრა და სურნელოვანი ნამიანი ხელსახოცი შუბლზე დაადო, _ მშვიდად იწექით, არ იმოძრაოთ. გინდა, შუქი ავანთო?

_ არა, დიდი მადლობა, _ ჩაიჩურჩულა და გულში კვლავ სიმძიმე იგრძნო, _ უკვე კარგად ვარ.

ზუზი თვალმოჭუტული შესცქეროდა.

_ არ წამოდგეთ, სანამ თავს ძალიან კარგად არ იგრძნობთ, _ თქვა და მოულოდნელად გაიღიმა, _ თუ არ დაწყნარდებით, ქვევით ხელში აყვანილს ჩაგიყვანთ. მარტო ჩასვლას მაინც ვერ შეძლებთ, _ ამ სიტყვებით ხელზე ხელი წაავლო, _ ცივი ხელები გაქვთ… რატომ, გცივათ?

თიკომ თავი გააქნია და შეეცადა, ხელი გაეთავისუფლებინა. თანდათან იგრძნო, როგორ გადადიოდა მასში ზუზის ენერგია და სითბო. თვალები დახუჭა, არ უნდოდა დაენახა, მამაკაცი მასთან ასე ახლოს რომ იყო… კიდევ ცოტაც და… ჩაეძინა…

ალბათ სულ რამდენიმე წუთით ეძინა. თვალები რომ გაახილა, ზუზი ფანჯარასთან იდგა, სადღაც შორს იყურებოდა და თიკომ გაიფიქრა, ალბათ მარიზე ფიქრობსო. კვლავ იგრძნო ჩხვლეტა გულის არეში, ტკივილი განუახლდა, მაგრამ ეს ტკივილი აღარ იყო ეჭვიანობის. მარის მეტოქედ თავის მიჩნევა ისევე მიუწვდომელი იყო მისთვის, როგორც ზუზიზე ოცნება.

კაცი თითქოს მიხვდა, რომ თიკოს გაეღვიძა და შემობრუნდა. მერე ნელი ნაბიჯით დაიძრა მისკენ.

_ კარგად ვარ და ქვევით ჩასვლასაც შევძლებ.

_ კი, ბატონო, მაგრამ ჯერ უნდა შევამოწმო, მართალს ამბობთ თუ არა.

კვლავ დივანზე ჩამოუჯდა, იქვე მდგარი ტორშერი ახლოს მოსწია, აანთო, ქალისკენ დაიხარა და დაკვირვებით შეხედა.

_ ფერი უკეთესი გაქვთ. მართლა აღარაფერი გაწუხებთ?

თიკოს თავი უსუსური ბავშვი ეგონა, თან შეამჩნია, რომ ზუზი რაღაცნაირად დაიძაბა.

_ რა თქმა უნდა, კარგად ვარ… რა მოულოდნელად დავეცი, _ ამ სიტყვებით განძრევას შეეცადა და გაუჭირდა, თუმცა, არ შეიმჩნია, _ იციან დაბლა, რაც შემემთხვა?

_ არა, არავისთვის მითქვამს. მხოლოდ ილომ იცის, რომ აქ ვართ, მაგრამ ალბათ ფიქრობს, რომ სპეციალურად დავიმალეთ, _ ამის თქმა და თვალები აუციმციმდა, _ თქვენ ლამაზი ქალი ხართ, მე კიდევ… «არაუშავსრა» მამაკაცი, თანაც ორივე თავისუფალი.

თიკო გაწითლდა, მზერა უცებ მოარიდა და ნაღვლიანად უპასუხა:

_ არა მგონია, თქვენ ჩემი ტიპის ქალები მოგწონდეთ.

ზუზის გაეღიმა:

_ მართლა? აბა რა გგონიათ? თქვენი აზრით, როგორია ჩემი გემოვნების ქალი?

_ არ ვიცი… ალბათ მარისნაირები _ ამაყები და ულამაზესები.

მამაკაცს თვალები გაუფართოვდა.

_ ვითომ რატომ? ასე რატომ ფიქრობთ? _ შეეკითხა, თან წამით არ აცილებდა მზერას.

_ იმიტომ, რომ… არ ვიცი, სიმართლე გითხრათ, მართლა არ ვიცი. რატომღაც, ასე მგონია. ისეთი შეგრძნება მაქვს, რომ ერთნაირი შეხედულებები გაქვთ, ავსებთ ერთმანეთს. თქვენნაირ მამაკაცს მხოლოდ მისი წრის ქალები მოსწონს.

_ რას ნიშნავს მისი წრის? რა წრეა ასეთი?

ქალმა პასუხი არ გასცა, მაგრამ დაიძაბა.

_ მითხარით, რა წრეა ასეთი?

თიკო საჭირო სიტყვას ეძებდა, რომ შექმნილი სიტუაციიდან თავი როგორმე დაეძვრინა. რა უხერხულად გამოუვიდა. მართლაცდა, რა შუაშია წრე? რა იგულისხმა ამ წრეში? თვითონ რა, ნაკლებ წრეში აღიზარდა?

_ შინაურული, _ როგორც იქნა, მოაფიქრდა საჭირო სიტყვა.

_ აჰაა… _ შემპარავად გაიღიმა მამაკაცმა, _ შინაურული… ცოტა უცნაურია… რატომ მაინცდამაინც შინაურული? არ შეიძლება, სხვა რომ შემიყვარდეს? «არაშინაურული» წრიდან? _ ბოლო სიტყვები ხაზგასმით წარმოთქვა.

_ სხვას დაუფიქრებლად მიატოვებთ. შეიძლება ვცდები, მაგრამ ასე ვფიქრობ. ჩემნაირმა ქალმა თქვენგან შორს უნდა დაიჭიროს თავი. _ თქვა და წამოდგა. ოდნავ შებარბაცდა, მაგრამ თავის შეკავება მაინც მოახერხა.

_ რას გაურბიხართ? საიდან მოიტანეთ, რომ ვინმეს მივატოვებ? თქვენს ცდუნებას სულაც არ ვაპირებ, თუკი ამის გეშინიათ. უფრო მეტიც, თქვენთან ურთიერთობის გაბმაზე ფიქრი აზრადაც არ მომსვლია.

მამაკაცის ყოველი სიტყვა გულში ლახვარივით ხვდებოდა. «მართალი ვყოფილვარ, _ გაიფიქრა, _ ჩემთან ურთიერთობა მას სასაცილოდ არ ჰყოფნის. ახია ჩემზე».

გაბრაზებული კვლავ ჩამოჯდა, ხელჩანთა გახსნა, სავარცხელი ამოიღო და აწეწილი თმა გადაივარცხნა. შემდეგ ისევ ადგა, ახლა უკვე ენერგიამომატებულმა კაბა შეისწორა და წასვლა დააპირა.

ზუზიმ გზა გადაუღობა. თიკომ თავი გააქნია და ღრმად ამოიოხრა. ამ კაცის წინაშე თავს საოცრად უსუსურად გრძნობდა, რაც საშინლად აღიზიანებდა.

მოულოდნელად მან მაჯაში ჩაავლო ხელი, ქალი თავისკენ მოიზიდა და თვალებში ჩააცქერდა. ისე მაგრად უჭერდა თითებს, რომ თიკომ ტკივილისგან კინაღამ წამოიყვირა. ძლივძლივობით შეძლო თავის შეკავება. ზუზი ისე ცივად უყურებდა, რომ ამ მზერამ საბოლოოდ ჩაფერფლა.

წამიც და მისმა ხმამ გამოაფხიზლა:

_ რა ბავშვივით იქცევით! გინდათ, მიუხედავად იმისა, რომ არ გსიამოვნებთ, ქვევით ხელში აყვანილი ჩაგიყვანოთ?

თიკომ ამ ხნის განმავლობაში პირველად შეხედა თამამად, ჯიქურ გაუსწორა თვალი. მზერით ორთაბრძოლა სულ რამდენიმე წამს გაგრძელდა. არც ერთი ხმას არ იღებდა. ზუზი მისგან პასუხს ელოდა, თვითონ კი მისი სიახლოვით გულაძგერებული გარინდებულიყო. თავის თავს არ უტყდებოდა, რომ სწორედ ამაზე ოცნებობდა! ამწუთას მხოლოდ ის უნდოდა, მამაკაცი უხეშად მოპყრობოდა, მკერდზე მიეკრა მისი გაცხელებული და აბობოქრობული მკერდი და კოცნით დაეხრჩო.

რა დემნა, რის დემნა! დემნას უკვე გადაეხვია იმ ბილიკიდან, თიკოს გულისკენ რომ მიემართებოდა. მასზე ფიქრს მხოლოდ იარაღად იშველიებდა, ახალი სიყვარულის გასანადგურებელ იარაღად.

რაღაც სისულელეები ემართება ამ ბოლო დროს. თავის თავს ვეღარ ცნობს. კაცი აშკარად დასცინის, ეუბნება, აზრადაც არ მომსვლია შენთან დაახლოებაო, ეს კიდევ მის კოცნას ნატრობს. აბა, ეს ნორმალურია?

როგორც იქნა, საღი აზროვნება დაუბრუნდა, კვლავ სძლია სიამაყემ და ოფიციალური ტონით გამოაცხადა:

_ თავს კარგად ვგრძნობ, უღრმესი მადლობა. ჩემი ფეხითაც მშვენივრად ჩავალ.

რამდენიმე ნაბიჯი გადადგა, თან ცდილობდა, მამამაკაცს არ შეემჩნია, როგორ უჭირდა სიარული. მისი დახმარება არ უნდოდა. მისი ოდნავი შეხებაც კი არ უნდოდა ამწამს. ეზიზღებოდა ისიც და საკუთარი თავიც…

 

დარჩენილმა დრომ უღიმღამოდ ჩაიარა. თიკო თავის ადგილას რომ დაჯდა, საღამოს დასრულებამდე არც ამდგარა. როცა სტუმრები აიშალნენ და წასასვლელად გაემზადნენ, თვითონაც დაემშვიდობა გულთბილ მასპინძლებს და ზუზისთან ერთად მანქანაში ჩაჯდა.

სახლს როცა მიუახლოვდნენ, ზუზიმ სვლა შეანელა, მაგრამ წესიერად დამუხრუჭებაც ვერ მოასწრო, რომ თიკომ კარი გააღო და კი არ გადმოვიდა, ლამის გადმოხტა მანქანიდან. კარი მსუბუქად მიაჯახუნა, ნაჩქარევად დაემშვიდობა ზუზის და სახლისკენ კოჭლობით გასწია. ფეხის ტკივილი ძალიან აწუხებდა…

როგორც იქნა, მიაღწია საწოლამდე, ფეხსაცმელი გაიძრო და კაბის კალთები წამოიწია. ახლაღა დაინახა, რომ ორივე მუხლი ჩალურჯებოდა…

ნიკასთან შეიხედა. ბავშვს მშვიდად ეძინა. პლედი შემოუკეცა, გამოვიდა და სააბაზანოს მიაშურა.

თბილი წყლით ნახევრად გაავსო აბაზანა და ჩაწვა. წყალმა ტკივილი დაუამა, თუმცა შინაგანად ერთიანად ცახცახებდა. ფიზიკური ტკივილი არარაობად მიაჩნდა ზუზის მწარე, დამცინავ სიტყვებთან შედარებით. ის შეძლებს! ის შეძლებს, გულიდან და გონებიდან ერთხელ და სამუდამოდ ამოიგლიჯოს ამ კაცის სახება, მასზე აღარ იფიქროს და დაივიწყოს. აი, როგორც კი ნატკა და მირო დაბრუნდებიან, იმ დღესვე გაემგზავრება აქედან. გაემგზავრება და ზუზის აღარასდროს აღარ შეხვდება…

 

ახალი გათენებული იყო, მამაკაცმა რომ დაურეკა და მისი ჯანმრთელობის ამბავი იკითხა, თან შესთავაზა, ჩემს მეგობარ ექიმს მოვიყვან და გაგსინჯავსო. ცივი უარი უთხრა. მადლობა კი გადაუხადა ყურადღებისთვის, მაგრამ მისი დახმარება აღარ ისურვა.

_ არაფერი არ მაწუხებს, ტკივილმა გამიარა, უკვე კარგად ვარ. კიდევ ერთხელ დიდი მადლობა! _ დელიკატურად, მაგრამ მედიდურად ელაპარაკებოდა.

ზუზი ერთხანს ხმას არ იღებდა. თიკო მიხვდა, რომ მისმა უარმა მამაკაცი დააბნია, ამიტომ არც აცია, არც აცხელა და მობილური გათიშა.

ახლა ერთადერთი, ვინც შვებას ჰგვრიდა, ნიკა იყო. მთელ დროს მის გვერდით ატარებდა და სხვა აღარაფერზე ფიქრობდა. ბიჭუნასთან ერთად სეირნობდა, მაღაზიებში დადიოდნენ, ორჯერ ზღვაზეც იყვნენ. საღამოობით კი წიგნებს უკითხავდა და ისე აძინებდა.

ერთ დღეს სამხატვრო გალერეას ეწვივნენ. თიკომ თავისი ფოტოაპარატიც წაიღო და უამრავი სურათი გადაიღეს. დრომ სწრაფად გაირბინა. მერე მძღოლმა მოაკითხა მანქანით და დაურეკა, შესასვლელთან გელოდებითო.

გარეთ გამოსულს ქუჩაში თავშეყრილი ხალხი დახვდა. გრიშას მანქანა გზის მეორე მხარეს იდგა. თიკო გაოცებული შედგა, მიმოიხედა, რომ გაეგო, რა ხდებოდა. იქვე, ახლოს, სასტუმროში ხანძარი გაჩენილიყო და ცეცხლის ენები და კვამლი ფანჯრებიდან გამოდიოდა. სახანძრო მანქანების სირენების გულის გამაწვრილებელი ხმა მიდამოს აყრუებდა. შეძრწუნებულმა ხელი ბავშვისკენ გაიწვდინა, არ შეშინდესო, მაგრამ მისდა გასაოცრად, ნიკა ვერ დალანდა.

შიშისგან გული გადაუქანდა. ხან აქეთ მიაწყდა, ხან იქით, ყველა ეკითხებოდა, პატარა ბიჭი ხომ არ დაგინახავთო, მაგრამ ამაოდ. ბოლოს თავზარდაცემული შედგა. არ იცოდა, რა ექნა. იფიქრა, იქნებ ცეცხლის შეეშინდა და სადმე დაიმალაო. ისევ იმ ადგილას დაბრუნდა, სადაც ბიჭს ასცდა, მაგრამ ნიკა არ ჩანდა. გულამოვარდნილმა ქუჩა გადაკვეთა, მძღოლთან მიიჭრა და როცა ბავშვი მანქანაშიც ვერ შენიშნა, ტირილი აუტყდა.

_ ნუ ღელავთ, თიკო, პოლიციას შევატყობინებ და მოძებნიან, სად წავიდოდა. აქ არსად არ დაიკარგება, დამშვიდდით, _ ამშვიდებდა გრიშა.

ამასობაში თავისი ფოტოაპარატიც მოისაკლისა, მშობლებმა რომ აჩუქეს.

_ იქნებ ზუზისთვის დაგვერეკა? ის უფრო დაგვეხმარება, რამეს მოიფიქრებს. პოლიციას ახლა სად სცალია ჩვენთვის, ყველა სასტუმროსთანაა თავშეყრილი.

გრიშამ მანქანა დაძრა. თიკო დაძაბული იჯდა და გულში ღმერთს შესთხოვდა, ზუზი შინ დახვედროდა. პოლიციაში გამოცხადებას ეს სჯობდა. თანაც, გაგონილი ჰქონდა, პოლიცია დაკარგულის ძებნას მხოლოდ მესამე დღიდან იწყებსო, ამიტომ დროის დაკარგვა არ სურდა.

ზუზიმ ეზოში შემოსული თიკო რომ დაინახა, ღიმილით შეეგება. მის დანახვაზე ქალმა შვებით ამოისუნქთა, თითქოს ამწუთას სხვა ვერავინ უშველიდა.

ქალის არეული სახე რომ დაინახა, ზუზი წარბებაწეული შედგა. ასე აღელვებულ თიკოს პირველად ხედავდა.

_ რა მოხდა? როგორი გაფითრებული ხართ, შეგემთხვათ რამე?

თიკომ კრინტი ვერ დაძრა. ყელში მობჯენილი ცრემლი ლაპარაკის საშუალებას არ აძლევდა. თანხმობის ნიშნად მხოლოდ თავი დააქნია.

მამაკაცმა მაჯა დაუჭირა, აუზთან მდგარ დაწნულ სავარძელთან მიიყვანა და ჩასვა. როგორც კი დაჯდა, თიკომ სული მოითქვა და ამოღერღა:

_ ნიკა… ნიკა დავკარგე… არ ვიცი, სად გაქრა.

_ მოიცა, მოიცა… _ ზუზი მის წინ ჩაცუცქდა და გაშლილი ხელისგულები ერთმანეთზე შეატყუპა, _ თავიდან მომიყევი, რა მოხდა, ნუ ნერვიულობ, მშვიდად.

თიკომ დაწვრილებით გადმოულაგა, იმ დღეს რაც მოხდა, სად იყვნენ, რა ნახეს. ბოლოს ხანძრისა და ბავშვის გაუჩინარების ამბით დაამთავრა.

_ ყველაფერი გასაგებია, _ ზუზი წამოდგა, წელში მოიხარა და ხელებით მუხლებს დაეყრდნო, _ ბათუმში ბავშვი ვერ დაიკარგება, ვიპოვით. ესე იგი, გალერეაში იყავით და სურათებს იღებდით. რითი, მობილურით?

_ არა, ფოტოაპარატით.

_ და სად არის ფოტოაპარატი?

_ არ ვიცი, ისიც დავკარგე, მაგრამ მაგას დავეძებ? ალბათ მაშინ გამივარდა ხელიდან, როცა ნიკა მოვისაკლისე. ოი, არა, არა. ფოტოაპარატი ნიკას ჰქონდა, ვასწავლიდი, როგორ გადაეღო სურათი და უხაროდა, თვითონ რომ იღებდა. კისერზე ჩემოიკიდა და ისე დადიოდა. მეც გადამიღო რამდენიმე. თუ… არა, ბოლოს მე მომაჩეჩა… მოკლედ, აღარ მახსოვს, შეიძლება იქ დამრჩა, არ ვიცი, აღარ მახსოვს.

_ იქნებ ნიკას გაახსენდა, რომ ფოტოაპარატი იქ დაგრჩათ და მის წამოსაღებად მიბრუნდა?

თიკო შეკრთა.

_ ანუ… ხანძრის არ შეშინებია? ამის თქმა გინდათ?

_ ხანძრის რატომ უნდა შეშინებოდა?

_ მე რა ვიცი. მაგას ხომ იმ ამბის შემდეგ ყველაფრის ეშინია. ვიფიქრე, ამხელა ცეცხლი რომ დაინახა… მაგას კი არა, მე შემეშინდა. თანაც, მერე ხომ მოვბრუნდი უკან, ის კი მაინც არ დამხვდა ძველ ადგილას.

ზუზი წამით ჩაფიქრდა, მერე რაღაც გადაწყვეტილება მიიღო.

_ ახლავე შევეცდები, რამე გავიგო. არ გვინდა პანიკა. ბავშვებმა იციან დაკარგვა, მერე ისევ გამოჩნდებიან ხოლმე.

მამაკაცი სახლში შევიდა. თიკო მარტო დარჩა. იმავ წუთს მოსამსახურე ქალმა ცივი წვენი გამოუტანა. თიკომ აკანკალებული ხელით აიღო ჭიქა და წვენი ხარბად მოსვა.

ზუზის რომ შეაგვიანდა, გულმა არ მოუთმინა და თვითონაც სახლში შევიდა. ოთახი, სადაც თავი ამოყო, ერთდროულად მისაღებიც იყო და კაბინეტიც. კედლების გასწვრივ წიგნების თაროები ჩაემწკრივებინათ. მაგიდაზე კომპიუტერი იდგა. კედლებზე ფერწერული ტილოები ეკიდა. ამ ოთახში თიკო პირველად იყო.

ამ დროს კარი გაიღო და ზუზიც შემოვიდა. როგორც ჩანს, არ ელოდა, თიკოს აქ თუ დაინახავდა და ოდნავი შეცბუნება შეეტყო.

ქალი შეშინებული მიაჩერდა.

_ მორჩა, ყველაფერი რიგზეა, დაწყნარდით, თუ შეიძლება. ნიკა არ დაკარგულა, იპოვეს უკვე.

_ რა… რა?.. არ მესმის… იპოვეს? სად?

_ როგორც მე ვივარაუდე, ზუსტად ისე მოხდა ყველაფერი. ფოტოაპარატი დაგვიწყებიათ და გარეთ გამოსულს გაახსენდა. ამიტომ უკან შებრუნებულა, ამასობაში კი ასცდით ერთმანეთს.

თიკომ არ დაიჯერა.

_ კი მაგრამ, უკან როგორ გაბრუნდა? როდის? ან გზა როგორ გაიგნო? _ დაბნეული სიტყვებს თავს ვერ უყრიდა.

_ რა გზის გაგნება უნდოდა? იქვე არ იყო? დამშვიდდით, გთხოვთ. ყველაფერი რიგზეა-მეთქი, ხომ გითხარით? როცა ვერ გიპოვათ, არ დაიბნა თურმე, პოლიციელთან მისულა და უთხოვია, სახლში წამიყვანეთო. ჰოდა, მიუყვანიათ. ახლა ბავშვი შინაა თავის ფოტოაპარატიანად.

_ რა დროს ფოტოაპარატია, მაგის დარდი არ მაქვს. ოღონდ ნიკა იყოს კარგად…

_ რატომ, რატომ, ფოტოაპარატიც საჭირო ნივთია.

_ ისე, ნაჩუქარია და კი დამწყდებოდა გული, მაგრამ მაგის დარდი არ მქონია.

ზუზიმ აწყლიანებული თვალებით შეხედა:

_ ალბათ თქვენთვის ძალიან ძვირფასმა ადამიანმა გაჩუქათ.

_ ჰო, დედამ და მამამ. ბოდიში, რომ მოგაცდინეთ. ისე დავიბენი, თქვენთან მოსვლის გარდა ვერაფერი მოვიფიქრე, _ თიკო ადგა და წასასვლელად გაემზადა.

ზუზიმ გზა ამჯერადაც გადაუღობა.

_ ჩემთან რომ მოხვედით, ძალიან გამიხარდა, მიუხედავად იმისა, რომ მიზეზი უსიამოვნო იყო. ამიტომ ახლა ვისარგებლებ შემთხვევით და გეტყვით იმას, რის თქმასაც უკვე მერამდენე დღეა, ვაპირებ. დაჯექით, უნდა დაგელაპარაკოთ!

_ მაგრამ… ახლა უნდა გავიქცე, ბავშვი იქ მარტოა და…

_ არ არის მარტო, თქვენც ხომ იცით, რომ ასეა?

_ უკაცრავად, ვერ დავრჩები. ხომ გესმით, რაც შეიძლება მალე უნდა ვნახო ნიკა. შეიძლება ისიც ნერვიულობს… ისეთი სასწრაფო რა არის, რომ მერე ვერ მეტყვით? ან კი… უბრალოდ, არ ვიცი, რა გვაქვს სასაუბრო?

თიკომ შენიშნა, როგორ შეაკრთო ზუზი მისმა შეკითხვამ.

_ თუ შეიძლება, დაბრძანდით და მომისმინეთ! _ მკაცრი ტონით მიმართა, _ ახლა რომ აქედან წახვიდეთ, თქვენთვისვე იქნება უარესი!

_ ჩემთვის? უარესი იქნება? რაღაც ვერ გავიგე… რას ნიშნავს ჩემთვის უარესი?

_ დაგავიწყდათ, როგორი აფორიაქებული იყავით წეღან, ჩემთან რომ მოხვედით? ნიკას დაკარგვამ კატასტროფულად იმოქმედა თქვენზე. ამიტომ აჯობებს, ცოტა ხანს დარჩეთ და დამშვიდდეთ. ნიკას მარო მიხედავს, აჭმევს და დააძინებს. მე კი თქვენთან რამდენიმე კითხვა მაქვს. ცოტა ხნით დარჩით და ვისაუბროთ, კარგი?

_ რა კითხვები გაქვთ? რასთან დაკავშირებით? მითხარით და წავალ.

_ კარგი. მითხარით, ბათუმში რისთვის ჩამოხვედით? დასასვენებლად ხომ?

_ რა თქვენი საქმეა! _ მკვახედ მიუგო თიკომ და მაშინვე ინანა. მამაკაცი მას დაეხმარა, თვითონ კი უმადურად მოექცა.

_ წარმოიდგინეთ, რომ ჩემი საქმეა.

_ რაღაც ვერ გავიგე… _ ამრეზით გახედა.

_ ესე იგი, თქვენ გართობა, დასვენება არ გინდათ და მხოლოდ ნიკა გაინტერესებთ?

_ ასეა. მასთან თავს კარგად ვგრძნობ, ვისვენებ და ვერთობი კიდეც. არც მაბრაზებს და არც ნერვებს მიშლის.

_ იცით რა… მოდით, ვისადილოთ ერთად და თან ვისაუბროთ. სერიოზული რაღაც მაქვს სათქმელი.

_ მიპატიჟებისთვის დიდი მადლობა, მაგრამ ვერ დავრჩები. ისედაც ბევრი დრო წაგართვით. უნდა წავიდე.

ზუზიმ მრავალმნიშვნელოვანი მზერა მიაპყრო, უცნაურად ჩაიღიმა, მაგრამ პასუხი არ გაუცია, მხოლოდ ზარის ღილაკს მიაჭირა თითი…

ოთახში მოსამსახურე შემოვიდა.

_ ერთი შენებური სუფრა გაგვიშალე, ირმა, _ მიმართა მწვანეწინსაფრიან ქალს, _ საპატიო სტუმარი გვყავს, ხომ ხედავ, _ და როცა ქალი გავიდა, თიკოს ღიმილით მიუბრუნდა, _ მარომაც იცის, რომ სადილად ჩემთან უნდა დარჩე, ასე რომ, სანერვიულო არაფერია. ნუ გეშინიათ, არ შეგჭამთ.

თიკო შემკრთალი შეჰყურებდა ზუზის.

_ მარომ საიდან იცის? _ ხმა შეეცვალა.

_ დავურეკე და ვუთხარი. თან ვთხოვე, ნიკას ყურადღება მიაქციეთ-მეთქი. ცუდად მოვიქეცი?

თიკომ კოპები შეკრა.

_ ჩემზე ისევ ნაწყენი ხართ? _ ხმადაბლა ჰკითხა მამაკაცმა და ქალს ხელი გაუწოდა სასადილო ოთახში მისაპატიჟებლად.

_ თქვენ როგორ გგონიათ? _ მის გამოწვდილ ხელს თიკომ ზედაც არ შეხედა, ადგა და მეორე ოთახისკენ გაემართა.

ირმა ჯერ კიდევ სუფრას აწყობდა. როცა მაგიდას მიუსხდნენ და მოსამსახურე გავიდა, თიკომ ირონიულად იკითხა:

_ თქვენ რა, სტუმრად მოსულ ქალებს ყველას ყოველთვის სადილად პატიჟებთ?

_ ყოველთვის არა. ხოლმე, _ გაიღიმა ზუზიმ, _ მაგრამ, როგორც წესი, ყველა ქალს, ვისაც ვიცნობ, თვითონ უნდა ჩემთან სადილობა. აი, დღევანდელი შემთხვევა კი განსაკუთრებულია. მე თქვენს დახმარებას ვცდილობ.

თიკომ ნაწყენი სახით შეხედა და ცივად უპასუხა:

_ მე ნიკა არ ვარ და ნათლიის დახმარება არ მჭირდება.

ზუზიმ წარბები აზიდა.

_ მე ეს არ მქონია მხედველობაში, _ მოკლედ მოჭრა მამაკაცმა და საუბარიც ამით შეწყდა.

ირმამ კვლავ შემოიტანა კერძები, ამჯერად ცხელ-ცხელი და ზუზი ისევ სტუმართმოყვარე მასპინძლად იქცა. ის, რის თქმასაც აპირებდა, როგორც ჩანს, შემდეგისთვის გადადო. თიკო კი იმედოვნებდა, რომ ზუზი იმ თემას საერთოდ მიივიწყებდა.

და მართლაც, მამაკაცმა სრულიად სხვა რამეებზე დაიწყო საუბარი. თიკოს მშობლების საქმიანობით დაინტერესდა, მათ მიერ გადაღებულ დოკუმენტურ ფილმებზე, სხვა საქმიანობაზე. ქალიც გატაცებით უყვებოდა ყველაფერს, რაც ენაზე მოადგებოდა. მამაკაცი დროდადრო შეკითხვებს უსვამდა და თიკოს უკვირდა, ასე კარგად საიდან იცნობდა ზუზი კინოს ისტორიას. შემდეგ ლიტერატურაზე გადავიდნენ, მერე ნახატებზე და ბოლოს მამაკაცმა ფოტოტექნიკაც ახსენა.

_ შარშან რამდენიმე დღით ავსტრიაში ჩავფრინდი და უკანასკნელი გამოშვების ციფრული ფოტოკამერა ვიყიდე. მინდა ის კამერა განახვოთ.

თიკომ რაღაც გაურკვევლად ჩაიდუდღუნა, რადგან აპარატმა მოულოდნელად ნიკა გაახსენა და დაიძაბა. ზუზიმ მაშინვე იგრძნო ეს ცვლილება და პირდაპირ მიახალა:

_ როგორ ფიქრობთ, რა მოხდება, ნიკა რამდენიმე დღით ჩემს ფერმაში რომ დავტოვოთ? ჩემები მიხედავენ, ცივ ნიავს არ მიაკარებენ. ძალიან გაუხარდებათ ბავშვის სტუმრობა.

_ რატომ? _ ჯიქურ შეეკითხა თიკო.

_ რატომ და, შესაძლებლობა გექნებათ, აქაური ცხოვრება აღიქვათ. ვერც კი წარმოიდგენთ, რამდენს კარგავთ ასე უქმად ყოფნით.

მისმა დაჟინებულმა მზერამ ქალს ღაწვები აუფაკლა. ზუზისგან მსგავსს არ მოელოდა. იფიქრა, ალბათ არ მოსწონს, ბიჭს როგორც ვუვლიო. მაგრამ მირომ ბავშვი მას დაუტოვა და მასთან თუნდაც ერთი დღით განშორება არასწორად მიაჩნდა.

_ ძალიან უცნაური წინადადებაა, თითქოს არსებობდეს ვინმე, ვინც დამეხმარება ბათუმით ტკბობაში. _ ცინიკური ტონით წარმოთქვა.

ზუზიმ შეფიქრიანებული მზერა ესროლა.

_ და მე რაღას ვაკეთებ? მგონი, დღეს ძალიან გაგიჭირდათ, ჩემთან საშველად რახან მოირბინეთ, _ არც მამაკაცმა დააკლო ირონია.

_ ეს ერთადერთხელ მოხდა და ჩემი გაგება, ვფიქრობ, ძნელი არ უნდა იყოს, _ აღშფოთდა თიკო, თან ცდილობდა, შინაგანი ცახცახი როგორმე დაეოკებინა, _ ახლა რაღას მთავაზობთ?

მამაკაცმა მშვიდად მიუგო:

_ იმას, რომ გაერთოთ, სტუმრად იაროთ, იცეკვოთ, მთვარის შუქზე ნავით ისეირნოთ, იქნებ ვინმეს მოეფეროთ კიდევაც. _ იგი წინ წამოიწია, თვალები გაბრწყინებოდა, _ ოღონდ არ მითხრათ, რომ ამაზე არ ოცნებობთ.

თიკოს ეგონა, საცაა, გული ამომივარდებაო.

_ ნიკას გარდა ახლა სხვა საფიქრალი არ მაქვს! _ დაბნეულმა ნერწყვი ძლივს გადააგორა.

_ მაგრამ ხომ იცით, როგორ გაერთობა იგი ფერმაში? რა კარგად იგრძნობს თავს? თქვენც ხომ ნახეთ, რა ბედნიერი იყო იქ? თავისი საყვარელი ცხენით ისეირნებს. ნუთუ არ გსურთ, ცოტა ხნით გათავისუფლდეთ და ჩემთან დარჩეთ? მე მინდა თქვენთან.

თიკოს გააცია. ერთდროულად სიამოვნებისგანაც და გაურკვეველი ტკივილისგანაც. კვლავ დაიბნა. არ უნდოდა, მამაკაცს მისი დაბნეულობა შეემჩნია, თანაც ბრაზობდა, რომ მის საქმეში ასე უდიერად ყოფდნენ ცხვირს.

_ ჩემი აზრი გაინტერესებთ? _ უკანასკნელი ძალა მოიკრიბა, რომ შეტევაზე გადასულიყო, მაგრამ სიტყვა გაუწყდა და მოიბოდიშა, _ მაპატიეთ… ნუთუ იმიტომ დამტოვეთ სადილად, რომ წამკინკლავებოდით?

ზუზის გაეღიმა.

_ არა, რა თქმა უნდა. ისეთი რა გითხარით, რომ თქვენი აღშფოთება გამოვიწვიე? თქვენთან წაკინკლავება აზრადაც არ მომსვლია. ნიკას ფერმაში გაგზავნა კი იმიტომ შემოგთავაზეთ, რომ ბათუმში ყოფნით სიამოვნება გეგრძნოთ.

_ თავს ბიჭთანაც მშვენივრად ვგრძნობ, ძალიან თავისუფლად და ლაღად.

ისე იყო აჭარხლებული, დამშვიდებას ვერ ახერხებდა. ცდილობდა, ზუზიც და თავისი თავიც დაერწმუნებინა იმაში, რასაც ამბობდა, მაგრამ ხვდებოდა, დამაჯერებლად არ გამოსდიოდა. მამაკაცს თვალებში შეხედა, რაღაცის თქმა დააპირა, მაგრამ მისმა გამჭოლმა მზერამ შეაჩერა.

_ ვერ დავიჯერებ, რომ ნიკას მოვლა და მხოლოდ მასთან ურთიერთობა დიდ სიამოვნებას განიჭებდეთ. თქვენ ხომ თითქმის არაფერი გინახავთ. ნუთუ არ გინდათ წყლის თხილამურებით სრიალი, როცა ზღვის შხეფები სახეზე გხვდებათ და თითქოს უსასრულობაში მიქრიხართ? პარაშუტით წყალში ჩახტომა? ანდა სულაც მინდვრის ყვავილების დაკრეფა? სიამოვნებით ვიქნებოდი თქვენი მეგზური.

«მომფერებლის ამპლუაშიც?» _ გაიფიქრა თიკომ და ლამის თავბრუ დაეხვა.

ზუზი გატაცებით ლაპარაკობდა, ქალმა კი უკვე წარმოიდგინა, როგორ მიქრიან ისინი წყლის თხილამურებით, როგორ მიუყვებიან ციცაბო ბილიკს და როგორ აშველებს ზუზი თავის ძლიერ ხელს, რათა ბილიკზე არ მოცურდეს…

საკმარისი იყო, თიკოს ერთი სიტყვა დასცდენოდა, რომ ეს ოცნება რეალობად ექცეოდა, მაგრამ გახსენდა, რისთვისაც მიიპატიჟა ნატკამ ბათუმში _ მას თავისი ოჯახის გადარჩენა სურდა და მეგობარი საშველად იხმო. ჰოდა, თიკო აქ ნატკას გამოა და ნიკას რამე რომ შეემთხვეს, მირო ცოლს დაადანაშაულებს ამაში. ეს კი შესაძლოა, მათი დაშორების მიზეზიც გახდეს.

არა, ამას არ დაუშვებს!

თიკო ცდუნებას ებრძოდა, თან უნდოდა, ზუზის დათანხმებოდა, თან ნიკაზე ფიქრობდა. ბოლოს მოვალეობის გრძნობამ იმძლავრა.

_ დიდი მადლობა მშვენიერი წინადადებისთვის, _ მტკიცედ წარმოთქვა, _ თქვენ ძალიან კეთილი ხართ, მაგრამ დარწმუნებული ვარ, იცოდით, რომ მე მაინც უარს გეტყოდით. ნატკას და მიროს სიტყვა მივეცი და არ გადავუხვევ. ნიკას წამითაც ვერ დავტოვებ უჩემოდ.

_ თქვენ იმ კატეგორიის ქალებს განეკუთვნებით, ვისაც ადამიანის ჭკუიდან შეშლა შეუძლია. გხიბლავთ ტანჯულის როლი? თუ ამისკენ ჩემი ხასიათი გიბიძგებთ? რა არ მოგწონთ ჩემში?

_ უკაცრავად, მაგრამ ამაზე საუბარი არ მსურს!

_ კარგი, ასე იყოს. მაშინ აივანზე გავიდეთ, ყავა დავლიოთ.

ტერასაზე გავიდნენ. თიკო სავარძელში ჩაჯდა. ზუზიმ მუსიკა ჩართო და ირგვლივ სასიამოვნო მელოდია დაიღვარა. მამაკაცმა არაფრისმთქმელი საუბარი გაუბა ქალს, თან ყავას წრუპავდა.

ცოტა ხანში თიკო წასასვლელად მოემზადა. ზუზი გვერდით ამოუდგა, რათა გაეცილებინა. ის-ის იყო, გარეთ უნდა გასულიყვნენ, რომ ტელეფონის ზარის ხმა გაისმა. ზუზიმ მოუბოდიშა ქალს და მობილურის ასაღებად შებრუნდა. როცა უკან გამობრუნდა, სახე უბრწყინავდა. თითქოს სხვანაირადაც კი იღიმებოდა.

_ ოხ, მიშელ, მიშელ! როდის ჩამოხვედი? შენი მშობლებიც დაბრუნდნენ? მარტო როგორ გამოგიშვეს? მოგეწონათ საბერძნეთი? კარგი, გასაგებია, _ ზუზიმ გულიანად გაიცინა, საათს დახედა და თქვა: _ ნახევარ საათში შენთან გავჩნდები.

თიკოს რაღაც ჩაწყდა გულში. შესცქეროდა მამაკაცის ახოვან ფიგურას, მის ლამაზ სახეს და ყოველი მისი სიტყვა ლახვარივით ხვდებოდა გულში. მისთვის აუტანელი იყო, რომ ზუზი მიშელს უნდა შეხვედროდა.

ზუზიმ მობილური გათიშა, კმაყოფილი ღიმილის დაფარვა არც კი უცდია.

_ მაპატიეთ, რომ დაგაყოვნეთ, წავიდეთ, გაგაცილებთ.

ზუზი ჩქარობდა, თიკოს კი ყველაფრის ხალისი დაეკარგა, მაგრამ ხმა არ ამოუღია.

მიროს სახლამდე გზა მდუმარებაში გალიეს. თიკო ზუზის მიშელთან შეხვედრაზე ფიქრობდა, ზუზი _ კაცმა არ იცის, რაზე.

ცივად დაემშვიდობნენ ერთმანეთს. თიკომ იმასაც მიაქცია ყურადღება, როგორი სისწრაფით გააქანა მამაკაცმა მანქანა. ყრუდ ამოიკვნესა და სახლში შევიდა.

მის დანახვაზე ნიკა შურდულივით გამოვარდა ჰოლიდან და ქალისკენ გამოექანა, ხელები წელზე მოხვია და მიეკრა.

_ თიკო, ხომ არ მიბრაზდები, რომ დავიკარგე? ფოტოაპარატი დამრჩა და მის წამოსაღებად მივბრუნდი. იცი რამდენ ხანს ვეძებდი? მერე გამოვედი და ვერსად ვერ გიპოვეთ, _ ტიტინებდა ბიჭუნა.

თიკომ ჩაიმუხლა, ბავშვს შუბლი შუბლზე მიადო და თბილად უთხრა:

_ არა, ჩემო საყვარელო, არ გიჯავრდები. ოღონდ სხვა დროს გამაფრთხილე, თუკი სადმე წასვლა მოგინდება, კარგი? _ და თავზე აკოცა.

_ კარგი, აუცილებლად გეტყვი, თანახმა ვარ, _ ტაში შემოჰკრა ნიკამ და ასკინკილით კვლავ სახლში შევარდა.

ცოტა ხნის შემდეგ ივახშმეს. მერე თიკომ ბავშვი დაბანა, საძინებელში შეიყვანა, ლოგინში ჩაწვინა და ძილი ნებისა უსურვა.

თავის ოთახში შესულმა შუქიც კი არ აანთო, საწოლზე ჩამოჯდა და გაახსენდა ზუზის ღიმილი, უდარდელი სიცილი და ის სიხარული, მიშელის ზარმა რომ მოჰგვარა.

«ახია ჩემზე, _ გაიფიქრა, _ მე თვითონ ვარ დამნაშავე, არ მივიღე მისი წინადადება. თვითონ ვუბიძგე მიშელისკენ. ახლა მასთან გაერთობა და მე საერთოდ დავავიწყდები. ღმერთო, რატომ ვარ ასეთი ჯიუტი? რა მოხდებოდა, დავთანხმებოდი? ნეტავ რას იზამდა ასეთ დროს? მიშელს უარს ეტყოდა შეხვედრაზე? ჰმ… საინტერესოა»…

მოულოდნელად მისი მობილურიც აწკრიალდა. ეკრანს დახედა და მეხდაცემულივით გაშეშდა…

ეს დემნას ნომერი იყო, ის ურეკავდა. თავდაპირველად გადაწყვიტა, არ ეპასუხა მისი ზარისთვის, მაგრამ მაშინვე გადაიფიქრა. ზუზისგან დამძიმებულმა იფიქრა, ჯავრს ამაზე მაინც ვიყრიო და მობილურის ეკრანს თეატრალური ჟესტით გადაუსვა თითი.

_ გისმენთ! _ ისეთი ტონით ჩასძახა, თითქოს ვინმე სამსახურის საქმეზე ურეკავდა.

_ გამარჯობა! _ მისალმება მოკლე გამოდგა.

_ გაგიმარჯოს. _ თიკომ ენა გამოუყო ხმას, რომელიც ყურმილიდან ისმოდა.

_ როგორ ხარ?

_ მშვენივრად.

_ კარგად ისვენებ?

თიკომ შუბლი შეიკრა. ვერ მიხვდა, საიდან უნდა სცოდნოდა დემნას, რომ ბათუმში ისვენებდა.

_ ცუდად რატომ უნდა ვისვენებდე? _ აგდებულად მიუგო.

_ იმიტომ, რომ შენ გვერდით მე არ ვარ.

თიკოს მოულოდნელად ისტერიკული სიცილი აუვარდა.

_ შენ რატომ უნდა იყო გვერდით? ეგ ვინ დააწესა?

კარგა ხანს მეორე მხარეს ხმას არავინ იღებდა.

_ ალო! _ ჩასძახა თიკომ, იფიქრა, ხომ არ გაითიშაო.

_ შენი აზრით, გვერდით არ უნდა გყავდე?

_ დემნა, რისთვის დამირეკე, უაზრო შეკითხვები რომ დამისვა? არა, არ უნდა მყავდე, გესმის?

_ და რატომ?

_ იმიტომ, რომ გვერდით არც არასდროს მყოლიხარ. შენ ჩემთან არასდროს ყოფილხარ. ყოველთვის სხვაგან იყავი, მაშინაც კი, როცა თვალებში მიყურებდი!

_ რა ისტერიკები დაიმართე? ასე მოგენატრე? _ ჩაიცინა დემნამ.

_ თუ შენ მონატრებულები ასე გელაპარაკებიან, კარგად გქონია საქმე.

_ სად ხარ?

_ სახლში, მეგობართან, სად უნდა ვიყო?

_ ჰოდა, გამოდი, ბულვარზე გელოდები.

_ რა-ა? _ თიკოს წამით თვალთ დაუბნელდა. ვერაფრით იფიქრებდა, თუ დემნა ბათუმში იქნებოდა.

_ რა, რა! ბათუმში ვარ და შენი ნახვა მინდა. რას გაიკვირვე? არ ელოდი? თუ უკვე დამივიწყე?

_ ერთიც და მეორეც, _ ჩამწყდარი ხმით მიუგო და გათიშა.

არა, ამისთვის მზად ნამდვილად არ იყო. მთელი სხეული აუკანკალდა. ცივმა ოფლმა დაასხა. თვითონაც ვერ ხვდებოდა, ასე რამ გაანერვიულა.

დემნამ კვლავ დარეკა. თიკომ ამჯერად აღარ უპასუხა. უეცრად მესიჯი მოუვიდა: «თუ ახლავე არ გამოხვალ, სადაც ხარ, იქ დაგადგები! მისამართი ვიცი, ასე რომ…»

ლამის გულწასული მიესვენა საწოლზე. შიშისგან მუხლები აუკანკალდა. რა ჯანდაბა უნდა? მათ შორის ხომ ყველაფერი დამთავრდა, ახლა რიღასთვის იბარებს? გული გამალებით უცემდა. ვერ გადაეწყვიტა, როგორ მოქცეულიყო. კარგა ხანს ყოყმანობდა, ბოლოს გადაწყვიტა, თვითონ დაერეკა.

_ დროზე გამოდი, გელოდები! _ მბრძანებლურად გაისმა მამაკაცის ხმა.

_ ამაღამ ვერ გამოვალ, ასე ადვილი არ არის, სტუმრად ვარ, უხერხულია, _ მშვიდად სცადა მისი თავიდან მოშორება.

_ გამოხვალ, იმიტომ, რომ მე ასე მინდა. გასაგებია? იცოდე, თუ არ გამოხვალ, რასაც შეგპირდი, იმას გავაკეთებ და მერე უფრო უხერხული იქნება!

თიკო დამუნჯდა. მიხვდა, წინააღმდეგობის გაწევას აზრი არ ჰქონდა. სულაც არ სურდა, მაროს დემნა აქ ენახა.

_ კარგი, ნახევარ საათში მანდ ვიქნები. _ რაც შეიძლებოდა, თავშეკავებულად მიუგო, გულში კი დაიქადნა, ქალი არ ვიყო, თუ ეს საღამო არ ჩაგამწაროო.

 

ნახევარ საათში ნერვიულობისგან აძაგძაგებული ადგილზე გაჩნდა. დემნა შუა ბულვარზე იდგა მანქანას მიყრდნობილი და სიგარეტს ნებივრად ეწეოდა.

_ რისთვის დამიბარე? _ ზიზღით შეხედა თიკომ.

_ ჯერ მომესალმე, _ მამაკაცი მისკენ გამოიწია, წელზე ხელის მოხვევა დაუპირა.

_ არ მომეკარო! _ ქალი განზე გახტა.

_ ვოვ! შენ რა უკარება გამხდარხარ? რა ხდება? _ დემნამ სიგარეტი წკიპურტით მოისროლა და კვლავ ახლოს დააპირა მისვლა.

_ გაჩერდი, სადაც დგახარ და იქიდან მითხარი, რა გინდა! _ ქალს თვალები ბოროტად უელავდა.

_ შენი ნახვა, სხვა რა უნდა მინდოდეს? ჩამოგაკითხე.

_ ახლა გაგახსენდი? ამდენ ხანს სად იყავი?

_ ოოო, არ დაიწყო ახლა რა. არ მეცალა. ცუდად ვიყავი, დეპრესია მქონდა. საკმარისია?

_ არა, არ არის საკმარისი. ჩვენ შორის ხომ ყველაფერი დამთავრდა. ამაზე უკვე ვილაპარაკეთ. მე შენთან შერიგებას არ ვაპირებ.

_ მართლა? რაღაც არ მახსენდება, ამაზე გვესაუბროს. ყოველ შემთხვევაში, სერიოზულად არ გვილაპარაკია. ჩაჯექი მანქანაში, გავიდეთ სადმე და დავსხდეთ. თუ ასეთი სერიოზული სალაპარაკო გვაქვს, ქუჩაში ხომ არ ვიდგებით არასერიოზულებივით?

_ დემნა, თავი დამანებე, გთხოვ! მე შენთან ურთიერთობა დავამთავრე. ხომ არ დაგავიწყდა, გული რომ მატკინე? ასეთ რამეებს კაცს არ ვპატიობ. ვინც გაპატიებს, იმასთან წადი. მე შენთვის აღარ ვარსებობ.

_ თუ შენ არ არსებობ ჩემთვის? _ თითქოს მუქარით გაიჟღერა მამაკაცის ხმამ.

_ არც მე, _ თიკოს ხმა ჩაუწყდა, ცოტა არ იყოს, შეეშინდა, ძალით არ დამიპიროს მანქანაში ჩასმაო, _ აღარ მიყვარხარ. მორჩა, რაც იყო, ის არ განმეორდება.

_ განა ასეთი რა დავაშავე? ცოტა ხნით რომ დავიკარგე? _ დემნამ თავისი საფირმო ღიმილი აიფარა სახეზე.

_ ეს არ იყო შენი პირველი დაკარგვა. მაპატიე, მაგრამ შენს დეპრესიულ ხასიათზე ვერ ავაწყობ ცხოვრებას. როცა მოგეპრიანება, გამოჩნდები, როცა მოგეპრიანება, გაქრები. მე ასე არ შემიძლია. ეს არ არის სიყვარული.

_ აჰა. ესე იგი, გამოდის, მართლა არ გყვარებივარ, თუ ჩემი ატანა არ შეგიძლია.

_ კარგია, რომ ბოლოს და ბოლოს მიხვდი. _ ამრეზით ახედა, _ ჰო, აღარ მიყვარხარ. შენთან ურთიერთობა მღლის, მღლის და მაშინებს. ვერ ვიტან მტირალა, დეპრესიულ და მერყევ მამაკაცებს. მათ ყოველ სიტყვაში მხოლოდ სიყალბე მესმის და სხვა არაფერი.

დემნა უცებ შეტრიალდა და თავი მანქანის ფანჯარაში შეყო. თიკოს სუნთქვა გაუჩერდა, ვერ მიხვდა, რის გაკეთებას აპირებდა. მან კი სიგარეტის კოლოფი გამოიტანა და სანთებელას გაჰკრა.

_ ანუ საბოლოოდ დავშორდეთ ერთმანეთს? _ შეეკითხა კბილებშუა სიგარეტგარჭობილი.

_ ჩვენ კარგა ხანია, საბოლოოდ დავშორდით ერთმანეთს.

_ სხვა ვინმეს ხვდები? _ ხმას დაუწია დემნამ და სიგარეტი მთელი ძალით მოქაჩა.

_ არა, _ მტკიცე ხმით წარმოთქვა თიკომ და თავისი სიმართლის დასადასტურებლად თვალი ჯიქურ გაუსწორა.

ერთხანს ასე, მზერებით ბურღავდნენ ერთმანეთს. ბოლოს დემნამ დათმო.

_ კარგი, წამო, მიგიყვან სახლამდე, გვიანაა უკვე. ხვალ დაგირეკავ და დღის შუქზე გავაგრძელოთ ჩვენი პაექრობა.

_ არ მინდა! _ იყვირა თიკომ.

_ რა არ გინდა?

_ არც შენი წაყვანა მინდა და არც შენი დარეკვა. მხოლოდ ის მინდა, სამუდამოდ გაქრე ჩემი ცხოვრებიდან!

_ რა მითხარი, გოგო? _ დემნამ კვლავ გაისროლა სიგარეტი და აძაგრული ქალს მიუახლოვდა, _ შენი ცხოვრებიდან გავქრე? შენს ბრძანებებზე ვიარო?

შეშინებული თიკოც ნელ-ნელა იხევდა უკან, თან ცდილობდა, ნაბიჯი ფრთხილად გადაედგა, რომ არაფერს წამოსდებოდა და არ წაქცეულიყო.

_ იმისთანა სექსი მქონდა შენთან, ისე კარგად ვგრძნობდი თავს… ამის მერე თავი როგორ დაგანებო? თუ არ გიყვარდი, რას მომეტმასნე?

თიკო წამოენთო.

_ მე მოგეტმასნე? საშველი არ მომეცი, ნაბიჯს ვერ ვდგამდი, შენ რომ არ ამსვეტებოდი წინ და მე მოგეტმასნე? ნაგავო! როგორ ბედავ! უარესი მხვდება, შენნაირს თავი რომ გავუტოლე! _ ისტერიკა დაემართა.

დემნა გაოგნდა. ასეთ თიკოს ის არ იცნობდა. ასეთი თიკო პირველად ნახა და იმდენად მოულოდნელი იყო, რომ ადგილზე გაშეშდა.

ამასობაში თიკო შეტრიალდა, ჩქარი ნაბიჯით გადაჭრა ბულვარი და პირველივე შემხვედრი ტაქსი გააჩერა… მამაკაცი აღარ დასდევნებია…

 

მეორე დილით, გაიღვიძა თუ არა, თიკომ მობილური ტელეფონი გამორთო იმის შიშით, დემნას კიდევ არ დაერეკა. მასთან არც საუბრის სურვილი ჰქონდა, არც შეხვედრის. უფრო მეტიც, ეშინოდა მისი. სულაც არ უნდოდა, დასვენების დღეები მასთან შეხვედრით და შერიგება-შეურიგებლობაზე საუბრით ჩაემწარებინა. იმედოვნებდა, რომ მამაკაცმა მისი ადგილსამყოფელი არ იცოდა და მხოლოდ აშინებდა, სახლში მოგადგებიო.

იმ დღეს შინიდან აღარ გასულა. ნიკა დაიყოლია, რომ მასთან ერთად აუზში ჩასულიყო და ცურვა ესწავლებინა. ბიჭს წყლის ისე აღარ ეშინოდა. ჩასვლისთანავე გათამამდა და სიამოვნებით იჭყუმპალავა. თიკო ასწავლიდა, როგორ დამდგარიყო წყალზე, როგორ ემოძრავებინა ხელ-ფეხი, რომ არ ჩაძირულიყო და გაეცურა. რამდენჯერმე ჩააყვინთინა კიდევაც, რაც ბავშვს ძალიან მოეწონა.

ასე გავიდა ორი დღე. დემნა არ გამოჩენილა. არც ზუზი. არადა, თიკო ორივე მამაკაცზე ფიქრობდა. ამშვიდებდა ის, რომ დემნა აღარ ეხმიანებოდა, მაგრამ აწუხებდა ის, რომ ზუზი არ ჩანდა.

დილა იყო, სახლის ტელეფონზე ზარი რომ გაისმა. თიკო შიშისგან შეხტა. სანამ ყურმილს აიღებდა, კარგა ხანს ყოყმანობდა, დემნა არ იყოსო. მერე მხნეობა მოიკრიბა, ხმა შეიცვალა და საპასუხოდ მოემზადა. მისდა სასიხარულოდ, სტელა აღმოჩნდა. იგი ილიას გამოფენაზე ეპატიჟებოდა, გამოფენის შემდეგ კი შინაც, ვახშამზე.

მიწვევაზე უარი არ უთქვამს, ნიკას ხელი მოჰკიდა და თან წაიყვანა. მართალია, ზუზისთან შეხვედრის ეშინოდა, მაგრამ თან ერთი სული ჰქონდა, როდის ნახავდა. რატომ განუვითარდა ასეთი შიში მამაკაცების მიმართ? თუ ყოველთვის ისეთი კაცები ხვდებოდნენ ცხოვრების სარბიელზე, რომლებიც მასში სიყვარულთან ერთად შიშის ნერგავდნენ? «შიში შეიქმს სიყვარულსა», _ გაიფიქრა და გაეღიმა. რუსთაველს ეს სიტყვები რომ არ დაეწერა, ალბათ თვითონ დაწერდა.

შევიდა თუ არა საგამოფენო დარბაზში, დამთვალიერებელთა შორის უმალ შენიშნა მიშელი, რომელიც მაღალ, ქერა, გარუჯულ ამერიკელს ესაუბრებოდა. ისინი რაღაცაზე მხიარულად იცინოდნენ. თიკომ თვალი მოავლო გარშემო, ზუზის ეძებდა, მაგრამ ვერსად დალანდა. ამ დროს ნაცნობი ხმა შემოესმა:

_ ქალბატონო თიკო, რა სასიამოვნოა თქვენი აქ ნახვა.

თიკო შემობრუნდა და საშა ახვლედიანი შერჩა ხელთ, ზუზის მეგობარი, მასთან სახლში რომ გაიცნო და მანქანით სეირნობა რომ შესთავაზა.

_ რა უცნაურია, არა? ამ დილით გამახსენდით და უნდა ვაღიარო, რომ ჩვენი პირველი შეხვედრის შემდეგ ხშირად გიხსენებთ. როგორ ბრძანდებით?

საშამ ქალს ხელზე აკოცა და აღარ გაუშვა. თიკომ ფრთხილად გაითავისუფლა ხელი და უხერხულად გაიღიმა.

_ ეს ვინ მოსულა! გამარჯობა, ვაჟკაც! როგორ ხარ? _ უხერხულობის გასაფანტავად საშამ ნიკა ჩაიხუტა.

_ მე და ნიკა გადასარევად ვართ. თავად როგორ გიკითხოთ? _ ძველი ნაცნობი თიკომაც მოიკითხა.

მამაკაცი წელში გასწორდა, გაშლილი თითები თმაში შეიცურა და მხრები აიჩეჩა.

_ ისე რა. ამ დროში როგორ იქნები ადამიანი. კიდევ კარგი, ზაფხულია და მოსაწყენად ვერ ვიცლი. რამხელა გაზრდილა ეს ბიჭი. ახლა მთლად დედამისს დამსგავსებია, _ გაიცინა და ნიკას ქოჩორი მოუჩეჩა, _ თქვენ კი გარუჯვა ძალიან მოგხდომიათ. ეს იმას ნიშნავს, რომ საერთოდ, ბათუმი გიხდებათ.

საშა ისეთი თვალებით შესცქეროდა თიკოს, რომ ქალმა საუბრის თემა უმალ შეცვალა.

_ ესე იგი, ნიკას თქვენც იცნობთ, არა? _ თქვა და მის გვერდით მდგომ პატარას შეხედა.

_ ნიკას ვინ არ იცნობს, კაცო! ჩვენი ბიჭია ეს! _ ამ სიტყვებით საშამ ლოყაზე მოუთათუნა ბავშვს ხელი.

_ საშა ძია, რატომ არ მოდიხართ ჩვენთან? _ ზრდილობიანად შეეკითხა ნიკა და მამაკაცს მოჭუტული თვალებით ახედა.

_ აბა რა ვიცი, არ მეპატიჟება ბიძაშენი და… _ გაიხუმრა საშამ და ბავშვს თვალი ჩაუკრა, _ შენ კიდევ რა მაგარი ბიჭი ხარ, თან ასეთი ლამაზი ქალის გვერდით. ჰა, როგორ გრძნობ თავს, თიკო სულ გვერდით რომ არის, კარგია, არა? _ მამაკაცმა ეშმაკური მზერა ესროლა თიკოს, _ არ მესმის, რით დაიმსახურა მარტო ნიკამ ასეთი პატივი?

_ იმიტომ, რომ მე ყველაზე მაგარი ბიჭი ვარ! _ ამაყად წარმოთქვა ნიკამ და გაიცინა.

თიკომ მიიხუტა პატარა და მხარზე ხელი მოხვია.

_ თიკო, ხომ არ გამონახავდით დროს ჩემთვისაც? იქნებ შევხვედროდით ერთმანეთს? გამოფენაზე რას იტყვით? მოგეწონათ ნახატები?

თიკოს არავისთან შეხვედრა არ უნდოდა, მაგრამ უცებ, თითქოს რაღაც გადაწყვიტაო, მხიარულად მიუგო:

_ რატომაც არა? ურიგო არ იქნებოდა. რაც შეეხება ნახატებს, ჯერ ვერ მოვასწარი დათვალიერება, ახლახან მოვედით მე და ნიკა. ისე, ნანახი მაქვს ილიას ატელიეში, მაგრამ ღამით. დღის სინათლეზე ჯერ არ დამითვალიერებია.

სანდროს არც კი გაუგია, რას ამბობდა თიკო ნახატებზე, იმდენად იმოქმედა მისმა თანხმობამ და რაღაცნაირად ჩაეღიმა.

_ საღამოს მოდიხართ სტელასთან?

_ კი, რა თქმა უნდა.

_ მაშინ მე გამოგივლით. ხვალ კი გეპატიჟებით. კარგი კონცერტი იმართება და… წინასწარ გეუბნებით, რომ მერე აღარ გადაიფიქროთ. ბილეთები ჩემზეა.

_ ძალიან კარგი. _ უპასუხა თიკომ, შემდეგ ნიკას ხელი ჩაავლო და სურათების დათვალიერება დაიწყეს. ქალი თან უხსნიდა ბავშვს თითოეული სურათის მნიშვნელობას. ბიჭი საოცარი ყურადღებით უსმენდა, მაგრამ მალე მოჰბეზრდა ნახატებიც და თიკოს კომენტარებიც და ყურში უჩურჩულა, შინ წავიდეთო.

ზუზი გამოფენაზე არ გამოჩენილა. თიკოს გაუხარდა კიდევაც, სახლში დაბრუნების მიზეზი რომ გაუჩნდა. მოუბოდიშა ილიას და სტელას, ბავშვი არ ჩერდებაო და წამოვიდა.

 

საღამოს, ნიკა დააწვინა თუ არა, გამოიპრანჭა. იმედს არ კარგავდა, რომ ვახშამზე მაინც ნახავდა ზუზის. ვერა და ვერ ამოიგდო თავიდან მასზე ფიქრი. ლამაზი, წვრილი ყვავილებით მოჩითული თეთრი კაბა ჩაიცვა, რაც მის გარუჯულ კანს ძალიან მოუხდა. თმა მაღლა აიწია და საშას მოსვლას დაელოდა.

მამაკაცმაც არ ალოდინა, დათქმულ დროს მოაკითხა.

_ არაჩვეულებრვად გამოიყურებით, ისეთი ლამაზი ხართ, თვალს ვერ გაშორებთ! _ საშა აღფრთოვანებით შესცქეროდა ქალს, შემდეგ მანქანის კარი გამოაღო და ხელით ანიშნა, შენს განკარგულებაში ვარო.

თიკომ მაშინვე იცნო ზუზის მანქანა, მაგრამ არაფერი უთქვამს, არც ზუზი უკითხავს.

გამოფენამ წარმატებით ჩაიარა და ამიტომაც სტუმრებიც და მასპინძლებიც მშვენიერ გუნებაზე იყვნენ.

უზარმაზარ სასტუმრო ოთახში მოწვეული მუსიკოსები უკრავდნენ. სასიამოვნო იყო ცოცხალი შესრულების მოსმენა. საშამ თიკო საცეკვაოდ გაიწვია. ქალი კარგ ხასიათზე დადგა, მიშელთან პირისპირ შეხვედრამაც კი ვერ გაუფუჭა გუნება. ამერიკელი გოგონა მშვენიერი სანახავი იყო ზურმუხტისფერ კაბაში.

_ თიკო, რა ლამაზი კაბა გაცვიათ, _ ხმამაღლა გამოაცხადა მიშელმა, _ და საღამოც მშვენიერია, არა?

თიკომ მხოლოდ თავი დაუკრა, პასუხი არ გაუცია.

_ კარგი გამოფენა იყო, ხომ იყავით?

_ რა თქმა უნდა, ვიყავი და ძალიან მომეწონა, _ ინგლისურადვე უპასუხა თიკომ, _ თქვენ როგორ მოგეწონათ საბერძნეთი? პირველად იყავით?

_ ჰო, პირველად ვიყავი. საოცარი ქვეყანაა. ბევრგან ვყოფილვარ, მაგრამ ასეთი ლურჯი ზღვა არსად მინახავს. ზღაპრული სანახავია, განსაკუთრებით თვიმფრინავიდან. თავი სიზმარში მეგონა.

თიკომ ჩაიღიმა. ადამიანი საბერძნეთში წახვიდე და ზღვაზე ილაპარაკო, ცოტა უცნაურიაო, გაიფიქრა.

_ სხვათა შორის, ისეთივე ლურჯი ზღვაა თურქეთშიც და იტალიაშიც. როგორც ჩანს, არც ამ ქვეყნებში ხართ ნამყოფი.

მიშელმა პასუხის გაცემა დააპირა, მაგრამ ამ დროს მოსაუბრეებს სანდრო მოუახლოვდა. მის დანახვაზე მიშელს ზღვა სულ გადაავიწყდა და მამაკაცს მოუთმენლად ჰკითხა:

_ საშა, ზუზი სად არის? რატომ არ ჩანს? მაინტერესებდა მისი აზრი გამოფენის შესახებ.

საშამ თვალები მოჭუტა, მიშელს გახედა და მშვიდად მიუგო:

_ ზუზი ქალაქში არ არის. სხვაგან გაემგზავრა, საქმეებზე. თუკი ნახატების შესახებ აზრი გაინტერესებთ, უმჯობესია, რომელიმე ტილო შეიძინოთ მხატვრის ავტოგრაფით. დამერწმუნეთ, კაპიტალს დააბანდებთ. ოდესმე ილიას სურათი დიდ შემოსავალს მოგიტანთ.

მიშელმა გაიცინა.

_ მსგავსი სიტყვები დღეს უკვე მერამდენედ მოვისმინე.

საშამ თავი გააქნია, თიკოს მიუბრუნდა და ისევ საცეკვაოდ გაიწვია.

საღამო ისე ჩამთავრდა, რომ ზუზი არ გამოჩენილა. თიკომ არ იცოდა, საშამ სიმართლე უთხრა მიშელს, თუ, უბრალოდ, გაიხუმრა. უნებლიეთ გულში ყრუ ტკივილი იგრძნო და რატომღაც გაიფიქრა, რომ ზუზი მარის სანახავად იტალიაში გაემგზავრა. წამით თვალები დახუჭა და თავს პირობა მისცა, რომ მასზე აღარ იფიქრებდა.

შინ დაბრუნებულმა ვეღარ მოითმინა და მობილური ჩართო. ოჰ, რამდენი ზარი იყო შემოსული დემნასგან. როგორც ჩანს, მამაკაცი მთელი დღე ამაოდ ცდილობდა მასთან დაკავშირებას. «რახან აქ არ მომადგა, ესე იგი, არ იცის მისამართი», _ შვებით ამოისუნთქა თიკომ და ტელეფონი ისევ გამორთო. რაც მთავარია, ზუზის ერთხელაც არ დაურეკავს მისთვის. ალბათ თიკო არც კი გახსენებია…

 

მეორე საღამოს, კონცერტზე წასასვლელად თიკომ ცისფერი კაბა შეარჩია და მიროს ნაჩუქარი ყელსაბამი გაიკეთა.

_ ოჰოო, ჩემი საყვარელი ფერის კაბა ქალზე, რომელიც ყველაზე მეტად მომწონს, _ ღიმილით შენიშნა ნაცრისფერ პერანგში გამოწყობილმა საშამ და მანქანა დაძრა.

კონცერტს უამრავი მაყურებელი ესწრებოდა. თიკომ შეამჩნია, რომ მას და საშას ყველანი თვალს აყოლებდნენ და ესიამოვნა.

ვიოლინოზე შესრულებულმა შესანიშნავმა მუსიკამ თიკო ოცნების სამყაროში გადაისროლა და კიდევ ერთხელ შეახსენა თავის თავს, რომ ზუზი ერთხელ და სამუდამოდ დაევიწყებინა.

კონცერტის შემდეგ მამაკაცმა სავახშმოდ რესტორანში დაპატიჟა.

თიკოს მოეწონა რესტორნის ინტერიერი, მომსახურება, კერძებიც და ისიც, თუ როგორი მოწიწებით ექცეოდა მას საშა. იგი საერთოდ არ ჰგავდა ცინიკოს ზუზის. დემნას _ მით უფრო. მასთან საოცრად თავისუფლად და ლაღად გრძნობდა თავს. რამდენი ისაუბრეს… თიკომ თავი უცებ ბედნიერად იგრძნო, სიხარულისგან თვალებიც კი აუციმციმდა, მაგრამ მაშინვე დაეშვა მიწაზე, როგორც კი საშამ მოხვევა დაუპირა.

ქალმა მამაკაცის მკლავებისგან თავი ნელა გაითავისუფლა, რადგან ხვდებოდა, რომ ამ კაცის ალერსი სრულიად არ სჭირდებოდა.

_ საშა, თქვენ ძალიან კარგი ადამიანი ხართ. დიდი მადლობა დღევანდელი საღამოსთვის, მაგრამ ახლა უნდა წავიდე.

_ არ იცით, როგორი ბედნიერი ვარ თქვენ გვერდით, თიკო. ამის ახსნა ასე მარტივად არ შემიძლია. კი ბატონო, წავიდეთ, მაგრამ პირობა მომეცით, რომ ხვალაც შემხვდებით.

თიკომ ზრდილობიანად გაუღიმა.

_ არა, არ შემიძლია. ხვალ ნატკა და მირო ბრუნდებიან და სახლიდან ვერ გამოვალ.

_ მაშინ ორშაბათს… ა?

_ სამწუხაროდ, მაინც უარი უნდა გითხრათ. არ მიყვარს წინასწარ შეპირება. ნატკა რომ ჩამოვა, არ ვიცი, რა როგორ იქნება. შეიძლება უცებ მომიწიოს თბილისში გამგზავრებამ. ჩემი მშობლებიც ჩამოდიან და ისინიც სანახავი მყავს.

ქალის სიტყვებმა საშა აშკარად დააღონა. თიკოსაც სევდიანი განწყობილება დაეუფლა, რაზეც მამაკაცის გარდასახვამაც იმოქმედა. იცოდა, რომ საშას გულს უკლავდა თავისი უარით, მაგრამ რა ექნა? მისი გული სხვისკენ მიიწევდა და ამას ვერაფერს მოუხერხებდა. ყველანაირად ცდილობდა, საშას არაფერი შეემჩნია. არადა, მისი შვებულება დასასრულს უახლოვდებოდა და გული უკვდებოდა, რომ შეიძლებოდა ისე წასულიყო ბათუმიდან, ზუზი ვეღარ ენახა. სხვა დროს კიდევ სადღა ნახავდა? ილუზია იყო იმაზე ფიქრი, რომ ზუზი მის სანახავად თბილისში ჩამოვიდოდა. ამის გაფიქრებას კი სასოწარკვეთილებამდე მიჰყავდა…

როცა საშამ სახლამდე მიაცილა, თიკო ისე ჩქარა გადმოხტა მანქანიდან, მამაკაცს დამშვიდობება არ აცალა. შეეშინდა, ისევ მოხვევა არ დამიპიროსო. არადა, ვერც ის უთხრა, არ მომწონხარ და ჩემთან ურთიერთობის იმედი ნუ გექნებაო. იცოდა, რა ძნელი იქნებოდა მისთვის ამ სიტყვების მოსმენა. სამაგიეროდ, მასთან შეხვედრას მეტად არ აპირებდა. სანამ ეს მოწონება სიყვარულში გადაიზრდებოდა, დროზე უნდა გასცლოდა საშასთან სიახლოვეს. ტყუილად რად უნდა მოეკლა კაცისთვის გული? თან ეცინებოდა, აქამდე არც ერთი არ იყო და ახლა სამი მამაკაცი ერთად გამოჩნდა მისი ბედისწერის ჰორიზონტზე…

 

კვირა დილას ქალაქი ნისლმა დაფარა. ასეთ სანახაობას თიკო პირველად შეესწრო. ასე დანისლული ქალაქი აქამდე არასდროს ენახა. ერთ მეტრზე აღარაფერი ჩანდა, თუმცა, ცოტა ხნის შემდეგ ნისლი გაიფანტა და მზემ იქაურობა მისებურად გაანათა. თიკოს ხასიათი გამოუკეთდა, აღარ იყო წუხანდელივით სევდით გულდამძიმებული. ნიკასთან ერთად ისაუზმა, ჩანთაში საბანაო კოსტიუმი ჩააგდო, ხილი ჩაალაგა და ბავშვი ზღვაზე წაიყვანა. ჭირსაც წაუღია დემნას თავი. მერე რა, თუ სადმე შემთხვევით გადაეყრება. დღისით სულაც არ ეშინია მისი, თანაც, ნიკასთან ერთადაა, რა უნდა დაუშავოს?

ისევ იმ მყუდრო, ამოჩემებულ ადგილას გაშალა პირსახოცი, «იმნაირი» ქალების ნავსაყუდლად რომ მიიჩნეოდა. ნაცნობი მოხუცი ცოლ-ქმარიც აქ იყო. ნიკამ სიხარულით მიირბინა მათთან, მიესალმა და გამოელაპარაკა. სანამ თიკო ზღვაში ცურავდა, ბიჭი იქვე, ხანში შესულ ძველ ნაცნობებთან მასლაათით ერთობოდა. მერე თიკომ თავისთან იხმო ბიჭი და წყალში ჩაიყვანა. ნიკას საერთოდ აღარ ეშინოდა წყლის. ის კი არა, უკვე ცურვასაც ცდილობდა.

ზღვიდან მოთენთილები დაბრუნდნენ. ისადილეს, შემდეგ ცოტა ხნით ბაღში ისეირნეს და ბოლოს შუადღის ძილის გამოცხობაც სცადეს. ნიკა ისე იყო დაღლილი, მაშინვე ჩაეძინა. თიკომ წყალი გადაივლო, ლამაზი, მოკლე აბრეშუმის ხალათი მოიცვა და საწოლზე მიწვა. ტალღების ხმას ყურს უგდებდა და ფიქრობდა, ნეტავ ამ საღამოს მართლა თუ ჩამოვლენ ნატკა და მიროო. ის იყო, ჩათვლიმა, რომ კარზე მარომ მიუკაკუნა.

_ ქალბატონო, ქვემოთ თქვენი ნახვა უნდათ. იცით, ვინ ჩამოვიდა? _ ჩურჩულით წარმოთქვა მარომ.

თიკო წამოხტა, ქალს სიტყვა არც კი დაამთავრებინა, შურდულივით გავარდა დერეფანში. ისე მირბოდა, თითქოს უკან ვიღაც მოსდევსო. კიბეზე სწრაფად დაეშვა, თვალანთებული და თმაგაშლილი განსაკუთრებულად ლამაზი იყო.

სასტუმრო ოთახში შევარდა.

_ ნატკა! _ იყვირა, _ ჩამოხვედით? _ მაგრამ მოულოდნელობისგან ადგილზე გახევდა და ენა ჩაუვარდა, როცა დაქალის ნაცვლად ტანმაღალი, ცისფერკაბიანი და ოქროსფერთმიანი ულამაზესი ქალი დაინახა, რომელიც მის დანახვაზე სავარძლიდან წამოდგა.

თიკო ყველაფერს მიხვდა. ამწუთას არც ამ ქალის დანახვა უნდოდა და არც იმ კაცის, რომელიც ფანჯარასთან იდგა და დაჟინებულ მზერას არ აშორებდა.

სახეგაფითრებული ფართოდ გახელილი თვალებით შესცქეროდა მოულოდნელ სტუმრებს.

სიჩუმე ზუზიმ დაარღვია.

_ გამარჯობა, თიკო, _ გაისმა მისი ხავერდოვანი, მაგრამ ამჯერად განსაკუთრებით ალერსიანი ხმა, _ მაპატიე, რომ გაუფრთხილებლად მოგადექით კარს, მაგრამ იმედია, გვაპატიებ. გაიცანი, ეს მარია, ნიკას დედა.

ზუზიმ შეამჩნია თიკოს დაბნეულობა და თვალი შეავლო მის მოკლე ხალათს, რომელიც ნახევრადაც ვერ ფარავდა ქალის აშხვართულ ფეხებს.

თიკომ თავი ხელში აიყვანა, გაიღიმა და სტუმარს ხელი გაუწოდა.

_ მაპატიეთ, მარი, ასეთი რეაქცია რომ მქონდა, მაგრამ ნუ მიწყენთ… მეგონა, ნატკა ჩამოვიდა….

მარიმ ცალყბად გაუღიმა და ყოველგვარი ემოციის გარეშე თქვა:

_ სასიამოვნოა შენი გაცნობა, გოგონი, _ მისი ხმა ცივად და გულგრილად ჟღერდა, შეიძლება ცოტა ირონიულადაც, არც თვალები გამოხატავდა არაფერს. არადა, ულამაზესი მწვანე თვალები ჰქონდა.

_ ახლავე… ახლავე მოგხედავთ… _ უფრო და უფრო იბნეოდა თიკო, არ ეგონა, ბავშვის დედა ასე მტრულად თუ შეხვდებოდა, _ ახლავე ხილს მოვატანინებ და… _ სათქმელი ვეღარ დაამთავრა, ღონემიხდილი თავადაც სავარძელში ჩაეშვა და გვერდულად ისე შებრუნდა, რომ ზუზის მზერას მორიდებოდა.

_ არა, მადლობა, ნუ შეწუხდები. მალე უნდა წავიდეთ. _ და მზერა ზუზის მიაპყრო, თითქოს დასტურს მისგან ელოდა.

სავარძლის გვერდით მაიკლ კორსის ხელჩანთა და ელეგანტური ხელთათმანები იდო. ჩანთა გასაგები იყო, მაგრამ ამ გაგანია ზაფხულში ხელთათმანი რა როლს თამაშობდა, ვერაფრით მიხვდა. თიკო შეჰყურებდა ქალის ცივ, ამპარტავან სახეს და გრძნობდა, რომ ეს ამაყი ქალი ყველას მონუსხვას ერთნაირად ახერხებდა.

_ მარი რამდენიმე დღით ჩემთან აპირებს დარჩენას. ოღონდ აქ არა, ფერმაში. _ აუწყა ზუზიმ, რომელიც ფანჯრის რაფას იდაყვით ჩამოყრდნობოდა.

მამაკაცის ოფიციალურმა ტონმა თიკო გამოაფხიზლა. მისი ნათქვამი მხოლოდ ერთს ნიშნავდა _ მოახლოებულ ქორწინებას. გულში საშინელი ჩხვლეტა იგრძნო. ზუზის გახედა და დაბალი ხმით წარმოთქვა:

_ ნიკას სძინავს. დღეს ძალიან დაიღალა, ზღვაზე ვიყავით და დიდხანს ვიცურავეთ. შემიძლია გავაღვიძო, თუ…

მარიმ გაოცებისგან წარბები აზიდა.

_ მე არც ვაპირებდი მის ნახვას.

_ როგორ? _ თიკოს აღელვებისგან სუნთქვა შეეკრა და საიდანღაც, სიღრმიდან ბავშვისადმი სიბრალულისა და სითბოს ტალღამ ამოხეთქა. ერთი სული ჰქონდა ეთქვა ამ ქალი-აისბერგისთვის, რომ მისი ერთადერთი შვილი ბედნიერი იქნებოდა, თუ დედა თან წაიყვანდა. მაგრამ თავი დროზე შეიკავა, სიტყვა შუაზე გაწყვიტა და განზე გაიხედა.

_ მხოლოდ იმიტომ შემოვიარე, რომ ჩემი დარჩენილი ბარგი წავიღო. მარო ჩამილაგებს და გამომიტანს. თქვენ დიდი ხნით ხართ ჩამოსული?

_ არა, _ მოკლედ მოუჭრა თიკომ.

_ და არ გბეზრდებათ ნიკუშასთან ყოფნა? _ მან ისე გამოხედა, რომ ეტყობოდა, ეს წარმოუდგენლად მიაჩნდა, _ გაქვთ ბავშვების მოვლის გამოცდილება?

_ რა თქმა უნდა, არა მაქვს. მე სულ სხვა პროფესიის ვარ, მაგრამ ნიკასთან ყოფნა ჩემთვის ერთი სიამოვნებაა, _ თქვა და მარის გახედა, მაგრამ ქალის სახეზე ცივი ღიმილი რომ შენიშნა, გააგრძელა, _ როცა ჩამოვედი, პატარა, აფორიაქებული და დაბნეული ბიჭი დამხვდა, ახლა კი, მგონია, უკვე გაიზარდა და დაკაცდა. იგი თითქმის ბედნიერია.

_ თითქმის? _ მწვანე თვალებში სიცივემ გაიელვა.

_ ბედნიერია იმდენად, რამდენადაც შეიძლება ბედნიერი იყოს მშობლების ზრუნვასა და ალერსს მოკლებული ბავშვი. მიროს ძალიან უყვარს და არაფერს აკლებს, თუმცა…

ამ დროს საუბარში ზუზი ჩაერთო:

_ ნიკა ძალიან შეიცვალა. უნდა გენახა, როგორ გაიხარა ფერმაში.

წარბებაწეული მარი ზუზის მიუბრუნდა:

_ ჩემთვის არ გითქვამს, რომ ნიკა შენთან იყო?

_ სამაგიეროდ, ახლა გეუბნები. ორი დღით მყავდა წაყვანილი. სხვათა შორის, მისი ასეთი გარდაქმნა დიდწილად თიკოს დამსახურებაა. მადლობელი უნდა იყო, რომ შენი შვილი უკეთესობისკენ ამ ქალბატონმა შეცვალა.

მარიმ თავი თიკოსკენ შემოაბრუნა და დაკვირვებით შეათვალიერა. მშვენივრად მიხვდა, რომ ზუზიმ გაკიცხა მისი საქციელი, საქციელი დედისა, რომელიც ტრაგედიის შემდეგ რძლის მეგობრის ხარჯზე მოდიოდა გონზე, ეს მეგობარი კი ერთობ მიმზიდველი ქალი იყო.

_ თქვენგან დავალებული ვარ, თიკო, _ რაც შეეძლო, თბილად მიმართა მარიმ.

ამ დროს მაროც გამოჩნდა. იგი მაშინვე წამოდგა და მოსამსახურეს მეორე ოთახში გაჰყვა.

თიკო ხმას არ იღებდა, დამუნჯებული იდგა ერთ ადგილას და იატაკს ჩასჩერებოდა. გული გამალებით უცემდა. ეშინოდა, ირგვლივ დასადგურებულ ამაზრზენ სიჩუმეში მისი გულისცემა ზუზის სმენას არ მისწვდომოდა. მამაკაცისთვის ერთხელაც არ შეუხედავს, მაგრამ მის მზერას გრძნობდა. ეს მზერა კი წვავდა და სულს უშანთავდა. ყელი გაუშრა, ტირილი მოუნდა. მიხვდა, რომ ზუზის სამუდამოდ კარგავდა…

_ რატომ ხართ შინ? _ მოულოდნელად ალაპარაკდა ზუზი, _ ნუთუ აუცილებელია ასეთ საღამოს სახლში იჯდეთ და ნატკასა და მიროს ჩამოსვლას დაელოდოთ?

დამფრთხალმა თიკომ მამაკაცს გახედა და მის მკაცრ მზერას შეეფეთა. მისდა გასაკვირად, ამან სითამამე შემატა.

_ დღეს ძალიან დავიღალე, ამიტომ გარეთ გასვლა აღარ მინდოდა.

_ რაღაც არ გეტყობოდათ დაღლა, ჩვენს შესახვედრად რომ გამოხვედით. უნდა აღვნიშნო, რომ მშვენივრად გამოიყურებოდით… ცოტა არ იყოს, მშურს ნატკასი, ისეთი სიხარული გეწერათ სახეზე. ყოველთვის ასეთი სიხარულით ხვდებით მეგობრებს?

_ ნატკა ჩემი უახლოესი მეგობარია, _ ჩაიდუდღუნა თიკომ.

_ ძალიან კარგი, მომწონს. მაგრამ ვფიქრობ, რომ მეგობრები ბევრ თავისუფალ დროს გართმევენ და ამას ოდესმე ინანებთ.

_ ვერ გავიგე, რას გულისხმობთ… _ წარბები შეყარა.

_ უბრალოდ, ყველაფერი გულთან მიგაქვთ. აი, გაკვირდებით, როგორ ეპყრობით ნიკას. ვხედავ, რომ მის დასაცავად ყოველთვის მზად ხართ. მაპატიეთ შედარებისთვის, მაგრამ კრუხივით აიფოფრებით ხოლმე, თუ რამე არ მოგეწონათ. თქვენ იმას აკეთებთ, რაზეც ნატკა ოცნებობს.

_ სწორედ იმიტომ ვაკეთებ ამას, რომ მას ვასიამოვნო. ის რომ კმაყოფილი იქნება, მეც ბედნიერად ვიგრძნობ თავს.

_ მერედა, რისი გულისთვის? მათ ხომ ნამდვილი ოჯახი არა აქვთ? ნატკას ბავშვები არ უყვარს, არც უნდა, რომ შვილი ჰყავდეს. ახლა კი, რაც ნიკა ჰყავთ, ურთიერთობა უფრო დაეძაბათ.

თიკო წამოენთო.

_ თუ არ უნდა, არც უნდა გააჩინოს! მირომ ხომ თავიდანვე იცოდა ამის შესახებ? ნატკამ მას ყველაფერი აუხსნა, სანამ დაქორწინდებოდნენ.

_ მჯერა, მაგრამ სრული თანხმობა ქალსა და კაცს შორის მაშინ არის, როცა მათ საერთო შვილი ჰყავთ. თქვენ ვერც კი წარმოგიდგენიათ, რა ბედნიერებაა, როცა ოჯახში ბავშვები არიან. მათზე ზრუნვა, ფიქრი, გაზრდა, აღზრდა…

_ თქვენ? თქვენ წარმოგიდგენიათ? ისე ლაპარაკობთ, თითქოს ცხრა შვილი გაგეზარდოთ! _ თავს ვეღარ ერეოდა ქალი.

ზუზიმ ცინიკურად ჩაიცინა.

_ რატომ იცავთ ნატკას ასე? თქვენც იმ აზრის ხართ, ალბათ, არა?

თიკო არც დაფიქრებულა, ისე მიუგო:

_ ჩემთვის სულერთია, რას იფიქრებთ. თქვენ ნატკას არ იცნობთ, წარმოდგენაც არა გაქვთ, რა ცხოვრება გამოიარა. ექვს და-ძმაში უფროსი იყო და ყველა მან გაზარდა. სიცოცხლე ჰქონდა გამწარებული, გასართობად არასდროს ეცალა, სულ შინ იყო გამოკეტილი მათი გადამკიდე. საუკეთესო წლები მათ გაზრდას შეალია. ჯერ კიდევ თავად ჩამოუყალიბებელი, თავისი დედმამიშვილების ძიძა გახდა. ჰოდა, გადაიღალა. სხვისთვის ადვილია მისი განსჯა, _ თვალებანთებული და გაწიწმატებული თავგამოდებით იცავდა დაქალს.

ზუზის თვალები ეშმაკურად აუციმციმდა.

_ ვხედავ, ნატკამ მართლაც მოგაჯადოვათ, _ თითქოს თავისთვის ჩაილაპარაკა, მისი აფეთქებისთვის ყურადღება არც მიუქცევია, _ თქვენ ისე მოგწონთ სხვებზე ზრუნვა, ალბათ მეტ სიფრთხილეს გამოიჩენდით, ვინმე რომ გყვარებოდათ, მაგრამ შეიძლება პირიქითაც მოხდეს _ შეიძლება თქვენდა საზიანოდ შეცდომებიც კი დაუშვათ, თანაც ისეთი, რომელთა გამოსწორება ადვილი არ იქნება.

_ ჩემზე ნუ სწუხხართ, როგორმე თვითონ მივხედავ ჩემს თავს.

_ ახალგაზრდა, გამოუცდელი ქალები მამაკაცებთან უამრავ სისულელეს სჩადიან. მგონი, თქვენ ერთიც ხართ და მეორეც.

ზუზის სიტყვებმა თიკოს გული ატკინა.

_ ვხვდები, რომ… _ აღელვებით წარმოთქვა, _ ჩემში ბევრი რამ არ მოგწონთ და გაღიზიანებთ, _ მერე ირონიული ღიმილი გადაიკრა სახეზე და გაწელილად გააგრძელა, _ რას ვიზამთ, არ ვეკუთვნი ქალების იმ კატეგორიას, რომლებიც თქვენს ყურადღებასა და მოწონებას იმსახურებენ. იქნებ ჩემს გაკილვას სჯობდეს, თქვენთვის მოსაწონ ქალს მიხედოთ?

_ ოჰო… _ ცალი წარბი ასწია ზუზიმ, _ საინტერესოა თქვენგან ასეთი რამეების მოსმენა… აბა, მითხარით ერთი, რა აზრი დაგებადათ მაგ ლამაზ თავში? _ გახუმრება სცადა.

თიკო თავს ვეღარ იოკებდა.

_ თქვენ უცოლო ხართ და ყველაფერი ადვილად გეჩვენებათ. ასე არ იმსჯელებდით, ოჯახი რომ გქონდეთ. არც ისე იოლია, ყველაფერი განსაზღვრო, როცა მოულოდნელი პრობლემა წამოიჭრება, გაუთვალისწინებელი პრობლემა… ისეთი შეგრძნება მაქვს, თითქოს ეძებთ ქალს, რომელიც ბუნებაში არ არსებობს. იცით ეს, მაგრამ მაინც ეძებთ და ალბათ მანამ არ მოისვენებთ, სანამ არ იპოვით.

ზუზიმ ამოხვნეშა, ფანჯრის რაფაზე დაყრდნობილი წელში გასწორდა და ხელები მკერდზე გადაიჯვარედინა.

_ მართალი ხართ. სერვანტესს დავესესხები და გეტყვი, როგორ ქალსაც ვეძებ: «ქუჩაში ანგელოზი უნდა იყოს, საყდარში _ წმინდანი, ფანჯარაში _ მზეთუნახავი, შინ _ სათნო, ლოგინში _ ალქაჯი». წაგიკითხავთ სერვანტესის «სამოძღვრებო ნოველები»? იქ წერია ასეთი რამ.

_ არა, სამწუხაროდ, არ წამიკითხავს. _ თიკომ გაოცებული მზერა მიაპყრო, _ რაც შეგეხებათ თქვენ, ერთი რამ ზუსტად ვიცი. თქვენ ფლობთ ტექნოლოგიებს: ურთიერთობისას, ღიმილისას, მანერებისას, სტილი გაქვთ ჩაცმის, სიარულის, მუშაობის, ფლირტის, უნარი გაქვთ მეგობრობის, საქმის წარმართვის, მოხიბვლის, თავის წარმოჩენის, მაგრამ… სიყვარული არ შეგიძლიათ.

_ თქვენ ასე გგონიათ? _ ზუზი მკერდზე გადაჯვარედინებული ხელებით წინ გადმოიხარა, _ საიდან დაასკვენით? ნუთუ მთლად უგულო ვჩანვარ თქვენს თვალში?

თიკომ პასუხი არ გასცა, თვალები დახარა და კვლავ იატაკს ჩააშტერდა.

_ მამაკაცი გარკვეულ ასაკს რომ მიაღწევს, ის პერიოდი დგება, როცა ცოლის შერთვა აღარ უნდა, _ შეფიქრიანებულმა წამოიწყო, _ ან უბრალოდ, უჭირს გადაწყვეტილების მიღება, იმიტომ, რომ თავქარიანი აღარ არის და შერჩევითობის პრინციპით იწყებს ხელმძღვანელობას. ხელაღებით ყველა აღარ მოსწონს, წვრილმანდება და სხვა, უფრო ღირებულ თვისებებზე ამახვილებს ყურადღებას. იგი იმედოვნებს, რომ შეხვდება თავისი ოცნების ქალს. მე პირადად ჯერჯერობით ვერ მიპოვია ასეთი. რამდენიმე წლით ადრე რომ მეფიქრა ცოლის შერთვაზე, შეიძლება არც დავფიქრებულიყავი და ნებისმიერი ლამაზი გოგო შემერჩია საცოლედ, მაგრამ მაშინ ამისთვის არ მეცალა, ბიზნესით ვიყავი დაკავებული. ახლა კი… ახლა ყველაფერი სხვანაირადაა. თუმცა, შეიძლება უიღბლოც ვარ… ჩემს ასაკში სხვა ღირებულებებია კაცისთვის უფრო მნიშვნელოვანი. გინდათ გითხრათ, რა მინდა? როგორი მინდა?

თიკოს კინაღამ წამოსცდა, მინდაო, მაგრამ დროზე დააჭირა ენას კბილი და მხოლოდ მხრები აიჩეჩა.

_ გეტყვით. მე მინდა, რომ ყოველი წუთით ვტკბებოდე და უინტერესო ქალებზე დროს არ ვხარჯავდე. ჩემი აზრით, მამაკაცი მხოლოდ მაშინ უნდა მოეკიდოს ოჯახს, როცა მიხვდება, რომ მისი ყოველმხრივ უზრუნველყოფა შეუძლია. ამის გამო ბევრმა ქორწინებამ არ გაამართლა.

_ ასე თუ იფიქრა ყველა კაცმა, ცუდად ყოფილა ქართველების საქმე.

_ რატომ?

_ იმიტომ, რომ დღეს ქართველი მამაკაცების უმრავლესობას ოჯახის შენახვა არ შეუძლია და ეს თქვენ ჩემზე კარგად იცით. თუ ისინი ცოლის შერთვაზე არ იფიქრებენ, ქალები გაუთხოვრები დარჩებიან. ვიღა გააჩენს შვილებს? მატერიალური უზრუნველყოფა, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია, მაგრამ არა ყველაზე მნიშვნელოვანი. მთავარი მაინც, ჩემი აზრით, სიყვარულია. სიყვარული ბევრ რამეს შეაძლებინებს ადამიანს. თქვენ რა გგონიათ, რადგან შეძლებული ხართ, თქვენი ცოლი ბედნიერი იქნება? ეს დაგეხმარებათ ოჯახის შენარჩუნებაში? თუ, რადგან თქვენ არ ხართ იღბლიანი, ის იქნება? ამის იმედით გაქვთ?

ზუზიმ ჩაიცინა და ნიკაპი მოისრისა.

_ დარწმუნებული ვარ, ჩემი ქორწინება იღბლიანიც იქნება და ბედნიერიც.

თიკო გაშრა. კვლავ იგრძნო გულში ჩხვლეტა, ასე რომ დასჩემდა ბოლო დროს. უნდოდა, ოთახიდან გავარდნილიყო და ამ საშინელ კაცს გასცლოდა, აღარ ენახა მისი დამცინავი თვალები, ირონიული ღიმილი… ნეტავ იცოდეს, რა უბედურია თიკო. რატომ ექცევა ასე სასტიკად? რა დაუშავა? იქნებ ხვდება, რომ უყვარს და სწორედ ეს აღიზიანებს?…

ამაზე ფიქრობდა და ვერც შეამჩნია, როგორ მიუახლოვდა მამაკაცი.

_ საკმარისია ჩემზე საუბარი, _ მოკლედ მოჭრა ზუზიმ და ქალს წინ დაუდგა, _ მარის მოსვლამდე მინდა რაღაც გითხრათ. ეს საშას ეხება, ანდრონიკაშვილს. მინდა, ერთ რამეს შემპირდეთ, კარგი? ასე თუ ისე, ხომ გვაქვს ურთიერთობა? რაღაც დონეზე, მგონი, მეგობრებიც ვართ. ერთად რამდენიმე ტკბილი საათიც კი გაგვიტარებია.

თიკომ კუშტად შეხედა.

_ რას უნდა შეგპირდეთ? იქნებ უნდა მთხოვოთ, რომ მას აღარ შევხვდე? თუ ასეა, უნდა გითხრათ, რომ ტყუილ…

_ შეხვდით, რამდენიც მოგესურვებათ, _ აგდებულად გააწყვვეტინა მამაკაცმა და ამრეზით ახედ-დახედა, _ მე მხოლოდ ერთს გთხოვთ _ არასდროს დათანხმდეთ, თუკი მანქანით გასეირნებას შემოგთავაზებთ. მპირდებით?

_ ცოტა არ იყოს, უცნაური თხოვნაა. რატომ?

_ იმიტომ, რომ ამას მე გთხოვთ და ასე მინდა.

_ მართლა? ვინ ხართ თქვენ, რომ ასეთ მითითებებს მაძლევთ? რა უფლებით? მინდა გითხრათ, რომ საშა ძალიან მომწონს და თქვენს თხოვნას, ბრძანებას თუ მითითებას, არ ვიცი, როგორ ჰქვია, ვერ შევასრულებ!

_ მოგწონთ? მართლა ასეა? _ ეჭვიანი მზერით ჩახედა თვალებში.

თიკომ, სიტუაცია რომ არ დაეძაბა და შეკითხვისთვის თავი აერიდებინა, ნაზად გაუღიმა და მოულოდნელად თვალი ჩაუკრა.

ზუზი გაოცდა. ვერ მიხვდა, რას ნიშნავდა ეს თვალის ჩაკვრა.

_ თვალწკაპუნა გოგო!.. რას ნიშნავდა ეს, ა?

_ არაფერს, უნებურად მომივიდა, _ თიკომ მზერა აარიდა.

_ მაშინ მითხარით, თუ იცით, კაცი თვალს რომ ჩაუკრავს ქალს, რისი ნიშანია?

_ ეს… ეს ნიშნავს… მინდიხარო. არა? _ კვლავ გაიღიმა თიკომ და გაწითლდა.

_ აჰა… ეს იცით და ის არ იცით, ქალი თუ ჩაუკრავს კაცს თვალს, რას ნიშნავს?

_ ეს, უბრალოდ, თვალის ჩაწკაპუნებაა და მეტი არაფერი, _ უარესად გაწითლდა თიკო და ძირს დაიხედა, რათა მის მზერას არ შეფეთებოდა.

_ აი… ეშმაკობაც ასეთი უნდა. მაგრამ თუ კაცი თვალმოჭუტული გახედავს ქალს, ამით რის თქმას აპირებს, თუ იცით?

_ ეგ იგივეა, რაც მინდიხარ.

_ და თუ ქალი მოჭუტავს თვალს? _ არ მოეშვა ზუზი.

თიკომ შეხედა, მზერა გაუსწორა, ერთხანს მდუმარედ შესცქეროდა, მერე უცებ გაუქრა ღიმილი სახიდან და ცივი ხმით წარმოთქვა:

_ ეს ნიშნავს: აქედან დაახვიე! _ და თვალები მოჭუტა.

ზუზის ტუჩები აუცახცახდა. აშკარად ჩანდა, თავი შეურაცხყოფილად იგრძნო და გაბრაზდა. მამაკაცმა თავი ნელა ასწია მაღლა, თიკოს ორივე ხელი მხრებში ისე ჩაავლო, თითქოს ძლიერად უნდა შეანჯღრიოსო, მაგრამ ამ დროს კარი გაიღო და ოთახში მარი შემოვიდა.

მამაკაცმა მყისვე გაუშვა თიკოს ხელი და მარისკენ ისეთი სახით შებრუნდა, თითქოს თიკო იქ არც ყოფილიყო.

_ მორჩი, მარი? _ მშვიდად ჰკითხა, ხელბარგი ჩამოართვა და ოთახიდან უკანმოუხედავად გავიდა.

_ შეხვედრამდე, თიკო, დიდი მადლობა ყველაფრისთვის, _ თბილად გაუღიმა მარიმ და ზუზის მიჰყვა.

_ ღმერთო, როგორ უხდებიან ერთმანეთს, _ ჩაიჩურჩულა თიკომ და მწარე ღიმილმა სახე დაუმანჭა, _ ნეტავ საერთოდ არ გამეცნო ეს კაცი. რა მშვიდად ვიყავი მის გაცნობამდე…

 

იმ საღამოს ნატკა და მირო არ ჩამოვიდნენ. შუაღამე იყო, როცა თიკო დაწვა და მაშინვე ფიქრებმა გაიტაცა. მარი და ზუზი ალბათ უკვე ფერმაში არიან… როგორ აწყენინა… რა უნდოდა, რატომ უთხრა ასეთი საშინელება? ღირსი იყო და იმიტომ. ორმაგ თამაშს თამაშობს და იმიტომ. თან თიკოსაც უნდა, რომ თავი შეაყვაროს, თან მარის არ ეშვება… მაგრამ იქნებ ცდება და სულაც არ ცდილობს მისთვის თავის შეყვარებას? ისე ცივად ექცევა ყოველთვის, რატომ უნდა, რომ ეს სისულელე დაიჯეროს? ამით გულს იმაგრებს თუ რა? უნდა, უნდა, უნდა… უნდა, რომ მეტი ყურადღება იგრძნოს მისგან, მეტი ფლირტი უნდა, მეტი სიახლოვე… ის კი ხან მოუშვებს ახლოს, ხან უცებ მოიშორებს თავიდან… არადა, აშკარაა, საშასთან შეხვედრის მოლოდინმა გააღიზიანა. ნეტავ რატომ არ უნდა, რომ თიკო საშას შეხვდეს? არა, შეხვედრაზე პრეტენზია არ ჰქონია, მანქანით არ გაისეირნო მასთანო… რატომ? რა მოხდება, თუკი გაისეირნებს? რა, საშა იმდენად არასანდოა, რომ რამეს დაუშავებს? ამაში ეჭვი ეპარება. ანდრონიკაშვილი სულაც არ ჰგავს ისეთ მამაკაცს, თიკოსნაირ ქალს აწყენინოს და მისი სურვილის წინააღმდეგ წავიდეს. უნდა კი საშასთან შეხვედრა? ამას ხომ ზუზის ჯინაზე აკეთებს? უნდა, რომ აეჭვიანოს… იეჭვიანებს კი? მით უფრო ახლა, როცა მარი გვერდით ჰყავს? ოხ, რამდენ სისულელეს სჩადის… მართალი იყო ზუზი, როცა თქვა, ახალგაზრდა და გამოუცდელი ქალი ბევრ შეცდომას უშვებსო. არის კი ახალგაზრდა? ალბათ ჯერ კი. რაც შეეხება გამოუცდელობას, ეს კი ნამდვილად ასეა. მას არა აქვს მამაკაცებთან ურთიერთობის გამოცდილება. ერთი დემნა იყო და მასთანაც გამოუსწორებელი შეცდომა დაუშვა. ყოველთვის გაურბოდა კაცებს, რაღაცნაირი შიში ჰქონდა. სიყვარულს უფრთხოდა. ახლა კი ისე უცებ გაება, ვერც მიხვდა. იმასაც კი ვერ იხსენებს, როდის დაიწყო ეს ყველაფერი. თავიდან თითქოს დემნას დასავიწყებლად გადაწყვიტა ყურადღების ზუზიზე გადატანა, მერე კი… მერე იგრძნო, უფრო სერიოზულ გრძნობაში რომ გადაიზარდა მისი გადაწყვეტილება. მაგრამ შედეგად რა მიიღო? გულგრილობა, გულცივობა და უპასუხოდ დარჩენილი, გაუზიარებელი სიყვარული… განა ეს არ არის შეცდომა? რა თქმა უნდა, ეს არის შეცდომა და ისეთივე საბედისწერო, როგორიც წინა იყო. მაშინაც გულმოკლული დარჩა და ახლაც… მეტი ვეღარ მოითმინა, გული აუჩუყდა, თავი ბალიშში ჩარგო და ატირდა…

 

დილით, თვალი გაახილა თუ არა, მობილური ჩართო, რათა ზარები გადაემოწმებინა. იმწამსვე აწკრიალდა ტელეფონი, ნატკა ურეკავდა, ორი დღით შეგვაგვიანდება და არ ინერვიულოთო. დემნას ზარი, მისდა გასაკვირად, ტელეფონში აღარ დაფიქსირებულა. ნუთუ შეეშვა? ძალიანაც კარგი. მიხვდა ალბათ, რომ თიკოსთან აღარაფერი გამოუვიდოდა.

დედამისის მესიჯიც დახვდა, ვერ გიკავშირდები, ტელეფონი გათიშული გაქვს, შაბათს თბილისში ვიქნებითო. ამ ორმა ახალმა ამბავმა ცოტათი შეუმსუბუქა ტკივილი. კარგია, რომ მალე წავა აქედან. შორს ყოფნა ზუზის დავიწყებაში დაეხმარება.

გულზე ისეთი სევდა შემოაწვა, რომ სიკვდილი მოუნდა. პირველ სიყვარულში არ გაუმართლა, არც მეორეში… თუმცა, რაც უნდა მოხდეს, ზუზის ვერასდროს დაივიწყებს.

ამ დროს კარი გაიღო და ოთახში ნიკა შემოვარდა. ქალის წინ დადგა, თავისი დიდრონი თვალებით შეაჩერდა და ელოდა, როდის მიაქცევდნენ ყურადღებას.

_ რა იყო, ნიკა?

_ დღეს სადმე წავალთ?

_ თუ გინდა, წავალთ.

_ მინდა. საბანაოდ.

თიკომ ღიმილი ვერ შეიკავა.

_ კარგი, ხელ-პირი დაიბანე, ისაუზმე და წავიდეთ, მაგრამ… _ ფანჯარაში გაიხედა. ცა მოქუფრულიყო და ღრუბლები საწვიმრად ემზადებოდნენ, _ როგორც ჩანს, ვერსადაც ვერ წავალთ. წვიმას აპირებს. ვნახოთ, საღამომდე თუ გამოიდარა, აუცილებლად გავიდეთ, კარგი? მანამ კი აქ ვითამაშოთ.

საუზმის შემდეგ მართლაც დიდხანს ითამაშეს, თითქმის სამი საათი. კონსტრუქტორებს აწყობდნენ. შემდეგ ისადილეს და როცა ნიკა დასაძინებლად წაიყვანა, თვითონაც წამოწვა.

ის იყო, თვალი მილულა, რომ მაროს ლაპარაკი შემოესმა, ვიღაცასთან ტელეფონზე საუბრობდა. თიკომ მისდა უნებურად ყური მიუგდო, რადგან მარის სახელი მოესმა.

_ უკვე თხოვდება თურმე. გუშინ გავიგე. თვითონ მითხრა… სად ვნახე და აქ იყო მოსული, თავისი ტანსაცმლის წასაღებად. აბა? კაი ფულიანი კაცია და რა უჭირს, გენაცვალე. ქმრის სიკვდილით არაფერი დაუკარგავს. ბავშვსაც წაიყვანს ალბათ, მე რა ვიცი? მაგისას რას გაიგებ… ჰო, აბა, არ მოასვენა ეს ხალხი. ისეთ დღეშია ნატკა, ვერ აგიხსნი. ძალიან ნერვიულობს… ვინა? მარი? კი, ქალო, აბა რა, დიდი ხანია, ერთმანეთს იცნობენ. მე როგორც ვიცი, ბავშვობიდან. აბა რა, აბა რა. ღმერთმა ხელი მოუმართოთ. მე რატომ უნდა მეწყინოს მათი ბედნიერება…

თიკოს კვნესა აღმოხდა. ესე იგი, ზუზი და მარი საქორწინოდ ემზადებიან… აი, თურმე როგორ მოწყობილა საქმე. ვიღას სჭირდება თიკო? დამთავრდა მისი სიყვარულის მელოდია!

 

საღამოს გამოიდარა და ნიკასთან ერთად სასეირნოდ წავიდა. პლაჟზე მაინც გავიდნენ, მაგრამ წყალში არ ჩასულან. ცოტა ხანს დასხდნენ სანაპიროზე, კენჭების სროლით გაერთნენ. მერე კაფეში შევიდნენ, აჭარული ხაჭაპური გასინჯეს და შინ დაბრუნდნენ. ვახშამი მზად დახვდათ, მაგრამ ნიკამ პირი არაფერს არ დააკარა, თავი მტკივაო, ჩაილაპარაკა და საძინებელში გავიდა. თიკო უკან მიჰყვა, ბავშვს საწოლზე ჩამოუჯდა და შეხედა. მისი ფერი არ ესიამოვნა, ერთიანად წამოწითლებულიყო სახეზე. შუბლზე ხელი დაადო და იგრძნო, რომ ბიჭს ტემპერატურა ჰქონდა. შეშფოთებული წამოხტა და მაშინვე ექიმს დაურეკა.

ექიმმა ნიკა გასინჯა, წამალიც დაალევინა და თიკო დაამშვიდა, ურჩია, ერთი-ორი დღე საწოლიდან არ აეყენებინა.

მეორე დღეს ბიჭმა თავი უკეთ იგრძნო, მაგრამ თიკომ ადგომის ნება მაინც არ დართო. გვერდიდან არ მოსცილებია, უკითხავდა, საინტერესო ამბებს უყვებოდა და ართობდა. ერთი პერიოდი ლეპტოპიც მოუტანა და მულტფილმებსაც აყურებინა. თვითონაც იქვე იჯდა სავარძელში თვალდახუჭული და დარდს მისცემოდა. თავიდან აბეზარი ფიქრების მოშორებას ცდილობდა, მაგრამ ზუზის სახე გონებიდან არ შორდებოდა და ნატრობდა ნატკასა და მიროს დაბრუნებას, რათა ბათუმიდან დროზე წასულიყო და მშობლებს თბილისში დახვედროდა.

როცა ნიკას დაეძინა, თავის ოთახში გავიდა, წიგნი აიღო და ღია ფანჯარასთან დაჯდა. კარი გამოღებული დატოვა, რომ ნიკას დაძახება არ გამოჰპარვოდა. უკვე გვიან იყო, მაგრამ დაწოლას არ აპირებდა.

უცებ იგრძნო, რომ ვიღაც უყურებდა. კარისკენ გაიხედა და გაოცება ვერ დამალა _ კართან ზუზი იდგა და უცნაური მზერით შესცქეროდა. მოჩვენებას დამსგავსებოდა, ისეთი სახით იდგა, თითქოს ახლა რაღაც საშინელებას ჩაიდენსო. წამიც და თიკოსკენ მთვარეულივით ბარბაცით წამოვიდა…

ზუზის დანახვაზე თიკო კანკალმა აიტანა. ისეთი შეგრძნება დაეუფლა, რომ მამაკაცი ახლა ხელს მოხვევდა და აკოცებდა… მაგრამ მოულოდნელი სტუმარი არ ჩქარობდა. სიხარბით სავსე მზერით მისჩერებოდა ქალს და ხმას არ იღებდა. სიჩუმე აუტანელი გახდა, უმოქმედობა _ უარესად აუტანელი. თიკო ცახცახს ვერ იოკებდა, სახეგაფითრებულს თვალები ზუზის ტუჩებისთვის მიეშტერებინა. მერე თითქოს რაღაც უხმოდ თქვეს ამ ტუჩებმა ან იქნებ არც თქვეს… თიკოს არ გაუგონია.

ზუზიმ კიდევ ერთი ნაბიჯი გადმოდგა… კიდევ… კიდევ… მერე დინჯად, სრულიად აუჩქარებლად ქალი თავისკენ მიიზიდა და… თიკომ გაიგონა, რას ეუბნებოდნენ მამაკაცის ტუჩები უხმოდ. კოცნა მოულოდნელი არ ყოფილა… მოულოდნელი იყო მისი ხანგრძლივობა, რადგან იმდენ ხანს გაგრძელდა, რომ ქალს ლამის გული წაუვიდა.

ბურანიდან მამაკაცის ჩურჩულმა გამოარკვია, რომელიც მის ბაგეებს ეს წამია, მოსწყდა:

_ არ მჯერა, რომ აქ ვარ და გკოცნი. იმის წარმოდგენა, რომ… _ წინადადება აღარ დაამთავრა, კვლავ მოეხვია, მძლავრად მიიკრა მკერდზე და კოცნით დაბანგა. თიკო თითქოს შეეცადა მის შეჩერებას და… არც შეეცადა. მისი წინააღმდეგობა იმდენად სუსტი იყო, ვნებამორეული ზუზი კი არა, იქვე სხვა რომ მდგარიყო, ვინმე, გვერდიდან მაყურებელი, ისიც კი ვერ შეამჩნევდა. წინააღმდეგობა სუსტი იყო, რადგან ქალი ამ წუთზე დიდი ხანია, ოცნებობდა.

მხოლოდ ერთხელ დასცდა კვნესა, როცა მამაკაცის ცხელი ხელისგული მის ტალღასავით აზვირთებულ მკერდს შეეხო.

_ შენს «აქილევსის ქუსლს» მივაგენი, _ კვლავ უჩურჩულა ზუზიმ და ოდნავ მოუჭირა ხელი.

თიკოს შერცხვა, რომ საიდუმლო ასე ადვილად გამჟღავნდა. ზუზი მართალი იყო _ მკერდი თიკოს ყველაზე «ადვილად ასაღებ ბასტიონს» წარმოადგენდა.

აალებული სახე მამაკაცის ყელში ჩამალა და თვითონაც მიეკრა. კარგა ხანს ასე იდგნენ, სხეულებით მიკრულნი, მხოლოდ ერთმანეთის გახშირებული სუნთქვა ესმოდათ.

მოულოდნელად ზუზის გაეცინა.

_ გრიშამ ალბათ იფიქრა, რომ გავგიჟდი ან კიდევ მთვრალი ვარ, _ მოგუდული ხმით წარმოთქვა, _ ვკითხე, შინ იყავი თუ არა… თუმცა, ეჭვიც არ მეპარებოდა, რომ სახლში იქნებოდი და პასუხს არ დაველოდე, ისე ამოვვარდი ზემოთ.

_ გრიშასგან რა გასაკვირია, როცა მეც ზუსტად ასე ვფიქრობ? _ გაიღიმა თიკომ.

ზუზი კვლავ მოეხვია.

_ კიდევ კარგი, დამიჯერე და საშას სასეირნოდ არ გაჰყევი. კარგი გოგო ხარ, უარი რომ თქვი.

_ უარი სულაც არ მითქვამს. უბრალოდ, ნიკა ავად გახდა და ვერ მივატოვებდი, თორემ…

მამაკაცმა დაჟინებით ჩახედა თვალებში.

_ თორემ წახვიდოდი?

_ რა თქმა უნდა, _ ჯიბრი გაისმა მის ტონში.

_ ესე იგი, ნიკას მადლობელი უნდა ვიყო, არა? თანაც _ ორმაგად.

_ რატომ? რას ნიშნავს ეს ყველაფერი?

_ ეს იმას ნიშნავს, რომ, ჯერ ერთი, ჩვენ შევხვდით ერთმანეთს და მეორეც… მან შენი სიცოცხლე იხსნა.

_ რა სიცოცხლე? რა ქარაგმებით მელაპარაკები? _ თიკომ ვერაფერი გაიგო და თვალებგაფართოებული მიაჩერდა მამაკაცს.

_ წამო, მარო ალბათ უკვე მოადუღებდა ყავას, ჩავიდეთ, დავლიოთ.

_ მაროს…

_ გრიშას ვთხოვე, ორი ყავა მოადუღებინე მაროს-მეთქი, სანამ ამოვიდოდი. _ გააწყვეტინა ზუზიმ, მხარზე ხელი გადახვია და კარისკენ წაიყვანა.

თიკოს თავი სიზმარში ეგონა. ისე უცაბედად მოხდა ყველაფერი, ჯერაც ვერ გარკვეულიყო, ეს ყველაფერი ესიზმრებოდა თუ ცხადში ხდებოდა.

მაროს ყავა მოედუღებინა და მაგიდაზე ლანგრით ნამცხვარიც დაედგა.

_ იქნებ ამიხსნა, რა ხდება? რას ნიშნავს ეს ყველაფერი? _ თიკომ ვერ გაიაზრა, როდის გადავიდა «შენობით» მიმართვაზე და თავი გააქნია. მხოლოდ ერთი კოცნა გახდა საკმარისი და მამაკაცი უკვე თავისად დაიგულა.

მის შეკითხვაზე ზუზი ერთიანად დაიძაბა. ქალის მახვილ თვალს ეს არ გამოპარვია.

_ ვერაფერი გამიგია. მას შემდეგ, რაც… _ მან ლაპარაკი შეწყვიტა, რადგან ზუზის სახეზე ნაცნობ ირონიულ ღიმილს წააწყდა.

_ მას შემდეგ, რაც გაკოცე? გიკვირს, რატომ გაკოცე?

_ არა, არ მიკვირს. _ ამაყად თავაწეულმა მიუგო და მზერა გაუსწორა. _ ეგ არ მიგულისხმია. მას შემდეგ, რაც წავკინკლავდით, სახლში მოვარდნა და შემდეგ… _ აღარ დაამატა, კოცნაო, ისედაც გასაგები იყო, რაც იგულისხმა.

_ ეს ხომ მხოლოდ დასაწყისია, თიკო. წამო, აივანზე გავიდეთ და ყველაფერს აგიხსნი _ აქ მოვარდნის მიზეზსაც და კოცნის მიზანსაც.

აივანზე გასვლისთანავე ზუზიმ კვლავ მოხვია ქალს ხელი და თავი თავზე მიადო. ერთხანს ღამის ზღვას გადაჰყურებდნენ. ტალღების ხმა ვნებიანი ჩურჩულივით ისმოდა.

_ იცი, რატომ გთხოვე, საშას მანქანით არსად გაჰყოლოდი? იმ ავბედითი ავარიის შემდეგ, საშა რომ დაიმტვრა და, ფაქტობრივად, თავიდან ააწყვეს, ნარკოტიკებს შეეჩვია. თავიდან ტკივილის გასაყუჩებლად იღებდა, მერე და მერე კი… ისე მიეძალა, რომ ნარკომანად ჩამოყალიბდა. მისი ძმა ქირურგია, შესანიშნავი ქირურგი, თბილისში მუშაობს და მთხოვა, დავხმარებოდი, რადგან ძმის გამო სამსახურს ვერ მიატოვებდა, საშას კი თბილისში ცხოვრება არ სურდა. მე და საშა ერთ სკოლაში ვსწავლობდით, ბავშვობიდან ვმეგობრობდით და ჩემი ყოველთვის სჯეროდა. მენდობოდა და ანგარიშსაც უწევდა ჩემს თხოვნას. სხვათა შორის, დამიჯერა, იმკურნალა და სავსებით განიკურნა. მერე ჩემთან მუშაობა შევთავაზე, მეგონა, ამით კარგ საქმეს ვაკეთებდი, ამასთან, ჩემ გვერდით იქნებოდა და თვალს უფრო ადვილად მივადევნებდი. რა თქმა უნდა, სიამოვნებით მიიღო ჩემი წინადადება და შეუდგა მუშაობას. ძალიან ნიჭიერი ბიჭია და ყველაფერი კარგად გამოსდიოდა, მაგრამ ეს მხოლოდ დასაწყისში. რამდენიმე თვის წინ აშკარად შევნიშნე, რომ ისევ შეჯდა წამალზე. ეს გარეგნობაზეც შეეტყო, ძალიან გახდა, გაყვითლდა. ამჯერად უკვე აღარაფერი აღარ გამივიდა. შემპირდებოდა, მეტჯერ აღარ გავიჩხირავო და მეორე დღეს ისევ გაბრუებული მოდიოდა სამსახურში. ის საღამო გახსოვს, ჩემთან რომ იყავი და მე სასწრაფოდ ბათუმში წავედი? მარტო რომ დაგტოვე? მაშინ დამირეკეს და მითხრეს, წამლის დოზა ზედმეტი მოუვიდა და კომაში ჩავარდაო. იმ ღამეს, ღვთის მადლით, გადარჩა. იცი, როგორ არ მინდოდა იმ საღამოს შენი მიტოვება? მაგრამ იმ მომენტში სხვანაირად ვერ მოვიქცეოდი. მდგომარეობიდან გამოვიდა, თუმცა… ცხოვრებაზე საბოლოოდ ჩაიქნია ხელი. ისევ გააგრძელა ნარკოტიკების მოხმარება. გარდა ამისა, ერთხელ ბორდიურს შეეჯახა მანქანით, მეორედ კინაღამ ვიღაც გაიტანა… ჰოდა, წავართვი გასაღები და ავუკრძალე მანქანით მოძრაობა. მეჩვენებოდა, რომ სიკვდილს ეძებდა. სულ გაღიზიანებული იყო. დღეს საღამოს კი პოლიციიდან დამირეკეს და მითხრეს, რომ ქობულეთის გზაზე ავარია მოხდა. მანქანაში საშა და ვიღაც ქალი ისხდნენ, ორივე დაიღუპა.

თიკო შეძრწუნდა. იმდენად მოულოდნელი და გამაოგნებელი იყო ეს ამბავი, რომ აღელვებისგან მეტყველების უნარი წაერთვა.

აივანზე სამარისებური სიჩუმე ჩამოწვა. თითქოს ტალღებიც გაირინდნენ. თუმცა, მხოლოდ ეს არ იყო თიკოს შეძრწუნების მიზეზი. უეცრად გონება გაუნათდა და აღელვებისგან ყელი გაუშრა _ მისი ოცნება სადღაც გაქრა.

_ ესე იგი, გამოდის, რომ… _ ჩამწყდარი ხმით ამოთქვა, _ აქ მხოლოდ იმიტომ მოხვედი, დარწმუნებულიყავი, საშასთან ერთად მე მოვკვდი თუ სხვა ქალი, არა? და სინდისისი ქენჯნა განიცადე, რომ მეტი სიმკაცრე არ გამოიჩინე ჩემი გაფრთხილებისას? რომ მაშინვე არ მომიყევი საშას ამბავი? სწორად გავიგე? ეს კოცნა მხოლოდ ჩემი ცოცხლად დარჩენის სიხარულით იყო გამოწვეული?

თიკომ თავი ზუზისკენ მიაბრუნა და თვალებში მიაჩერდა. მამაკაცს ისეთი გამომეტყველება ჰქონდა, რომ ქალი შეშინდა.

_ იცი როგორი სახე გაქვს ამწუთას? თითქოს მეუბნები, რა გეკოცნავება, როცა მეგობარი დაგეღუპაო… _ ზუზი ნაწყვეტ-ნაწყვეტ ლაპარაკობდა, გეგონებოდათ, ჰაერის ჩასუნთქვა-ამოსუნთქვა უძნელდებაო, _ გგონია, ეს იყო რეაქცია საშას დაღუპვის გამო? აქ მოვარდნის მიზეზი ეგ იყო, მაგრამ კოცნის მიზანი _ არა. ვატყობ, ჩვენ სალაპარაკო არაფერი გვქონია… _ ძლივს გასაგონი ხმით წარმოთქვა, თიკოს მხარიდან ხელი ჩამოიღო, გატრიალდა და თავდაღუნულმა ჩაიარა კიბის საფეხურები.

თიკო გაშრა. «გაღმა შეედავეს» ჰგავდა ზუზის საქციელი. აბა, რა ეგონა? თვითონ გამოიჩინა სისუსტე, მკლავებში ჩაუვარდა და კაცი უარს რატომ იტყოდა? რისი იმედი ჰქონდა, როცა იცოდა, რომ ზუზის მარი უყვარდა?

ამწუთას საკუთარი თავი სძულდა. ბოლო ერთ წელიწადში შეცდომას შეცდომაზე უშვებდა, იმის ნაცვლად, რომ ამ შეცდომებზე ესწავლა და გამოცდილება დაეგროვებინა.

ღაწვებზე დადენილმა ცრემლმა ფიქრი შეაწყვეტინა… ტირილის დრო დამდგარიყო…

 

ასე არასდროს გახარებია ნატკას ნახვა. დროებით ნაღველი გადაეყარა გულიდან. ნატკა აღტაცებული უყვებოდა მოგზაურობის შესახებ, შემდეგ აქაური ამბებით დაინტერესდა. როცა თიკომ საუბარი ზუზიზე ჩამოაგდო, ნატკამ ცივად გააწყვეტინა, მაგ კაცზე არაფერი მითხრა, არ მაინტერესებსო. ეჭვიანი მზერა მიაპყრო მეგობარს. ნუთუ მართალი იყო ზუზი, რასაც მასზე ეუბნებოდა? იქნებ ესეც მასავით შეყვარებულია ზუზიზე?

_ რატომ, რამე გაწყენინა? _ შემპარავი შეკითხვა დასვა.

_ მაწყენინა? ავადმყოფია ეგ უბედური! იცი, რა იფიქრა? თითქოს მე მისი შებმა მინდოდა, გესმის? გემრიელად გამოვლანძღე ამას წინათ. ეს რომ მირომ გაიგოს, მოკლავს მაგ საცოდავს.

თიკოს რაღაც ჩაწყდა გულში. არ სიამოვნებდა, ნატკა ზუზის ასე რომ იხსენიებდა და მისი დაცვა გადაწყვიტა.

_ სხვათა შორის, ეგ აზრი მეც გამიჩნდა… _ თქვა და გამჭოლი მზერა მიაპყრო მეგობარს.

_ თქვენ რა, პირი შეკარით? გაგიჟდით თუ რა მოგივიდათ? საიდან მოიტანე, ასეთი რამ, თიკო? იცოდე, კიდევ ერთხელ მსგავსი რამე გითქვამს და ჩვენ შორის ყველაფერი დამთავრდება.

თიკო გაჩუმდა. ჩათრევას ჩაყოლა ამჯობინა. მიხვდა, რომ დაქალი გაწბილებული იყო ზუზის უარით და თავს იცავდა. როგორც ჩანს, დროებით გაიტაცა მასზე ფიქრმა და ახლა ნანობდა. კიდევ კარგი, რომ მიროსთან დროს მარტო გატარების საშუალება მიეცა, რომ კვლავ დაახლოებოდა ქმარს და მორიგ სისულელეზე არ ეფიქრა.

_ ახლა ყველაფერი სხვანაირადაა, თიკუნა, _ შეარბინა ნატკამ ტონი, _ ნიკას დედამისი წაიყვანს, ჩვენ ისევ ერთად დავრჩებით და დალაგდება ცხოვრება, _ როცა ამას ამბობდა, ნატკას თვალები უბრწყინავდა.

თიკოს უხაროდა, მეგობრის საქმე ასე რომ აეწყო, მაგრამ გულს უკლავდა იმის გაფიქრება, რომ მარის გამო ზუზის კარგავდა…

 

მათი ჩამოსვლის მეორე დღესვე გავიდა ავტოსადგურში ბილეთის ასაღებად. მატარებლით გადაწყვიტა თბილისში წასვლა, უფრო კომფორტულად იმგზავრებდა, ვიდრე სამარშრუტო ტაქსით.

ბილეთების სალაროს მოშორდა თუ არა, დაბარებულივით წინ დემნა აესვეტა.

_ საით შენი მგზავრობა, თბილისში? _ ცინიკურად ახედ-დახედა მამაკაცმა და ხელში გასაღებების აცმა ააჩხარუნა.

_ ჰო. _ კუშტად მიუგო თიკომ და გვერდის აქცევა დააპირა, მაგრამ დემნა წინ გადაუდგა.

_ ჩემი მანქანა შენს განკარგულებაშია. ერთად წავიდეთ.

_ შენთან ერთად სიარული მე დიდი ხანია, დავასრულე, ამიტომ გზაზე ნუ მეღობები, გასაგებია? _ მრისხანება ჩაუდგა თვალებში.

_ კარგი, რა მოგივიდა? მაპატიე. ხომ მოგიხადე ბოდიში? ვიცი, რომ დავაშავე, ვაღიარებ. ახლა კი შევრიგდეთ. მე შენთან ერთად მინდა ჩემი დარჩენილი ცხოვრების გატარება.

_ სამაგიეროდ, მე არ მინდა. შემეშვი, კარგი? რა გინდა ჩემგან, რატომ არ მანებებ თავს?

_ მინდა, რომ გიყვარდე.

_ მიყვარდე? _ სარკასტულად გაიცინა თიკომ და ზიზღით სავსე მზერა მიაპყრო, _ ჩემგან სიყვარულს ითხოვს ადამიანი, რომელსაც სიყვარული არ შეუძლია! _ მერე უცებ დაიგუბა ხმა და მტკიცე ტონით გააგრძელა, _ მომისმინე, დემნა! მე ახლა სხვა მიყვარს, სხვას ვხვდები და შენთან საუბრის არავითარი სურვილი არ გამაჩნია. დაივიწყე ჩემი არსებობა, ჩემი სახელი და საერთოდ, ყველაფერი დაივიწყე! მე შენ არასდროს არ გყვარებივარ!

_ რატომ ამბობ მაგას, რატომ? როგორ დაგიმტკიცო, რომ მიყვარხარ? თავი მოვიკლა?

თიკომ ჩაიფხუკუნა.

_ როგორც გაგიხარდება. მე უარს ვამბობ შენზე. ამის შემდეგ შენი გადასაწყვეტია, რას გააკეთებ. მოგინდება ცხოვრება? სხვა ამბავია. არ მოგინდება? სხვა! მიდი, იმოქმედე! _ ნიშნის მოგებით წარმოთქვა, დამშვიდობების ნიშნად თითები ცხვირწინ აუცეკვა მამაკაცს და სწრაფი ნაბიჯებით გაშორდა…

 

ბარგი ჩაალაგა და გაემზადა. საშინელ ხასიათზე იყო, მაგრამ მაინც ერთი სული ჰქონდა, როგორმე ბათუმიდან გაეღწია. აქ უკვე სული ეხუთებოდა. ნიკა გვერდიდან არ შორდებოდა. ისე მიეჩვია მასთან ყოფნას, განშორება უჭირდა. ნატკამაც სთხოვა, რამდენიმე დღით კიდევ დარჩიო, მაგრამ გაჯიუტდა, შაბათს ჩემები ჩამოდიან და თბილისში უნდა დავხვდეო.

ახლა მიროს მოსვლას ელოდებოდა, ვაგზალზე მას უნდა გაეყვანა. ნატკაც ჩაცმული იჯდა, მეც უნდა გაგაცილოო. უხმოდ ისხდნენ სასტუმრო ოთახში. ნიკაც იქვე მიყუჟულიყო, სავარძელში და ხმას არ იღებდა. ამ დროს მირომ დაასიგნალა. თიკო ფეხზე წამოხტა.

_ მოიცა, ჯერ ორი საათია მატარებლის გასვლამდე, სად მიგეჩქარება? _ ნატკაც წამოდგა და ნიკაც.

_ რა ვიცი, ინსტინქტურად მომივიდა, _ ნაძალადევად გაიღიმა თიკომ და კვლავ დაჯდა.

კარი გაიღო და ქალებს გაოცებისგან თვალები გაუფართოვდათ. ზღურბლთან ზუზი იდგა, რომელიც თიკოს უცნაურად მისჩერებოდა. მას ფეხდაფეხ მოჰყვა მიროც.

_ ნატკა, ნიკა, აბა, ერთი გამომყევით! _ თითქოს უბრძანა ოჯახის წევრებს და საჩვენებელი თითით სამზარეულოსკენ ანიშნა.

თიკო ზუზის პირისპირ მარტო აღმოჩნდა.

_ მიემგზავრები?

უსიტყოვდ დაუქნია თავი მამაკაცს და მზერა აარიდა.

_ რატომ?

_ იმიტომ, რომ ჩემი წასვლის დრო მოვიდა. აქ ყოფნის ვადა ამოვწურე, ჩემი მისია დამთავრებულია.

_ ნიკასთან მიმართებაში შეიძლება დამთავრებულია, მაგრამ არა ჩემთან.

თიკომ გაოცებული მზერა მიაპყრო.

_ გგონია, მთვრალი ვარ? მართალი ხარ, მთვრალი ვარ. შენმა თვალებმა, შენმა სიამაყემ და შენმა სიყვარულმა დამათრო, თუმცა ისეთი სასიამოვნო მდგომარეობაა, რომ მინდა, მთელი ცხოვრება ასე მთვრალმა ვიარო.

თიკო ამჯერად არ დაბნეულა, თითქოს მისგან სწორედ სიყვარულის ახსნას ელოდაო.

_ მერედა, მარი? _ იკითხა და სრულიად მოდუნებულმა გაშლილი ხელისგულებით მუხლისთავებს დაუწყო სრესა.

_ მარი? რა შუაშია მარი?

_ როგორც ვიცი, ცოლად მოგყავს. ასე არ არის?

ზუზის გაეცინა. სავარძელი თიკოსკენ მიაჩოჩა, წინ დაუჯდა, მის ხელებს თავისი ხელისგულები დაადო და თითქოს ზღაპარს ჰყვებაო, გამოთქმით დაიწყო:

_ რიკო რაელი ალბათ დუელში გამომიწვევდა, ასეთი ნაბიჯი რომ გადამედგა. რიკო ქართველია, მაგრამ დიდი ხანია, იტალიაში ცხოვრობს. იგი ოპერის მომღერალია, ანუ როინ რამიშვილი. მე, როინი და მარი ერთად გავიზარდეთ. მათ ერთმანეთი ბავშვობიდან უყვარდათ. მერე როინი იტალიაში გაემგზავრა სასწავლებლად და მათი გზები გაიყო. შემდეგ მარი მამუკას დაუახლოვდა და შეუღლდნენ. ახლა, როცა მამუკა აღარ არის, ისევ გაღვივდა ძველი სიყვარული და გადაწყვიტეს, ერთად იცხოვრონ. კარგი ბიჭია რიკო, მაგარი ბიჭი. ისე უყვარდა მარი, რომ დღემდე უცოლოა და უშვილო. ასე რომ, ნიკას კარგ მამობას გაუწევს. ჩვენ მხოლოდ მჭიდრო მეგობრობა გვაკავშირებს ერთმანეთთან.

თიკო თვალებდახრილი იჯდა და ხმას ვერ იღებდა.

_ ეს დღეები ძალიან გამიჭირდა. ვერა და ვერ გადავხარშე, ცილი რომ დამწამე. როგორ იფიქრე, რომ მხოლოდ იმიტომ გკოცნიდი, რახან ცოცხალი გნახე? მეტი არაფერი გითხრა ჩემმა კოცნამ?

_ არ ვიცი…. _ ჩაიჩურჩულა გაფითრებულმა. ნუთუ მის თავს ხდებოდა ეს ყველაფერი? ძნელი იყო დასაჯერებლად.

_ რა არ იცი? უკვე გითხარი სათქმელი და მეუბნები, არ ვიციო?

_ ზუზი, სიმართლე თქვი, როდის დაიწყო ეს…

_ რა ეს?

_ ანუ… როდის მოგეწონე?

_ მომეწონე კი არა, შემიყვარდი. დაგინახე თუ არა, მივხვდი, რომ სწორედ შენ გეძებდი მთელი ცხოვრება, შენ გამო ვიცდიდი ამდენ ხანს. ოოო, თან როგორი მრისხანე მზერა მესროლე პირველივე შეხვედრაზე, _ გაიცინა და თიკოს ხელები თავისაში ჩაბღუჯა, _ ცხოვრებაში არც ერთ ქალზე არ მიოცნებია, მაგრამ შემოგხედე თუ არა, მაშინვე მივხვდი, რომ უშენოდ სიცოცხლე აზრს დაკარგავდა.

_ მე კი მეგონა, რომ მარი უნდა შეგერთო და მიროც ამას ელოდებოდა.

_ არა, ცდები, მირომ თავიდანვე იცოდა, რომ შენ შემიყვარდი და მგულშემატკივრობდა. სიმართლე ესაა.

_ ასე მგონია, მძინავს და რომ გავიღვიძებ, გაქრები.

_ ნუ სულელობ. მე შენ არსად არ გაგიშვებ. არც მე გავქრები. შენ ვერაფერს ვერ მიხვდი, არადა, ჯერ კიდევ როდის აგიხსენი სიყვარული.

_ სიყვარული ამიხსენი? როდის? _ გაოცდა თიკო.

_ გახსოვს, რომ გითხარი, მიყვარს მზე და მზესთან თამაში-მეთქი? სად გაგიგია, ქალი არ უყვარდეთ და მზეს ადარებდნენ?

_ მეც მიყვარხარ… არადა, როგორ ვიტანჯებოდი. _ თვალები აუცრემლდა.

_ ვიცი. ჯერ მიშელზე ეჭვიანობდი, მერე მარიზე…. ხედავ, რა ფუჭად ჩაიარა შენმა ეჭვიანობამ? _ ლოყაზე ჩამოუსვა ხელისგული და უპეებდან გადმოვარდნილი რამდენიმე კურცხალი მოსწმინდა, _ შენები როდის ჩამოდიან?

_ შაბათს.

_ ჰოდა, მომეცი ტელეფონის ნომერი, უნდა დავურეკო და ვუთხრა, თქვენს ქალიშვილს ცოლად ვირთავ-მეთქი.

_ რას ამბობ! ასე მალე?

_ რას ეძახი შენ «ასე მალეს»? იცი, რამდენი დროა საჭირო განცხადების შესატანად? მთელი ერთი დღე! მერე კიდევ მთელი თვე უნდა ველოდო, როდის დადგება ჩვენი რიგი თუმცა მე მთელი თვე ლოდინს არ ვაპირებ, მაგრამ ჩემთვის ერთი დღეც კი უსასრულოდ გრძელია, მოთმინება მხოლოდ თვის ბოლომდე თუ მეყოფა, ისიც იმიტომ, რომ ჩვენს ქორწილში შენი მშობლებიც უნდა იყვნენ. მაგრამ მხოლოდ ამიტომაც არა. სხვა მიზეზიც მაქვს.

_ სხვა მიზეზი? რა?

_ მე ხომ პატარა ბიჭი არ ვარ. ვბერდები უკვე, ამიტომ ახლა გაორმაგებული დოზით მჭირდება მზის სითბო. სითბო მიყვარს და ამიტომ რაც შეიძლება დიდხანს უნდა ვუცქირო მზეს.

ბედნიერებისგან გონდაკარგული თიკო მიეკრო მამაკაცს… გრძნობდა, როგორ იმეორებდა მისი გული ამ უჩვეულო სიტყვებს…

 

დასასრული

 

Реклама

თვითმკვლელობა დაკვეთით

 

 

 

სვეტა კვარაცხელია

 

რა არ გადაიტანა მაიკომ ცხოვრებაში. ობლობა, ერთადერთი შვილისგან გულისტკენა, ღალატი, მეუღლის გარდაცვალება, სიღარიბე, იმედგაცრუება და ვინ მოთვლის. ახლა კი… ახლა ამ ყველაფერს საშინელი დიაგნოზიც დაემატა. როგორ ითრევდა ფეხს, სანამ ექიმთან ვიზიტს გადაწყვეტდა. თითქოს გული უგრძნობდა, რომ ყველაფერი ამ საშინელი ამბის გაგებით დამთავრდებოდა. სულ რაღაც ერთი წელიწადი! მხოლოდ ერთი წელიწადი დარჩა და მორჩა, სიცოცხლეს დაამთავრებს.

_ მალე შემოგიერთდები, ნიკა… _ თვალცრემლიანმა ჩურჩულით წარმოთქვა და ქმრის საფლავს ათრთოლებული ხელი გადაუსვა.

დღეს სამი წელი შესრულდა, რაც ნიკა აღარ ჰყავს. დილით ეკლესიაში მივიდა და პანაშვიდი გადაუხადა, მერე სასაფლაოსკენ გამოსწია. დღევანდელი დღის შესახებ არავისთვის უთქვამს, მეუღლის ნათესავებსაც კი არ შეხმიანებია. ვინ იცის, იქნებ იყვნენ კიდევაც ან ახლა, ამწუთას გამოჩნდნენ. ყოველ შემთხვევაში, მისთვის არავის დაურეკავს. არც თვითონ იკლავს თავს მათი მოკითხვით. ვერ ხვდება, რას ემართლებიან. იმის ნაცვლად, მადლობა გადაუხადონ, თითქოს არასდროს ყოფილა მათი რძალი, ისე ექცევიან. მაიკო ხომ მთელი ოთხი წელიწადი უვლიდა ლოგინად ჩავარდნილ მეუღლეს. ერთი თეთრით არავინ დახმარებია ნიკას მეგობრების გარდა, რომლებიც, ღვთის წყალობით, ბლომად ჰყავდა.

სანამ ავად გახდებოდა, ნიკა თავდაცვის სამინისტროს თანამშრომელი იყო. გამოცდილი ოფიცერი, რომელსაც მრავალ საბრძოლო ოპერაციაში მიუღია აქტიური მონაწილეობა. აგვისტოს ომმაც მის კისერზე გადაიარა. სწორედ იქ დაიჭრა ფეხში და სწორედ ამ ჭრილობამ მოუღო ბოლო წლების შემდეგ. ნაიარევი ძვლის სიმსივნედ გადაექცა და ლოგინად ჩავარდა. არც კვდებოდა, არც რჩებოდა. ოთხი წელიწადი სიკვდილს ებრძოდა. მართალია, ფეხი მუხლში მოჰკვეთეს, მაგრამ ამან პროცესი ვერ შეაჩერა. მუხლს ზემოთ გაჩენილი წყლულები უფრო და უფრო მრავლდებოდა. ორგანიზმმა ხრწნა დაიწყო. ბინაში ხანდახან ისეთი აუტანელი სუნი დგებოდა, ფანჯრების გაღებაც კი არ შველოდა. თაიამ, ერთადერთმა ქალიშვილმა, თავს გათხოვებით უშველა. იქვე, ორ ნაბიჯში ცხოვრობდა მეუღლის მშობლებთან ერთად და მამის სანახავად თვეში ერთხელ თუ შემოირბენდა. არასდროს იკითხავდა, დედა როგორ იყო, რამე ხომ არ სჭირდებოდა, მამის სამკურნალოდ ფული საიდან მოჰქონდა… სწვდებოდა თუ არა მაიკოს ხელფასი ასეთ გაჭირვებას…

ნიკა სამი წლის წინ გარდაიცვალა და მაიამ შვება იგრძნო, თითქოს რაღაც სიმძიმისგან გათავისუფლდა. ქმრისადმი თავგადაკლული სიყვარულით ვერც ვერასდროს დაიკვეხნიდა, მაგრამ ავად რომ გახდა, მერე უფრო დააფასა. ებრალებოდა ადამიანი, რომლის გვერდით 19 წელიწადი გაატარა. ნიკა კარგი ქმარი იყო და თვითონაც კარგ ცოლობას უწევდა. იშვიათად თუ იჩხუბებდნენ, ყოველთვის ყველაფერში ადვილად თანხმდებოდნენ. მათი ჩხუბის და კამათის საგანი მხოლოდ თაია იყო. მამას არ მოსწონდა ქალიშვილის ცხოვრების წესი, დედა კი ყოველთვის თავგამოდებით იცავდა. ესმოდა, რომ მისი ქალიშვილი სულ სხვა თაობის წარმომადგენელი იყო და მკაცრად ტრადიციული მამის მოთხოვნებს არ დაემორჩილებოდა. თანამედროვე ახალგაზრდები ბევრად დამოუკიდებელნი იყვნენ, ვიდრე მათი თაობისა. სხვანაირად აზროვნებდნენ და სხვანაირადაც მიჰყვებოდნენ ცხოვრების გზას.

თაიას მოკლე კაბა, დახატული თვალები, შეღებილი ტუჩები და ბიჭურად შეკრეჭილი თმა ნიკას თვალში არასდროს მოსდიოდა. მაიკო კი მეუღლის დაწყნარებას დაყვავებით ცდილობდა _ რა უჭირს მერე, ახალგაზრდაა, მის თანატოლებს ყველას ასე აცვია. რაც მთავარია, ჭიპი არ უჩანს და ცხვირი არაა აქვს გახვრეტილი. განა ეს ცოტაა? სამაგიეროდ, წესიერი გოგოა, კარგად სწავლობს და ა.შ. რაზეც ნიკა ცოფდებოდა.

სხვა მხრივ საჩხუბარი და ერთმანეთში გასაყოფი ცოლ-ქმარს არაფერი ჰქონდა. ნიკა მუშაობდა და ოჯახს არჩენდა. მაიკოსაც ჰქონდა სამსახური და დანაზოგს ბანკში ინახავდა. იგი მწერალი იყო და გამომცემლობაში სტილისტად მუშაობდა. მას ყველა პატივს სცემდა.

სანამ მეუღლე ცოცხალი ჰყავდა, ავად იყო თუ კარგად, შედარებით მშვიდი ცხოვრება ჰქონდა. ქმრის გარდა საზრუნავი არ აწუხებდა, სულს მეტი არაფერი უფორიაქებდა, მაგრამ აი, ნიკა გარდაიცვალა და პრობლემებმაც ერთბაშად წამოყვეს თავი. ჯერ იყო და, ღვიძლი შვილი აუჯანყდა. აუჯანყდა ცოტა ხმამაღალი ნათქვამია, რადგან ძალიან მშვიდად და დამტკბარმა გააკეთა თავისი საქმე. თუ მანამდე დედას და მამას ახლოს არ ეკარებოდა, მამის გარდაცვალების შემდეგ მეუღლიანად მაიას შეეკედლა. დედამთილთან ცხოვრება არ შემიძლიაო, გამოაცხადა. ჩემი გაკეთებული არაფერი მოსწონს და ცოტნეს თანდასწრებით გამუდმებით შენიშვნებს მაძლევსო. ცოტნე კიდევ ძლივს დავითანხმე, შენთან გადმოვსულიყავით საცხოვრებლადო. რა თქმა უნდა, დროებით დავრჩებით, სანამ ბინას გაყიდი და ჩემს წილს მომცემო… ჩემს წილსო! მაიკოს კინაღამ გულზე შემოეყარა. შვილი მამის ქონების გაყოფას უტიფრად ითხოვდა. რაღას იზამდა. ერთადერთ შვილს ხომ ვერ აწყენინებდა. გარდა ამისა, აბა, რისთვის უნდოდა ან ბინა, ან ქონება, თუკი შვილს ქუჩაში დატოვებდა? მის გარდა ვინღა ჰყავდა? უბრალოდ, ბინას ვერ ელეოდა. რამდენი შრომა ჰქონდა ქმართან ერთად იმ ბინაში ჩადებული…

გაყიდა. სხვათა შორის, კარგ ფასად გაყიდა. აღებული თანხით თაიას საბურთალოზე ოროთახიანი ახალგარემონტებული, კეთილმოწყობილი ბინა უყიდა, სამოთახიანად გადაკეთებული, თვითონ კი ვარკეთილში ერთოთახიანი გაურემონტებელი ძლივს მოუვიდა, თანაც პირველ სართულზე, თანაც ზუსტად ბუნკერის გვერდით. ნაგვის სუნი ზაფხულში ძლიერ აწუხებდა, მით უფრო მაშინ, როცა იგი მენაგვეებს გაჰქონდათ. გარდა ამისა, ბუნკერის სიახლოვის გამო იქაურობა სულ ბუზებით იყო სავსე, ამიტომ ზაფხულობით ფანჯრებს მხოლოდ ღამით აღებდა.

თუმცა, გავიდა რამდენიმე თვე და ახალ გარემოს თანდათან შეეჩვია. დისკომფორტს მხოლოდ სამსახურის სიშორე უქმნიდა. სახლიდან გამომცემლობამდე გზას საათზე მეტხანს უნდებოდა. მეტროთი არასდროს სარგებლობდა, რადგან დახურული სივრცის შიში ჰქონდა. ძალიან უნდა გასჭირვებოდა, რომ მიწისქვეშეთში ჩასულიყო. ერთხელ, დაქალის დაბადების დღეზე წასულს შეაგვიანდა, ტაქსის ფულიც არ აღმოაჩნდა და იძულებული გახდა, შინ მეტროთი დაბრუნებულიყო. ერთი სიკვდილი გაათავა, სანამ გვირაბიდან ამოვიდოდა…

თაიას ბინა უყიდა თუ არა, კვლავ მარტო დარჩა, რადგან გოგონამ დედა ისევ დაივიწყა. თვითონ თუ არ შეეხმიანებოდა, ქალიშვილი ერთხელაც არ მოიკითხავდა. თავიდან კვირაში რამდენჯერმე ურეკავდა, მაგრამ როცა თაიამ უსაყვედურა, რა წარამარა მირეკავ და მაკონტროლებ, პატარა ბავშვი ხომ არ გგონივარო, შეეშვა. მიხვდა, რომ მისთვის ზედმეტი იყო და აღარაფერში სჭირდებოდა. ოღონდ კარგად ყოფილიყო და მაიკო არაფერს დაეძებდა. არასდროს საყვედური არ დასცდენია, შვილი ასე რომ ექცეოდა. მიუხედავად იმისა, რომ სიძე არ მოსწონდა, ხმას არ იღებდა, რადგან თაია ცოტნეზე გიჟდებოდა.

ცალკე რომ გაუშვა, ეგონა, შვილის პრობლემები საბოლოოდ მოაგვარა, მაგრამ შეცდა. ექვსი თვეც არ გასულა, რომ თაია დედას აღრიალებული მიადგა _ ცოტნემ ბინა ბანკში ჩამადებინა, იპოთეკური სესხი ამაღებინა, ვალები გადაიხადა და დარჩენილი თანხით ჰოლანდიაში აპირებს გამგზავრებას სამუშაოდო.

მაიკოს ლამის გული გაუსკდა. სიძის მისამართით საყვედური რომ არ დასცდენოდა, შვილს დამშვიდება დაუწყო, კარგია, რომ მიდის, იმუშავებს, ფულს დააგროვებს და ბინასაც გამოისყიდისო. შესთავაზა, თვითონ მასთან გადმოსულიყო საცხოვრებლად. თაიამ სასტიკი უარი გამოუცხადა, მეც თან მინდა გავყვე, მაგრამ გზის ფული არ მყოფნისო. აი, მაშინ კი მიხვდა, რაც ხდებოდა. ქალიშვილი და სიძე შეთანხმებულად მოქმედებდნენ. ამჯერადაც დათმო. ბანკიდან დანაზოგის ნაწილი, ორი ათასი დოლარი გამოიტანა და მისცა. არც ამჯერად უსაყვედურია. მშვიდად შეხვდა ერთადერთი ქალიშვილის ვერაგულად დაგებულ მახეს.

თაია ისე გამეგზავრა, დედას არც დამშვიდობებია. ეწყინა, მაგრამ არ შეიმჩნია. თვეების განმავლობაში მისგან არაფერი ისმოდა. კარგად მოეწყო თუ ცუდად, არ იცოდა. ბოლოს ცოტნეს დედ-მამას შეეხმიანა და მათგან გაიგო, რომ სამუშაო ორივეს უშოვია, კმაყოფილები არიან და აქეთ წამოსვლას რამდენიმე წელი არ აპირებენო. გული დასწყდა, რომ შვილის ამბავს მძახლებისგან იგებდა. მთელი ღამე იტირა და თავი ასე დაიმშვიდა.

 

გავიდა წელიწადი და თაიამაც დარეკა. დარეკა არა იმიტომ, რომ დედა მოეკითხა და თავისი ამბავიც მოეყოლა, არამედ იმიტომ, რომ ფული სჭირდებოდა და დახმარებას ითხოვდა. თავის ტკივილები მაქვს, მაგრამ აქ ისეთი ძვირია ბინის ქირა და თავის გატანა, ჩვენი გამომუშავებული თანხა საჭმლისთვისაც არ გვყოფნისო. აი, მაშინ კი გაუწყდა მაიკოს სიმშვიდის ძაფი. უღირს შვილს «ტკბილ-ტკბილი» საყვედურები ავტომატის ჯერივით მიაყარა და ტელეფონი გაუთიშა. არც ფული გაუგზავნია და მას მერე არც მოუკითხავს…

 

წელიწადიც არ გასულა და ცოტნე თბილისში დაბრუნდა, თაია თან არ ჩამოჰყოლია. დაფეთდა მაიკო, ხომ არაფერი დაემართაო. ცოტნემ ირონიულად ჩაიცინა, რა უნდა დაემართოს, ვიღაც ქართველ გოგოებთან ერთად ყვავილების მაღაზია გახსნა და მშვენივრად აიწყო თავისი საქმე, მე კი გარეთ გამიძახაო.

აღმოჩნდა, რომ ცოტნეს ჰოლანდიაში ერთი დღეც არ უმუშავია, თვეების განმავლობაში თაია არჩენდა და როცა ნარკოტიკებსაც მიეძალა, გოგონამ მის გვერდით ცხოვრება აღარ ისურვა, ცალკე გავიდა და იქ მცხოვრებ ქართველ გოგონებს შეეკედლა თურმე.

ეს ამბავი მაიკოს დიდად არ სწყენია. იცოდა, ცოტნე რომ არაფრის მაქნისი იყო, მისი ნარკომანობის შესახებაც სმენია, მაგრამ ქალიშვილთან ამაზე არასდროს უსაუბრია. ცოტნე თაიას არჩევანი იყო და მას ჩარევის უფლება არ ჰქონდა, თუმცა ყოველთვის გრძნობდა, რომ სიძე მის ქალიშვილს ოჯახურ ბედნიერებას ვერ მოუტანდა.

ამ რამდენიმე თვის წინ თაიას დაქალი შეხვდა ქუჩაში, ნინო. შვილის ამბები დაწვრილებით მისგან გაიგო. თურმე თაია ნინოს ყოველთვიურად უგზავნიდა თანხას ბანკში ჩადებული ბინის გამოსასყიდად. როგორც კი საბოლოოდ დაიბრუნებს, უნდა გავაქირაო და ფული დავუგროვოო, ჟღურტულებდა ნინო. ისე კარგად მისდის საქმეები, რომ მაქსიმუმ ორ წელიწადში ბინის იპოთეკიდან დახსნას შეძლებსო.

კიდევ ერთხელ ეტკინა გული, რომ საკუთარი ქალიშვილი მეგობარს უფრო ენდობოდა ასეთ საქმეში, ვიდრე დედას. როგორც ჩანს, ცუდი დედა გამოდგა, რადგან ერთადერთი შვილი სათანადოდ ვერ აღუზრდია.

მარტო დარჩენილმა განდეგილივით განაგრძო ცხოვრება. ქვეყანაზე აღარაფერი ახარებდა. ერთადერთი, რაც შვებას ჰგვრიდა, ბინის წინ მდებარე პატარა გაზონი იყო, რომელიც ყოფილ პატრონს თავის დროზე შემოეღობა. ამ პატარა «ეზოში» ყვავილები დარგო და იქაურობა ულამაზეს ბაღად აქცია. თავისი წილი პირველ სართულზე მცხოვრებ ყველა მეზობელს შემოღობილი ჰქონდა, ეზოდ ხმარობდნენ, მაგრამ მისნაირი ლამაზი ბაღით ვერც ერთი ვერ დაიკვეხნიდა. უკვირდა კიდევაც, რატომ ყვავილებს არ რგავენ ან ბოსტანი არ მოჰყავთ, ცარიელი მინდორი რაში სჭირდებათო. დიდი სიახლოვე არც ერთ მეზობელთან არ აკავშირებდა, არც ისინი იწუხებდნენ მასთან სტუმრობით თავს და არც თავად დაინტერესებულა მათი ახლოს გაცნობით. სიმარტოვე ყველაფერს ერჩია. უკვე 44 წლის იყო და ცხოვრებაზე ხელი საბოლოოდ ჩაიქნია. არც მეორედ გათხოვებას აპირებდა და არც საყვარლის გაჩენას. ნიკას მერე მამაკაცზე ფიქრი გულში აზრადაც არ გაუვლია. სკოლისა და სტუდენტობის წლებში კი იყო განებივრებული ბიჭების ყურადღებით, მაგრამ მისი გულის მოგება ადვილი არ გახლდათ. ნიკამდე მხოლოდ ერთი უყვარდა და მორჩა. ვერ იტყვის, რომ ნიკაზე მზე და მთვარე ამოსდიოდა და სიყვარულით მისთხოვდა, მაგრამ მთლად უამისობაც არ იყო. მართალია, პირველი სიყვარული ვერ დაივიწყა, მაგრამ მისი ასავალ-დასავალი არც იცოდა და არც არასდროს დაინტერესებულა. ჩუმად უყვარდა, თავისთვის. მხოლოდ ტკბილი მოგონებები დარჩა მისგან და ამ მოგონებებით ხშირად ინებივრებდა თავს, განსაკუთრებით ღამით, როცა დასაძინებლად წვებოდა. ეს იყო და ეს.

ნიკას გარდაცვალების შემდეგ, პირველ ხანებში, მისი ძმაკაცები აკითხავდნენ, ურეკავდნენ, რამდენჯერმე ფულითაც დაეხმარნენ და ხელი გაუმართეს, მერე და მერე კი მათაც მიივიწყეს. ყველას თავისი ოჯახი ჰყავდა, ქვრივი ქალისთვის ვიღას ეცალა. მაიკოს კი თაია დარჩა საზრუნავად და მთელი გულისყური მისკენ ჰქონდა მიპყრობილი, ქალიშვილის პრობლემები კი არ ილეოდა და ყელში მარწუხივით უჭერდა. განა შეეძლო, თავის თავზე ეფიქრა? არადა, თურმე უნდა ეფიქრა. ახლაღა დააფასა ქმარი, რომელიც, როგორც ჩანს, ქალიშვილს თავისუფლებას ტყუილად არ უზღუდავდა. ასე ყოფილა საჭირო და მაიკო ამას ძალიან გვიან მიხვდა.

ახლა თაია მასთან აღარ არის, მაგრამ პრობლემა მაინც გაჩნდა. პრობლემაცაა და პრობლემაც!. ბოლო დროს უჰაერობამ შეაწუხა. ისე ხშირად მისდიოდა გული, თანამშრომლები შეშფოთდნენ. ურჩიეს, ექიმთან მისულიყო. ხელი ჩაიქნია, აღარ შეიწუხა თავი, ალბათ გადავიღალე ღამე მუშაობით და იმის ბრალიაო. შვებულება აიღო და დასვენება გადაწყვიტა. მართლაც, კარგა ხანს არ მიჰკარებია კომპიუტერს, კარგა ხნის დაწყებული რომანი ვეღარ დაამთავრა.

მაგრამ გონების დასვენებამ ვერ უშველა. თავის უფრო და უფრო ცუდად გრძნობდა. ბოლოს, როცა გულის წასვლები უსაშველოდ გაბევრდა, იკადრა და გამოკვლევების ჩატარება გადაწყვიტა.

ჩაიტარა… ჯერ ერთმა ექიმმა გადააქნია თავი, მერე მეორემ… ერთი კლინიკიდან მეორეში გაგზავნეს, ექოსკოპია გაიკეთეო. ფტიზიატრი ფტიზიატრს ცვლიდა. ექიმები ექოს პასუხმა რომ არ დააკმაყოფილა, კომპიუტერული ტომოგრაფია მოსთხოვეს. ბოლოს, როგორც იქნა, დაუსვეს დიაგნოზი _ სიმსივნე ფილტვზე. ყველა ექიმი პირველ რიგში იმას ეკითხებოდა, მწეველი თუ იყო. არა, სიგარეტს არ ეწეოდა. არც არასდროს მოუწევია. სიმსივნის გაჩენას ამას ვერ დააბრალებდა. იქნებ ბავშვობაში რთულ ფორმაში გადატანილმა პლევრიტმა გამოიწვია? გამორიცხული არ იყო.

საოცრად უმწეოდ იგრძნო თავი. ისედაც სიცოცხლემობეზრებულს ახლა სიკვდილი განსაკუთრებულად ენატრებოდა _ მშვიდი სიკვდილი, ტკივილისა და წამების გარეშე. არადა, იცოდა, რა ვერაგიც იყო სიმსივნის ეს ფორმა. უჰაერობით გუდავდა ორგანიზმს. ნიკას ბიძა გაახსენდა, რომელიც სწორედ ფილტვის კიბომ იმსხვერპლა. ახსოვს, როგორი ტანჯვით დაასრულა სიცოცხლე.

ერთხელ, როცა ძია ნოდარი ბოლო დღეებს ითვლიდა, მაიკო და ნიკა მის სანახავად წავიდნენ. არასდროს დააავიწყდება ის დღე _ ოთახში შესულებს თვალწინ შემზარავი სურათი გადაეშალათ. ორმეტრიანი კაცი იატაკზე საცოდავად დაფორთხავდა და ჰაერს ითხოვდა. თვალცრემლიანი ცოლი და შვილები ძლივს აკავებდნენ…

ახლაც ყურში ჩაესმის მისი ხროტინისმაგვარი ხმა, პირგაღებული ჰაერის ჩასაყლაპავად ფილტვებიდან რომ უშვებდა.

რა საშინელებაა, როცა შველა გჭირდება და ვერავინ გშველის. არა, მაიკო ამას ვერ გადაიტანს. მისი ცხოვრების დასასრული მოულოდნელი უნდა იყოს, სიცოცხლე უცებ უნდა შეწყდეს და მორჩა. არანაირი ქიმიოთერაპია. რისთვის? რომ რამდენიმე კვირით არსებობა გაიხანგრძლივოს? სისულელეა. უკვე მოიფიქრა, რაც უნდა გააკეთოს. გამონახა გზა, რომელიც სიკვდილს გაუადვილებს.

მკვლელს დაიქირავებს, ფულს გადაუხდის და ბაც! წამში გააგორებენ. მე შენ გეტყვი და ქილერის მოძებნა გაუჭირდება! არა, არ გაუჭირდება. ახსოვს, რამდენს საუბრობდნენ ხოლმე ნიკა და მისი ძმაკაცები ვინმე «ლეონზე», რომელიც თბილისში ცხოვრობს და შეკვეთებს იღებს. იგი ყოფილი სამხედროა და თავს ამით ირჩენს. ისიც კი იცის მაიკომ, სად უნდა მოძებნოს. რა თქმა უნდა, ინტერნეტში, ფეისბუქზე. მერე რა, რომ მისი ნამდვილი სახელი და გვარი არ იცის. სამაგიეროდ, ასავალ-დასავალი იცის. ისიც იცის, როგორ უნდა დაელაპარაკოს. ზუსტად სამ წლის წინ, როცა გივი და მურთაზი მოვიდნენ ნიკას სანახავად, სწორედ «ლეონზე» ლაპარაკობდნენ. მას პირადად არც ერთი არ იცნობდა, მაგრამ მასზე ყველაფერი იცოდნენ. ავღანეთში ნაომარი ჯარისკაცი ტყვიას ტყვიაში სვამს, ისეთი მსროლელიაო. საქართველოში შეკვეთებზე ნაკლებად მუშაობს, რადგან პრობლემებს ერიდებაო. ცნობილი ადამიანების მოკვლაზე ხომ ლაპარაკიც ზედმეტია, ასეთ რამეს ხელს არ ჰკიდებსო.

ჰოდა, მოძებნის, გამოელაპარაკება, მისწერს, რაც უნდა და დაითანხმებს. მთავარია, ფასზე შეთანხმდნენ. წესით, ბევრი არც უნდა მოსთხოვოს, რომელი ოდიოზური ფიგურა მაიკოა!

სასაცილოა, არა? ვიღაც ქილერს საკუთარი სიკვდილი დაუკვეთო! ამას არავინ არ დაიჯერებს. მაიკოსაც ეს უნდა. ვერც ვერავინ გაიგებს, რადგან მის გარდა არავის ეცოდინება, თუ «ლეონს» არ ჩავთვლით.

მისი მისია დედამიწაზე კარგა ხანია, ისედაც ამოწურულია. მთავარია, რომანის დამთავრება მოასწროს. გამომცემლობას ვერ დააღალატებს, რადგან მოუთმენლად ელოდებიან, როდის მორჩება, რომ დაბეჭდონ და გაყიდონ. მის რომანზე დიდ იმედებს ამყარებენ, რადგან სწრაფად იყიდება და კარგი მოგება მოაქვს. ყოველ წიგნში მაიკოსაც სოლიდურ ჰონორარს უხდიან. ორ-სამ თვეში დაამთავრებს. ორ სამ-თვეში სენი ისე ძალიან არ შეაწუხებს, ჯერ ხომ მთელი წელი აქვს წინ, თან წამლებიც გამოუწერეს და ხვალიდან მის მიღებასაც დაიწყებს. ამასობაში ზაფხულიც მოვა და მზეც გაათბობს. როცა წიგნს მორჩება და სიკვდილისთვის მზად იქნება, თავის ცხოვრებას საბოლოოდ დაუსვამს წერტილს. და ამ ქვეყნიდან ზაფხულის დასაწყისში, მზით გამთბარი წავა.

ზამთარი არ უყვარს. არც თოვლი უყვარს და არც სიცივე. ყველაფერს სითბო ურჩევნია _ როგორც გარეგანი, ისე შინაგანი. მთელი ცხოვრება ამ სითბოს ეძებდა, მისკენ მიილტვოდა. ნიკას მისთვის სითბო არ დაუკლია, მაგრამ რატომღაც, უფრო მეტი უნდოდა. შეიძლება იმიტომ, რომ თვითონ ბევრად მეტს გასცემდა როგორც მეუღლის, ისე შვილის მიმართ. ახლობლების მიმართაც.

ქმრის გარდაცვალების შემდეგ აღარ გაუცია… შვილმა არ ისურვა, სხვები კი ან არ საჭიროებდნენ, ან არ ითხოვდნენ… ან კი სად ეცალა სითბოს გასაცემად! საკუთარ ნაჭუჭში ჩაიკეტა და განმარტოვდა. ისე შეუყვარდა მარტოობა, სამსახური რომ არა, ალბათ სახლიდან არც გავიდოდა. სამსახურიც ისეთი ჰქონდა, რომ ყოველდღე სიარული არ უწევდა. როცა დაურეკავდნენ, მაშინ მიდიოდა. ეს მაშინ ხდებოდა, როცა გამომცემლობა დასაბეჭდად ახალ წიგნს მოამზადებდა. უნდა წაეკითხა და შეცდომები გაესწორებინა. პარალელურად თვითონაც წერდა. მშვიდი სამუშაო ჰქონდა და ეს სიამოვნებდა.

მაიკომ ღრმად ამოიოხრა და გაშლილი ხელისგული საფლავზე კიდევ ერთხელ გადაატარა. აქ, ნიკას გვერდით მისი სამარე გაითხრება. მალე, ძალიან მალე. სიკვდილის უკვე აღარ ეშინია. ეცდება, დარჩენილი დღეები მშვიდად გალიოს, გული არაფერზე დასწყდეს, არ ინერვიულოს და ნერვები არ მოიშალოს. ნეტავ ჰქონდეს რაიმე ისეთი, განსაკუთრებული სურვილი, სიკვდილის წინ რომ აისრულოს. არა, არაფერიც არ სურს. უფრო სწორად, რაც სურს, იმას ვერ აისრულებს, რადგან უკვე წარსულს ჩაჰბარდა. უნდა, რომ ნიკა გვერდით ჰყავდეს, ჯანმრთელი და საღ-სალამათი და თაიაზე ერთად ზრუნავდნენ. ამის დაბრუნება შეუძლებელია. სხვა სურვილი კი არა აქვს.

შესცივდა. აპრილის დასაწყისი იყო, მზიანი ამინდებიც დაიჭირა, მაგრამ მაინც სუსხიანად გრილოდა. ცივი ქარი სახეში სცემდა. წამოდგა. ქურთუკი შეიკრა, საყელო აიწია და ნელი ნაბიჯით გაუყვა საფლავებს შორის ვიწრო ბილიკს.

სიმსუბუქეს გრძნობდა. სპონტანურად მიღებულმა გადაწყვეტილებამ გუნება გამოუკეთა. ჰო, მთავარია, ანდერძის შედგენა არ დაავიწყდეს. ცუდია თუ კარგი, თაია მისი შვილია და ბინაც მას უნდა დაუტოვოს. სხვა არც არაფერი გააჩნია.

ახლა კი წამლების საყიდლად გაეშურება. ჩანთა გახსნა, ექიმის დანიშნულება და რეცეპტი მოიძია, ქურთუკის ჯიბეში ჩაიდო და გზა გააგრძელა…

 

მესამე დღეა, მაიკოს ცხვირი არ გამოუყვია გარეთ. წამლების ყიდვაც ვერ მოახერხა. იმ დღეს, სასაფლაოდან რომ ბრუნდებოდა, ზედ გაჩერებასთან, ცუდად გახდა. ცივმა ოფლმა დაასხა, თვალთ დაუბნელდა და მიხვდა, რომ გული მისდიოდა. კიდევ კარგი, გაჩერებაზე სხვებიც იდგნენ, მაშინვე მისცვივიდნენ, გარს შემოეხვივნენ, სკამზე დასვეს. ვიღაცამ საკინძი გაუხსნა, ვიღაცამ წყალი გააჩინა, აპკურეს, სახეში ხელები ურტყეს, უყვირეს, უძახეს და თვალიც გაახილა. მალე სასწრაფო დახმარების მანქანაც გაჩნდა და მაიკო რამდენიმე წუთში საავადმყოფოში აღმოჩნდა.

შუადღე გადასული იყო, ამიტომ საავადმყოფოში მხოლოდ მორიგე ექიმი დახვდა. დააწვინეს, გადასხმა გაუკეთეს და ისტორიის შევსებას შეუდგნენ. როცა ექიმმა გაიგო მაიკოს გასაჭირი, შეცბა. სათნო ქალი იყო, ასაკოვანი, მაგრამ კარგად მოვლილი. ნუცა ექიმი _ ასე გაეცნო მაიას. მისი მკურნალი ექიმის დანიშნულებასაც გაეცნო. კარგა ხანს დაჰყურებდა წამლების სიას, რომლის ყიდვაც მაიამ ვერ მოასწრო. მერე სათვალე მოიხსნა, შეფიქრიანებული თავი გვერდზე გადახარა, სათვალის ყური კბილთან მიიკაკუნა და თქვა.

_ მე თქვენ ერთი ძალიან კარგი ექიმის კოორდინატებს მოგცემთ და აუცილებლად მიდით მასთან. ეს დანიშნულებაც მიუტანეთ. დღესვე მიდით, არ გადადოთ, მოცდის დრო არ არის, ხომ ხვდებით? აი, ამ კლინიკაში მიხვალთ და ბატონ თემურს იკითხავთ. განყოფილების გამგეა. ჩემი სახელით მიდით, მანამდე მე დავურეკავ. რაც საჭირო იქნება, ყველაფერს გააკეთებს, ქიმიოთერაპიასაც, ამასაც, იმასაც…

_ ქიმიოთერაპიას არ ვაპირებ, _ კატეგორიული ტონით განაცხადა.

_ რატომ, სიკვდილი გინდათ? _ ხმა გაუცივდა ნუცას.

_ არ ვიცი… უკვე აღარაფერი ვიცი.

_ აი, ხომ ხედავთ, თქვენც კი გეცოდებათ თქვენი თავი. სიკვდილი არავის არ უნდა. ასე რომ, ნუ დააყოვნებთ, მიდით და თემო თვითონ მოგხედავთ. მან იცის თავისი საქმე და ისიც, როგორ მიუდგეს პაციენტს.

ნუცა ექიმმა ქაღალდზე ლამაზი კალიგრაფიით დაწერილი მისამართი, ტელეფონის ნომერი და ექიმის გვარ-სახელი გამამხნევებელი ღიმილით მიაწოდა.

_ წამლების ყიდვას ნუ იჩქარებთ, სანამ მაგ დანიშნულებას თემოს არ აჩვენებთ! _ მიაძახა, სანამ მაია კარს გაიხურავდა.

რა თქმა უნდა, მაშინვე არ გაქცეულა მითითებულ მისამართზე. სუსტად იყო, თავბრუ ესხმოდა. წამოწოლა და ძილი უნდოდა, სხვა არაფერი. ტაქსი გააჩერა, შინ დაბრუნდა და ეგრევე ლოგინში შეწვა.

და აი, სამი დღეა, გარეთ არ გასულა. არც დღეს აპირებდა გასვლას, რადგან კვირა იყო, არც ხვალ, რადგან ორშაბათს ექიმთან მისვლა არ უყვარდა. როგორმე სამშაბათს უნდა დალოდებოდა. თუმცა, რაც სახლშია, ცუდად არ გამხდარა, თითქოს გადასხმა მოუხდა. თითქოს კი არა, როგორც ჩანს, მართლა მოუხდა. სუნთქვაც გაუადვილდა.

ეს დღეები ძალიან ბევრს ფიქრობდა სიკვდილ-სიცოცხლეზე. ეშინოდა სიკვდილის? უფრო კი, ვიდრე არა. როცა ვინმეზე გაიგებდა, სიმსივნე აქვს და გადადებულიაო, ყოველთვის ძალიან განიცდიდა, თვეობით ფიქრობდა ხოლმე იმ ადამიანზე, იცოდებდა, უთანაგრძნობდა. ვიშვიშებდა, რა ეშველებაო. ახლა თვითონ იყო განწირული და ვერაფერს გრძნობდა. არც ტიროდა, არც განიცდიდა, თუმცა დღედაღამ თავის სენზე ფიქრობდა. რაღა მას შეეყარა? რატომ დაისაჯა ასე? ცუდი რა გაუკეთებია? ყველაზე მეტად ამის ეშინოდა _ წამებით სიკვდილის. სულ იმას ნატრობდა, ოღონდ კიბომ არ მომკლას და რაც გინდა, დამემართოსო. შურდა იმ ადამიანების, ღამით რომ იძინებდნენ და დილით გარდაცვლილი რომ ხვდებოდათ ოჯახის წევრებს საწოლში. ასეთი ადამიანები ბედნიერად მიაჩნდა.

განა ტკივილის გაძლება არ შეეძლო… რა თქმა უნდა, შეეძლო. საოცარი მოთმინების უნარი ჰქონდა. როც რამე ასტკივდებოდა, წამოწვებოდა, ოთხად მოიკუნტებოდა და ყურს უგდებდა თავის ტკივილს, როგორ იშლებოდა და იკუმშებოდა ორგანიზმში. თითქოს თვითონაც შედიოდა მასში, თითქოს ეწინააღმდეგებოდა, ტკივილის შემოტევას სხვა, რაღაც უჩინარ ძალას უპირისპირებდა… და ასე, მოთმინებით ელოდებოდა, როდის დაუამდებოდა. წამალს იშვიათად იღებდა, არ უყვარდა წამლები, მაგრამ თუ შეტევა გაუსაძლისი ხდებოდა, იძულებული იყო, დაელია. ფილტვებს საერთოდ არასდროს უჩიოდა, ბავშვობის შემდეგ. საშიშროებას უფრო მეტად კუჭიდან ელოდა, რადგან თორმეტგოჯაზე წყლული ჰქონდა და როგორც კი დიეტას დაარღვევდა, ეგრევე ძლიერი ტკივილები ეწყებოდა.

ახლაც გულძმარვამ შეაწუხა. ადგა, წყალი შეათბო, ჭიქაში სოდა ჩაყარა, თბილი წყალი დაასხა, კოვზით მოურია და სვენებ-სვენებით დალია. შვება წამში იგრძნო. მალე გულძმარვამაც გაუარა. «მომკლავს ეს სოდა», _ გაიფიქრა სახედაჭყანულმა და კომპიუტერს მიუჯდა. უკვე გვიან იყო, უნდა დაწოლილიყო. ბოლო დროს ადრე წვებოდა და ადრე დგებოდა. სამუშაოს ვეღარ უდებდა გულს, რამდენი დღეა, ერთი სტრიქონიც არ დაუწერია. არა, მოუწევს ექიმთან მისვლა. ცოტა უკეთ თუ არ გახდა და თვალებში არ გამოიხედა, წიგნის დამთავრებას ვერ ეღირსება.

ფეისბუქი გახსნა. უცნაური ის იყო, რომ მოულოდნელად პაროლი დაავიწყდა. იმდენჯერ შეცვალა, რომ აღარ ახსოვდა, ბოლოს რა დააყენა. კარგა ხანს იფიქრა. ეს გულმავიწყობა რაღაზე დასჩემდა? იქნებ სტრესის ბრალია? მაგრამ რომ არ ნერვიულობს? სტრესი რატომ უნდა ჰქონდეს? ალბათ ჰგონია, რომ არ ნერვიულობს, შინაგანად კი, როგორც ჩანს, დაძაბულია. ხუმრობა ხომ არ არის, კიბო ნელ-ნელა ედება მის ორგანიზმს. ჰო, ალბათ. ალბათ ფარული სტრესი აქვს.

აჰა, გაახსენდა! პაროლად ამას წინათ «პაროლი 13» დააყენა… აი, შევიდა…

მხოლოდ ერთი წერილი დახვდა, თათიას მოეწერა, თავის კლასელს, რომელთანაც ურთიერთობა დღემდე შეინარჩუნა. ამ დღეებში გამოგივლიო, მეგობარი სწერდა. თვითონაც მისწერა, გელოდები, სულ სახლში ვარო და კოცნა გაუგზავნა.

საძიებელში შევიდა და ლეონის მოძებნას შეუდგა. არ ეგონა, ამდენი ლეონი თუ იქნებოდა. უმრავლესობას ჟან რენოს სურათი ეყენა მთავარ ფოტოდ ან ნატალი პორტმანის. სათითაოდ ყველასთან შევიდა. იცოდა, რომელი ლეონიც სჭირდებოდა _ ის, ვისაც არც ერთი მეგობარი არ ეყოლებოდა.

როგორც იქნა, მიაგნო. მას მხოლოდ ლეონი არ ერქვა, სახელის გვერდით ფრჩხილებში «პრინცი კედებში» მიეწერა. გაუხმეს თავი! პრინცი არა, ტოროლა! გაეღიმა. სურათიც შესაბამისი დაეყენებინა «ლეონს». ფოტოზე წითელკედებიანი ფეხები მოჩანდა მხოლოდ, იქვე თეთრი ბურთი იდო, ბურთზე კიდევ სნაიპერის შაშხანა იყო მიყუდებული.

ეს სწორედ ისაა, ვისაც ეძებს. კარგია, რომ იპოვა. მის კედელზე გადავიდა. ლეონს მხოლოდ ფოტოები ედო _ ყვავილების, გზების, ტბების, ჩანჩქერების… ჰმ.. რომანტიკოსი ყოფილა, _ დაასკვნა მაიკომ.

ახლა მთავარია, ახალი პროფილი შექმნას, აქედან ხომ არ მისწერს? მან არ უნდა გაიგოს, ვინაა, თორემ ალბათ გადაირევა _ სულელია ვიღაც, საკუთარ თვითმკვლელობას მიკვეთსო.

სასწრაფოდ შეუდგა ახალი გვერდის გაკეთებას. საფოსტო მისამართიც სხვა მიუთითა, სათადარიგო რომელიც ჰქონდა, ტელეფონის ნომრად კი ნიკას ნომერი მოიშველია, რომელიც არ გაუუქმებია, ქმრის ტელეფონით დღესაც სარგებლობდა.

რამდენიმე წუთში პროფილი მზად იყო. «პიმპუ» დაირქვა, რომ უცხო ადამიანების ყურადღება არ მოეზიდა. მამა ეძახდა ასე ბავშვობაში.

ინტერნეტიდან ზოგადი ფოტოები ამოიღო და ორიგინალური სურათებით გვერდი გაალამაზა. ესეც ასე. ახლა მთავარია, დაეკონტაქტოს. უფრო სწორად, მაიკომ მისწეროს და ლეონი კონტაქტზე გამოვიდეს. დაიწყო ფიქრი, რა მიეწერა. სანდოობის მომეტიც უნდა გაეთვალისწინებინა. ვიღაც უცხოს კაცის მკვლელი ალბათ ასე ადვილად არ ენდობოდა. რამდენჯერმე დაალაგა წინადადებები გონებაში, მერე კლავიატურაზე აკრიფა, მაგრამ სანამ გაგზავნიდა, გადაიკითხა. სიტყვები გადაალაგ-გადმოალაგა, წაშალა, ხელახლა დაწერა და ბოლოს, როცა ყველაფერი გაასწორა, «ენტერს» დაუწკაპუნა და წერილი გაგზავნა.

«გამარჯობა, ლეონ! თქვენთან დაკავშირება ერთმა ჩვენმა საერთო ნაცნობმა მირჩია, ვასილ ბაღდავაძემ, პოლკოვნიკმა. თქვენი დახმარება მჭირდება. არ ვიცი, როდის ნახავთ ჩემს წერილს, მაგრამ საჩქარო არ არის. როცა მოგიხერხდებათ, მომწერეთ, რომ დაგელაპარაკოთ».

ის იყო, ფეისბუქიდან გამოსვლას აპირებდა, რომ პასუხი მოუვიდა:

_ ვინ ხართ?

გული ლამის გაუჩერდა. ჯერ ერთი, ასე უცებ საპასუხო წერილს არ ელოდა. რას იფიქრებდა, ამ დროს ეს კაცი თუ აქ იქნებოდა. თითქოს ჩასაფრებული იყოო. ხელები აუკანკალდა. თითები სასწრაფოდ მოისრისა და გამალებით შეუდგა წერას.

_ რა მნიშვნელობა აქვს? მე ხომ არ გეკითხებით, თქვენ ვინ ხართ? _ და «გაუღიმა».

პასუხმა ერთხანს დააყოვნა. მერე ლეონმა კვლავ მოიწერა:

_ რა საქმე გაქვთ?

_ რა საქმესაც თქვენ ასრულებთ, _ ახლა უკვე თამამად მისწერა.

_ ვასოს საიდან იცნობთ?

_ ახლობელია ჩემი.

_ ახლობელი?

_ ჰო. ჩემი მეუღლის ძმაკაცია, თავდაცვის სამინისტროში.

_ ქალი ხართ?

მაიკოს გამეღიმა. ამას ალბათ არ ელოდა. რა სულელია, რას ახსენა მეუღლე და ძმაკაცი? ეთქვა, ჩემი მეგობარიაო. ახლა უკან დახევას აზრი არ ჰქონდა.

_ კი, ქალი ვარ, _ და კვლავ «გაუღიმა». სხვა სმაილების დასმა არც იცოდა. ერთადერთი ღიმილი იყო ხოლმე, რასაც იყენებდა.

_ აჰა… ეგღა მაკლდა, _ ახლა მან «გაუღიმა».

_ რატომ, რა არის ამაში ცუდი?

_ არ ვიცი… იქნებ არც არაფერი. უბრალოდ, ქალებთან საქმიანი ურთიერთობა ჯერ არ მქონია.

_ ესე იგი, გაგიმართლათ.

_ მე თუ თქვენ?

მაიას გაეცინა. მართლაც, მას უფრო გაუმართლა, ვიდრე ლეონს.

_ ორივეს, _ მაინც არ გაიტეხა იხტიბარი და ახლა ორი ღიმილი გაუგზავნა.

_ რა შინაარსისაა თქვენი შეკვეთა? ქალს ეხება თუ კაცს? _ პირდაპირ საქმეზე გადავიდა. როგორც ჩანს, ვასიკოს ხსენებამ გაჭრა.

_ ქალს.

_ ქალს? რა დააშავა? ქმარი წაგართვათ თუ თანამდებობა? _ და შეკითხვას თვითონაც ორი ღიმილი მოაყოლა.

_ არც ერთი და არც მეორე.

_ ვა! ეგ როგორ?

_ ჩვეულებრივად. მიზეზის დასახელება არ მსურს. ვფიქრობ, ამას საქმესთან კავშირი არა აქვს. ხომ მეთანხმებით?

_ გასაგებია. თანამდებობა? სოციალური ფენა? ცნობილი პროვნებაა? ასეთებზე არ ვმუშაობ.

_ არა, ჩვეულებრივი ადამიანია, როგორც თქვენ და მე.

_ თქვენ რა იცით, მე როგორი ვარ? იქნებ არაჩვეულებრივი ვარ?

_ თქვენზე ბევრი რამ ვიცი.

_ მაგალითად?

_ მაგალითად ის, რომ ცნობილებს არ «ერჩით», საქართველოში იშვიათად მუშაობთ და ასე შემდეგ.

_ ჰოდა, რატომ გგონიათ, რომ თქვენს საქმეს მივხედავ?

_ არ ვიცი, მე უბრალოდ, ვცადე.

_ უარი რომ ვთქვა?

_ მაშინ სხვას მოვძებნი.

_ ასე ადვილად? გგონიათ, ასე ადვილია?

_ ადვილი არაფერია, ფაფის ჭამაც კი, _ და ისევ «გაუღიმა».

_ კარგი. მომიყევით, აბა, რა ხდება და პასუხს ბოლოს გეტყვით.

_ ისეთი არაფერი. ერთი ჩვეულებრივი ქალია. მარტო ცხოვრობს. არავინ არ ჰყავს. ადვილად მოსაგვარებელი საქმეა. მისი სახლის წინ კორპუსია, ბოლო სართულზე სარდაფი და ლიფტის ოთახია. მოკლედ, ადვილი და უსაფრთხო საქმეა.

_ ისე ლაპარაკობთ, თითქოს დიდი გამოცდილება გქონდეთ. თან სიტყვებს ფრთხილად არჩევთ. თამამად დაწერეთ, აქ ამას ვერავინ წაიკითხავს.

_ იმიტომ ვფრთხილობ, რომ… რა ვიცი, ვინმეს გაშიფვრა რომ მოუნდეს… ხომ იცით, ძალიან მარტივია სხვისი წერილების ამოღება.

_ ამაზე ნუ დარდობთ. უსაფრთხოების ყველა წესი დაცული მაქვს.

_ თქვენ შეიძლება დაცული გაქვთ, მაგრამ ჩემი ხომ არ იქნება დაცული?

_ იქნება. როგორც კი საუბარს დავასრულებთ, თქვენთანაც ყველაფერი ავტომატურად წაიშლება.

დაუჯერებელ რაღაცას ეუბნებოდა. ასეთი რამ პირველად გაიგო, მაგრამ არაფერი უთქვამს. ვნახოთ, რამდენად მართალია ბატონი ლეონი.

_ სურათი და მისამართი დამჭირდება. _ მოიწერა ლეონმა ცოტა ხანში.

_ მე კიდევ ჰონორარი რამდენი მექნება გადასახდელი, იმის გაგება მჭირდება.

_ თქვენ რამდენს გადამიხდით? _ სიცილი გამოგზავნა.

_ რა ტაქსის მძღოლივით მევაჭრებით? _ გაბრაზდა მაიკო.

_ თუ ჩემზე ბევრი რამ იცით, მაშინ ისიც უნდა იცოდეთ, რამდენს ვიღებ საქმეში.

_ ყველა საქმეში ხომ ერთნაირად არ გიხდიან? თქვენ თქვენი მითხარით, მე ჩემსას გეტყვით.

_ ჰოდა, თქვენ თქვით ჯერ, ქალი ხართ და უნდა დაგითმოთ.

_ ეგრე არ გამოვა. მე რომ ასი დოლარი გითხრათ, დამთანხმებით?

_ სცადეთ… იქნებ ვთანხმდები, _ და ღიმილი დახატა.

_ ეგ არასერიოზული დამოკიდებულებაა, ლეონ. მეგონა, სერიოზულ ადამიანთან მქონდა საქმე, თან პროფესიონალთან.

_ სერიოზულთან არა, პროფესიონალთან _ კი.

_ მაშინ დაასახელეთ არასერიოზული პროფესიონალის სამუშაოს გასამარჯელო!!! _ გაბრაზება ძახილის ნიშნებით გამოხატა.

_ კარგი. რახან ქალისგან პირველად ვიღებ საქმეს… 9.

ეს 9 ვერ გაიგო მაიკომ, რას ნიშნავდა.

_ 9 რა?

_ და სამი ნული.

_ დოლარებში?

_ თქვენ ევროში გირჩევნიათ?

_ არა, მე ლარებში მირჩევნია.

ლეონმა სიცილით «აიკლო». კარგა ხანს მხოლოდ მოცინარ სმაილებს გზავნიდა.

_ რატომ იცინით?

_ იმიტომ, რომ ახლა თქვენ მევაჭრებით ტაქსის მძღოლივით.

მოკლედ, საქმე ისე წავიდა, რომ ლამის იჩხუბეს. დაქირავებული მკვლელი ბევრს ითხოვდა, ამდენის გადახდას ნამდვილად არ აპირებდა. თან მწარედ ეცინებოდა, რომ საკუთარი თავი ცხრა ათასი დოლარიც არ უღირდა.

უხსნიდა, რომ მისი სამიზნე არც პოლიტიკოსი იყო და არც ცნობილი პიროვნება, ამიტომ თანხისთვის უნდა დაეკლო. ამ საქმეს არავითარი გართულება არ მოჰყვებოდა, ყველაფერი წამში დამთავრდებოდა და სანამ ვინმე გონს მოეგებოდა, თვითონ უკვე შორს იქნებოდა წასული.

როგორც იქნა, ექვსი ათას ლარზე შეთანხმდნენ. ნახევარი წინასწარ უნდა ჩაერიცხა მისთვის მაიას, ნახევარი _ საქმის დამთავრების შემდეგ.

ისევ გაეცინა. საქმე რომ მომთავრდებოდა, ფულს ვინღა გადაურიცხავდა? ამიტომ შესთავაზა, მეორე ნახევარს ერთი დღით ადრე ჩაგირიცხავო. სამაგიეროდ, უნდა დალოდებოდა.

_ მე თქვენ ფოტოს გამოგიგზავნით და მისამართსაც. დააკვირდით, შეისწავლეთ კარგად ობიექტის გარეგნობაც და მარშრუტიც. ხოლო როცა საჭირო იქნება, მოგწერთ და საქმეს ბოლომდე მიიყვანთ.

_ ანუ არ გეჩქარებათ?

_ არა, არ მეჩქარება.

_ მაშინ წინასწარ რატომ დამიკავშირდით?

_ იმიტომ, რომ არ ვიცოდი, მოვახერხებდი თუ არა თქვენთან დაკავშირებას.

ერთი სიტყვით, საერთო შეთანხმებას მიაღწიეს. მაიკოს ორ დღეში 3 ათასი უნდა გადაერიცხა ლეონისთვის, ოღონდ არა მის პირად ანგარიშზე, არამედ სულ სხვა, რაღაც ორგანიზაციის ანგარიშზე. არც გაჰკვირვებია, მკვლელი სიფრთხილეს იჩენდა.

_ მეც სხვისი სახელით ჩაგირიცხავთ, ასე რომ… ერთმანეთის მოძებნას ნუ შევეცდებით… _ ქალმა თავი დაიზღვია.

_ თქვენ აპარატიდან ჩარიცხეთ და საერთოდ არ დაგჭირდებათ არავის ვინაობის დაფიქსირება, _ ლეონმა რჩევა მისცა.

ეს არ უფიქრია. გონივრული წინადადება იყო, რაც ძალიან მოეწონა, მაგრამ აპარატიდან სამი ათასის ჩარიცხვა ასე ადვილი იყო? მთელი საათი უნდა დაეკარგა ამისთვის. რა მოხდა მერე, დღეს ყველას ასე შეაქვს ფული ბანკში.

როგორც იქნა, საუბარს მორჩნენ და მაია უცნობს დაემშვიდობა. სასაუბრო ფანჯარა ჩახურა, მაგრამ გაახსენდა, ლეონმა რომ უთხრა, ყველაფერი წაიშლებაო და შემოწმება სცადა. ჯერ არაფერი წაშლილიყო. ცოტა ხანს დაელოდა, თავის გვერდზე გადავიდა, გარეშე თვალით შეხედა, როგორი პროფილი ჰქონდა და როცა კვლავ გადაამოწმა ლეონთან მიწერ-მოწერა, მართლაც ყველაფერი წაშლილი დახვდა. ვააა! ნუთუ ასეთებიც ხდება? უნდოდა, მიეწერა, შეექო ოპერატიულობისთვის, მაგრამ მის გვერდს ვეღარ მიაგნო… ნუთუ ისიც წაშალა? ამ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, წერილებიც წაიშლებოდა. მაგრამ როგორ უნდა მიაწვდინოს ხმა, თუკი პროფილი აღარ ექნება? იქნებ მაიკოსავით ორი გვერდი აქვს მასაც ან მეტი? ალბათ ამიტომ უთხრა, მე თვითონ შეგეხმიანები ამ დღეებშიო… ჰო, ალბათ ამიტომ უთხრა…

 

თუმცა, ლეონი არც ორი და არც სამ დღის შემდეგ არ შეხმიანებია. მაიას ჩვევად ექცა დაძინების წინ და გაღვიძების შემდეგ ფეისბუქში შევარდნა. ციებიანიავით ელოდებოდა მის წერილს. ის კი არ ჩანდა. როგორც ჩანს, მოატყუა. ალაპარაკა, ალაპარაკა და გაქრა. მკვლელი ალბათ დასცინის ახლა, როგორ დაიჯერა ამ ქალმა ჩემი დანაპირებიო. «მეც არ გამიკვირდა, ასე უცებ როგორ დამთანხმდა-მეთქი? როგორი სულელი ვარ»… _ საკუთარი მიამიტობით გაწბილებულმა ქვედა ტუჩი მოიკვნიტა.

ხასიათი გაუფუჭდა. იმედი ჰქონდა, რომ ყველაფერი მოაგვარა. მოტყუვდა. ახლა რა უნდა ექნა? ვერაფერსაც ვერ იზამდა, უნდა დალოდებოდა. იქნებ საქმე ჰქონდა და სხვების შეკვეთებზე მუშაობდა? იქნებ სულაც მოულოდნელად მოუწია ქალაქიდან გასვლამ? მაიკომ ეს არ იცოდა. არა უშავს, თუ არაფერი გამოუვა, თვითონ მიხედავს ამ საქმეს. წამლების გადაჭარბებული დოზა და მისი ჯანი! ყველაფერზე წავა, ოღონდ ამ საშინელ სენს თავი არ გააწამებინოს!

 

ოთხშაბათს ნუცას მოცემული მისამართი ჯიბეში ჩაიდო და კლინიკისკენ გასწია. გარეთი ცრიდა. არა და არ გამოვიდა ამინდი. მოენატრა სითბო, მზე… მხრებაწურული მიუყვებოდა სველ ასფალტს, ქოლგა წინ გადაეწია, რომ თავი ქარისგან დაეცვა. ქარი თითქოს ლამობდა, მისთვის ქოლგა წაერთმია.

თბილ შენობაში რომ შევიდა, მოეშვა. ქოლგა დაკეცა და ცელოფანში ჩადო, რომ ჩანთა არ დაესველებინა. სვენებ-სვენებით ავიდა მეექვსე სართულზე და განყოფილების გამგის კაბინეტს მიადგა. ირგვლივ მიმოიხედა. სიგრძეზე დალაგებულ სკამებზე პაციენტები ისხდნენ და თავიანთ რიგს ელოდებოდნენ.

_ ბატონ თემურს ვინმე ელოდება? _ იკითხა.

უარის ნიშნად ზოგმა თავი გააქნია, ზოგმა არაო, უპასუხა.

წარწერას კიდევ ერთხელ ახედა. «თემურ სახვაძე, მედიცინის დოქტორი», _ იუწყებოდა წარწერა. კარზე დაკაკუნა. პასუხი არავინ გასცა.

ამ სახელისა და გვარის ბიჭი მეცხრე კლასში უყვარდა. ბორჯომში გაიცნო, დასასვენებლად რომ წაიყვანა ბებიამ. რას იცინებს, ის რომ აღმოჩნდეს…

მოპირდაპირე კაბინეტში შეიხედა.

_ ბატონი თემური აქ არის, თუ იცით? _ მორიდებით ჰკითხა თეთრხალათიან ქალებს.

_ მაღლაა, რეანიმაციაში. დაელოდეთ, მალე ჩამოვა.

კარი მოიხურა და ფანჯარასთან დადგა… უნდა დალოდებოდა…

 

უიმედო ადამიანის რამდენიმე ტიპი   არსებობს _ უიმედოდ გულჩათხრობილნი, უიმედოდ გულუბრყვილონი და უიმედოდ იმედიანები. მაიკო ამ უკანასკნელს მიეკუთვნებოდა. რაღაცის იმედს დაკარგავდა და მაინც იმედი ჰქონდა, რომ ის რაღაც გამოუვიდოდა. ახლაც იდგა ფანჯარასთან თავისი რიგის მოლოდინში და იმედოვნებდა, რომ ლეონი აუცილებლად გამოეხმაურებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ხელი ჩაქნეული ჰქონდა.

ამ დროს განყოფილების გამგის გვერდითა კაბინეტიდან წელში ოთხად მოხრილი პაციენტი გამოვიდა. მამაკაცი იყო, საშუალო ასაკის. სახე ისე გაყვითლებოდა, აშკარად ჩანდა, დიდი დღე არ ეწერა. გვერდით ახალგაზრდა ქალი მოჰყვებოდა _ ალბათ ცოლი. გული მოეწურა. მასაც ეს დღე ელის, თანაც ძალიან მალე.

გააჟრჟოლა. უეცრად ზურგს უკან სასიამოვნო ხმა მოესმა:

_ მე მელოდებით?

იმდენად მოულოდნელი იყო უცხო ხმის გაგონება, რომ შეკრთა და სწრაფად შემობრუნდა.

მის წინ ათლეტური აღნაგობის ერთობ სიმპათიური მამაკაცი იდგა, დაახლოებით მისი ასაკის. თეთრი ხალათი, შაბიამნისფერი შარვალი და ამავე ფერის ჩაჩი ეხურა. მოსწონდა მაიკოს თანამედროვე ექიმების ფორმა. მით უფრო, თუ ექიმი სიმპათიური იყო. ასეთებს ფორმა განსაკუთრებულად უხდებოდათ.

_ ბატონი თემური ბრძანდებით?

_ დ… დიახ, _ ექიმს, რატომღაც, ენა დაება.

_ დიახ, თქვენ გელოდებოდით.

_ მობრძანდით, _ მამაკაცმა გასაღები საკლიტულში შეარჭო და გადასწია, მაგრამ კარის გაღება ვერ შეძლო. კარგა ხანს ეჯაჯგურა, სახელურს ხან აქეთ გადმოატრიალებდა, ხან იქით და ბოლოს, როგორც იქნა, მოახერხა.

_ ვერა და ვერ შევაკეთებინე ეს საკეტი. უკაცრავად, ბოდიშს გიხდით, _ ექიმი თავის მართლებას მოჰყვა.

_ არა უშავს, ხდება ხოლმე, _ გაიღიმა მაიამ და ექიმს კაბინეტში ფეხდაფეხ შეჰყვა.

_ დაბრძანდით, _ შავტყავგადაკრულ სკამზე მიუთითა თემურმა, თვითონ სამუშაო მაგიდას მიუჯდა და მბრუნავ სავარძელში ჩაეშვა.

მაიამ ირგვლივ მიმოიხედა. თვალში მოხვდა კარადაზე შემოდებული ხელოვნური ყვავილები და სანთლისგან ჩამოსხმული ხილი, რომელიც ვაზაში ეყარა. სხვა ყველაფერი ჩვეულებრივად ექიმის კაბინეტს მოგაგონებდათ, თავისი ორგანოებდახატული პლაკატებითა და ჰიპოკრატეს ჩარჩოში ჩასმული ფიცით, საქაღალდეებითა და სამედიცინო ხასიათის წიგნებით.

ერთხანს სიჩუმე ჩამოვარდა. მაიკო ექიმის შეკითხვას ელოდებოდა, ექიმი _ მის ახსნა-განმარტებას.

ბოლოს თემურმა ჩაახველა.

_ გისმენთ, რა გვაწუხებს? _ და ლამაზი, გრძელი თლილი თითები ერთმანეთში ჩახლართა, თან თვალს არ აშორებდა მაიას, თითქოს რაღაცის გახსენებას ცდილობსო.

_ ჩემი სახელია მაია…

_ ვეკუა… _ დაასრულა ექიმმა და ქალის გაოცებულ სახეს რომ შეხედა, ღიმილით გააგრძელა, _ მაკო, მაიკო, მაკუნა… ეგრევე მივხვდი, როგორც კი შემოგხედე. შენი არაბუნებრივად ბუნებრივი ფერის თვალები ძნელია, დაივიწყო. ნუთუ ვერ მიცანი? _ განყოფილების გამგე სახეზე ოდნავ წამოწითლდა და მეტი დამაჯერებლობისთვის ჩაჩი მოიხადა.

მომენტალურად შეეცვალა გარეგნობა, ჩაჩით უფრო სიმპათიურად გამოიყურებოდა. ამის მიზეზი კი ის იყო, რომ თავზე, წრიულად, ღერი თმა არ შერჩენოდა, ნახევრად გამელოტებულიყო.

_ თემო, შენ ხარ? _ მაიკოსაც მოერია ღიმილი და თვალები აუცმციმდა, _ ღმერთო, წარმოუდგენელია! _ მსწრაფლ წამოხტა, მაგიდას შემოუარა და ფეხზე წამომდგარ ბავშვობის მეგობარს გადაეხვია.

_ მე ვარ, მე… ასე ძალიან შევიცვალე? _ თემური ზურგზე ხელს უსვამდა და სიამოვნებაჩაღვრილი ქალის თმის სურნელს ნეტარებით ისრუტავდა.

_ იცი, როგორ ვიფიქრე, სანამ მოვიდოდი, ეს კაცი ის სახვაძე რომ აღმოჩნდეს, რამდენს ვიცინებ-მეთქი, _ მაიკო მამაკაცს მოშორდა და ახლა შორიდან შეათვალიერა.

_ მერე? რატომ არ იცინი? _ უხერხულად მოისვა ექიმმა თავზე ხელი, _ გამელოტებულია შენი თემური.

_ ეგ არაფერი, უნაკლო არავინ არ ვართ, _ ხელი ჩაიქნია მაიკომ და თავის ადგილს დაუბრუნდა, _ ესე იგი, მაინც აიხდინე ოცნება და ექიმი გახდი, არა? ყოველთვის მიზანმიმართული იყავი, რაც ყველაზე მეტად მომწონდა შენში.

_ ჰო, მაგრამ ჩემი მიზანმიმართულობა ყველაზე მთავარ რამეში ვერ გამოვიყენე.

_ რაში? კიდევ დაგრჩა რამე აუხდენელი? _ მაიკომ ხელზე ხელი დაადო და ოდნავ მოუჭირა.

_ ჰო, შენ დამრჩი განზე, _ კვლავ წამოწითლდა თემური და დაბნეულობის დასაფარავად ჩაჩს წაეტანა, რომ თავზე დაეხურა.

_ ისე, ქუდი უფრო გიხდება, ვიდერ უქუდობა, _ სიცილი წასკდა მაიას.

_ ჰო, ამიტომაც სულ მახურავს… მომიყევი ახლა, როგორ ხარ, რას საქმიანობ, საით ხარ… ჩემთან რა ქარმა გადმოგაგდო?

_ როგორ ვარ და… ცუდად. რას ვსაქმიანობ? ნუ, ვწერ… მწერალი მქვია. თბილისში ვცხოვრობ, მეუღლე გარდამეცვალა, ქვრივი ვარ, მყავს ერთი ქალიშვილი და ასე. შენ?

_ მე? მე რა, მეც მყავს ცოლ-შვილი. მეუღლე ექიმია, აქ მუშაობს, ჩვენთან. ორი ბიჭი მყავს, დიდები არიან უკვე. სხვა რა ვიცი, _ მამაკაცმა ხელები გაშალა.

_ ეს დასავლური სენი შენც შეგეყარა, არა?

_ რა დასავლური სენი?

_ ექიმ კაცს აუცილებლად ექიმი ცოლი უნდა ჰყავდეს. დასავლეთ საქართველოში ასე იციან. დედების გულის გასახარად ექიმ კაცებს ექიმი ქალები მოჰყავთ ცოლად.

_ შენ ხომ იცი, რომ მე ასეთი არასდროს ვყოფილვარ.

_ აბა, რა ვიცი? წესიერად ვერც მოვასწარი შენი გაცნობა.

_ მაკუნა, ნუ მაბრაზებ! _ ხუმრობანარევი ტონით დატუქსა ექიმმა.

_ ხო, კარგი, გეხუმრე. მიხარია შენი წარმატებები. ნუცა ექიმმა მომცა შენი კოორდინატები, ძალიან გაქო.

_ ოოო, ნუცა საუკეთესო ექიმია… და… ისა… _ მოულოდნელად დაიბნა, _ იმასთან რა საქმე გქონდა?

მაიკოს ჩრდილმა გადაურბინა სახეზე, მოიქუფრა. გაღიმება სცადა, მაგრამ იმდენი სევდა გაერია ამ ღიმილში, მამაკაცი მიხვდა, არც ისე კარგად იყო საქმე.

_ მოკლედ, სიმსივნე მაქვს, თემო… ფილტვის… მეოთხე სტადია. განგებამ იმდენი ქნა, რომ პირდაპირ შენთან გადმომაგდო. ერთ დროს შენი შეყვარებული ვიყავი, ახლა კი შენ პაციენტი გავხდები, _ და ზედმეტად გულისამაჩუყებლად რომ არ გამოსვლოდა, პატარა ბავშვივით დაიჯღანა, მერე კი დაამატა, _ ხომ ხედავ, მაინც გეპრანჭები.

თემოს სახე გაუქვავდა. რამდენიმე წამის განმავლობაში თვალმოუშორებლად შესცქეროდა ერთ დროს სათაყვანებელ არსებას და არ იცოდა, რა ეთქვა.

_ ჰა, თქვი ახლა რამე, თორემ დაიძაბა სიტუაცია, _ გაიხუმრა ქალმა.

_ იცი რა? _ ამოიხვნეშა თემურმა და სავარძელში შეირხა, _ ცხოვრებაში ყველაფერს მოევლება, შეუძლებელი არაფერია. ჩვენ ერთად ვიბრძოლებთ, გასაგებია? იქნებ ისე სულაც არ არის საქმე, როგორც შენ გგონია.

_ მოიცა, მოიცა… არ გვინდა ეს სენტიმენტალური შეგონებები. მე ძლიერი პიროვნება ვარ, უკვე გავიაზრე, რაც მჭირს და საერთოდ არ მეშინია. რაც არის, არის. მარადიული არავინაა ამქვეყნად. უბრალოდ, ჯერ არ მცალია იმისთვის, რომ მოვკვდე, რაღაც-რაღაცები დამრჩა გასაკეთებელი, დასამთავრებელი. ამაში უნდა დამეხმარო. ოღონდ ერთი პირობით _ ქიმითერაპიას არ ჩავიტარებ.

ექიმმა ჩაახველა და იმწამს დახურული ჩაჩი კვლავ მოიძრო. იქვე, მაგიდის კიდეში მიაგდო და სავარძელში ერთი ბრუნი გააკეთა.

_ მაჩვენე შენი გამოკვლევები, _ დახშული ხმით მიმართა მაიკოს და ხელი გაიწოდა.

მაიამ ჩანთიდან კარგა მოზრდილი საქაღალდე ამოიღო და მეგობარს გაუწოდა.

_ ყველაფერი გაკეთებული მაქვს, ყველანაირი გამოკვლევა ჩავიტარე. აი, აქაა ჩემი ავადობების მთელი ნუსხა, _ ისევ გახუმრება სცადა.

თემომ საქაღალდე გახსნა და სათითაოდ შეუდგა საბუთების კითხვა-შესწავლას.

_ სენტიმენტალური გამოთქმები სენტიმენტალურმა ასაკმა იცის, _ თქვა ექიმმა, როცა გამოკვლევების დათვალიერებას მორჩა და საქაღალდე დახურა, _ მაგრამ ქიმიოთერაპია სენტიმენტების გარეშე უნდა ჩავიტაროთ. გესმის?

_ მესმის, მაგრამ არა. ამას არ ვიზამ.

_ იზამ. თუ ჩემთან მოხვედი, ისე უნდა მოიქცე, როგორც მე ვიტყვი. სხვანაირად არ გამოვა. დღეიდან მე ვარ შენი მიმთითებელი და არანაირ პროტესტს არ მივიღებ. ჯერ ყველაფერი არ დამთავრებულა. სიტუაცია რთულია, მაგრამ არა უიმედო. ვიცი, რაც უნდა გავაკეთო და მომეცი საშუალება, დაგეხმარო. ახლა მაინც მომეცი ამის უფლება.

_ თემო…

_ თემო არ ვიცი მე! ძლივს გიპოვე. ამდენი წელი გეძებდი, სად არ გავიკითხე, ვის არ ვთხოვე, შენი ასავალ-დასავალი გაეგო და ვერაფერს გავხდი. ახლა შენი ფეხით მოხვედი, თანაც დახმარება გჭირდება, რაც მე მართლა შემიძლია და არ გინდა ეს გამაკეთებინო? დაივიწყე! დღეიდან სულ შენ გვერდით ვიქნები. ერთად ვიმუშაოთ და ერთად გამოვძვრეთ ამ ორომტრიალიდან. გთხოვ!

მაიკომ გულის მომკვლელად ამოიოხრა და მამაკაცს აწყლიანებული მზერა მიაპყრო.

_ რატომ არ მოხვედი მაშინ, რომ შემპირდი? რატომ მომატყუე? _ ამ ორი შეკითხვით წარსულს გადასწვდა.

_ არ მომიტყუებიხარ. გიგა გახსოვს? ქუთაისელი. ის შემპირდა, გამოგყვებიო და ჯერ მასთან ჩავედი ქუთაისში, მაგრამ იქ ისე გამომათვრეს, რომ არაფრის თავი არ მქონდა. მერე ვეღარ მოვახერხეთ შენთან წამოსვლა, შაბათ-კვირა თვალსა და ხელს შუა გაგვეპარა. სახლში რომ არ დავბრუნებულიყავი, ჩემები დარდით დაიხოცებოდნენ. მეათე კლასში ვიყავი და ხომ გესმის… ჯერაც ვერ ვგრძნობდი თავს დამოუკიდებლად.

_ რამაც ჩვენი სიყვარული შეიწირა.

_ ჰო. მერე გწერდი, შენ კიდევ პასუხს არ მიბრუნებდი. მივხვდი, რომ გამიბრაზდი, მაგრამ ვერაფერს გავაწყობდი…

_ ასე რომ, საკურორტო რომანი გამოგვივიდა და ეგ იყო.

_ ჰო, ეგ იყო, მაგრამ არ დამვიწყებიხარ. არასდროს. დღემდე. სულ ვფიქრობდი შენზე. არ იცი, როგორ გამახარე.

_ გაგახარე რო? ასეთი ავადმყოფი გამოგეცხადე და…

_ მთავარია, გამომეცხადე. შენი შეხედვა სიცოცხლეს მიხანგრძლივებს, შენი ხმის გაგონება სიხარულს მიბევრებს, შენი სიცილი კი ბედნიერებით მავსებს. მეტი არც არაფერი მინდა.

_ მეტს ვერც მე შეგპირდები, ესაა, რისი გაცემაც შემიძლია, _ გაიღიმა მაიკომ.

თემურმა თვალები დახუჭა და თავი სინანულით გადააქნია.

_ მწეველი ხარ?

_ არა, ცხოვრებაში არასდროს მომიწევია, ასე რომ, ჩემს სენს სიგარეტს ვერ დავაბრალებ.

_ გასაგებია. მაშინ მკურნალობას შევუდგეთ.

_ მომისმინე, თემო. ქიმიოთერაპია მართლა არ მინდა. გთხოვ. ამ ეტაპზე რამე წამლები გამომიწერე. თუ უარესობა იქნება, მერე ვნახოთ.

_ თუ მხოლოდ წამლებზე ვიქნებით დამოკიდებული, უარესობა იქნება. ამის გარანტიას მე გაძლევ. ამიტომ…

_ არა, ამ ეტაპზე არა-მეთქი, უკვე გითხარი. _ ხელები გაასავსავა მაიამ.

_ ისევ ისეთი ჯიუტი ხარ, როგორიც მახსოვხარ. სიცოცხლე არ გინდა?

_ მინდა, მაგრამ გარკვეული დროით. დარჩენილი დრო კი მეყოფა იმისთვის, რისთვისაც სიცოცხლე მინდა, _ ნიშნის მოგებით უპასუხა და კვლავ პატარა ბავშვივით დაიჯღანა.

_ მაინც მეპრანჭება, _ გაიხუმრა თემურმა, _ როგორი თავნებაა ეს გოგო! _ ამ სიტყვებით სავარძელში წამოიწია, მაიკოსკენ გადმოიხარა და შუბლზე აკოცა, _ შენ ყოველთვის ჩემი პატარა ბედნიერება იყავი, ლამაზი და ნათელი ბედნიერება.

_ ვიცი, _ ჩამწყდარი ხმით მიუგო ქალმა და თვალები დახარა.

_ კარგი, მაშინ ახლა მე შენ წამლებს გამოგიწერ, ფასდაკლებასაც გაგიკეთებ, რომ არ გაიწეწო და აი, ამ ერთ კოლოფს გაჩუქებ ჩვენი ძველი მეგობრობის ნიშნად. _ და უჯრიდან მოზრდილი ყუთით პრეპარატი ამოიღო.

_ არ გინდა. იმდენს ნუ იზამ, რომ დაზარალდე. უფულობას არ ვუჩივი, საშუალება მაქვს.

_ არ დავზარალდები, შენ მაგის დარდი ნუ გაქვს. აქ 50 აბია, ყოველ დილით უზმოზე ორ-ორი უნდა დალიო. 25 დღე გეყოფა. კიდევ ორ თავ პრეპარატს გამოგიწერ, ადვილი საშოვნელია. დაგიწერ, რა დოზით და როგორ უნდა მიიღო. ეს ჩემი სავიზიტო ბარათია, ყოველდღე თუ არა, ყოველ მეორე დღეს დამირეკავ და მეტყვი, როგორ იქნები. ეს ერთი… მეორე… გადასხმები აუცილებლად უნდა გავიკეთოთ.

_ რამდენიმე დღის წინ გავიკეთე.

_ რამდენი, ერთი?

_ ჰო, ერთი.

_ დამცინი? ერთი კი არა, კურსი უნდა ჩაიტარო. ათი მაინც.

_ ცხრა.

_ ხო, კარგი, იყოს ცხრა, მაგრამ ხვალვე უნდა დაიწყო. სახლში გყავს ვინმე?

_ არა, მარტო ვარ. ჩემი გოგო ჰოლანდიაშია, იქ მუშაობს.

_ აბა რა ვქნათ? ყოველდღე აქ სიარული დამღლელია, როგორც ფიზიკურად, ისე სულიერად. ჩემზე კარგად ეს არავინ იცის.

_ მეგობარს ვთხოვ, ის გამიკეთებს.

_ ექიმია?

_ არა, მაგრამ ეხერხება ეგეთები. ჩემს ქმარს ის უკეთებდა, როცა ლოგინად იყო ჩავარდნილი.

_ რა ჭირდა?

_ გრძელი ამბავია, არ მომაყოლო, _ ჯავშანჟილეტი შემოვაკარი უცებ ჩემი ქმრის ბიოგრაფიას. არ მინდოდა სცოდნოდა, ნიკაც სიმსივნით რომ გარდაიცვალა.

_ კარგი, ჩვენ ახლა შენს ჯანმრთელობას მივხედოთ. ჯერ ახალგაზრდა ხარ, მაკო, მენდე, გთხოვ. ყველაფერს გავაკეთებ შენთვის, ხომ იცი?

მაიკოს გაეცინა.

_ ძალიან ბებერი ვარ იმისთვის, რომ ახალგაზრდა მერქვას, _ დანანებით წარმოთქვა.

_ მაგრამ ძალიან ახალგაზრდა ხარ იმისთვის, რომ ბებერი გერქვას, _ შეუტრიალა თემომ და წამოდგა.

მაიაც წამოდგა. ერთმანეთის პირისპირ დადგნენ. ორჯერ შეხედა თემომ და ერთხელ გაუღიმა.

_ გინდა, კინოში წავიდეთ? _ მოულოდნელად შესთავაზა მამაკაცმა.

_ შენი ცოლი არ იეჭვიანებს?

_ კი, მაგრამ ვერ გაიგებს, _ ეშმაკურად გაიცინა, _ «შავი გედი» ვნახოთ, ძალიან აქებენ.

_ ეს ჩემთვის კრიტერიუმს სულაც არ წარმოადგენს. ფანტასტიკურ ფილმებსაც აქებენ, მაგრამ მე ვერ ვიტან.

_ მაშინ შენ თქვი, რა ვნახოთ და…

_ ჩემთვი სულერთია. მთავარია, შენთან ერთად ვიყო, ცოტა ხნით მაინც. ტკბილ ბავშვობასთან დამაახლოვებს.

_ მაშინ დაგირეკავ, კარგი?

_ კარგი. წავედი ახლა.

_ მოიცა ცოტა ხანს. იყავი, სად გეჩქარება?

_ არა, წავალ. შენც საქმე გექნება. წამლებსაც დროზე ვიყიდი, რომ არ გავაჯანჯლო.

_ ჰო, _ დახშული ხმით დაეთანხმა, სახეზე ხელისგულები რკალივით შემოსდო და თვალებში ჩააცქერდა.

მაიკომ გაუღიმა. თემომაც ღიმილით უპასუხა, მერე შუბლზე ეამბორა, როგორც პატარა ბავშვს, რომელიც ძალიან მოენატრათ…

 

თითქოს ფრთები შეესხაო, ისე მიქროდა ქუჩაში. რამდენი ხანია, ასე არაფერი გახარებია. თან გული უკვდებოდა, რომ მისი სიკვდილის მოწმე მაინცდამაინც ბავშვობის სიყვარული უნდა გამხდარიყო. «საიმედო ადამიანის ხელში მაინც დავლევ სულს», _ სიმწრით გაიფიქრა და ქუჩაზე გადაირბინა, რომ აფთიაქში შესულიყო.

წამლები შეიძინა თუ არა, გეზი ეკლესიისკენ აიღო. იშვიათად დადიოდა იქ. ბოლო დროს იმიტომ მოუხშირა, რომ ნიკას სახელზე პარაკლისებს იხდიდა. ერთი ლოცვაც არ იცოდა ზეპირად, «მამაო ჩვენოს» მხოლოდ დასაწყისი და ზოგიერთი ფრაზა ახსოვდა… «რომელი ხარ ცათა შინა»… «მოგვეც პური არსობისა»… სამაგიეროდ, ათი მცნება იცოდა ზეპირად და ცდილობდა, ყველა ერთნაირად დაეცვა. სანთელს სახლში ანთებდა, ისიც მხოლოდ აღდგომასა და შობის დღესასწაულზე. არა იმიტომ, რომ ღმერთი არ სწამდა, უბრალოდ, ეკლესიის მსახურებს არ ენდობოდა. მღვდლების მიმართ რწმენა ჰქონდა დაკარგული. მით უფრო, რომ რამდენიმე მათგანს ახლოს იცნობდა _ ყოფილ ნარკომანებს და კაცის მკვლელებს, სასჯელის მოხდის შემდეგ ეკლესიას რომ მიაშურეს.

ქაშვეთში შევიდა. ყოველთვის მოსწონდა ეკლესიის სუნი, სანთლის ნამწვით გაჯერებული ჰაერი და მრუმე ნათელი, რომელიც იქ შესულს ხვდებოდა.

თავშალი დაიფარა, პირჯვარი გადაისახა და შევიდა. აქ დასადგურებული სიჩუმე საოცარ სიმშვიდეს ანიჭებდა. სანთლები იყიდა და ჯერ მიცვალებულების კუთხეში აანთო, მერე სხვა ხატებს დაუარა. თან ანთებდა, თან პირჯვარს იწერდა.

«მიშველე, ღმერთო, უმტკივნეულოდ დამატოვებინე ეს ქვეყანა», _ ჩურჩულებდა თავისთვის და თვალზე მომდგარ ცრემლს გადმოსვლის საშუალებას არ აძლევდა.

ამ დროს მის წინ მდგარ სასულიერო პირს მოკრა თვალი. ჭაღარაწვერიანი, შავანაფორიანი მღვდელი თვალს არ აცილებდა. მაიკოს ეგონა, რაღაცას არასწორად აკეთებდა, ამიტომ მზერა აარიდა ღვთის მსახურს და სხვა კუთხეში გადაინაცვლა.

_ შენ მაია არ ხარ? _ მოულოდნელად მღვდელი წინ აესვეტა.

მაიკოს უცნობის თვალები მაშინვე ეცნო. ჰო, ეს თვალები ერთ დროს ძალიან ხიბლავდა.

_ გოგა! _ ჩუმი აღტაცებით წამოიძახა და პირზე ხელი მიიფარა, ზედმეტად ხმამაღლა ხომ არ ვიყვირეო.

_ ჩემი გოგო! _ მღვდელმა ხელები გაშალა და ქალი გულზე მიიკრა.,_ დაგლოცოს უფალმა, _ მამაკაცმა ხელი უშვა მაიას და ჰაერში პირჯვარი გადასწერა.

_ აქ რას აკეთებ? _ ჩურჩულით ჰკითხა.

_ ვმსახურობ. მამა გიორგი ვარ. შენ? როგორ ხარ? რამდენი წელია, არ მინახავხარ.

_ მე ვიფიქრე, სანთელს დავანთებ-მეთქი…

_ წამო, გარეთ გავიდეთ, _ მამაკაცი იდაყვში ჩააფრინდა და კარისკენ გაიტაცა.

ეზოში გავიდნენ.

_ დღეს სიუპრიზების დღე მაქვს, _ გაიცინა მაიამ, _ დიდი ხნის უნახავ მეგობრებს ვხვდები. აქ ნაღდად არ გელოდი. შენ და ეკლესია? არ მჯერა.

გოგა მისი წარსულის კიდევ ერთი ფურცელი იყო. არა, მაიკოს არ უყვარდა, მაგრამ გოგა თავს არ ანებებდა. სულ კუდში დასდევდა, მოსვენებას უკარგავდა. მაიას კი არ სჯეროდა მისი, რადგან მისნაირი მეორე მექალთანე არ ეგულებოდა. ყოველდღე სხვადასხვა გოგოსთან ხედავდა, ხან ქუჩაში მოსეირნეთ, ხან გოგას სადარბაზოდან ერთად გამოსულთ ან შესულთ… ხარბი, ვნებიანი მზერა ჰქონდა გოგას, ქალს შეხედავდა და თვალებით აშიშვლებდა. სწორედ ეს არ მოსწონდა მაიკოს მასში, სწორედ ამის ეშინოდა და გაურბოდა. ამიტომ ახლოს არ გაიკარა. რამდენჯერმე შეხვდნენ ერთმანეთს, მაგრამ ყოველთვის ისეთი დაძაბული იყო ამ შეხვედრებზე, ბოლომდე გახსნა უჭირდა, თავისუფლად ერთხელაც არ უგრძნია თავი.

უყურებდა მაია მამა გიორგად გადაქცეულ გოგას და თვალებს არ უჯერებდა. თმა და წვერი გაჭაღარავებოდა, ასაკი მისი თმის ყოველ ღერში იგრძნობოდა. უხდებოდა წვერი, უფრო სექსუალურს აჩენდა, ვიდრე ახალგაზრდობაში იყო და მის სულწასულობამდე ვნებიან თვალებს უფრო დიდრონს აჩენდა.

_ დედაშენი როგორაა? _ მზია დეიდა მოიკითხა მაიკომ.

_ რა ქნას, დაბერდა, სიარული უჭირს უკვე, მაგრამ ძველებურად ქაქანის ხასიათზეა, თუ ჩაირთო, ვეღარ გამორთავ, _ გაიღიმა გოგამ.

_ ცოლ-შვილი?

_ სამი ბიჭი მყავს, დიდები არიან უკვე, უფროსი დაოჯახებულია, ბაბუაც გავხდი შარშან. ცოლიც მყავს, რა ვიცი, არის რა.

მაიას ყურში უსიამოვნოდ მოხვდა მისი «არის რა». ჩანდა, ცოლით დიდად კმაყოფილი არ უნდა ყოფილიყო.

_ ასე რატომ? _ დაინტერესდა და თანაგრძნობით სავსე მზერა შეავლო ყოფილ თაყვანისმცემელს.

_ ზედმეტად ანჩხლია. შენთან რა მაქვს დასამალი და, ისეთი არ გამოდგა, როგორსაც ველოდი. ჯერ ხომ ეჭვიანობით დამტანჯა, ახლა კიდევ… ეჰ, რა ვიცი, ჩხუბის მიზეზი არ ელევა. ხანდახან სახლში მისვლა მეზარება. ვნანობ, რომ შენთან უფრო არ ვიაქტიურე.

_ გგონია, აქტიურობა საქმეს უშველიდა? _ მაიკოს ხმამაღლა გაეცინა.

_ უშველიდა, კი. უშველიდა და არ მოვინდომე. დღემდე ვნანობ, ხელიდან რომ გაგიშვი. შენ ჩემი ცხოვრების ყველაზე ნათელი წერტილი იყავი, სინათლე გვირაბის ბოლოს. ერთადერთი ვარსკვლავივით ანათებდი ჩემს მრუმე ცაზე.

_ ცისკრის ვარსკვლავივით უნდა გეთქვა, _ კვლავ გაეცინა ქალს.

_ არა, მართლა, რატომ ვერ შემიყვარე მაშინ, ა? _ ღიმილით გამოხედა მოძღვარმა და მარცხენა ხელი ანაფორის კალთაზე დაიდო.

_ იმიტომ, რომ ყველა კაბიანს დასდევდი. შემეშინდა, ცხოვრებას გამიმწარებს-მეთქი.

_ სულ ეგ იყო მიზეზი? სხვა არაფერი?

_ ამაზე მეტი მიზეზი რა უნდა ყოფილიყო? ცოტაა? _ წარბები აზიდა, _ ვიფიქრე, მეც ისე მიყურებს, როგორც სხვა გოგოებს-მეთქი.

_ ეგ რამ გაფიქრებინა? იცი, როგორ მიყვარდი? სულ სიზმარში გნახულობდი. გეუბნებოდი, გიმტკიცებდი, მაგრამ ვერ დაგაჯერე. ალბათ არ გიყვარდი, თორემ ჩემი მექალთანეობა ვერ შეგაჩერებდა.

_ ალბათ, არა. შენთან ურთიერთობის სურვილი მქონდა, მაგრამ სიყვარულით მართლა არ მყვარებიხარ, თუმცა მომწონდი და ველოდებოდი, ეს სურვილი სიყვარულად როდის გარდაიქმნებოდა. სამწუხაროდ, არ გარდაიქმნა და ხელიც ჩავიქნიე. ვიფიქრე, ალბათ ღმერთის ნება ასეთია-მეთქი. მაგრამ შენს თვალებს რომ ვუყურებდი, ელეთმელეთი მემართებოდა.

_ მოიცა, რა თვალები, რის თვალები. _ დაირცხვინა გოგამ.

_ და თითები კიდევ. ახლაც ისეთივე ლამაზი თითები გაქვს, როგორიც მაშინ. გახსოვს, პიანინოზე რომ დაუკრავდი, რა დღეში ვვარდებოდი? ერთიანად მბურძგლავდა. შენი თითები თითქოს კლავიშებისთვის იყო გაჩენილი.

გოგამ სიცილი ვერ შეიკავა.

_ მორჩა, ჩემო მაია, მორჩა. ახლა აღარც პიანინოს ვეკარები და აღარც ქალებს. ჩემი ადგილი ვიპოვე, როგორც იქნა და მშვიდად ვარ.

_ რამ გადაგაწყვეტინა სასულიერო სამსახურში შესვლა? რამე მოხდა შენს ცხოვრებაში ისეთი, რაც მე არ ვიცი?

_ მოხდა ალბათ… რა ვიცი, ერთ მშვენიერ დღესაც გავიღვიძე და მივხვდი, რომ აქ უნდა მოვსულიყავი… მოვსულიყავი და დავრჩენილიყავი. აი, ასე. _ გოგამ ხელები მოიფშვნიტა და ღრმად ამოიხვნეშა.

_ სხვას რომ ეთქვა, არაფრით არ დავიჯერებდი.

_ ახლა ხომ დაიჯერე? _ ხელზე ხელი დაადო მღვდელმა და სიყვარულით მოუთათუნა, _ ძალიან ხშირად მახსენდები, არ გამომივიდა შენი დავიწყება. არ იცი, როგორ გამახარე, ისევ ისეთი ლამაზი ხარ… დედაჩემიც გიხსენებს ხოლმე, იცი? ნეტავ სად არის, რას შვრებაო.

_ ერთხელ უნდა ვინახულო, დავალებული ვარ მისგან.

_ გაუხარდება.

_ შენი ცოლი ხომ არ იეჭვიანებს?

_ კარგი რა… _ ხელი აიქნია მამა გიორგიმ და სივრცეს უაზროდ გახედა. _ შენი ამბები მომიყევი, გათხოვილი ხარ?

_ უკვე ქვრივი ვარ, ერთი ქალიშვილი მყავს, ჰოლანდიაშია, იქ მუშაობს.

_ ჰო… გადაიხვეწნენ ყველანი, აღარავინ დარჩა ქვეყანაში.

_ მართალი ხარ, აღარ დარჩა.

_ აბა, ახლა მარტო ხარ?

_ მარტო ვარ, კი.

_ ეკლესიაში დადიხარ? ვისი მრევლი ხარ?

_ არც არავისი, მოძღვარი არ მყავს. ეკლესიაშიც იშვიათად დავდივარ, მხოლოდ სანთელს თუ ავანთებ.

_ რატომ მერე, რატომ? ასე არ შეიძლება. მოძღვარი უნდა გყავდეს, წირვებზე უნდა იარო, აღსარება ჩააბარო, მარხვა დაიცვა, რწმენა უნდა გაიძლიერო…

_ რაღა დროსია, გოგა, ცალი ფეხი სამარეში მაქვს, _ თვალები აუწყლიანდა მაიკოს და ძველ მეგობარს სევდიანი მზერა შეანათა.

_ რა ცალი ფეხი, რას ამბობ? _ შეშფოთდა მღვდელი.

მაიკომ უამბო თავისი გასაჭირი. რატომღაც, აღარ უცდია ავადმყოფობის დამალვა.

გოგა შეძრა ქალის ნამბობმა. უფრო და უფრო ეჭმუხნებოდა შუბლი, სახე ექუფრებოდა.

როცა მაიკომ მოყოლა დაამთავრა, მამაკაცმა ხელი მხარზე გადახვია, გამხნევების ნიშნად მოუთათუნა და თავზე აკოცა. მამა გიორგის ანაფორას საკმევლის მძაფრი სუნი ასდიოდა. მაიამ თვალები დახუჭა.

_ მე ვილოცებ შენთვის. ნუ გეშინია, ჩემო გოგო, ყველაფერი კარგად იქნება, _ ხმადაბლა უთხრა, მაგრამ ისეთი მოგუდული ხმით წარმოთქვა, თითქოს რაღაც უშლის ხელს სიტყვების წარმოთქმაშიო, თითქოს სხვისი ხმით ლაპარაკობდა.

_ ილოცე, მამაო, ეგ თუ მიშველის, _ უიმედო ღიმილი გადაეფინა ტუჩებზე მაიას.

კარგა ხანს ისაუბრეს. ბოლოს მღვდელმა თავისი ტელეფონის ნომერი ჩააწერინა, ნებისმიერ დროს დამირეკე, არა აქვს მნიშვნელობა, დღე იქნება თუ ღამე, თუ წირვაზე არ ვიქენი, მაშინვე გიპასუხებ, თუ არადა, მერე მე თვითონ დაგირეკავო.

_ წავედი ახლა, _ მაიამ თავშალი ჩანთაში ჩაჩურთა.

_ ღმერთი იყოს შენი მფარველი, _ კვლავ გადასახა მამა გიორგიმ პირჯვარი, _ მიყვარდი და ყოველთვის მეყვარები, ეს იცოდე.

ემოციებით სავსე გამოვიდა ეკლესიიდან. თითქოს ფრთები შეესხა.

უცნაური დღე გაუთენდა. დილიდან ორჯერ შეხვდა თავის წარსულს… თავისი წარსულის ყველაზე სასიამოვნო წუთებს. განა რა, დღეს არც ერთი უყვარდა და არც მეორე, მაგრამ მაინც ეტკბილა, რომ ორივე მამაკაცი დღემდე მას მისტიროდა. რა კარგი შეგრძნება ყოფილა, როცა ვიღაც გეუბნება, მიყვარდი, შენზე ვფიქრობდი, ახლაც მიყვარხარ და სულ მეყვარებიო. თითქოს სულის სიცარიელე მთლიანად შეევსო.

ალბათ ესეც განგების ნებაა. ალბათ ორივეს უნდა შეხვედროდა სიკვდილის წინ, ასე ინება უფალმა. ერთი მისი მკურნალი ექიმია, მეორე _ მოძღვარი. ეს ის ადამიანები არიან, რომლებიც ყველაზე მეტად დასჭირდება სიკვდილის ბოლო წუთებში.

სიმწრისგან ცრემლები მოაწვა. ისევ ისეთი ლამაზი ხარო… არის კი? რაღა დროს სილამაზეა, დღითი დღე ილევა. არადა, რა ლამაზი გოგო იყო ერთ დროს. წელწვრილი, ტანკენარი… სიარულის გამორჩეული მანერა ახასიათებდა, კი არ დადიოდა, დანარნარებდა, თითქოს ცეკვავსო. მხრებში გამართული, ამაყად ყელმოღერებული მსუბუქი ნაბიჯებით დასრიალებდა. ახლა? ახლა დააბოტებს, კი არ დასრიალებს. იქნებ იმიტომ, რომ არავის ეპანჭება? აი, დღეს ორ ყველაზე ახლობელ ადამიანს შეხვდა და გაკეკლუცება არც უცდია. კი უთხრა თემოს, გეპრანჭებიო, მაგრამ მხოლოდ გაიხუმრა. მე შენ ახლა ორმაგად გიფრთხილები, როგორც მეგობარს და როგორც პაციენტსო, წამოსვლის წინ თემომ უთხრა, _ მეგობრებს ისე უნდა გაუფრთხილდე, როგორც ავადმყოფებსო. ამის მოგონებამ ღიმილი მოჰგვარა.

_ და თუ მეგობარი ამავდროულად, ავადმყოფიცაა, მაშინ როგორ უნდა გაუფრთხილდე? ოთხმაგად? _ ფიქრი ხმამაღლა გაახმოვანა.

 

შინ მისულმა ხათუნას დაურეკა, რომელიც მისთვის ბავშვობის მეგობარიც იყო, დაქალიც და თანამშრომელიც. სკოლის მერხიდან ერთად მოდიოდნენ და დღემდე აგრძელებდნენ ერთად ყოფნას. როცა ნიკა ლოგინად ჩავარდა, სწორედ ხათუნა უკეთებდა გადასხმებს. არც ექთანი იყო, მით უფრო, არც ექიმი, მაგრამ ასეთი რაღაცები იმდენად კარგად ჰქონდა ათვისებული, დიპლომიანი მედიცინის მუშაკიც ვერ შეედრებოდა. ახლა სწორედ მისი დახმარება სჭირდებოდა, ნიკას შემდეგ მაიკოს ჯერიც დამდგარიყო.

ხათუნა შეღამებულზე მოვიდა, ისე ქოშინებდა, სულს ძლივს ითქვამდა, გაჭირვებით დაათრევდა მსუქან სხეულს და რუმბივით გასივებულ ფეხებს.

_ რა ჯანდაბა მემართება ამ ბოლო დროს, ორი ნაბიჯის გადადგმა მიჭირს, რა, _ წაიწუწუნა და სკამზე დაეხეთქა.

_ უნდა გახდე, ხათო, უნდა გახდეეე! _ დამოძღვრა მაიამ და მსუქან ლოყებზე ერთდროულად უჩქმიტა.

_ რომ ვერ ვახერხებ? სულ მშია და რა გავაკეთო? _ სატირლად შემზადებული სახე მიიღო ხათუნამ და შუბლზე რამდენჯერმე მსუბუქად შემოირტყა ხელი.

_ საღამოს არ უნდა ჭამო, ექვსის მერე და გახდები.

_ იფ, კი აბა! სწორედ ექვსის მერე მინდება ჭამა, რომ იცოდე! აი, რა ჯობია, შუაღამეს რომ გამოაღებ მაცივარს და კაი ჩათქვირებულ შემწვარ დედალს რომ დაიდებ წინ, _ ხელები ისე გაშალა დაქალმა და ისეთი თვალებით გამოხედა მაიას, თითქოს მართლა შემწვარი დედალი ედო წინ.

_ ჰოდა, გაჭმევ ახლა შემწვარ ბარკლებს და დღეს ეგ იქნება შენი ბოლო ჭამა, _ მაიკო მაშინვე დაფაცურდა.

_ არა, არა, შენი ჭირმე, ახლახან ვჭამე და ისე წამოვედი. დედას გეფიცები, არაფერი არ მინდა. ცოტა გვიან ყავა დავლიოთ და ეგ იქნება, ახლა არაფერი არ მინდა, ოღონდ მართლა! _ ხელები გაასავსავა ხათუნამ, _ დაჯექი აგერ და მითხარი, რა საქმე გქონდა, რომ დამაფეთე.

მეგრელი ხათუნა სიტყვებს გაპრანჭულად წარმოთქვამდა, რათა თავისი მეგრული კილო როგორმე დაემალა, განსაკუთრებით რბილი ლ-ს «გამაგრებაზე» მუშაობდა, მთელი ძალით აჭერდა ენის წვერს ზედა ნუნებს, რომ ეს «ლ» არ დარბილებოდა. მიუხედავად ძალისხმევისა, დასავლური აქცენტი მაინც ეტყობოდა. ხანდახან ისე მოუქცევდა, თანამშრომლები სიცილს ვერ იკავებდნენ.

ხათუნა პარალელურად ბიბლიოთეკაში მუშაობდა და ეს სამუშაო ყველაზე დიდ სიამოვნებას ჰგვრიდა. უყვარდა წიგნები და იმდენი ჰქონდა წაკითხული, დილით რომ დაეწყო სათაურების ჩამოთვლა, საღამომდე არ გამოელეოდა.

მაიკომ ეგრევე არ უპასუხა. ჩანთიდან წამლები ამოალაგა და მაგიდაზე დაახვავა.

_ რაა, გოგო, ეს? _ მეგრულად მოუქცია ხათუნამ და თვალები ლამის დაუელმდა.

_ წამლებია, ჩემო ხათო, წამლებიი, _ მაიკომ დოინჯი შემოიყარა და სინანულის გამომხატველი ღიმილი გამოისახა, _ მივდივარ ამ ქვეყნიდან იმ ქვეყანაში, თანაც ძალიან მალე.

_ ახლა ნუ დაიწყე შენებურად. რაც ნიკა მოკვდა, სულ შეიცვალე. რა მიდიხარ, სად მიდიხარ, ამიხსენი ერთი წესიერად, რას ბოდიალობ, _ გააპროტესტა მეგობარმა.

მაკო წინ დაუჯდა დაქალს და ყველაფერს მოუყვა. ხათუნას თვალები ნელ-ნელა ცრემლით ევსებოდა, ცოტაც და ასლუკუნდა.

_ რას მეუბნები, მაკო, რა კიბო, რომელი კიბო, ნუთუ ეს მართალია?

მაიამ ტუჩები მოპრუწა და თანხმობის ნიშნად მხოლოდ თავი დაუქნია.

_ ადე ახლა, დრო არ ითმენს, დაღამდა უკვე, დამიდგი ეს სისტემაა თუ რა ჯანდაბაცაა, იქნებ მომამაგროს ცოტა.

ხათუნამ ხელის ზურგი ცხვირზე აისვა, სრუტუნით შეისუნთქვა ჰაერი და საქმეს შეუდგა…

_ დღეს ორ ისეთ ადამიანს შევხვდი, ყველაზე მეტად რომ გამიხარდა, _ დაიწყო მოყოლა მაიკომ, როცა ხათუნა მის ვენაში შევიდა და სისხლი გამოუშვა. ტორშერზე დაკიდებული სილიკონის გამჭვირვალე თოფრაკიდან წამალი წვეთ-წვეთობით გადავიდა ვიწრო მილში.

_ ვის? _ უხალისოდ ჰკითხა ხათუნამ, ჯერაც ვერ გადაეხარშა საუკეთესო მეგობრის მოულოდნელად თავს დატეხილი უბედურება.

_ ჩემს ყოფილებს.

_ ყოფილებს?

_ ღრმა ახალგაზრდობაში ორივეს ვუყვარდი.

_ უი, მერე? _ ხათუნას ცნობისმოყვარეობით აენთო თვალები და საწოლზე ჩამოჯდა.

_ რა მერე… გამიხარდა. იმათაც გაუხარდათ. დღემდე ვერ დაგივიწყეთო. ერთი ექიმია, მეორე _ მღვდელი. ორივემ ერთი და იგივე მითხრა _ უფალი ირწმუნე და მოძღვართან იარე, ცოდვები მოინანიეო.

_ პირდაპირ ასე გითხრა ორივემ?

_ ნუ, დაახლოებით… მომეჩვენა, თითქოს ეს ყველაფერი იქიდან გამოგზავნილი ნიშანი იყო, _ მაიკომ საჩვენებელი თითი ზევით აიშვირა, _ რა ვიცი, იქნებ მაფრთხილებს ღმერთი, რომ ასე უღმერთოდ ცხოვრება ცუდია, ჰა?

_ მე რამდენჯერ მითქვამს შენთვის მაგი, რამდენჯერ, გაიხსენე აბა? _ კვლავ მეგრულად მოუქცია ხათუნამ.

მაიას სიცილი წასკდა და ვენაში მწვავე ჩხვლეტა იგრძნო, _ ვაიმე, დედა, მგონი, ნემსი შემერჭო, _ თან სიცილის შეკავება უჭირდა, _ ხომ იცი, რომ ამისთვის მზად უნდა იყო ადამიანი. მე კი ჯერ მზად არ ვარ და რა ვქნა?

_ ჯერ… ჰმ, _ ჩაიდუდღუნა მეგობარმა.

მაიკო გაჩუმდა და ღრმად ამოიოხრა.

_ მართალი ხარ, «ჯერ» აღარ უნდა მეთქვა. დრო აღარ რჩება ამის სათქმელად. მაგრამ არა მაქვს სურვილი, ეკლესიას მივაშურო მხოლოდ იმიტომ, რომ უფალს გადარჩენა შევთხოვო. თავის დროზე უნდა გამეკეთებინა, მაგრამ ამ ეკლესიის მსახურების რომ არ მწამს?

_ ეკლესიის მსახურებს რას უყურებ შენ, გოგო! თუ ისინი სცოდავენ, თავის დროზე განიკითხებიან. შენ შენი უნდა გააკეთო. გინდა, არ გინდა, უნდა იარო და ირწმუნო.

_ მწამს, ხათო, განა არ მწამს, მაგრამ ეკლესიის გვერდის ავლით. რა აზრი აქვს ტაძარში სიარულს, თუ არ ენდობი ადამიანს, ვისაც შენი სული უნდა ანდო? ცირასნაირი მორწმუნე გავხდე?

ცირა მათი თანამშრომელი იყო, რომელიც თავისი ეკლესიურობით თავს იწონებდა, მარხვას იცავდა და წირვას არ გამოტოვებდა, მაგრამ მაიკოს მისი ეკლესიურობა არ სწამდა. ერთხელ, გაგანია მარხვის დროს შეუსწრო გამომცემლობის სამზარეულოში, ცუცას დაბადების დღის მონარჩენ ტორტის ნაჭერს პირში რომ იტენიდა. როგორ გაუკვირდა მაშინ, ამ ყოფაში რომ შეუსწრო ქალს. იმან კიდევ, ხომ არის ეს ტორტი სამარხვოო, ვითომ თავი იმართლა.

_ ცირას რას უყურებ შენ, ყველა მაგნაირი კი არაა, ენატანია და ჭორიკანა.

_ ჰოდა, მაგაშია საქმე. ჯერ ერთს რომ გაჭორავს, მერე მეორეს, მერე ამის ნათქვამს იმასთან მიიტანს, იმის ნათქვამს _ ამასთან… ცუდი ადამიანი არაა და ბოროტებით არ მოსდის ეს, მაგრამ რისთვის დადის მაშინ ეკლესიაში? ამას ასწავლიან?

_ გადამრევს ეს გოგო! რაღა ცირას მიახტი, მე აგერ არ ვარ ცოცხალი მაგალითი? მე მომბაძე, შე ქალო!

მაიკომ თავი გაიქნია. ახლა ისეთ ხასიათზე იყო, საერთოდ სიცოცხლეც აღარ უნდოდა, არათუ ღრმადმორწმუნეობა.

ცოტა ხნის შემდეგ ლოყები შეუღაჟღაღდა.

_ წავიდა ვიტამინები ჯანში, _ სუსტად გაიღიმა, _ შემახურა, _ თქვა და მარჯვენა ხელისგული სახეზე მიიდო, თითქოს ტემპერატურას იზომავსო.

_ კარგია, ცოტას მოგაძლიერებს. სამსახურში როდის გადიხარ?

_ არ ვიცი. შეიძლება აღარც გავიდე. რა აზრი აქვს? ცოტა ხანში საერთოდ ვეღარ შევძლებ სიარულს და… რაც დანაზოგი მაქვს, სიკვდილამდე კი მეყოფა. დავჯდები სახლში და წიგნს მაინც დავამთავრებ. ამას მაინც დაგიტოვებთ სამახსოვროდ.

_ კარგი რა, მაო, ნუ მეუბნები მაგას, გულს ნუ მიხეთქავ, ისედაც დაწყვეტაზე მაქვს ნერვები. ქიმიოთერაპია უნდა ჩაიტარო, სხვა გზა არ არის. ხომ გესმის? ვისთან დადიხარ, რომელ ექიმთან?

_ წეღან რომ მოგიყევი, შემხვდა-მეთქი, იმასთან.

_ იმ შენზე შეყვარებულ კაცთან?

_ ჰო, _ ისევ გაეცინა, _ «ბედის ირონია, ანუ გაამოთ»! აი, ასეა ჩემი საქმე.

_ გიყვარდა?

_ ისე რა, ბავშვურად. საკურორტო რომანი უფრო იყო, ვიდრე ნამდვილი სიყვარული.

_ შენ რა სულ საკურორტო რომანებში ყოფილხარ გახვეული, ვააა.

_ საიდან მოიიტანე ახლა ეგ! _ გააპროტესტა მაიკომ.

_ რაღა საიდან? ნიკაც კურორტზე არ გაიცანი?

_ ჰო, ეგ ხო.

_ ის ვიღაც, გოჩა რომ ერქვა? სიგიჟემდე მიყვარდაო, რომ ამბობ?

_ უი, მართლა, შენ რა მაგარი ხარ, ხათო, ა? ამდენი წელია, ამ კაცებს ვახსენებ და მაგას კი არ დავკვირვებივარ, ყველა კურორტზე რომ გავიცანი. თუმცა, გოჩას შემთხვევა სხვა იყო. ის ახალგაზრდული ბანაკი იყო და არა კურორტი. იქ პრაქტიკას გავდიოდი.

_ მერე რა? ზღვაზე ხომ იყავი? ხომ ისვენებდი მთელი თვე? რა მნიშვნელობა აქვს, პრაქტიკას გადიოდი თუ ისე ისვენებდი?

_ ეგეც მართალია, _ დაეთანხმა მაიკო და მოიღრუბლა.

გოჩას გახსენებაზე ყოველთვის ასე ემართებოდა, სევდა ატყვევებდა მის სახეს. დღემდე ვერ მოენელებინა, რომ ერთადერთ სიყვარულს თავის დროზე თავისი ნებით ჰკრა ხელი. თუმცა, ნიკას რომ მისთხოვდა, არასდროს უნანია. ცუდი ცოლქმრობა არ ჰქონიათ, არც ხელმოკლეობას შეუწუხებია მაინცდამაინც. მართალია, თავიდან ცოტა გაუჭირდათ, მაგრამ მერე და მერე ორივემ აიწყო თავისი საქმე და ეკონომიურადაც მომძლავრდნენ. რომ არა თაია, ნიკასთან საჩხუბარიც არაფერი ექნებოდა.

როცა ხათუნამ სისტემა მოხსნა, აჩქარდა, ავტობუსზე არ დამაგვიანდესო და წავიდა. შეჰპირდა, ხვალ დილით გამოვივლი და საერთოდ, აჯობებს, დილაობით გაიკეთო გადასხმები, რომ წამლებმა დღის განმავლობაში იმოქმედოს და ჯანზე იყოო. ხათუნა ამაში მართალი იყო.

მეგობრის წასვლის შემდეგ ცოტა ხანს კიდევ იწვა თვალებდახუჭული და განვლილ ცხოვრებაზე ფიქრობდა. რა შექმნა თავისი არსებობის განმავლობაში და რას ტოვებს ამქვეყნად? არაფერს, ერთადერთი შვილისა და რამდენიმე რომანის გარდა. და მერე რა? ეს საკმარისია? თვითონ რა უნახავს? იცის კი, რა არის ბედნიერება? რამდენჯერ გამოსცადა იგი ცხოვრებაში? რა თქმა უნდა, აღარ ახსოვს და არც არასდროს დაუთვლია, რამდენი ბედნიერი წუთი ჰქონია.

სახელო აიწია და ხელზე დაიხედა. ნანემსარი ჩალურჯებოდა. როგორი სუსტი ვენები აქვს, ესაა საქმე? კიდევ კარგი, ხათუნამ ნემსი შიგნით დაუტოვა, არ მინდა ყოველ ჯერზე გაწვალო, ბარემ ასე დავტოვებ და თუ აგეწვა, იოდი წაისვიო. არა, ჯერ არ ეწვოდა, მაგრამ უსიამოვნო შეგრძნება მაინც დარჩა.

კომპიუტერს მიუჯდა და ფეისბუკი გახსნა, იქნებ ლეონისგან წერილი იყოსო. არა, წერილი არ დახვდა, მაგრამ მისი გვერდი კვლავ გამოჩნდა. ადგა და თვითონ მისწერა, სად დამეკარგეთ, რატომ არ მეხმიანებითო. ამჯერადაც უცებ მოუვიდა პასუხი, მე თქვენს გამოხმაურებას ველოდებოდიო.

აი, სასწაული! უცნაურობაც ამას ჰქვია. ლეონს ორგანიზაციის საბანკო ანგარიში უნდა გამოეგზავნა, სადაც მაიას ფული უნდა გადაერიცხა და მისგან რაღას ელოდებოდა? ალბათ შეამოწმა, რამდენად შეიძლებოდა მაიას ნდობა?

_ ფული სად და როდის ჩავრიცხო? მეგონა, ანგარიშის ნომერს გამომიგზავნიდით, ყოველდღე ველოდებოდი. შემპირდით, დაგიკავშირდებითო, თქვენ კი გაქრით… რამდენი დღეა, თქვენს გვერდს ვეძებ და დღეს ძლივს გიპოვეთ… _ მისწერა და პასუხის მოლოდინში გაირინდა…

ერთხანს დაძაბული მისჩერებოდა მონიტორს. ლეონმაც არ დააყოვნა და «გაუღიმა». ეს არ იყო დამაკმაყოფილებელი პასუხი, მაია ახსნა-განმარტებას ელოდებოდა.

_ თქვენ აქ იშვიათად შემოდიხართ, _ «შემოუთვალა» ცოტა ხნის შემდეგ.

_ იშვიათად არა, უბრალოდ, ცოტა ხნით შემოვდივარ.

_ ჰოდა, ამიტომაც არ მოგწერეთ. თანაც, ველოდებოდი, როდის გადმომიგზავნიდით ადრესატის მისამართსა და ფოტოსურათს.

_ ჰოდა, ხომ აგიხსენით, რომ თქვენი გვერდი დაიკარგა და ვერ ვპოულობდი.

_ გასაგებია.

_ რა არის გასაგები? რატომ არ ჩანდა თქვენი პროფილი? მამოწმებდით?

კვლავ ღიმილის სმაილი. მერე კი შეკითხვა:

_ სანამ უნდა ვიკამათოთ ასე უაზროდ? მეტს აღარ ვიზამ, მაპატიეთ. ამის მოსმენა გსურდათ?

როგორი გაუზრდელია! _ აღშფოთდა მაიკო. ნეტავ შეკვეთებს როგორ აბამს თავს ასეთი ხეპრე? ის იყო, გაბრაზებულს თავისი აზრი უნდა მიეწერა, რომ ლეონმა დაასწრო:

_ ველოდები.

მაიკოს თვალები გაუფართოვდა.

_ რას ელოდებით?

_ ფოტოს და მისამართს.

_ და ფული? ანგარიშის ნომერი?

_ ნუ მევაჭრებით. ჯერ თქვენ გადმომიგზავნეთ მონაცემები და მერე გეტყვით, სად ჩამირიცხოთ თანხა.

ქალმა ამოიოხრა. ერთობ ჯიუტი ჩანდა ეს ვიღაც ლეონი.

_ აი, დარწმუნებული ვარ, რომ ზოდიაქოს ნიშნით თხის რქა ხართ, თქვენნაირი ჯიუტი მეორე არ შემხვედრია ცხოვრებაში.

ქილერმა გაოცების სმაილი გამოუგზავნა.

_ კარგი, მისამართი ესაა, _ და თავისი ქუჩისა და სახლის ნომერი მისწერა, _ ახლავე ფოტოსაც გადმოგიგდებთ.

თავის ალბომში შევიდა და ფოტოები გადაათვალიერა. მარტოს მხოლოდ რამდენიმე სურათი ჰქონდა გადაღებული. ადრე უყვარდა ფოტოების გადაღება, მაგრამ ნიკას გარდაცვალების შემდეგ ამის ხალისი დაკარგა. ან კი რა ჰქონდა სახალისო, დაენგრა ცხოვრება. შვილი რომ შვილია, იმასაც კი აღარ სჭირდებოდა.

როგორც იქნა, შეარჩია. ამ სურათზე კარგად გამოიყურებოდა, ოდნავ იღიმოდა და თავი გვერდზე ჰქონდა გადაწეული. რამდენიმე თვის წინ სამსახურში გადაუღო მერაბამ, ახალი მობილური ტელეფონი რომ იყიდა. შევამოწმებ, როგორი ხარისხის ფოტოებს იღებსო. მაიკოს ისე მოეწონა სურათი, რომ სთხოვა, გადმომიწერეო და იმანაც არ დაიზარა. ჰოდა, ახლა გამოადგა.

მაიკომ კვნესით ამოიოხრა და ფოტოც გადაგზავნა. პასუხმა კარგა ხნით დააყოვნა, ლეონი არაფერს არ იწერებოდა.

_ აქ ხართ? _ შეეკითხა, როცა მოთმინება გამოელია.

_ კი. _ დედამიწის ზურგზე ყველაზე მოკლე პასუხი მიიღო.

_ აბა, რას იტყვით?

პასუხმა კვლავ დააყოვნა. მაიკოს აღიზიანებდა ქილერის საქციელი და კვლავ შეეკითხა:

_ რას იტყვით-მეთქი?

_ ლამაზი ქალია, _ ამჯერად უცებ მოვიდა მესიჯი.

_ ლამაზი? ვითომ? _ შურიანი ქალის პოზიცია გაითამაშა მაიამ.

_ არ გენანებათ, რომ იმეტებთ?

_ თქვენ? თქვენ არ გენანებათ, რომ იმეტებთ? სინდისის ქენჯნას არ გრძნობთ ხოლმე, როცა ვიღაცას სიცოცხლეს მოუსწრაფებთ?

_ ჩემი სინდისი ყველაზე მძიმე წონის ტვირთია მთელ პლანეტაზე. ეს დიდი ხანია, ვიცი. ამ მხრივ თქვენი სინდისი რა მდგომარეობაშია? ისიც კარგა გვარიანად მსუქანი ჩანს, როგორც ვხედავ, მთლად დიეტაზე არ უნდა იყოს, _ დასცინა ლეონმა.

_ ასეთი შეკითხვებიც შედის თქვენს მოვალეობაში? _ გაბრაზდა ქალი.

_ რა თქმა უნდა. მე ხომ შემსრულებელი ვარ.

_ შემსრულებელი კი არა, მკვლელი ხართ!!! _ ძახილის ნიშნებით გაამდიდრა მაიკომ პასუხი, რათა მიენიშნებინა, წონასწორობიდან გამოგყავარო.

_ მე ვარ მკვლელი? _ სიცილის მთელი «კორიანტელი» დააყენა ლეონის გამოგზავნილმა სმაილებმა, _ თქვენ? თქვენ ვინ ხართ? თეთრი ანგელოზი? ჩვენ ორს შორის რომელი უფრო სასტიკი მკვლელია, თქვენ თუ მე? დამკვეთი თუ შემსრულებელი?

მაია შეცბა, ამაზე არ უფიქრია. ხომ არ ეტყოდა, საკუთარი თავის მოკვლა მწადია და ამიტომ არ მიმაჩნია ჩემი თავი მკვლელადო?

_ მე, _ მოკლედ მისწერა და დაამატა, _ გადმომიგზავნეთ თქვენი ანგარიშის ნომერი.

კვლავ პაუზა. კვლავ ლოდინი. ოხ. როგორ უშლიდა ეს კაცი ნერვებს.

_ იცით რა, ლეონ? ამდენი დრო არ მაქვს. უნდა დავიძინო, იქნებ ცოტა დააჩქაროთ?

_ იცით რა, პიმპუ? _ არ დაახანა ქილერმაც, _ არც მე მაქვს ბევრი დრო, მაგრამ გადავიფიქრე. მირჩევნია, თანხა მთლიანად ავიღო, ამიტომ დავალების შესრულების დრო რომ მოვა, ერთად ჩამირიცხეთ. შევთანხმდით?

პასუხმა გააკვირვა. ამას არ ელოდა. ყველა თავიდანვე ცდილობს, შესასრულებელი დავალების ნახევარი მაინც აიღოს, ვის არ სჭირდება ფული. მით უფრო, ასეთ საქმეში, როცა ნდობის ხარისხი გაცილებით დაბალია. ამან კი, ახლა არ მინდა, მერე ერთად ჩამირიცხეო. უცნაური ადამიანია ეს ლეონი აშკარად. მაიკომ ქვედა ტუჩი კბილებშუა მოიქცია და მისწერა:

_ როგორც იტყვით. როდის შემეხმიანებით?

_ მე თუ თქვენ?

ისევ დაიბნა. მართალია, ლეონი რატომ უნდა შეეხმიანოს? ახლა მისი ჯერია, დაკვეთის შესრულების დრო უნდა აუწყოს, იმას რა საქმე აქვს მასთან?

_ ჰო, მართალია, მე უნდა შეგეხმიანოთ. კარგი, ეგრე იყოს, შეგეხმიანებით. თქვენ კი ამასობაში დაზვერეთ იქაურობა, კარგად შეისწავლეთ ის ქალბატონი.

_ ობიექტი, _ შეაშველა სიტყვა ლეონმა.

_ ნუ, როგორც არის.

_ რა თქმა უნდა, ამ საქმეს ხვალიდანვე შევუდგები და მერე მოგწერთ ჩემს შთაბეჭდილებებს, _ მკვლელმა სიცილის სმაილი გამოგზავნა, _ და ზედმეტი შეკითხვების დასმას მოეშვით.

_ მე მეუბნებით მაგას? როგორ გეკადრებათ! მე ზედმეტ შეკითხვებს არასდროს ვსვამ.

_ რატომ, ცნობისმოყვარე არ ხართ?

_ უბრალოდ, პასუხები არ მაინტერესებს.

_ რაღაც მეეჭვება, _ სიცილი «დააყარა» ლეონმა.

_ კარგი, შევეშვათ ამაზე ლაპარაკს, თორემ, როგორც ვატყობ, ვერასდროს შევთანხმდებით… დროებით. _ დაემშვიდობა მაიკო.

_ დროებით. _ დაემშვიდობა ლეონიც.

მაიკომ კომპიუტერი გამორთო და ლოგინს მიაშურა.

იმ ღამეს ცუდად ეძინა. ძილში წარამარა კვნესოდა და ოხრავდა. როცა ასეთ ყოფაში ვეღარ გაძლო, ადგა, თაფლიანი წყალი გაიკეთა და დალია. ამან თითქოს უშველა. ყოველ შემთხვევაში, დაეძინა და დილამდე ფეხი არ გაუქნევია…

 

როგორც იქნა, გადასხმებს მორჩა და მომაგრდა. ბოლო დღეებში თავბრუსხვევებმა უკლო, არც სისუსტეს შეუწუხებია. ცოტა სუნთქვა უჭირდა, სიარული ღლიდა, სხვა არაფერი. წამლებს რეგულარულად იღებდა, დანიშნულების მიხედვით. თემომ რამდენჯერმე დაურეკა, მოიკითხა. შეახსენა, ქიმიოთერაპიაზე უარის თქმა ხომ არ გადაგიფიქრებიაო. ამანაც, არაო, უპასუხა. მერე იმან ჰკითხა, კინოში როდის წავიდეთო. ამან _ როცა შენ გეცლებაო. ბოლოს გადაწყვიტეს, შაბათის სეანსზე წასულიყვნენ «რუსთაველში». დათანხმდა და გაღიმებულმა გათიშა ტელეფონი. საუკუნეა, კინოთეატრში არ ყოფილა. სტუდენტობის მერე. არც კი იცის, ახლა როგორ გამოიყურება «რუსთაველი». ისეთი შეგრძნება დაეუფლა, თითქოს პაემანზე მიდიოდა. ღირდა კი ასეთი სისულელის გაკეთება? რა ეკინოვება, როცა ცალი ფეხი სამარეში აქვს? არ ჯობია, საქმეს მიხედოს?

თუმცა, არც საქმეს დებდა განზე. სამი დღე ინტენსიურად იმუშავა. გუშინ საღამოს მამა გიორგიმაც დაურეკა, გამოიარეო, სთხოვა, თან გაამხნევა, მე შენზე ყოველდღე ვლოცულობო. რაღა უჭირს, თუ ყოველდღე ლოცულობენ მასზე, აუცილებლად გამოჯანმრთელდება. ამის გაფიქრებაზე მწარედ ჩაეღიმა.

ფიქრებით თაიას გადასწვდა. ნეტავ როგორ არის? ერთხელ მაინც თუ გახსენებია დედა? ხომ არ დაურეკოს და უთხრას, რაც ხდება? არა, არ ღირს. მაიკოს გულისთვის თაია თავის საქმეს არ მიატოვებს და თუნდაც მიატოვოს და გამოიქცეს, რა? რა უნდა გაუკეთოს შვილმა? უშველის და მოარჩენს? ეს ხომ სისულელეა. ჯობია, იყოს იქ, იმუშაოს. იქნებ ააწყოს თავისი ცხოვრება. მაია მაინც განწირულია. სიკვდილის წინ დაიბარებს, რომ მანამ არ შეატყობინონ თაიას, სანამ სული არ ამოხდება. მერე დაურეკონ და უთხრან, დედა გარდაგეცვალაო. შეიძლება ვერც ჩამოვიდეს. იქ ხომ არალეგალურად ცხოვრობს. რომ ჩამოვიდეს, მერე კარგა ხანს უკან ვერ დაბრუნდება. რამდენი ასეთი შემთხვევა ახსოვს. აი, მაშო რომ გარდაიცვალა, მისი ვაჟი, შანშე ამერიკაში იყო და ვერ ჩამოვიდა. სკაიპით დაიტირა დედამისი. თაია სკაიპითაც არ დაიტირებს ალბათ. ოჰ, რა საშინელებებს ფიქრობს. მორჩა, ასეთ რამეებს მეტად აღარ გაივლებს გულში. ჯობია, კარგ ამბებზე გადაერთოს. მაგალითად, იმაზე, შაბათს თემოსთან ერთად კინოში რომ წავა. ერთი წუთით წარმოიდგინა თავისი თავი თემოს გვერდით შუქჩამქრალ დარბაზში, ხელში პოპკორნის ჭიქებით და გაეღიმა. 80-იანი წლების კინოთეატრი გაახსენდა. მაშინ პატარა იყო. არა, მთლად პატარა არ იყო, ასე, 12-13 წლის იქნებოდა, სკოლიდან რომ გაიპარებოდნენ ხოლმე კინოს საყურებლად. მაშინ პოპკორნი სად იყო. მზესუმზირას იყიდდნენ და ისე შედიოდნენ დარბაზში. ბილეთების რიგშიც ხშირად მდგარა და ურიგოდაც ბევრჯერ გამძვრალა კლასელებთან ერთად. ეჰ, კარგი დრო კი იყო.

მერე ყველაფერი მოისპო. უშუქობა, უგაზობა, უწყლობა და უპურობა… რა არ გამოუცდია. ფაქტობრივად, ომი გამოიარა, ოღონდ ბრძოლების გარეშე. თუმცა, არც უმაგისობა ყოფილა. რა დაავიწყებს, რუსთაველზე ერთმანეთი რომ დახოცეს ქართველებმა. ტელევიზორს არ შორდებოდა. ბუნკერიდან გადმოსცემდნენ ახალ ამბებს. რა შორს გადავარდა მოგონებებით. რა დროს ეგ არის, ესაა, კარგა რამეზე უნდა ვიფიქროო? ასეთი რამეები ახლა მხოლოდ რომანში უნდა გამოიყენოს. იქ უნდა წერდეს იმ ავად მოსაგონარ დღეებზე.

სანამ ჩაიცვამდა, აივანზე გავიდა. სუსხიანი დილა მტრულად შემოეგება, პირდაპირ სახეში ეტაკა ცივი ქარი. არ დაადგა ამინდის გამოსვლას საშველი. სითბო მოენატრა, მზის სხივები, მხურვალედ რომ მოელამუნება მკლავებზე. ოთახში შებრუნდა და ჩაცმას შეუდგა. გამომცემლობაში უნდა მივიდეს და დაეთხოვოს. მეტად აღარ გააგრძელებს მუშაობას, წიგნების კითხვის და შეცდომების გასწორების არც თავი აქვს და არც სურვილი. დარჩენილი თვეები უნდა დაისვენოს და რომანი როგორმე დაამთავროს. ახლა ესაა მისი ერთადერთი მიზანი. ანდერძიც უნდა შეადგინოს და ნოტარიუსთან დატოვოს, რომ მისი სიკვდილის შემდეგ თაიას პრობლემები არ შეექმნას ბინის გადაფორმების თაობაზე.

თაია! კვლავ თაიას გადასწვდა ფიქრებით. ეჰ, რამდენი რამე და ვინმე დაკარგა ცხოვრებაში. თუმცა, როცა რამეს ან ვინმეს კარგავ, ამავდროულად სხვა რამეს იძენ, თუნდაც გამოცდილებას. მაგრამ ახლა ეს გამოცდილებაც არაფერში ადგება.

თბილად ჩაიცვა, ქოლგა მოიმარჯვა და სახლიდან გავიდა. ქუჩაში გასულმა თვალი მოპირდაპირე კორპუსს შეავლო. ვინ იცის, იქნებ ლეონი ახლა ამ კორპუსის სხვენზეა მოკალათებული და თავისი იარაღის გამადიდებელი სამიზნით აკვირდება, როგორ გამოვიდა მაია სახლიდან. ცოტა უნდა მოუხშიროს გარეთ სიარულს, რომ იმ კაცმა დააფიქსიროს. ხომ უნდა შეისწავლოს მაიკოს მარშრუტი ან დღის განრიგი? ჰო, მაგრამ ისე იშვიათად გადის შინიდან, რომ ლეონს შეიძლება მთელი დღე მოუწიოს კორპუსის სხვენში ყურყუტმა, რომ «ობიექტი» დალანდოს.

ქუჩა გადაჭრა და ტროტუარს დაუყვა. ქოლგა წინ გადახარა, რომ მისი ფრთები ქარს არ მოეკეცა. გზადაგზა ფეხაჩქარებით მომავალი ადამიანები ხვდებოდნენ. ქოლგაზე დაცემული წვიმის წვეთების წკაპუნს ჩავლილი მანქანების ბორბლების ჩხრიალა ხმა ერთვოდა. წვიმაში სხვანაირ ხმას გამოსცემენ ბორბლები. ხანდახან ფეხაჩქარებით მომავალი ადამიანიც ჩაუვლიდა და ერთმანეთს შემფასებლურ მზერას შეავლებდნენ. ნეტავ მისნაირი სიმსივნიანი თუ არის ამათ შორის რომელიმე? ამ წვიმაში აჩქარებული ნაბიჯით ან სულაც სირბილით მომავალთაგან რომელია სასიკვდილოდ განწირული?

ბოლო დროს უცნაურობა დასჩემდა. ყოველი ქუჩაში შემხვედრი ნაცნობი ეჩვენებოდა. ისეთი შეგრძნება ეუფლებოდა, რომ ეს ადამიანი სადღაც უკვე ენახა და ცდილობდა გაეხსენებინა, სად. ნუთუ ესეც ავადმყოფობის ბრალია? როგორ შეიძლება, ყველა გეცნობოდეს? დეჟა ვუ ემართება ალბათ. რა საყვარელი ფრანგული სიტყვაა, არა? ქართულად ნიშნავს «უკვე ვნახე». მაიკოს გაეცინა. ქუჩაში მიმავალი თავისთვის იცინოდა. ვიღაცას გიჟი ვეგონებიო, გაიფიქრა და ტუჩები მოკუმა. ისე, დეჟა ვუ კი არადა, მისი საპირისპირო ჟამე ვუ ხშირად დამართია. ჟამე ვუც უცნაური განცდაა. აი, ზიხარ შენთვის კარგად ნაცნობ, ჩვეულ ადგილას, უყურებ შენს მეგობრებს და თავს სრულიად უცხოდ გრძნობ, ფიქრობ, თითქოს პირველად იყო ამ სიტუაციაში. ნეტავ სხვებს თუ გამოუცდიათ მსგავსი რამ?

საოცარი რამაა ადამიანის ცხოვრება, მაიკოსი _ განსაკუთრებით. ცხოვრებაში არსებობს წუთები, როცა თვალებში ცრემლი არ გიდგას, სამაგიეროდ გულში მთელი ზღვა ბობოქრობს…

 

უკანა გზაზე გადაიღო და მზემაც გამოანათა. ქოლგა სველი იყო, ამიტომ ჩანთაში ვეღარ ჩაიდო და ხელში ეჭირა. ხანდახან მოჭუტული თვალით გახედავდა ღრუბლებში მოციალე მზეს და უღიმოდა. ემოციებით სავსე ბრუნდებოდა სამსახურიდან. როგორ ეწყინა ყველას, რომ უთხრა, მუშაობას ვეღარ გავაგრძელებო. მისი ამბავი უკვე იცოდნენ თანამშრომლებმა. ყველა კოცნიდა და ეფერებოდა. გული აუჩუყდა, მაგრამ არ იტირა, რაც შეეძლო, თავი შეიკავა. ახლა, ამ წუთებში ყველა თანამშრომელი უფრო მეტად ეძვირფასებოდა, ვიდრე აქამდე. ისეთი გრძნობა ჰქონდა, თითქოს უკანასკნელად ხედავდა თითოეულს. დაგირეკავთო, გინახულებთო… ყველა თავისებურად ცდილობდა მის გამხნევებას. რა იყო, ხალხნო, ჯერ არ ვაპირებ სიკვდილს, რომანი მაქვს დასამთავრებელიო, გაიხუმრა.

ისე, რამდენი ადამიანია, რომელმაც არც კი იცის, სიმსივნით რომაა დაავადებული. ოჯახის წევრები საგულდაგულოდ უმალავენ ხოლმე დაავადებულს დიაგნოზს. რამდენად მისაღებია ეს? რატომ არ უნდა იცოდეს ადამიანმა, რა სჭირს? განა უფრო არ მოინდომებს, შეებრძოლოს ვერაგ სენს? კი, როგორ არა! თვითონ რომ იცის რა, ცდილობს შებრძოლებას? მთლად ჩაიქნია ცხოვრებაზე ხელი, იმის ნაცვლად, რომ დღეები გაიხანგრძლივოს. ალბათ სხვებიც ასე იქცევიან და ამიტომაც უმალავენ.

ამ ფიქრებში გართული სახლს მიუახლოვდა. უნებლიეთ კვლავ მოპირდაპირე კორპუსს გახედა და ლეონი გაახსენდა. ახლა წარამარა ამ კაცზე ფიქრი უნდა აეკვიატოს? ისე, საინტერესოა, როგორ გამოიყურება. სიმპათიურია თუ კვაზიმოდოსავით მახინჯი? ფილმებში, უმეტესწილად ყველა დაქირავებული მკვლელი სიმპათიურია. ცხოვრებაში როგორაა ნეტავ?

მოულოდნელად კიბის გვერდით მოძრავი ლანდი შენიშნა. რაც უფრო უახლოვდებოდა, მით უფრო იპყრობდა შიში. ახლა რომ ლეონი აღმოჩნდეს და ადგილზე გააგოროს. უსიამოვნოდ შეაჟრჟოლა, ცივმა ოფლმა დაასხა. რა სისულელეს ფიქრობს. ჯერ ფული არ გადაუხდია და რატომ უნდა მოკლან? ცხადად დაუდგა თვალწინ მისკენ მიმართული იარაღის ლულა და პანიკაში ჩავარდა. მიხვდა, რომ სიკვდილი სულაც არ უნდოდა. თურმე როგორი ხარბია ადამიანი. როცა პირისპირ აღმოჩნდა ფაქტის წინაშე, შეეშინდა. არადა, გვერდიდან რომ შეხედო, რა ადვილია სიკვდილის წარმოდგენა.

მის დანახვაზე ლანდი შეირხა. ახლა უკვე გამოიკვეთა საშუალო სიმაღლის მამაკაცის ფართო მხრები და ჩასკვნილი სხეული. «ნაიკის ფირმის» სპორტულები ეცვა, ამავე ფირმის ბოტასი და თავზე კეპი ეხურა. გარედან _ შავი დაბამბული ქურთუკი.

_ მშვიდობა თქვენდა! _ მიესალმა უცნობი.

_ დღე მშვიდობისა, _ დაბნეულად მიუგო და ყურადღებით შეათვალიერა.

_ მაია უნდა იყოთ, არა? _ ბოხი ხმა ჰქონდა უცნობს, სასიამოვნო ბარიტონი და სუსხიანი სახე, მკაცრი გამომეტყველებით და გამოკვეთილი ყბებით.

_ დიახ, მაია ვარ. თქვენ?..

_ მე გოჩა ვარ, _ თქვა და გაიღიმა.

ამ სახელის გაგონებაზე შეკრთა, სახეზე ალმურმა გადაკრა. ჰო, ნამდვილად ის იყო, ის გოჩა, ერთ დროს ყველაზე მეტად რომ უყვარდა ამქვეყნად. თვალები, თვალები ეცნო. ყველაზე სევდიანი თვალები, რაც კი ოდესმე უნახავს.

კიდევ ერთხელ დააკვირდა. არა, არ ცდებოდა. ნამდვილად ის იყო. «როგორ გაჭაღარავებულა», _ გაიფიქრა მაიამ და ალეწილმა ძლივს მოახერხა გაღიმება.

_ გიცანი… საერთოდ არ ხარ შეცვლილი, ცოტა გაჭაღარავებულხარ.

_ ცოტა კი არა, კარგა გვარიანად. არც შენ შეცვლილხარ. ის კი არა, უფრო ლამაზი ხარ.

_ კარგი რა, _ ხელი ჩაიქნია ქათინაურით ნასიამოვნებმა და უნებურად თმაზე გადაისვა ხელი, _ აქ საიდან გაჩნდი?

_ ციდან ჩამოვვარდი, _ გაიცინა გოჩამ და თავისი ჩაწიკწიკებული კბილები გამოაჩინა, თეთრი და ქათქათა.

მოაგონდა ახალგაზრდობა. მოაგონდა ის პატარა ბიჭი, სკოლის მოსწავლე, მასზე უგონოდ შეყვარებული და თითქოს ტალღა აუზვირთდა სულში. თბილი და ხმაურიანი.

_ ისევ პატარა ბიჭს ჰგავხარ, _ მაიკო მიუახლოვდა და ისეთი გამჭოლი მზერა შეავლო, თითქოს მის სიღრმეში სურს ჩახედვაო.

იშვიათად შავი თვალები ჰქონდა მამაკაცს, ოდნავ ჩამოწეული ქუთუთოებით. დიდრონი, დიდრონი თვალები, შავკანიანებს რომ აქვთ, დაახლოებით ისეთი. თითქოს რაღაცით ჰგავდა კიდევაც აფრიკელს, იმ განსხვავებით, რომ თმახუჭუჭი არ იყო. პირიქით, სწორი თმა ჰქონდა, სწორი და ბზინვარე. სახის კანი _ უჩვეულოდ ყავისფერი, მზეზე გემრიელად გარუჯულებს რომ აქვთ. მულატს უფრო ჰგავდა, ვიდრე თეთრკანიანს. ახსოვს მისი დიდი, სქელი და კვასკვასა წითელი ტუჩები. რა დაავიწყებს მაიკოს ამ ტუჩებს, ახლა ოდნავ რომ დაჰკარგვია ფერი, აღარაა ისეთი წითელი. სწორი, ჩამოქნილი ცხვირი, თითქოს გამოქანდაკებულიაო. ამ გოჩასა და იმ გოჩას შორის სხვაობას ნაკლებად შეამჩნევდით, ოდნავ მოსუქებულიყო მხოლოდ. ისევ ისე უბრწყინავდა კუნაპეტ ღამესავით შავი თვალები.

_ შენ სხვა ბიჭი გახსოვს, შავთმიანი და გიჟი-გადარეული. თუმცა, არც ახლა ვარ ნაკლები გიჟი, _ ისევ გაიცინა გოჩამ და წამოზრდილ წვერზე ხელი ნელა ჩამოისვა.

_ არა, მართლა საიდან გაჩნდი აქ?

_ ალბათ იღბალმა ასე ინება. მოვდიოდი ამ ქუჩაზე და უცებ ნაცნობი მიხრა-მოხრა დავინახე. ვა, ვიფიქრე, ეს ის გოგო ხომ არ არის, ერთ დროს რომ მიყვარდა-მეთქი? გავჩერდი და დაგაკვირდი. კარგი ვქენი, რომ გავჩერდი, თორემ ხომ აგივლიდი გვერდს?

_ მიხარია შენი დანახვა. წამო, ავიდეთ ჩემთან, აქ ვცხოვრობ, აი, ამ სახლში.

_ ამ სახლში? _ გოჩამ თვალი შეავლო, _ რომელ სართულზე?

_ პირველზე. აი, ეს ჩემი ფანჯრებია, ეს ორი, გისოსებიანი.

_ ჰო, _ დაუნაღვლიანდა სახე, როგორც ჩანს, მოგონებები აეშალა.

_ დედაშენი როგორაა?

_ არა უშავს, ხანდახან წნევები აწუხებს, მეტი არაფერი.

_ კარგი ქალია დედაშენი.

_ ჰო, რატომაც არა. ის კარგია, შენც კარგი ხარ… მე კი ორივენი ცუდად მომექეცით. მოაწყვეთ შეთქმულება ჩემ წინააღმდეგ და არც კი შემეკითხეთ, მაწყობდა თუ არა.

_ მაშინ ისე იყო საჭირო, _ მაიკოს სახე მოეღრუბლა, უსიამოვნო მოგონებებმა დარია ხელი.

_ მაგიტომაც იყო, ცხრა მთას იქით რომ გადავიკარგე, _ მამაკაცმა ტუჩები მოკუმა და თავზე კეპი შეიტრიალა, ჯარისკაცს დაემსგავსა უცებ…

 

ცოტა ხნით უხერხული დუმილი ჩამოვარდა. ბოლოს ისევ მაიკომ მოისაზრა და მოულოდნელად გამოჩენილი სტუმარი შინ შეიპატიჟა.

გოჩამ კეპი მოიხადა და ირგვლივ მიმოიხედა. დაბნეული ქალი სამზარეულოში შევარდა და ყავის თადარიგი დაიჭირა _ ჩაიდანი წყლით აავსო და გაზქურაზე შემოდგა.

_ დაჯექი, ფეხზე რატომ დგახარ? _ სავარძლისკენ გაიშვირა მაიამ ხელი.

_ ეს შენი ქმარ-შვილია? _ გოჩა კამოდზე შემოდებულ სპილენძისფერ ჩარჩოს მისჩერებოდა, რომლიდანაც ნიკა და თაია ჩახუტებულები იღიმებოდნენ.

_ ჰო. _ ხმა დაუნაღვლიანდა ქალს.

_ უხერხული ხომ არაა, რომ შემოვედი, _ გოჩა შეიშმუშნა.

_ არა, არა. მეუღლე აღარ მყავს, გარდაცვლილია, ჩემი გოგო კიდევ საზღვარგარეთაა სამუშაოდ. ასე რომ, მარტო ვცხოვრობ.

წამით თითქოს სიხარულის ნაპერწკლები გაკრთა მამაკაცის თვალებში, მაგრამ მხოლოდ წამით და მაშინვე ჩაქრა, თუმცა მაიას ამის შემჩნევა არ გასჭირვებია. თავისი ხუთი თითივით იცნობდა ამ კაცსა და მის ხასიათს.

_ შენ? რამდენი შვილი გყავს? _ ღიმილით მიაჩერდა გოჩას.

_ არც ერთი, _ დამნაშავესავით აიწურა მხრები გოჩამ და სავარძელში ჩაჯდა თუ არა, ფეხი ფეხზე გადაიდო, კეპი კი მუხლისთავს «დაახურა».

_ უი, რატომ?

_ უცოლო ვარ და იმიტომ.

მაიკო გაშეშდა, ასეთ პასუხს არ მოელოდა.

_ დაშორდი? _ ლამის ჩურჩულით ჰკითხა.

_ არა, არც არასდროს შემირთავს.

_ მატყუებ… _ არ დაიჯერა.

_ არ გატყუებ, რატომ უნდა მოგატყუო?

_ რა ვიცი, მე სულ მატყუებდი და… _ გაეცინა მაიას.

_ ხომ ხვდები, რატომაც. მინდოდა, ჩემი თავი მაგარ ბიჭად წარმომეჩინა და უბრალოდ, ვტრაბახობდი.

_ ვიცი, ვიცი.

_ ახლა კი ეს არაფერში მჭირდება, ასე რომ…

_ რატომ არ დაოჯახდი?

გოჩას სახეზე ჩრდილმა გადაურბინა, წარბები ოდნავ შესამჩნევად შეეჭმუხნა, მერე ამოიხვნეშა და მოგუდული ხმით მიუგო:

_ შენ ვერავინ შეგცვალა, სხვებს კი ვერ შევეგუე. აი, ამიტომ. _ და მაიკოს მზერა აარიდა.

სწორედ ამ დროს სამზარეულოდან ჩაიდნის სტვენა მოისმა და მაია სასწრაფოდ გავარდა. კიდევ კარგი, დროზე უშველა ჩაიდანმა, თორემ გულაჩუყებული ალბათ იქვე ჩაიკეცებოდა.

ნუთუ ასეთი ადამიანები კიდევ არსებობენ? ერთი გიყვარდეს, თანაც მთელი ცხოვრება და იგი სხვამ ვერავინ ჩაანაცვლოს? განა არსებობს ასეთი სიყვარული? თვითონ ხომ გათხოვდა? ხომ იპოვა გოჩას შემცვლელი? განა მას არ უყვარდა? იქნებ ისე არ უყვარდა, როგორც უნდა ჰყვარებოდა? არა, სისულელეა. ძალიან, ძალიან უყვარდა, მაგრამ მაშინ სხვანაირად ვერ მოიქცეოდა. მართალია, გული ატკინა საყვარელ ადამიანს, სამაგიეროდ, სხვა ადამიანების გული მოიგო…

ფიქრებით წარსულს გადასწვდა, თან ყავის მომზადებას შეუდგა.

 

გოჩა სტუდენტობის წლებში გაიცნო. უფრო სწორად მაშინ, როცა ბოლო კურსზე გადავიდა. ჯერ ოცდაორი წლის იყო. საზაფხულო არდადეგები რომ დაიწყო, პრაქტიკაზე ახალგაზრდულ ბანაკში უკრეს თავი ხელმძღვანელად ერთ პატარა, ზღვისპირა სოფელში.

ბანაკი ფართოდ იყო გაშლილი კარგა მოზრდილ ტერიტორიაზე. ეზოში ოთხი კორპუსი იდგა _ ორი ერთსარსულიანი, ყაზარმის ტიპის, ორიც _ ასანთის კოლოფივით მართკუთხედი და ორსართულიანი. იქვე, მარცხნივ, სასადილო იყო, სადაც დამსვენებლებს უნდა ეკვებათ.ზღვა ერთი ხელის გაწვდენაზე მდებარეობდა, როგორც კი წიწვნარს გადაივლიდი. მისი ტალღების ხმაური ბანაკამდე ადვილად აღწევდა.

მაიკოს მისახედად და სამეთვალყურეოდ პირველი რაზმი შეხვდა, ყველაზე უფროსი ასაკის მოსწავლეებით დაკომპლექტებული. იგი მე-9-10 კლასელებისგან შედგებოდა. რაზმში სულ ცამეტი მოსწავლე იყო, ცხრა ბიჭი და ოთხი გოგონა. მათგან შვიდი ადგილობრივი მცხოვრებლები იყვნენ, დანარჩენები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქიდან. ორნი თბილისელები იყვნენ, გოგო და ბიჭი, ერთი _ თელაველი, ორი ბათუმელი და ორიც _ ქუთაისელი. მათგან მხოლოდ ერთს, თელაველ ფშავ ბიჭს, ბუბას ჰქონდა სკოლა დამთავრებული, მაგრამ საბუთებში ისე იყო გაფორმებული, როგორც მეათეკლასელი. იმ დროს საშუალო განათლება ათ კლასს მოიცავდა, თორმეტწლიანი სწავლება ჯერ არ იყო შემოღებული. გოჩაც ამ ბავშვების რიგში ერია. სწორედ ის იყო თბილისელი და კიდევ ერთი გოგონა, რომლის სახელი ახლა აღარც ახსოვდა მაიკოს. არც სხვების სახელები ახსოვდა, ბუბასა და გოჩას გარდა, რადგან ამ ორთან შემდეგშიც გააგრძელა ურთიერთობა და ვერ დაივიწყებდა.

თავდაპირველად გოჩაც სკოლადამთავრებული ეგონა, რადგან ბიჭმა ასე უთხრა და არც მაიას ჩაუხედავს საბუთებში, ეს მის კომპეტენციაში არ შედიოდა. მოსწავლეების დოკუმენტაცია დირექტორთან ინახებოდა.

დირექტორიც მაიასავით ახალგაზრდა ბიჭი იყო, თავმომწონე და ამპარტავანი. აშკარად ეტყობოდა, კარიერული წინსვლისთვის ყველაფერზე წავიდოდა. ყველას ზემოდან დაჰყურებდა, თითქოს ბანაკში მისი ტოლი არავინ იყო. დღენიადაგ ჰალსტუხი ეკეთა, იმ პაპანაქება ზაფხულის დღეებში, ქვეყანა რომ იწვოდა. რამდენჯერ უფიქრია მაიკოს, ნეტავ რა რჯის, თავს რომ იხრჩობს, ამ მიყრუებულ სოფელში ვინ დაინახავს მის ჰალსტუხს, არ ურჩევნია, თავისუფლად იყოსო? მაგრამ მას არავინ ეკითხებოდა. სერგო ერქვა იმ ბიჭს და ალავიძე იყო გვარად, ეს კარგად ახსოვს. დირექტორი არასდროს ინტერესდებოდა, როგორ გრძნობდნენ თავს ბავშვები, მათი ხელმძღვანელები, როგორ იკვებებოდნენ, რამე პრეტენზია ხომ არ ჰქონდათ… დილით ადგებოდა, ყველას მიესალმებოდა, დაიხურავდა ქუდს და კაცმა არ იცის, საით მიდიოდა. მხოლოდ საღამოს ბრუნდებოდა უკან, როცა შებინდდებოდა. ხანდახან შუადღესაც შემოივლიდა. ეს იყო და ეს. ბანაკის ღამით დატოვების უფლება არ ჰქონდა. სანამ ბანაკი მოქმედებდა, დირექტორსაც, როგორც სხვა დანარჩენ მომსახურე პერსონალს და მოსწავლეებს, იქ უნდა ეცხოვრა.

ყველაზე რთული ასაკის მოსწავლეები მაიკოს შეხვდა. ხუმრობა ხომ არ იყო, ეს ბავშვები ერთ წელიწადში სრულწლოვანი გახდებოდნენ და დამოუკიდებელ ცხოვრებას შეუდგებოდნენ. ყველას საკუთარი «მეს» გამომჟღავნება სურდა. ამავე დროს, არც ერთი არ გამოირჩეოდა განსწავლულობით და ნაკითხობით. მგონი, კლასგარეშე ლიტერატურა არც კი ჰქონდათ წაკითხული. ერთადერთი ბუბა იყო, ამ მხრივ რომ ბრწყინავდა. ვაჟა-ფშაველას პოეზია ზეპირად იცოდა და ხშირად კითხულობდა ყველას თვალწინ მის ლექსებს, ან რომელიმე პოემიდან მოზრდილ კუპლეტებს… ასევე კარგად იცნობდა რუსულ ლიტერატურას. რუსი პოეტები, ესენინი, ცვეტაევა და ბლოკი გადაბულბულებული ჰქონდა. თვითონაც წერდა ლექსებს და თავის შემოქმედებას მაიკოს ხშირად უკითხავდა.

ამ მხრივ გოჩა განსხვავებული იყო. იგი სწავლით და ცოდნით ვერ დაიკვეხნიდა, ყოველ შემთხვევაში, არ ამჟღავნებდა. არც დისკუსიაში ერეოდა არასდროს. სამაგიეროდ, სპორტსმენი იყო, კარატეზე დადიოდა და უკვე შავი ქამრის მფლობელიც გახლდათ. ეს მის აღნაგობას მართლაც ეტყობოდა. ფართო, გაშლილი მხრები და დაკუნთული სხეული ამაზე მეტყველებდა. ნაბიჯებიც ისეთი მტკიცე ჰქონდა, ნებისმიერ ზრდასრულ მამაკაცს რომ შეშურდებოდა. ყოველთვის მოქუფრული დადიოდა, თავს ადვილად არავის უყადრებდა, მაგრამ თუ გაიღიმებდა, სახე სრულიად ეცვლებოდა. შავგვრემანი ბიჭი იყო, შავი თმით და კუნაპეტ ღამესავით შავი, მბრწყინავი თვალებით. მაგრამ ჩამოწეული ქუთუთოები მის თვალებს რაღაც ამოუცნობ სევდას ანიჭებდა. ზედმეტად მუქი ფერის კანი ჰქონდა, გეგონებოდათ, მზეზე გარუჯულაო. რაღაცით აფრიკელსაც კი ჩამოჰგავდა თავისი შავი, დიდრონი თვალებით და მსხვილი წითელი ტუჩებით. ერთადერთი, ცხვირი ჰქონდა ისეთი ლამაზი, როგორიც სპარტანელებს და აფრიკელთან ამ მხრივ საერთოს ვერ მოუნახავდით.

დიდად არავისთან მეგობრობდა, მხოლოდ მაიასთან პოულობდა საერთო ენას. არც ცეკვა-თამაშში ერთვებოდა, არც სიმღერასა და შეჯიბრებებში, ასეთ დროს განმარტოებით ყოფნას ამჯობინებდა. შეიძლება ამიტომაც იყო, რომ ამ ორ ბიჭს _ გოჩასა და ბუბას შორის თითქოს ფარული შუღლი ჩამოვარდა. არა, არ ემტერებოდნენ ერთმანეთს, არასდროს უჩხუბიათ, მაგრამ მახვილი თვალი მაშინვე შეამჩნევდა, რომ ერთმანეთს ემეტოქებოდნენ. ჩუმი ჭიდილი შეინიშებოდა მათ ურთიერთობაში. მაშინ არ იცოდა მაიკომ, რომ ამის მიზეზი თვითონ გახლდათ, რომ ორივე ბიჭი მასზე ყურებამდე იყო შეყვარებული. რას წარმოიდგენდა? ისინი მისთვის მოსწავლეები იყვნენ, მათთვის კი ის _ ხელმძღვანელი. თუმცა, მალე გამოაშკარავდა ეს ამბავი.

ერთხელ ბუბამ მოდის ჟურნალიდან ამოხეული რომელიღაც მოდელის ოთხად გაკეცილი სურათი ამოიღო და მაიკოს გაუწოდა, აი, ასეთ გოგოს ვეძებ, რომ შევიყვაროო. მაიკოს გაეცინა, ეს უცხოელი მოდელია და ასეთი სად გინდა იპოვოო. იმან კი მიუგო, მაიკო მასწ, ეს გოგო თქვენ გგავთ ძალიანო, თქვენც ჟურნალიდან გადმომხტარს ჰგავხართო. ეს მინიშნება იყო და მაიკოც მიუხვდა ბიჭს, საითაც უმიზნებდა. თუმცა, არ შეიმჩნია და სხვა დროს ამ თემაზე საუბარი აღარ ჩამოუგდია.

მაიამ მალე აუღო ალღო თავისი რაზმის წევრებს. გოგონებს უცებ დაუახლოვდა და თან იმდენად, რომ მეექვსე დღეს ყველა მათი საიდუმლო ზეპირად იცოდა. არც ბიჭებთან გასძნებელია მეგობრული ურთიერთობის დამყარება, თვითონაც ახლახან გამოსულიყო მათი ასაკიდან და იცოდა, როგორ უნდა მისდგომოდა თითოეულ მათგანს. პირველ რიგში, ყველას აუკრძალა, «მასწს» ნუ მეძახით, რომელი თქვენი მასწავლებელი მე ვარო.

_ აბა, რა დაგიძახოთ, მასწ? _ შეეკითხა ბუბა.

_ რა და… რა ვიცი, მაიკო ხელმძღვანელო! აი, ასე მომმართეთ, _ უცებ იპოვა გამოსავალი.

_ აუ, რამსიგრძე მიმართვაა, _ ჩაერია ამ დროს საუბარში გოჩა, _ მაშინ მოკლედ დაგიძახებთ _ მაკოხელ! ჰა, როგორია? _ თქვა და თავისსავე ნათქვამზე გულიანად გაეცინა.

მას შემდეგ შერჩა ეს მეტსახელი _ მაკოხელ. მერე ყველა ასე მიმართავდა, სხვარაზმელებიც კი.

ერთი-ორი ისეთი ერია რაზმში, რომლებიც კარგად მღეროდნენ. ჰოდა, შემოისხამდა მათ აქეთ-იქიდან, მეორე და მესამე ხმას მიუმღერებდა, თვითონ პირველს შეუბერავდა და ისე დააგუგუნებდნენ ქართულ ხალხურ სიმღერებს, თქვენი მოწონებული. ცეკვა? ოხ, ნუ იტყვით. ცეკვა მაიასთვის ყველაფერი იყო. თითქოს ამისთვის შექმნა ბუნებამ. ბავშვობიდან ცეკვავდა და არც მაშინ მიუტოვებია, როცა უნივერსიტეტში ჩაირიცხა. ეგრევე ჩაეწერა სასწავლებლის ანსამბლში და სცენიდან არ ჩამოსულა. აქ, ბანაკშიც არ ჩერდებოდა. გამოიტანდა მაგნიტოფონს გარეთ, ჩართავდა ბოლო ხმაზე და ფეხშიშველა დაუვლიდა ხოლმე. ყველას ეხვეწებოდა, ჩემთან ერთად იცეკვეთო, მაგრამ ეს ერთადერთი იყო, რომელშიც ვერც ერთი მოსწავლე ვერ აიყოლია. სამაგიეროდ, ისხდნენ და აღფრთოვანებულები შესცქეროდნენ თავიანთ ხელმძღვანელს, ყელმოღერებული რომ ტრიალებდა წრეში ტანწვრილი და ფეხშიშველი. ეჰ, როგორი კენარი გოგო იყო მაშინ, ბიჭებს თვალი ზედ რჩებოდათ.

ბანაკის გვერდით სამხედრო ნაწილი მდებარეობდა. მათ ერთი ღობე ჰყოფდათ. ჰოდა, მოადგებოდნენ ეს ახალწვეულები ბადისებურად ნაქსოვ მავთულის საერთო ღობეს, თითებით ჩაებღაუჭებოდნენ წვრილ მავთულბადეს და თვალს არ აშორებდნენ მოცეკვავე მაიას.

საინტერესოდ გადიოდა დღეები. ეწყობოდა შეჯიბრებები, მხატვრული კითხვის საღამო, კონცერტები. მაიას რაზმი ყოველთვის პირველ ადგილზე გადიოდა და ეს არც იყო გასაკვირი. არც თვითონ იშურებდა ძალ-ღონეს და არც მისი რაზმელები უცრუებდნენ იმედს საყვარელ ხელმძღვანელს. მოტივაციაც ჰქონდათ. თუკი მაიას დაუჯერებდნენ, ღამის გასეირნება გარანტირებული იყო. ეს კი ნიშნავდა, რომ შუაღამეს, ბანაკი რომ მიიძინებდა, მაია და მისი რაზმი ზღვაზე გაიპარებოდნენ. უჩუმრად გადაივლიდნენ წიწვნარს, მოაგროვებდნენ ხმელ ტოტებს, დაანთებდნენ პატარ კოცონს, გადაძვრებოდნენ იქვე, მოსახლეობის ეზოებში, მოიტანდნენ ნედლი სიმინდის ტაროებს და წვავდნენ ნაკვერჩხლებზე. ერთადერთი, რასაც მაიკო სასტიკად კრძალავდა, ღამით ზღვაში ჩასვლა იყო. ეშინოდა, რომელიმე მათგანი ყურადღების მიღმა არ დარჩენოდა და წყალში არ დამხრჩვალიყო.

აი, ასე მხიარულად ატარებდნენ დროს, მაგრამ ერთმა არასასიამოვნო შემთხვევამ ყველაფერი გადაფარა.

ერთხელ ორი რაზმი, პირველი და მეორე, დირექტორის ბრძანებით, ხელმძღვანელებმა ექსკურსიაზე წაიყვანეს. ავტობუსი დილაუთენია მოადგა ბანაკის ჭიშკარს. ჯინსის შარვალსა და მოკლე მაისურში გამოწკეპილი მაია შესაშური სანახავი იყო. თავზე სწორედ ისეთი კეპი ეხურა, როგორიც წეღან გოჩას, ოღონდ წითელი. ავტობუსის მძღოლს თან ორი კაცი მოჰყვა, ახალგაზრდები, ორივე ნასვამი ჩანდა. დიდად არ ესიამოვნა მაიას და სხვა ხელმძღვანელებს უცხო ადამიანების თან ხლება, მაგრამ ვერაფერი გააწყვეს. მძღოლმა თქვა, ჩემი გამყოლები არიან, მანქანას გზაში რამე რომ დაემართოს, ესენი უნდა მომეშველონო.

მაიას არ გამოჰპარვია უსიამოვნო სტუმრების დაჟინებული მზერა, მის ყოველ მოძრაობას რომ აკვირდებოდნენ და ერთმანეთში ხმადაბლა რაღაცას ლაპარაკობდნენ. თითქოს საიდუმლო შეთქმულებას აწყობენო, ისე იყურებოდნენ, თან ორაზროვანი ღიმილი დასთამაშებდათ ტუჩებზე. მაიკო ცუდმა წინათგრძნობამ შეიპყრო და გოჩას უთხრა, ჩემთან დაჯექი და საერთოდ, გვერდიდან არ მომშორდეო. რას იფიქრებდა, თუ ამით დათვურ სამსახურს გაუწევდა ბიჭს.

როცა რამდენიმე მონასტერი მოიარეს და შუადღეს სადილად დასხდნენ მწვანე მოლზე, მაიკომ თავისი რაზმელები შემოისხა ირგვლივ, თითქოს ერთგვარი გალავანი აღმართა, რომ იმ უცნობ ბიჭებს მასთან მიახლოებისა და დალაპარაკების საშუალება არ ჰქონოდათ. თან დირექტორზე ბრაზობდა, ამსიშორე გზაზე ქალები მარტო რომ გამოუშვა ბავშვებთან ერთად და თვითონ არ წამობრძანდა. აბა, ამათ თავს როგორ გაუყადრებდა! არადა, კაცი რომ ყოფილიყო მათთან ვინმე თავისიანი, ვინ რას აკადრებდა რომელიმეს?

მიუხედავად ამისა, ექსკურსიამ მშვიდობიანად ჩაიარა. ერთადერთი ის იყო, რომ იმ ორმა ბიჭმა კიდევ დაამატა და ზომაზე მეტი დალიეს, როცა სადილად დასხდნენ. როგორც ჩანს, თადარიგი ადრევე დაეჭირათ და დასალევი თან წამოეღოთ.

უკანა გზა ხმაურიანი გამოდგა. მთვრალები ყაყანებდნენ და რაღაც მომენტში ლამის ჩხუბამდეც მივიდა საქმე, მაგრამ მძღოლმა ივაჟკაცა და, როგორც იქნა, ორივე დააშოშმინა.

როგორც კი ბანაკში დაბრუნდნენ და ავტობუსი თავის გზას გაუდგა, მაიკომ მხოლოდ მაშინ ამოისუნთქა შვებით, თავი სამშვიდობოს დაიგულა. მაგრამ თურმე შეცდა. რას იფიქრებდა, რომ ავტობუსი ბანაკიდან ცოტა მოშორებით გაჩერდებოდა და ის ორი მთვრალი ბიჭი გოჩას მოტყუებით გაიყვანდა ბანაკიდან საქმის გასარჩევად? მაიას არც არაფერი შეუმჩნევია და არც გოჩა მოუსაკლისებია. სამზარეულოში შესული მზარეულებს ვახშმის გაშლაში ეხმარებოდა.

ცოტა ხანში შეიქნა ერთი ალიაქოთი და შეშინებული მხოლოდ მაშინ გამოვარდა გარეთ. როცა დასისხლიანებული გოჩა დაინახა, შეკივლა და მისკენ გაექანა. მეორე ხელმძღვანელმა პოლიციას გამოუძახა. ატყდა ერთი ამბავი. გოჩას დიდი არაფერი სჭირდა, ცხვირიდან სისხლი წასკდომოდა მხოლოდ, ის ორი კი ისე იყო ნაცემი, პოლიციელებმა ძლივს ჩადეს მანქანაში. კარგა ხანს იყვნენ პოლიციელები, ყველანი დაკითხეს, მიიძიეს, მოიძიეს, ვინ რა იცოდა, როგორ და სად მოხდა ინციდენტი, ბოლოს ოქმი შეადგინეს და წავიდნენ, ის ორიც თან გაიყოლეს თავის მძღოლიანად. გოჩა არც წაუყვანიათ და არც გამოუთქვამთ ამის სურვილი.

მაიამ ბიჭი ცალკე ოთახში გაიყვანა და დაუწყო გამოკითხვა, რა მოხდაო, მაგრამ ერთი სიტყვაც ვერ დააცდენინა. არ ვიცი, რას მერჩოდნენ, დამიბარეს, გარეთ გავსულიყავი და მეც გავედი, იქ კი დანებით შეიარაღებულნი დამხვდნენო. მაიკო დაინტერესდა, ვისი პირით შემოუთვალეს დანაბარები. თურმე მისი რაზმის ერთ წევრს, ნუკრის უთქვამს, გარეთ გელოდებიანო. ეს ნუკრი იმ სოფლის მცხოვრები იყო და, როგორც ჩანს, იმ ბიჭებს იცნობდა.

რადგან გოჩას ვერაფერი ათქმევინა, ნუკრი შემოიყვანა ოთახში და ახლა ის გაწურა შეკითხვებით. ნუკრიმაც აარიდა თავი პირდაპირ პასუხს, მისგან მხოლოდ ის გაიგო, როგორ მოიქნია გოჩამ ფეხები ისე, რომ ორივეს დანები გააგდებინა და მერე სათითაოდ დააყარა განიარაღებულებს და ცხვირიდან ძმარი ადინა. თვითონ მხოლოდ ერთი მუშტი მოხვედრია და სისხლიც ამიტომ წასკდა ცხვირიდან.

ისე განერვიულდა მაიკო, რომ იმ ღამით არ უძინია. გვიანობამდე დადიოდა ოთახიდან ოთახში, ჩამოუვლიდა თითოეულის საწოლს და ბოლოს ისევ გოჩას მიადგებოდა. არც მას ეძინა. ერთხელაც, მორიგი ჩამოვლისას, ბუბამ ჩუმად ანიშნა, ახლოს მოდიო. მაიკო მივიდა და ბიჭს საწოლზე ჩამოუჯდა.

_ რა ხდება, ბუბა? _ ჩურჩულით ჰკითხა.

_ მშურს მისი, მაკოხელ, _ ჩურჩულითვე უპასუხა ბუბამ.

_ ვისი? _ ვერ მიუხვდა მაია.

_ გოჩასი. ნეტავ მე ვყოფილიყავი მის მაგივრად და თუნდაც ვეცემეთ.

_ რატომ, ბიჭო, რატომ ამბობ მაგას?

_ თქვენი გულისთვის ორს კი არა, მთელ ბანდას შევებრძოლები, მაკოხელ!

_ ჩემი გულისთვის?

ბუბა ოდნავ შეცბა.

_ ჩემი გულისთვის იჩხუბეს? _ გაიმეორა შეძრწუნებულმა.

_ არ იცოდით? იმათ უთქვამთ, რატომ აგვაცალე ის გოგო ხელიდან, ახლოს რომ არ გაგვაკარე, შენ ვინ ხარ, ხელი რომ შეგვიშალეო და დანით გამოწეულან.

ამ ამბავმა მაიკოს თავზარი დასცა. ახლაღა მიხვდა, რამხელა შარში გახვია ბიჭი.

მეორე დილით, როცა ყველანი აიშალნენ და გოჩასთან მივიდა დასალაპარაკებლად, იმან უყვირა:

_ რას მერჩოდით, მაკოხელ, ჩემი სიკვდილი გინდოდათ?

იმ დღეს მაიკომ ერთი სიცოცხლე გაათავა. როგორ უნდოდა, იმწუთასვე მომკვდარიყო. მას შემდეგ ვერა და ვერ მოინელა თავისი უნებლიე შეცდომა, რომელმაც დაუფიქრებელი ნაბიჯი გადაადგმევინა.

ჯავრი დირექტორზე იყარა, რომელმაც ცოტა ხნის მერე დაიბარა და საყვედური უთხრა, რატომ არ გააკონტროლეთ თქვენი რაზმის წევრებიო. აი, მაშინ კი იფეთქა.

_ თქვენ? თქვენ სად იყავით იმ დროს, როცა ჩვენ ექსკურსიაზე გაგვიშვით? ქალები და ბავშვები მარტონი რომ დაგვყარეთ? თქვენ რომ იქ ყოფილიყავით, ყველა უსიამოვნებას ავცდებოდით და ეს ამბავი არ მოხდებოდა. ვინ გგონიათ თქვენი თავი, ზემოდან რომ დაგვყურებთ? მინისტრი ხართ თუ პარლამენტის წევრი?

_ მე ჯერ თათბირი მქონდა, მერე კი მნიშვნელოვან შეხვედრაზე ვიყავი, _ ჩაიბურდღუნა შეცბუნებულმა «მამლაყინწამ».

_ თქვენც ახლა კანონებს არ ადგენდეთ! _ დასცინა მაიკომ, _ ბავშვებზე მნიშვნელოვანი რა უნდა იყოს, იქნებ ამიხსნათ? თუ ბანაკის დირექტორობა ფაფის ჭამა გგონიათ? _ ეს უთხრა და კარი ისე გამოიჯახუნა, ლამის ჩამოაგდო ანჯამებიდან.

მერე უცნაური ჭორები მოვიდა ბანაკში, _ ის ბიჭები შურისძიებას აპირებენ და ბანაკს თავს უნდა დაესხან გოჩას მოსაკლავადო. ყველანი აფორიაქდნენ. მცირეოდენი ბჭობის მერე გადაწყვიტეს, ბიჭი სასწრაფოდ თბილისში, მშობლებთან დაებრუნებინათ. ასეც მოიქცნენ. სასწრაფოდ დაურეკეს გოჩას მშობლებს, საქმის ვითარება აუხსნეს, ბილეთი უყიდეს და მატარებელში ჩასვეს, თან ერთი პასუხისმგებელი პირიც გააყოლეს, რომ ბიჭი სახლში უვნებლად დაბრუნებულიყო.

ბანაკის დამთავრებამდე სულ რამდენიმე დღე იყო დარჩენილი. მაიკოს დანა პირს არ უხსნიდა. საქმის გასარჩევად არავინ მოსულა, ალბათ ამბავი მიუტანეს იმ ნაძირალებს, გოჩა იქაურობას გაარიდესო.

ამასობაში პრაქტიკის დროც ამოიწურა და მაიკო თბილისში დაბრუნდა. ეგონა, იმ უსიამოვნო ამბის დავიწყებაში დედაქალაქი უშველიდა, მაგრამ ამაოდ, საბოლოოდ დაკარგა მოსვენება. რამდენიმე დღის შემდეგ გოჩას დაურეკა და მოიკითხა. ბიჭი ამჯერად სიხარულით შეხვდა მის ზარს…

 

მაიკომ თვალის დახამხამებაში გაშალა სუფრა. ბევრი არაფერი ჰქონდა, მაგრამ ყავასთან მისაყოლებელი ნამცხვარი სახლში ყოველთვის მოეძევებოდა, მით უფრო, ბოლო დროს, როცა თანამშრომლებმა და მეგობრებმა მასთან სტუმრობას მოუხშირეს.

_ ნუ წუხდები, მაკო, მე მარტო ყავას დავლევ, _ თქვა გოჩამ და მოფუსფუსე ქალს ახედა.

_ ვწუხდები კი არა, მსიამოვნებს. შენთვის ცხოვრებაში სუფრა არ გამიშლია, _ გულწრფელი ღიმილი შეაგება მაიამ.

_ არც შენი მოდუღებული ყავა დამილევია არასდროს, _ შენიშნა მამაკაცმა.

მაიკომ დანანებით გადააქნია თავი.

_ კარგი, დავანებოთ ამ ყველაფერს თავი. მომიყევი, რას შვრები, რას საქმიანობ… _ შეცვალა საუბრის თემა.

_ აბა, რა გითხრა… სკოლა დავამთავრე თუ არა, ჯარში გამიწვიეს და ავღანეთში ამოვყავი თავი. მაშინ ისეთ ხასიათზე ვიყავი, სადაც უნდა გავეგზავნეთ, ყველგან წავიდოდი, ოღონდ კი აქაურობას მოვშორებოდი. _ სევდა გაერია გოჩას ხმაში, _ მერე ჩამითრია სამხედრო საქმემ და ჩამოვედი თუ არა, აკადემია დავამთავრე და დავრჩი ამ სფეროში. თუ სადმე რამე ომი იყო, ყველგან ვმონაწილეობდი. მერე კათედრაზე ლექცებს ვკითხულობდი აქაც, რუსეთშიც… კიდევ… ვხატავ… ჩემი ნახატებითაც ვაკეთებ ცოტას… პატარა ბიზნესიც მაქვს ჩემთვის, მე და დედაჩემს გვყოფნის, რა ვიცი…

_ და მამაშენი?

გოჩამ ამოიხვნეშა.

_ მამა გარდაიცვალა… ექვის წლის წინ.

_ უი, რას ამბობ… ვწუხვარ… რა დაემართა? _ მაიკომ ყავის ფინჯანი განზე გადგა და ნიკაპი ხელებზე დაიბჯინა.

_ ინსულტი… აი, ამ ხელებში ჩამაკვდა, _ მამაკაცმა ხელები გაშალა და ზედ დაიხედა, _ დღესაც ვერ მომინელებია. ძალიან განვიცადე. იმდენად ცუდად ვიყავი, რომ დღემდე ყოველ წელს, როგორც კი იანვარი მოახლოვდება, სახლიდან გავრბივარ და მთელი ორმოცი დღე ვიკარგები.

_ რატომ? სად? _ დაიბნა მაია.

_ მონასტერში მივდივარ. ეს ერთადერთია, რაც შვებას მგვრის. ზუსტად ახალი წლის ღამეს გახდა ცუდად, ოცდათერთმეტ დეკემბერს, ჯერ სუფრასაც არ მივსხდომოდით… სასწრაფომ ვეღარ მოუსწრო, წამში გათავდა კაცი.

_ შენ ყოველთვის ემოციური იყავი, _ მაიკომ ხელზე ხელი დაადო და ოდნავ გადაუსვა.

გოჩამ დანისლული მზერა მიაპყრო.

_ გედოს ხელი ასე, კარგი?

მაიამ ისევ გაიღიმა, ამჯერად ნაღვლიანად. ხელი არ აუღია.

_ კარგა ხანს შოკში ვიყავი, საავადმყოფოშიც კი ვიწექი. დედაჩემს არ ეგონა, თუ გადავიტანდი. მამასთან სხვა ურთიერთობა მქონდა.

_ ხო, მესმის…

_ შენ? შენი ამბებიც მომიყევი.

მაიაკო ოდნავ წამოწითლდა. არ უთხრა, ავად რომ იყო. უარესად არ ვატკინო გულიო, გაიფიქრა.

_ მე მწერალი ვარ, გამომცემლობაში ვმუშაობ. რა ვიცი, კარგად ვარ, მომწონს ჩემი სამსახური…

_ ანაზღაურება?

_ მშვენიერი. მყოფნის. ჩემს შვილსაც ვეხმარებოდი, სანამ აქ იყო და ჩემი დახმარება სჭირდებოდა. ახლა მარტო ვარ. იმდენი შემოსავალი მაქვს, რომ ერთ ოჯახს კიდევ შევინახავდი, რამე რომ ყოფილიყო.

გოჩამ უცნაურად ჩაიღიმა. მე თუ შემინახავდიო, თითქოს ღიმილით ეკითხებოდა.

_ წიგნები თუ გაქვს გამოცემული?

_ რა თქმა უნდა… რამდენიმე. ერთ ცალს გაჩუქებ, თუ წაიკითხავ.

_ რატომაც არა, სიამოვნებით. _ გოჩამ ხელი ამოატრიალა და თავის ხელისგულში მოიქცია მაიკოს თითები.

ერთმანეთს შეხედეს.

_ ერთი დღე არ მიცხოვრია შენზე ფიქრის გარეშე, _ ყრუდ ჩაილაპარაკა მამაკაცმა.

_ მე კიდევ იმდენი საზრუნავი მქონდა, წარსულზე საფიქრელად არ მეცალა, _ წარბები შეყარა მაიკომ, შუბლი ნაოჭებით დაეღარა.

_ შენ ქმარ-შვილი გყავდა, მე კიდევ… _ აღარ გააგრძელა.

_ შენ კიდევ ჩემზე ფიქრის უფლება გქონდა, _ წაეშველა მაია.

_ ჰო, ეგრეც შეიძლება ითქვას.

_ სამაგიეროდ, სულ მახსოვდი, არ დამვიწყებიხარ.

გოჩამ ოდნავ მოუჭირა თითებზე. მაიკომ თვალები დახარა.

_ შენ პირველი გოგო იყავი, ვისაც ვაკოცე, _ მოულოდნელად გაეცინა გოჩას.

_ ვიცი. კოცნა მე გასწავლე. _ მაიკომაც ვერ შეიკავა სიცილი.

_ მაი, მტრები გყავს? _ მოულოდნელად სრულიად სერიოზული სახით ჰკითხა გოჩამ.

_ მტრები? რა ვიცი, მე მგონი, არა. არავისთვის არაფერი დამიშავებია და… _ მხრები აიჩეჩა ქალმა.

_ აუცილებელია ვინმეს რამე დაუშავო, რომ მტრები გაიჩინო?

_ აბა, ისე რატომ უნდა გიმტროს ვინმემ? _ გაიოცა მაიამ.

_ რა ვიცი… იქნებ ვინმეს შურს შენი.

_ კარგი, რა, შესაშური არაფერი მაქვს, _ ხელი აიქნია ქალმა და წამოდგა, _ ხომ არ გშია? კვერცხი მაქვს მხოლოდ, შემიძლია შევწვა.

_ არა, არ მშია. რა დროს საჭმელია, როცა შენ გხედავ, _ კვლავ დაენისლა მამაკაცს თვალები.

მაიკო ისევ დაჯდა, მაგრამ ამჯერად ხელები კალთაში ჩაიწყო.

_ რაც იყო იმას ვერ დავაბრუნებთ, _ ჩამქრალი ხმით ამოთქვა.

_ ვიმეგობროთ მაინც, ამას წინ რა დაუდგება?

_ რა თქმა უნდა, აუცილებლად უნდა ვიმეგობროთ.

_ დაგირეკავ ხოლმე, ხომ შეიძლება?

_ როგორ არა, როცა გაგიხარდება. სტუმრადაც შეგიძლია მოხვიდე.

_ თუკი მიმიღებ…

_ ყოველთვის მიგიღებ, რა სისულელეა.

_ მადლობა. წავალ ახლა, ისედაც მოგაცდინე.

_ არა, რა მომაცდინე… დარჩი ცოტა ხანს, თუ არ გეჩქარება, _ გაწითლდა მაია.

_ თუ უხერხულობას არ გიქმნის ჩემი აქ ყოფნა…

_ ეგ მეორედ არ გაიმეორო, იცოდე, თორემ მეწყინება…

გოჩა დარჩა. კარგა ხანს ისაუბრეს. მამაკაცმა _ თავის გეგმებზე, ქალმა _ თავის წიგნებზე. იმან _ თავის მეგობრებზე, ამან _ თავის დაქალებზე, იმან _ ბავშვობაზე, ამან _ სტუდენტობის წლებზე, მაგრამ არაფრის დიდებით არ გადმოულაგა გოჩას მასთან განშორების შემდეგ გადატანილი ტკივილის ამბები.

უკვე გვიანი ღამე იყო, გოჩა რომ წავიდა.

_ თავს გაუფრთხილდი, _ დამშვიდობებისას ყურში ჩასჩურჩულა ქალს და გულში ჩაიკრა, მთელი ძალით შეისუნთქა მისი სურნელი.

_ შემისუნთქე? _ გაიხსენა მაიამ წარსულში ძალიან ნაცნობი შეკითხვა.

_ ჰო და ერთი კვირა ვიმყოფინებ, _ წარსულში ძალიან ნაცნობი პასუხი გასცა მამაკაცმა, ქალის ნაჩუქარი წიგნი გულზე მიიხუტა და წავიდა…

 

შაბათს მაიკო დილიდანვე შეუდგა სამზადისს. დღეს თემოსთან ერთად კინოში მიდიოდა. ექვსაათიან სეანსზე უნდა შესულიყვნენ. მთელი დღე რაღაცნაირად აფორიაქებული იყო, გული საგულეში არ ეტეოდა. თითქოს ახალგაზრდობის წლები დაუბრუნდა. განა რამეს განიცდიდა თემოს მიმართ, ფიქრით გოჩაზე უფრო ფიქრობდა, მაგრამ მაინც სიამოვნებდა, რომ თემოსთან ერთად ფილმი უნდა ენახა. თან თითქოს დანაშაულს გრძნობდა, რომ ასე იქცეოდა. რატომღაც, დარწმუნებული იყო, რომ ამის უფლება არ ჰქონდა, რომ მის ცოლთან ცუდად გამოსდიოდა.

ექვსის ნახევარზე კინოთეატრის წინ იყო დარჭობილი. თვალებით დიდხანს ეძება თემო, მაგრამ ვერსად დალანდა. ამ დროს მობილურზე დაურეკეს.

_ მაიკო, სად ხარ?

_ გარეთ ვდგავარ, თემო, შენ?

_ სალაროებთან მოდი. აქ ვართ.

ვართო? ნეტავ ვისთან ერთადაა? გაუკვირდა მაიას და სალაროებისკენ გასწია.

მამაკაცს ვიღაც ქალი ახლდა, მაიაზე ახალგაზრდა და სანდომიანი. როგორც კი მათ მიუახლოვდა, ქალმა გაუღიმა.

_ გაიცანი, ეს ჩემი მეუღლეა, ნათია, _ თემომ ქალისკენ გაიშვირა ხელი, _ ეს კი მაიაა, ჩემი ბავშვობის მეგობარი.

_ ახლა კი პაციენტი, _ დაამატა მაიამ და თემოს მეუღლეს ხელი ჩამოართვა, _ სასიამოვნოა თქვენი გაცნობა, ნათია.

_ ჩემთვისაც, _ ნათიას ღიმილი არ მოშორებია ტუჩებიდან და მაია მიხვდა, თემოს ცოლმა მასზე ყველაფერი იცოდა. იცოდა, რომ იგი განწირული იყო სასიკვდილოდ, ამიტომ საეჭვიანო არაფერი ჰქონდა.

გუნება გაუფუჭდა. ნამდვილად არ ელოდა, თუ თემო ცოლთან ერთად გამოეცხადებოდა. ან კი რა საჭირო იყო? მაიას ხომ არ უთხოვია, კინოში წამიყვანეო? შეეძლო, საერთოდ არ დაეპატიჟა. ახლა რა გამოვიდა? აშკარად ზედმეტად იგრძნო თავი, თუმცა, უკვე ვეღარაფერს შეცვლიდა. ბუტია გოგოსავით ვერ მოიქცეოდა, თავი ამტკივდა და სახლში წავალ, ფილმის ყურება არ მინდაო. არც წყენა შეიმჩნია და მორჩილად შეჰყვა დარბაზში წინ მიმავალ წყვილს.

მაია ნათიას გვერდით დაჯდა.

_ გოგოებო, რამე ხომ არ მოგიტანოთ? _ თემო უხერხულობის განმუხტვას შეეცადა.

_ მე არაფერი მინდა, _ შორს დაიჭირა მაიკომ.

_ არც მე, _ ღიმილით გამოხედა ნათიამ და ქმარს მკლავში ხელი გაუყარა.

იმავე წუთს დარბაზში სინათლე ჩაქრა და ფილმი დაიწყო. მაიას მხოლოდ ახლაღა მოეხსნა დაძაბულობა, თუმცა ფილმი ისე დამთავრდა, ნახევარი ვერ გაიგო, რა ხდებოდა. მთელი საათ-ნახევარი ამ უცნაურ შეხვედრაზე ფიქრობდა. ყველანაირად შეეცადა, გამართლება მოეძებნა თემოს საქციელისთვის, მაგრამ არ გამოუვიდა. ნუთუ შეეშინდა, ცდუნებამ არ მძლიოსო? მაიკო რა, კისერზე ჩამოეკიდებოდა? ეს ხომ აბსურდია? განა რამე აგრძნობინა? იმ ძველი, ბავშვობის დროინდელი გრძნობისგან ხომ ისედაც არაფერი იყო დარჩენილი?

სეანსის დამთავრების შემდეგ ბევრი ეხვეწა ცალკე თემო, ცალკე ნათია, სადმე კაფეში დავსხდეთო, მაგრამ არაფრით არ დათანხმდა. ძალიან დავიღალე და მირჩევნია, შინ წავიდე, დავისვენოო.

თემომ ტაქსი გაუჩერა და ფულიც გადაუხადა. მაიკო თბილად დაემშვიდობა ორივეს და უკანა სალონში მოთავსდა.

ინანა, რომ წამოვიდა. რატომღაც, ძალიან განიხიბლა. თემური იმაზე სუსტი აღმოჩნდა, ვიდრე წარმოედგინა. გოჩა ასეთ რამეს არასდროს გააკეთებდა… სხვათა შორის, არც გოგა…

 

ბანაკიდან თბილისში დაბრუნებულმა გოჩასთან ურთიერთობა განაახლა. ბიჭი ხშირად ურეკავდა, უნივერსიტეტშიც აკითხავდა. ფეხით დაუყვებოდნენ ხოლმე ჭავჭავაძის გამზირს და რუსთაველამდე ჩადიოდნენ. ყველაზე მეტად ალექსანდრეს ბაღში უყვარდათ დაჯდომა. მაშინ ჯერ კიდევ არ იცოდა მაიამ, რომ გოჩა სკოლის მოსწავლე იყო. უბრალოდ, რაღაცნაირად დავალებულად გრძნობდა გოჩას წინაშე თავს. იმ უნებლიე დანაშაულის გამო, რომელიც მის წინაშე მიუძღოდა, სინდისი ქენჯნიდა და მის გამოსყიდვას ლამობდა. თან სიამოვნებდა, ასეთი ბავშვური რომ იყო. ბიჭი სულ ტრაბახობდა _ თავისი მშობლებით, თავისი თავით. მამაჩემს ტოიოტა ჰყავსო, ეუბნებოდა, თბილისში მის მეტს ტოიოტა არავის ჰყავსო. მაიას არ სჯეროდა ამის, მაგრამ მაინც ისე აჩვენებდა თავს, თითქოს მის ნათქვამში ეჭვიც არ ეპარებოდა. ერთხელაც გამოუცხადა, დედაჩემს შენზე მოვუყევი, იცის, რომ მიყვარხარ და ჩემი ესმისო. ამის გაგონებამ მაიას თავზარი დასცა. წამითაც არ უფიქრია გოჩას შეყვარება, თუმცა, არც იმაზე უფიქრია არასდროს, რატომ ხვდებოდა ასეთი სიხშირით მასზე ექვსი წლით უმცროს ბიჭს, რომელსაც ჯერ რძე არ შეშრობოდა პირზე.

გვიანი შემოდგომა იყო. გოჩა იმ დღეს განსაკუთრებულად კარგ ხასიათზე ჩანდა. ჩვეული მარშრუტი გაიარეს, ფეხით გავიდნენ რუსთაველზე. მერე გოჩამ უთხრა, დედაჩემს შენთან დალაპარაკება უნდა და შეიძლება დაგირეკოსო. მაიაც დათანხმდა, რა პრობლემაა, დამირეკოსო.

ზარმაც არ დააყოვნა. ქალბატონმა ნინომ საღამოს დაურეკა.

_ მე ნინო ვარ, გოჩას დედა, _ ქალს სასიამოვნო ხმა ჰქონდა.

_ გამარჯობათ, ქალბატონო ნინო. გოჩამ მითხრა, რომ ჩემთან დალაპარაკება გსურდათ.

_ ჰო, მინდოდა თქვენთან საუბარი, თუ უხერხული არ იქნება და მომისმენთ.

_ რა თქმა უნდა, გისმენთ, საუხერხულო არაფერია.

_ მაია, გიყვართ ჩემი შვილი?

_ კი, როგორ არა, ქალბატონო ნინო, ძალიან მიყვარს, _ გულუბრყვილოდ მიუგო.

_ მასაც ძალიან უყვარხართ, მაგრამ… არ ვიცი, როგორ გითხრათ… სკოლის მოსწავლისთვის ცოტა ნაადრევი მგონია თქვენი ასაკის გოგოს შეყვარება.

_ რა-ა? როგორ, გოჩა სკოლის მოსწავლეა? _ მაიკოს ელდა ეცა.

_ არ იცოდით?

_ არა, მას ამის შესახებ ჩემთვის არაფერი უთქვამს. უფრო სწორად, მითხრა, რომ სკოლა წელს დაამთავრა.

_ არა, მომავალ წელს ამთავრებს.

_ მე… _ დაიბნა მაიკო, _ თქვენ ალბათ არასწორად გამიგეთ, როცა გითხარით, მიყვარს-მეთქი. მე… ისე… მეგობრულად, შინაურულად მიყვარს.

_ ეჭვიც არ მეპარება. სხვანაირად არც დამიშვია. სხვა თუ არაფერი, თქვენსა და ჩემ შორის მხოლოდ ცამეტი წელია სხვაობა. მაგრამ ერთი რამ მაინც უნდა გთხოვოთ.

_ გისმენთ, ქალბატონო ნინო.

_ რაც ბანაკიდან ჩამოვიდა, ვერ ვცნობ, ძალიან შეიცვალა, სკოლაში აღარ დადის, გაკვეთილებს აცდენს. მხოლოდ თქვენი სახელი აკერია პირზე. წიგნის ხელში აღებაც აღარ უნდა. არადა, დამამთავრებელ კლასშია, ახლა თუ არ ისწავლა, დაიღუპება.

_ მე რა შემიძლია? _ ხმა შეეცვალა მაიკოს.

_ უბრალოდ, ხელი არ ჰკრათ. თანაგრძნობით მოეკიდეთ, გთხოვთ. როგორმე დავამთავრებინოთ სწავლა და რომ მოეწყობა, მერე აღარ მეშინია. მანამდე…

მაია მიუხვდა. ეს არ იყო ძნელი საქმე, როგორმე მოაგვარებდა.

_ არ არის პრობლემა, ქალბატონო ნინო, მე ყველანაირად გვერდით დავუდგები. იმედია, დამიჯერებს და…

_ თქვენი იმედი მაქვს, მაია. ერთადერთი ხართ, ვისაც მასზე გავლენის მოხდენა შეუძლია….

და აი, სწორედ აქედან დაიწყო ყველაფერი. ჯერ ეჩხუბა გოჩას, რატომ დამიმალე, თუ მოსწავლე იყავიო. იმან თავი იმართლა, სხვანაირად პატარა ბიჭივით მომექცეოდიო. გაოცდა მაია, განა ასე არ ექცეოდა? ნუთუ გოჩა ვერ ხვდებოდა ამას? თავს რომ უტოლებდა, განა იმას ნიშნავდა, რომ მის მიმართ სხვა გრძნობა გააჩნდა? ერთი ხანობა ისე იყო გაბრაზებული, მისი ხმის გაგონებაც არ სურდა, მაგრამ დედამისისთვის პირობა ჰქონდა მიცემული და სიტყვას ვერ გადავიდოდა.

მოუხშირეს ერთმანეთის ნახვას. როცა ნახვას ვერ ახერხებდნენ, საათობით იყვნენ ტელეფონზე ჩამოკიდებული. ვერც გაიგო მაიკომ, როგორ შემოეპარა გულში სიყვარული. კარგა ხანს ვერ გააცნობიერა, რომ ეს ცხვირმოუხოცავი ბავშვი შეუყვარდა. ჭკუას არიგებდა, რჩევებს აძლევდა, გამუდმებით ეკითხებოდა, როგორ სწავლობდა, ამ საგანში რა წინსვლა გაქვს, იმ საგანში როგორაა საქმეო…

გოჩამ თანდათან მართლა მოუმატა სწავლას. გარდა ამისა, რეპეტიტორებთანაც დადიოდა და კეთილსინდისიერად ემზადებოდა უმაღლესში ჩასაბარებლად.

ერთხელაც გოჩა ავად გახდა. შუა ზამთარი იყო და ვარჯიშიდან წამოსული გაცივებულა. ფილტვების ანთება დაემართა, ორი კვირა იწვა და მკურნალობდა.

მაიკოს ამ ორი კვირის განმავლობაში თავისი დაემართა. ბიჭის უნახაობა კლავდა, ადგილს ვერ პოულობდა. სანახავად მისვლა ვერ გაბედა, თუ დაურეკავდა ხოლმე. სწორედ მაშინ მიხვდა, რომ გოჩას გარეშე ვერ ძლებდა, ისევე როგორც უწყლოდ და უჰაეროდ.

მერე კიდევ ორი კვირა ვერ ნახა. კი გამოკეთდა გოჩა, მაგრამ შინიდან არ უშვებდნენ, ვაითუ, ისევ გაცივდესო. მაიკოს ბრაზი მოსდიოდა თავის თავზე, ეს რა მემართება, ასე როგორ ამერია გონება, პატარა ბიჭზე ფიქრი როგორ ამეკვიატაო. თან ეს ისეთი ამბავი იყო, რომელსაც ვერავის ეტყოდა. როგორ ეთქვა დაქალებისთვის, სკოლის მოსწავლე მიყვარსო? შაყირით აიკლებდნენ. რამდენჯერმე სცადა, იქნებ როგორმე ამოვიგდო მასზე ფიქრი გონებიდანო, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა. გამუდმებით გოჩაზე ფიქრობდა.

რა დაავიწყებს ამ ამბების შემდეგ მათ პირველ შეხვედრას. გოჩამ დაურეკა, ინგლისურის მასწავლებელთან ვარ, წერეთელზე, გამოფენასთან, შვიდ საათზე ვამთავრებ და იქნებ გამოხვიდე, რომ ერთი წუთით მაინც გნახოო.

გავიდა კი არა, გაფრინდა. ტაქსი გააჩერა და გავარდა. როგორც კი გოჩა კორპუსის კუთხიდან გამოჩნდა, მიეჭრა და ისე ჩაეკრა გულში, თითქოს მთელი წლის უნახავი ჰყოლოდა…

ისევ განაახლეს შეხვედრები. ამჯერად ფეხით სიარულს მოუკლეს. მაიკოს ეშინოდა, ისევ არ გაცივდეს და მე არ დამბრალდესო, ამიტომ ძალიან ცოტა ხნით ხვდებოდნენ ერთმანეთს, სულ რამდენიმე წუთით. მაიასთვის ეს რამდენიმე წუთიც საკმარისი იყო.

ამასობაში ვერც შეამჩნია, როგორ ჩამოსცილდა მეგობრებს. ჯგუფელები საყვედურობდნენ, ჩვენთან ერთად არსად დადიხარ, სულ ჩაიკეტე შენს თავში, რა გემართებაო. ვერ გაბედა მათთვის გული გადაეშალა. იცოდა, ამნაირ ნაბიჯს არავინ მოუწონებდა.

შემდეგ გაზაფხული დადგა, დათბა. ახლა უკვე შეიძლებოდა ფეხით სეირნობა. ისევ და ისევ ალექსანდრეს ბაღი ამოიჩემეს. სულ ცოტა, კვირაში ერთხელ მაინც ხვდებოდნენ ერთმანეთს, თუ ორჯერ და სამჯერ არა.

ერთ დღესაც, შაბათი იყო, ქაშვეთის ეკლესიის წინ, გაჩერებაზე შეხვდა. ჩავიდნენ პარკში და ამოჩემებულ მერხზე დასხდნენ. საღამო ხანი იყო, ცოტა გრილოდა. გოჩამ ხელი გადახვია. იმ პერიოდში უკვე იცოდნენ, რომ ერთმანეთი უყვარდათ. გოჩა ბედნიერებით მეცხრე ცაზე დაფრინავდა. აი, მოვეწყობი წელს და ეგრევე ცოლად შეგირთავო. მაიას ამაზე ეცინებოდა. მერე შენი მშობლები რას იტყვიანო? იმათ იციან და თანახმანიც არიანო. იცოდა მაიამ, რომ ბიჭი ატყუებდა, მაგრამ არ ეწინააღმდეგებოდა. თავი მხარზე დაადო. მერე ნელა მიიბრუნა მისკენ ტუჩები და გოჩას ყელზე აკოცა. იმანაც დახარა თავი და ლოყაზე აკოცა. კარგა ხანს ასე ისხდნენ, გაჩუმებულნი და გულაჩქროლებულნი. თითქოს ერთმანეთის გულების ბაგაბუგი ესმოდათ. მერე რაღაცნაირად, თავისდა უნებურად მოხდა ისე, რომ ერთმანეთს ტუჩებში აკოცეს. გოჩასთვის ეს პირველი კოცნა იყო, მაიკოსთვის _ არა. რადგან თავად გამოიჩინა ინიციატივა, ისე გამოვიდა, რომ თან კოცნიდა, თან ასწავლიდა, მას როგორ ეკოცნა…

რა ბედნიერები იყვნენ მაშინ. ეს პირველი დღე იყო, როცა თითქმის არ ულაპარაკიათ. უბრალოდ, ისხდნენ თავიანთვის ჩუმად, კოცნიდნენ ერთმანეთს და მხოლოდ მათი სხეულები საუბრობდნენ.

ექვსი წლით იყო ბიჭზე უფროსი, მაგრამ მასზე მეტი ჭკუა კი არ ჰქონდა. რა თქმა უნდა, აანალიზებდა იმას, რომ სასაცილო მდგომარეობაში იგდებდა თავს, მაგრამ რომ უყვარდა? ამისთვის რა მოეხერხებინა? იმაშიც დარწმუნებული იყო, რომ ამ ურთიერთობას მომავალი არ ჰქონდა, რომ არავინ მოუწონებდა საქციელს, მაგრამ უკან დახევაც არ შეეძლო. სწორედ იმ დღეს უთხრა პირველად, მიყვარხარო. ამან მთლად გააგიჟა ბიჭი. ვინ იცის, რამდენი თვე ელოდა ამ სიტყვას.

იმ დღეს თითქოს როლები გაცვალეს _ მაია იყო ბიჭი, გოჩა კი _ გოგო. კარგი ჯენტლმენივით გააცილა ბოლოს, სახლამდე ტაქსით მიიყვანა, კორპუსთან ჩამოსვა და მხოლოდ ამის შემდეგ დაბრუნდა შინ. მოსვლისთანავე დაურეკა და ჰკითხა, ხომ ახვედი სახლში, ხომ კარგად ხარო. როცა დარწმუნდა, რომ გოჩა უკვე შინ იყო და სანერვიულო აღარაფერი ჰქონდა, დამშვიდდა…

 

 

გამუდმებით ასე იყო. თუ მას ხედავდა, მშვიდად იყო, დასცილდებოდა და ნერვიულობდა. სხვა რამეებზე ვეღარ ფიქრობდა, თვალწინ სულ გოჩას სახე ედგა, ყურებში მისი ხმა ჩაესმოდა. უკვირდა, ბანაკში ასეთი სიტყვაძუნწი თბილისში ჩამოსვლის შემდეგ ენას რომ არ აჩერებდა, სულ ხუმრობდა და იცინოდა. სიამოვნებდა მაიას, ამხელა ბედნიერებას რომ ანიჭებდა მისთვის საყვარელ ადამიანს. სიამოვნებდა და თან ეშინოდა. იცოდა, რომ ამ ურთიერთობას ერთ მშვენიერ დღეს წერტილს დაუსვამდა. არადა, არ ემეტებოდა. იმდენად კარგად იყო, იმდენად სავსე, ისეთი ნათელი შემოჰქონდა გოჩას მის ყოველდღიურ ყოფაში, ვერ ელეოდა. ყოველი შეხვედრის ბოლოს ჩაეხუტებოდნენ ერთმანეთს, გოჩა «შეისუნთქავდა» მისი სხეულის სურნელს, მთლიანად, სრულად… «შეგისუნთქე», _ ეტყოდა ჩურჩულით და გაუღიმებდა. მერე ეს «შესუნთქვა» გოჩას მომავალ შეხვედრამდე ჰყოფნიდა. მაიაც ანალოგიურად იქცეოდა, იმ ერთ მაგიურ სიტყვას თვითონაც იტყოდა ჩურჩულით და ისიც გაუღიმებდა. მაგრამ მას შემდეგ შეხვედრამდე არ ჰყოფნიდა ბიჭის სურნელი. რამდენიმე საათი გავიდოდა და კვლავ ენატრებოდა, კვლავ მასთან ყოფნას ელტვოდა. ერთად გატარებული საათების განმავლობაში ისიც გოჩას ტოლი იყო, პატარა გოგოსავით ერთობოდა. გარეგნულად არც ეტყობოდათ ასაკობრივი სხვაობა, მაიკო კაფანდარა იყო, პატარა სახე ჰქონდა, პატარა ნაკვთებით და ოც წელსაც კი არავინ მისცემდა.

ასე გაიარა გაზაფხულმა. ივნისი დადგა. დაიწყო გამოცდების ციებ-ცხელება. გოჩას _ გამოსაშვები გამოცდები ელოდა წინ, მაიას _ საკურსო. ახლა ისე ხშირად ვერ ახერხებდნენ შეხვედრას, მაგრამ ტელეფონით კონტაქტობდნენ.

იმ დღეს ბოლო გამოცდა ჰქონდა. გოჩამ ეს იცოდა და უნივერსიტეტში მიაკითხა. უზარმაზარი თაიგული მიუტანა, წითელი ვარდების. მაიამ უნივერსიტეტის კიბე ჩაირბინა და ყვავილების დანახვაზე ისედაც ციმციმა თვალები უფრო აუციმციმდა.

_ ჩემია? _ ვითომ მიამიტი ბავშვივით ჰკითხა.

_ ჰო, მაგრამ ჯერ არ გაძლევ, _ გოჩამ თაიგული ზურგს უკან დამალა.

_ რატომ?

_ წამო, წავიდეთ და გზაში გეტყვი, მანქანა გველოდება.

მაიკომ გოჩას მზერას თვალი გააყოლა და სუნთქვა გაუჩერდა. გზისპირას მერსედესი იდგა, რომელიც ბიჭებით იყო სავსე, ორნი იყვნენ ან სამნი. ისე ანერვიულდა, სათვალავი აერია, თვალები დაებინდა. მიხვდა, რომ გოჩა მოტაცებას უპირებდა.

_ რამდენი გამოცდა დაგრჩა? _ ცოტა არ იყოს, შეკითხვა ცივად გამოუვიდა.

_ არც ერთი, გუშინ მოვრჩი, ხომ დაგირეკე? _ გოჩას სახე შეეცვალა.

ჰო, დაურეკა და უთხრა, გამოცდებს მოვრჩიო. ისე აებნა მაიკოს გონება, აღარ გაახსენდა. არადა, აშკარა იყო, გოჩამ მოატყუა. სკოლის გამოცდები ივნისის ბოლომდე გრძელდებოდა, მაგრამ, როგორც ყოველთვის, მის მორიგ ტყუილზე არც გუშინ გაამახვილა ყურადღება.

_ რატომ მეკითხები? _ ბიჭის ხმამ ფიქრებიდან გამოაფხიზლა.

_ ეს ბიჭები რატომ მოიყვანე? _ განხიბლული ხმით შეეკითხა.

_ ისე, _ მხრები აიჩეჩა ნირწამხდარმა. თეთრი პირისახე რომ ჰქონოდა, აუცილებლად გაწითლდებოდა, მაგრამ მისი ფერის კანს სიწითლე რას დააკლებდა? თუმცა, მაიკომ შეამჩნია, როგორ შეუტოკდა კუნთი ქვედა ყბაზე და მიხვდა, გოჩაც ანერვიულდა.

_ ისე არაფერი არ ხდება, გოჩა! _ გაღიზიანებული ტონით მიმართა და ვერც მიხვდა, ხმას როგორ აუწია, _ ხომ იცი, რომ ვერაფერს გამომაპარებ. ვიცი, რისთვისაც ხარ მოსული, ამიტომ მაგ მანქანაში არ ჩავჯდები. თუ ჩემი ცოლად მოყვანა გინდა, მოვიდნენ შენი მშობლები და მითხრან, რომ თანახმანი არიან, სხვა შემთხვევაში მე შენ არ გამოგყვები, გასაგებია?

ბიჭს შუბლი შეეჭმუხნა.

_ ჩემი მშობლები რა შუაშია? შენ მე უნდა გამომყვე, მაგათ კი არა.

_ აი, ხედავ? შენ თვითონ ეწინააღმდეგები შენს თავს. იცი, რომ ამას არ მოგიწონებენ. მოგიწონებენ კი არა, შეიძლება სახლშიც არ შეგიშვან. ძალიან დიდი ბოდიში, არავის გასალანძღი თავი არ მაბია. არ გამოვა ეგ საქმე, დამიჯერე. მე შენი ცოლი ვერ გავხდები. თუ მოიცდი ხუთი-ექვსი წელიწადი, მერე ვნახოთ.

_ რა-ა? თან მოვიცადო და თან «მერე ვნახოთ»? _ დაცეცხლა გოჩას, _ და შენ მეუბნები, რომ გიყვარვარ?

მისმა სიტყვებმა მაიას გული ატკინა, ძალიან ატკინა, მაგრამ უკან ვეღარ დაიხევდა. გაახსენდა დედამისი, როგორი გამაფრთხილებელი ტონით უთხრა მაშინ, როგორც კი სკოლის გამოცდებს მორჩება, თქვენი ურთიერთობაც უნდა დამთავრდესო. ზუსტად ამ სიტყვებით არ უთქვამს, მაგრამ ქვეტექსტებით მიანიშნა. ახლა ზუსტად ის დრო იყო, როცა ამ ურთიერთობისთვის წერტილი უნდა დაესვა, საბაბიც თავისთავად გამოჩნდა.

_ როგორც ჩანს, არ მყვარებიხარ… _ ჩაწყვეტილი ხმით ჩაილაპარაკა, _ რადგან ჩემთვის შენი მშობლების აზრი უფრო მნიშვნელოვანია, ესე იგი, ეს სიყვარული არ არის. ამიტომ აჯობებს, დავშორდეთ ერთმანეთს აქ და ახლავე.

გოჩა გაშრა. ყბები ისე მოკუმა, სახე დაეძაბა. მაიკო შეემზადა. ეგონა, ბიჭი აღშფოთდებოდა, მწარე-მწარეს ეტყოდა, მანქანაში ძალით ჩასმას დაუპირებდა, მაგრამ სრულად საპირისპირო რამ მოხდა.

მოულოდნელად გოჩამ ზურგს უკან დამალული თაიგული პირდაპირ სახეში ესროლა, ზედ ზიზღით სავსე მზერაც მოაყოლა, გატრიალდა და მანქანისკენ წავიდა.

დარჩა მაიკო გახევებული, შეურაცხყოფილი და დამცირებული, ყველა სიკეთესთან ერთად _ მიტოვებულიც…

ის დღე იყო და ის დღე. გოჩა არ გამოჩენილა. არც დაურეკავს. არც მოუკითხავს. თითქოს ცამ ჩაყლაპა… ან მიწამ… ან ჰაერში აორთქლდა…

მაია მაინც ელოდა. ეგონა, ბიჭი მის გარეშე ვერ გაძლებდა. ეგონა, აუცილებლად შეახსენებდა თავს. ადრეც ბევრჯერ უჩხუბიათ და პირველი ყოველთვის გოჩა დგამდა შესარიგებელ ნაბიჯს _ პირველი რეკავდა.

გაუჭირდა. ისე გაუჭირდა, რომ დეპრესია დაეწყო. იმ დღესვე, გოჩას რომ დაშორდა, ცუდად გახდა, ძლივს მოასულიერეს გოგოებმა. პირველად მაშინ გაუმჟღავნა დაქალებს მისი არსებობის ამბავი. პირველად მაშინ მოუყვა სხვებს თავისი სიყვარულის შესახებ. ყველამ თანაგრძნობით მოუსმინა. მაიკო ამას არ მოელოდა. ეგონა, დასცინებდნენ, ჭკუის სწავლებას დაუწყებდნენ, მაგრამ არა. პირიქით, ყველამ თანაუგრძნო. უსაყვედურეს და დატუქსეს კიდევაც, მაგის დედას რას დაეძებ, თუკი ერთმანეთი გიყვართ, ბოლოს და ბოლოს, მოულბება გული და ეგ იქნება. არასასურველი რძლის გამო რომელ დედას დაუკარგავს შვილიო. მით უფრო, შენ ისეთი ხარ, აუცილებლად შეაყვარებ თავს, როცა ოჯახში შეხვალო.

მაია მწარედ ტიროდა. მეგობრების შეგონებას უპასუხოდ ტოვებდა, უბრალოდ, ტიროდა და ტიროდა.

არა, თვითონ ერთი ნაბიჯის გადადგმასაც არ აპირებდა. მას შემდეგ, რაც გოჩამ გააკეთა, პირველი როგორ უნდა შეხმიანებოდა? ბიჭმა ყვავილები სახეში შეაყარა, გულში ალბათ შეაგინა კიდევაც ერთი გემრიელად და ზურგი აქცია. აბა, სხვას რას ელოდა? ყურებამდე შეყვარებულ ადამიანს, ბედნიერებით მეცხრე ცაზე რომ დაფრინავდა, მოულოდნელად გამოუცხადა, არ მყვარებიხარო და რა, აღტაცებული ტაშს შემოკრავდა? მადლობას გადაუხდიდა და ხელებს დაუკოცნიდა? თავმოყვარე კაცი ყველა მასავით მოიქცეოდა.

თავს მაინც იმშვიდებდა. დარწმუნებული იყო, რომ გოჩა გამოჩნდებოდა. ის კი… სამუდამოდ გაქრა მისი ცხოვრებიდან.

დრო გადიოდა, ტკივილი _ არა. წყენამ გაუარა, სიყვარულმა _ არა. რაც უფრო მიუწვდომელი რჩებოდა გოჩა, მით უფრო ენატრებოდა, მით უფრო გაუსაძლისი ხდებოდა მის გარეშე არსებობა.

დეპრესიამ პიკს მიაღწია. შემოდგომაზე ლოგინად ჩავარდა და ორი თვე ფეხზე ვეღარ დგებოდა. არ ჭამდა, არაფერს არ აკეთებდა, უაზროდ თვალებგახელილი იწვა ლოგინში და ფიქრობდა… ფიქრობდა გამოზოგილად. ყოველდღე მათი გაცნობის თითო დღეს იხსენებდა. იხსენებდა დეტალებში, წუთებში, წამებში, საათებში… მერე მეორე დღეს ელოდებოდა, რომ სხვა დღის მოგონებები გაეცოცხლებინა.

უძილობა დასჩემდა. ანტიდეპრესანტებს მიეძალა. თავიდან კი უშველა, მაგრამ ორგანიზმი რომ მიეჩვია, მერე წამლებიც ვეღარ აძინებდა. ყველას ძალიან შეეშინდა, რადგან მისი ავადობა ძალიან ჰგავდა ფსიქოზს. რომ არა თათია, თავისი კლასელი, ალბათ კიდევ დიდხანს ვერ გამოვიდოდა მდგომარეობიდან. გამოვიდოდა კი არა, შეიძლებოდა უფრო გამწვავებოდა სენი და სამუდამოდ დეპრესიაში ჩარჩენილიყო. თათია აიძულებდა, ამდგარიყო, გაევლო, გამოევლო, მისთვის ყავა მოედუღებინა. მთელი დღე ეტიტინებოდა, ენას არ აჩერებდა. რას აღარ იხსენებდა სკოლის პერიოდიდან, მაიკოსთვის სრულიად დავიწყებულ ამბებს გამოქექავდა და ცდილობდა, მეგობარი გაეცინებინა, საუბარში აეყოლიებინა. ჯერ ოთახიდან ოთახში დაატარებდა, მერე ნელ-ნელა აივანზე გაიყვანა, მერე _ ეზოში, მერე _ ქუჩაში და, ექვსი თვის შემდეგ, როგორც იქნა, მაიკომ პირი ამ ქვეყნისკენ ქნა, შემობრუნება დაიწყო. ჯერ ღიმილი გამოესახა ტუჩებზე, ცოტა ხნის შემდეგ გაიცინა, კიდევ ცოტა ხნის შემდეგ გაიხუმრა და ასე, ნელ-ნელა კვლავ ნორმალურ ადამიანს დაემსგავსა. ახლა უკვე შემიძლია გათხოვებაო, წამოიძახა გახარებულმა თათიამ, როცა დაქალი ფეხზე დააყენა და… ორიოდე თვეში მართლაც გათხოვდა. ისედაც ობლობაში გაზრდილ მაიკოს მარტო დარჩენა არ გასჭირვებია. თუმცა, მარტო სულაც არ იყო. გოჩაზე ისევ და ისევ ფიქრობდა. ეს ფიქრები კი იმდენად ავსებდა, რომ მარტოობაზე არ წუხდა. იმ პერიოდში წერაც დაიწყო. დაიწყო და აღარ გაჩერებულა. როცა პირველი რომანი ჩაამთავრა, მაშინვე თათიას დაურეკა და სთხოვა, წაეკითხა. იმანაც არ დააყოვნა, მოვიდა და ხელნაწერი წაიღო. წაიკითხა, შეუქო, გამომცემლობაში მივიტანოთო, ურჩია. ასე რომ, მისი პირველი ცენზორი ძალაუნებურად ბავშვობის მეგობარი აღმოჩნდა. მისი რჩევა გაითვალისწინა და მართლაც მიიტანა ერთ-ერთ გამომცემლობაში. მოუწონეს, მაგრამ კარგა ხანს ალოდინეს, სანამ დაუბეჭდავდნენ. იმ წლებში ცოტა არეული იყო ქვეყანა და ადვილად არაფერი კეთდებოდა. ბოლოს, როგორც იქნა, დააყენეს საშველი და მისი პირველი წიგნიც გამოიცა. რომანს დიდი მოწონება ხვდა წილად.

მალე პირველს მეორე მოჰყვა, მეორეს _ მესამე. შემდეგ სამსახურიც შესთავაზეს, ამასობაში ნიკაც გაიცნო და მის ცხოვრებას აზრი მიეცა…

 

გოჩამ ქუჩა გადაჭრა და თექვსმეტსართულიანი კორპუსის კუთხეში გაჩერებულ მანქანაში ჩაჯდა. მაიკოს ნაჩუქარი წიგნი გვერდით, სავარძელზე დადო და მანქანა დაქოქა. ნელა, ძალიან ნელა გაუდგა გზას, ძლივს მიღოღავდა. უკან მომავალი მანქანები წარამარა უსიგნალებდნენ, მაგრამ სიჩქარისთვის არ მოუმატებია, ვისაც გასწრება უნდოდა, მოახერხებდა, ის ხელს არავის უშლიდა. ნელა მოძრაობდა, რადგან ფიქრებში იყო ჩაფლული. მაიკოს ბედი აშფოთებდა. გულს მხოლოდ ერთი კითხვა უღრღნიდა. ვის უ